Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 8:16

Όπως ακριβώς ένας είναι ο Χριστός και πολλοί οι χριστοί —«Μην αγγίζετε τους χριστούς μου»— και μία είναι η δικαιοσύνη και πολλές οι δικαιοσύνες —«Δίκαιος ο Κύριος και αγάπησε τις δικαιοσύνες»— έτσι, ενώ μία είναι η ενυπόστατη αλήθεια, λέγονται πολλές αλήθειες, και τα δόγματα της αλήθειας και τα ποικίλα θεσπίσματα της ορθής πολιτείας. «Διότι ελαττώθηκαν οι αλήθειες», επειδή «μάταια λόγια μίλησε ο καθένας προς τον πλησίον του». Έχει γραφτεί τόσο στον Ζαχαρία όσο και στον απόστολο: «Να λέτε αληθινά την αλήθεια ο καθένας προς τον πλησίον του». Όποιος δε δεν το κάνει αυτό, και τον προφήτη εξύβρισε και τον απόστολο λύπησε και τον Θεό αθέτησε, ο Οποίος μιλάει μέσω αυτών· «Διότι όποιος αθετεί εσάς, αθετεί εμένα. Να λέτε την αλήθεια με τον πλησίον». Αλλά αν μάταια τρέφεις έχθρα προς τον πλησίον και δεν του μιλάς, πώς θα του πεις την αλήθεια, εσύ που δεν του μιλάς καθόλου; Διότι ένα από τα δύο συμβαίνει: ή δεν του μιλάς ή του μιλάς μόνο τότε που τον υβρίζεις, που τον συκοφαντείς, που τον χτυπάς στο πρόσωπο. Μέσα, σαν αδελφός, τρως μαζί του τη σάρκα του Χριστού και έξω, σαν θηρίο, επιθυμείς τις δικές του σάρκες. Μέσα συνδειπνείς σαν απόστολος και έξω πολεμάς σαν προδότης.

Διότι με όπλο ευδοκίας μάς στεφάνωσε ο Πατέρας, με τη σωτηρία και τη χάρη δια του Χριστού. <Αυτά είναι τα λόγια που πρέπει να κάνετε: να λέτε την αλήθεια ο καθένας στον πλησίον του, και να κρίνετε ειρηνική κρίση στις πύλες σας, και κανένας να μη συλλογίζεται την κακία του πλησίον του στην καρδιά του, και να μην αγαπάτε τον ψεύτικο όρκο· διότι όλα αυτά τα μίσησα, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας.> Ο Θεός δεν υπόσχεται ότι θα δώσει τα αγαθά από τη δική του ημερότητα σε όσους επιλέγουν να απειθούν και συνηθίζουν να απομακρύνονται σε διεφθαρμένο τρόπο ζωής, ούτε βέβαια ότι είναι έτοιμος να τους ευεργετεί στο εξής· αλλά μάλλον σε εκείνους που αγάπησαν να βαδίζουν τον δρόμο που είναι ευάρεστος σε αυτόν και επέλεξαν να ζουν με ευλάβεια. Διότι πρόσταξε να μην φαίνονται καθόλου ψεύτες, αλλά μάλλον να διατυπώνουν τα λόγια τους με ακρίβεια, να αγαπούν την ορθότητα στις κρίσεις, και να βγάζουν ορθή και εντελώς ακατηγόρητη απόφαση για κάθε ζήτημα με κάθε τρόπο, χωρίς να νικιούνται από αισχρά δώρα, ούτε να αποβλέπουν σε αισχρά κέρδη, και να μην παραχαράσσουν τη χάρη του δικαίου εξαιτίας των χρημάτων· αλλά να αποβλέπουν μόνο σε ό,τι είναι αρεστό στον Θεό. Να συγχωρούν επίσης τους αδελφούς, αν κάπου σφάλουν είτε με πράξεις είτε με λόγια, και επιπλέον να απομακρύνονται πολύ από την ψευδορκία. Διότι διαβεβαιώνει ότι έχει μισήσει τέτοιου είδους κακά.

Διότι αυτός ο ασπασμός συνδέει τις διάνοιές μας, και μας κάνει να γίνουμε όλοι ένα σώμα και μέλη του Χριστού, επειδή όλοι μετέχουμε στο ένα σώμα. Ας γίνουμε λοιπόν αληθινά ένα σώμα, όχι αναμειγνύοντας τα σώματα μεταξύ τους, αλλά ενώνοντας τις ψυχές μεταξύ τους με τον σύνδεσμο της αγάπης. Διότι, πράττοντας έτσι, θα μπορέσουμε με παρρησία να απολαύσουμε την προκείμενη τράπεζα, και να γίνουμε δοχεία της ειρήνης που δωρήθηκε από τον Χριστό στο τέλος. Διότι, ακόμη και αν έχουμε αμέτρητα κατορθώματα, εάν όμως είμαστε μνησίκακοι, όλα μάταια και ανώφελα τα εργαστήκαμε, και κανένα από αυτά δεν θα μπορέσουμε να καρπωθούμε για τη σωτηρία μας. Επειδή ο Σωτήρας, όταν επρόκειτο να αναληφθεί προς τον Πατέρα, αντί για πρόσκαιρη δόξα και μεγάλο πλούτο άφησε αυτήν την κληρονομιά στους μαθητές, λέγοντας: «Την ειρήνη τη δική μου σας δίνω, την ειρήνη τη δική μου σας αφήνω». Διότι, ποιος πλούτος ή πόση περιουσία χρημάτων θα μπορούσε να είναι πολυτιμότερη από την ειρήνη του Χριστού, η οποία υπερέχει από κάθε λόγο και νου; Γνωρίζοντας, επομένως, και ο προφήτης Μαλαχίας ότι το παράπτωμα αυτό είναι βαρύ και υπέρογκο, έλεγε εκ προσώπου του Θεού: «Λαέ μου, να λέτε την αλήθεια ο καθένας στον πλησίον του, και ο καθένας ας μην τρέφει κακία και μνησικακία στην καρδιά του εναντίον του πλησίον του, και να μην αγαπάτε τον ψευδή όρκο· και δεν θα πεθάνετε, οίκε του Ισραήλ, λέγει ο Κύριος».

