Πατερικές αναφορές στο ΖΑΧΑΡΙΑΣ 8:19

Και θυμούνται τα λόγια του: «Ας είναι ο λόγος σας το ναι ναι και το όχι όχι· το δε παραπάνω από αυτά προέρχεται από τον πονηρό.» <Και έγινε λόγος του Κυρίου Παντοκράτορα προς εμένα, λέγοντας: Αυτά λέει ο Κύριος Παντοκράτωρ: Η τέταρτη νηστεία και η πέμπτη νηστεία και η έβδομη νηστεία και η δέκατη νηστεία θα γίνουν για τον οίκο του Ιούδα χαρά και ευφροσύνη και αγαθές γιορτές, και θα ευφρανθείτε, και αγαπήστε την αλήθεια και την ειρήνη.> Θεωρώ αναγκαίο για τους φιλομαθείς να διηγηθώ πρώτα και πάλι τις αιτίες των νηστειών που αναφέρονται εδώ, και ποια είναι η τέταρτη, ποια η πέμπτη, και οι επόμενες, η έβδομη και η δέκατη. Διότι έτσι θα προσφέρουμε την κατάλληλη στιγμή και με τάξη στη συνέχεια τη σημασία των όσων έχουν προσταχθεί. Λοιπόν, μετά την άλωση της αγίας πόλεως, και την πυρπόληση του ναού, και την αιχμαλωσία του Ισραήλ μαζί με τα ιερά σκεύη, εκείνοι που σώθηκαν και απέμειναν στην Ιουδαία θεωρούσαν τις ημέρες κατά τις οποίες συνέβη να πάθουν αυτά ως αποφράδες και μισητές, και συναθροίζονταν κατά πλήθη, κάνοντας κοπετό και θρήνο, μένοντας νηστικοί σαν σε νηστείες. Ποια ήταν λοιπόν αυτά που συνέβησαν, και πώς συνδέονται με καθεμιά από τις ημέρες που μόλις ονομάσαμε, ας τα αναφέρουμε από τα ιερά γράμματα.

«Διότι αυτός είναι η ειρήνη μας»· αυτός, όπως είπα, είναι η αλήθεια· και μέσω αυτού βρισκόμαστε σε αγαθές ελπίδες, και πρέπει να χαιρόμαστε, έχοντας αποβάλει κάθε κατήφεια. <Αυτά λέγει ο Κύριος ο Παντοκράτορας: Ακόμη θα έρθουν πολλοί λαοί και κάτοικοι πολλών πόλεων, και θα συγκεντρωθούν οι κάτοικοι πέντε πόλεων σε μία πόλη λέγοντας: Ας πορευτούμε να δεηθούμε στο πρόσωπο του Κυρίου και να εκζητήσουμε το πρόσωπο του Κυρίου του Παντοκράτορα, θα πορευτώ και εγώ· και θα έρθουν πολλοί λαοί και πολλά έθνη για να εκζητήσουν το πρόσωπο του Κυρίου του Παντοκράτορα στην Ιερουσαλήμ και για να εξιλεώσουν το πρόσωπο του Κυρίου.> Εφόσον ο Χριστός μεταπλάθει το πένθος μας σε χαρά και σε εορτή και σε αγαθές ευφροσύνες, και μεταβάλλει τους οδυρμούς σε ευθυμία, δεν θα γίνεται πλέον ένας-ένας, λέγει, η προσέλευση μέσω της πίστης και η οικείωση με τον Θεό μέσω του αγιασμού αυτών που καλούνται στη σωτηρία· αλλά οι πόλεις θα παρακινούν πλέον η μία την άλλη σε αυτό, και θα έρθουν κατά πλήθη όλα τα έθνη, ενώ οι δεύτεροι θα αναφωνούν πάντοτε προς εκείνους που έχουν φτάσει σε αυτό: «Θα πορευτώ και εγώ». Διότι έχει γραφτεί ότι «Ο σίδηρος ακονίζει τον σίδηρο, και ο άνθρωπος παρακινεί το πρόσωπο του άλλου». Διότι η προθυμία κάποιων βρίσκεται να είναι πάντοτε πρόκληση για τους άλλους, ώστε να εκπληρώνουν το αγαθό. Ποιος είναι, αλήθεια, ο σκοπός για τις πόλεις ή τα έθνη;