Γι' αυτό και ο πλούσιος άκουσε: Απέλαβες στη ζωή σου τα αγαθά σου, όπως ομοίως και ο Λάζαρος τα κακά· γι' αυτό εκείνος μεν εδώ παρηγορείται, εσύ δε βασανίζεσαι. Το δε «ήλπισα στους λόγους σου», τι σημαίνει; Διότι εξαρτώμαι από τη δική σου υπόσχεση, και πορεύομαι στηριζόμενος σε αυτή την ελπίδα. Και μην αφαιρέσεις εντελώς από το στόμα μου τον λόγο της αλήθειας, διότι στήριξα την ελπίδα μου στις κρίσεις σου. Πολύτιμη είναι η αλήθεια, γι' αυτό και ο ίδιος ο Χριστός είπε: Εγώ είμαι η αλήθεια και η ζωή. Και ένας άλλος προφήτης διδάσκει: Αυτά είναι εκείνα που πρέπει να πράττετε· να λέτε την αλήθεια ο καθένας στον πλησίον του, και να μην αγαπάτε τον ψευδή όρκο. Το αντίθετο δε της αλήθειας είναι το ψεύδος, το οποίο προέρχεται από τον πονηρό. Διότι αυτός, λέγοντας πρώτος ψέματα, ψιθύρισε στην Εύα.

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. —Περί αληθείας και πιστής μαρτυρίας. «Δεν θα συγκατατεθείς με τον άδικο για να γίνεις άδικος μάρτυρας.» «Με δύο ή τρεις μάρτυρες θα θανατώνεται αυτός που πρόκειται να πεθάνει. Δεν αρκεί ένας μόνο μάρτυρας για να καταθέσει εναντίον ανθρώπου, για οποιαδήποτε κατηγορία και για οποιοδήποτε αμάρτημα.» «Το αληθινό στόμα θα γεμίσει από γέλιο, και τα χείλη του θα αγαλλιάσουν.» «Όλες οι οδοί του Κυρίου είναι έλεος και αλήθεια για εκείνους που εκζητούν τη διαθήκη του.» «Ο Κύριος θα εκζητήσει την αλήθεια.» «Μην αφαιρέσεις από το στόμα μου τον λόγο της αλήθειας ποτέ, διότι στα κρίματά σου στήριξα τις ελπίδες μου.» «Όλα τα λόγια του στόματός μου λέγονται με δικαιοσύνη· δεν υπάρχει σε αυτά τίποτα το σκολιό ούτε απατηλό.» «Έλεος και αλήθεια κατεργάζονται οι αγαθοί. Ο πιστός μάρτυρας σώζει από τα κακά.» «Το να πράττει κανείς δίκαια και να λέει την αλήθεια είναι πιο ευάρεστα στον Θεό, παρά το αίμα των θυσιών.» «Νόμος αληθείας υπήρχε στο στόμα τους, και αδικία δεν βρέθηκε στα χείλη τους.» «Να λέτε την αλήθεια ο καθένας στον πλησίον του· την αλήθεια και την ειρήνη [να αγαπάτε], λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας.» «Στην αλήθεια δεν υπάρχει προσωποληψία.» «Δεν θα παρακάμψω την αλήθεια, ούτε θα συμπορευτώ με τον φθόνο που φθείρει· διότι αυτός δεν έχει καμία κοινωνία με τη σοφία.» «Μην αντιλέγεις στην αλήθεια· μην υπολογίζεις το πρόσωπο του δυνάστη. Αγωνίσου μέχρι θανάτου για την αλήθεια, και ο Κύριος ο Θεός θα πολεμήσει για εσένα.» «

Επειδή δε ο Θεός είναι αλήθεια και αγαπά την αλήθεια και διδάσκει την αλήθεια, λέγει: «Να λέτε την αλήθεια ο καθένας προς τον πλησίον του και να κρίνετε με δίκαιη κρίση και να μην αγαπάτε τον ψευδή όρκο, διότι όλα αυτά τα μίσησα, λέγει ο Κύριος ο παντοκράτωρ».