Διότι, όπως ακριβώς για έναν βασιλιά, όταν τα στρατεύματά του ετοιμάζουν για αυτόν μια μεγαλειώδη συνοδεία, αρμόζει εκείνοι που έχουν συγκεντρωθεί για τη σωματοφυλακή του να είναι χρυσοστολισμένοι και επίλεκτοι, και το αποτύπωμα της μορφής του να προβάλλεται ολόλαμπρα· έτσι είναι αναγκαίο και εμείς, μεταμορφωμένοι με την ανακαίνιση του νου μας, έχοντας αποβάλει τον παλαιό άνθρωπο και φέροντας μέσα μας την ομοίωση της θείας εικόνας, στο μέτρο που αυτό είναι εφικτό στους ανθρώπους, να προσερχόμαστε με αυτόν τον τρόπο στις σωτήριες και πνευματικές εορτές, ώστε να γίνουν για εμάς, σύμφωνα με τον λόγο του προφήτη, η νηστεία η τέταρτη, και η νηστεία η πέμπτη, και η νηστεία η έβδομη, και η νηστεία η δέκατη, ευφροσύνη και αγαθές εορτές. Κατανοώντας δηλαδή τη νηστεία αναγωγικά, με τον τρόπο της αποχής και της εγκράτειας από κάθε μολυσμό, τόσο της σάρκας όσο και του πνεύματος.

Μήπως δεν είναι αυτήν που πόθησαν οι Όσιοι, και εγκατέλειψαν τον κόσμο και τα πάντα μέσα σε αυτόν, και, αφού κατοίκησαν σε ερήμους και όρη και σπήλαια και στις οπές της γης σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο, κατέβαλαν αυτοπροσώπως τον διάβολο και τα στρατεύματά του; Αυτήν ας διαφυλάξουμε και εμείς, τη γαλήνη των ψυχών, το ιατρείο των σωμάτων, την ειρήνη των λογισμών, τη νέκρωση των επιθυμιών, εκείνην που εμποδίζει την αρπαγή του ξένου πλούτου, που δεν καταδέχεται να αδικήσει τα ορφανά, που δεν επιφέρει στις χήρες το πένθος της ζημίας, που δεν μας επιτρέπει να αναλωνόμαστε σε βιοτικές μέριμνες, που καθιστά τους θνητούς ομοδίαιτους των αγγέλων, που παραγγέλλει να μελετούμε τον νόμο του Κυρίου ημέρα και νύχτα. Διότι για αυτήν ομιλεί ο προφήτης Ζαχαρίας, και αποκαλύπτοντας ακόμη πιο ξεκάθαρα τη δόξα της, αναφωνεί με δυνατή φωνή: «Τάδε λέγει Κύριος Παντοκράτωρ: Η νηστεία του τέταρτου, και η νηστεία του πέμπτου, και η νηστεία του έβδομου μηνός, θα γίνουν για τον οίκο του Ιούδα χαρά και ευφροσύνη και αγαθές εορτές».

Μην περιγελάσεις την πτώση του πλησίον σου· προχώρα με ασφάλεια, όσο σου είναι δυνατόν, αλλά και να δίνεις το χέρι σε εκείνον που κείτεται χάμω. ΤΙΤΛΟΣ ΙΗʹ. —Περί αγάπης, και ειρήνης, και ειρηνοποιών. «Είπε η Νωεμίν στη Ρουθ: Ιδού, η συνυφάδα σου επέστρεψε στον λαό της και στους θεούς της, επίστρεψε και εσύ. Είπε όμως η Ρουθ: Μη μου ζητάς να σε εγκαταλείψω, διότι όπου κι αν πας, θα πάω· και ο λαός σου θα είναι λαός μου, και ο Θεός σου, Θεός μου.» «Ο Ιωνάθαν ορκίστηκε εκ νέου στον Δαβίδ, διότι τον αγάπησε με όλη του την ψυχή.» «Πονώ για σένα, αδελφέ μου Ιωνάθαν. Υπήρξες πολύ αγαπητός σε μένα· η αγάπη σου για μένα ήταν θαυμαστή, περισσότερο και από την αγάπη των γυναικών.» «Ζήτησε την ειρήνη, και επιδίωξέ την.» «Όσοι επιθυμούν την ειρήνη, θα ευφρανθούν.» «Όλους όσους δεν φιλονικούν θα τους σκεπάσει η φιλία· εκείνος που ελέγχει με παρρησία, ειρηνοποιεί.» «Ο μακρόθυμος άνθρωπος θα σβήσει τις φιλονικίες, ενώ ο ασεβής μάλλον θα τις υποκινήσει.» «Τα δίκαια χείλη καλύπτουν την έχθρα.» «Καλύτερο είναι ένα κομμάτι ψωμί με ευχαρίστηση εν ειρήνη, παρά ένα σπίτι γεμάτο από πολλά αγαθά και άδικες θυσίες μαζί με μάχη.» «Τον θυμό του ανθρώπου τον καταπραΰνει ο φρόνιμος υπηρέτης.» «Άφθονο νερό δεν θα μπορέσει να σβήσει την αγάπη, και ποταμοί δεν θα την κατακλύσουν.» «Την αλήθεια και την ειρήνη να αγαπάτε, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας.» «Πόσο ωραία είναι πάνω στα βουνά τα πόδια εκείνων που φέρνουν χαρμόσυνες ειδήσεις, αγγελία ειρήνης, εκείνων που φέρνουν αγαθά μηνύματα!» «

ΤΙΤΛΟΣ ΙΘ΄. —Περί αληθείας και πιστής μαρτυρίας. «Δεν θα συγκατατεθείς με τον άδικο για να γίνεις άδικος μάρτυρας.» «Με δύο ή τρεις μάρτυρες θα θανατώνεται αυτός που πρόκειται να πεθάνει. Δεν αρκεί ένας μόνο μάρτυρας για να καταθέσει εναντίον ανθρώπου, για οποιαδήποτε κατηγορία και για οποιοδήποτε αμάρτημα.» «Το αληθινό στόμα θα γεμίσει από γέλιο, και τα χείλη του θα αγαλλιάσουν.» «Όλες οι οδοί του Κυρίου είναι έλεος και αλήθεια για εκείνους που εκζητούν τη διαθήκη του.» «Ο Κύριος θα εκζητήσει την αλήθεια.» «Μην αφαιρέσεις από το στόμα μου τον λόγο της αλήθειας ποτέ, διότι στα κρίματά σου στήριξα τις ελπίδες μου.» «Όλα τα λόγια του στόματός μου λέγονται με δικαιοσύνη· δεν υπάρχει σε αυτά τίποτα το σκολιό ούτε απατηλό.» «Έλεος και αλήθεια κατεργάζονται οι αγαθοί. Ο πιστός μάρτυρας σώζει από τα κακά.» «Το να πράττει κανείς δίκαια και να λέει την αλήθεια είναι πιο ευάρεστα στον Θεό, παρά το αίμα των θυσιών.» «Νόμος αληθείας υπήρχε στο στόμα τους, και αδικία δεν βρέθηκε στα χείλη τους.» «Να λέτε την αλήθεια ο καθένας στον πλησίον του· την αλήθεια και την ειρήνη [να αγαπάτε], λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας.» «Στην αλήθεια δεν υπάρχει προσωποληψία.» «Δεν θα παρακάμψω την αλήθεια, ούτε θα συμπορευτώ με τον φθόνο που φθείρει· διότι αυτός δεν έχει καμία κοινωνία με τη σοφία.» «Μην αντιλέγεις στην αλήθεια· μην υπολογίζεις το πρόσωπο του δυνάστη. Αγωνίσου μέχρι θανάτου για την αλήθεια, και ο Κύριος ο Θεός θα πολεμήσει για εσένα.» «

Όχι για κανέναν άλλο λόγο βέβαια, παρά για να μας δώσει «υπόδειγμα, ώστε να ακολουθήσουμε και εμείς τα ίχνη του»· αν όμως δεν ήθελε να νηστεύουμε, γιατί να λέει άλλοτε μεν, «τούτο το γένος δεν εξέρχεται παρά μόνο με προσευχή και νηστεία», και άλλοτε, «όταν δε νηστεύεις, άλειψε το κεφάλι σου με λάδι», και τα εξής; Είναι φανερό ότι μέσω αυτών νομοθετεί το αγαθό της νηστείας. Παραλείπω να αναφέρω πόσο αυτή τηρούνταν από τους Ιουδαίους, στους οποίους (εκτός από τις δύο ημέρες της εβδομάδας κατά τις οποίες νήστευαν, σύμφωνα με τα λόγια του Φαρισαίου, «νηστεύω δύο φορές την εβδομάδα») ήταν νομοθετημένη όχι μόνο μία, αλλά πολλές νηστείες· «διότι η νηστεία του τέταρτου, λέει ο Ζαχαρίας, και η νηστεία του πέμπτου, και η νηστεία του έβδομου, και η νηστεία του δέκατου, θα γίνουν για τον οίκο του Ιούδα χαρά και ευφροσύνη, και αγαθές εορτές».