Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΟΝΙΑΣ 1:7

Είναι πολύς ο χρόνος από τότε που λέγεται ότι η ημέρα του Κυρίου πλησιάζει, με όλους τους Προφήτες να διαβεβαιώνουν για την εγγύτητά της, ώστε κανείς να μην καταληφθεί ανέτοιμος, έχοντας εφησυχάσει με τη σκέψη ότι αυτή καθυστερεί. Αυτά διακηρύσσει και ο Σοφονίας λέγοντας: «Να ευλαβείσθε μπροστά στον φόβο του Κυρίου, διότι είναι κοντά η ημέρα του Κυρίου». Και λίγο πιο κάτω: «Είναι κοντά η ημέρα του Κυρίου, η μεγάλη· είναι κοντά και έρχεται πάρα πολύ γρήγορα. Η φωνή της ημέρας του Κυρίου είναι πικρή και σκληρή· η ημέρα εκείνη είναι ημέρα θλίψης και ανάγκης, ημέρα ολέθρου και αφανισμού, ημέρα σκότους και γνόφου, ημέρα νεφέλης και ομίχλης, ημέρα σάλπιγγας και κραυγής». Κι αν ακόμη η κοινή ημέρα της συντέλειας ολόκληρου του κόσμου βρίσκεται μακριά, ωστόσο η προσωπική ημέρα της εξόδου του καθενός (η οποία αποτελεί τη συντέλεια για κάθε έναν άνθρωπο ξεχωριστά) βρίσκεται ήδη πολύ κοντά. Αυτήν πρέπει να έχουμε προ οφθαλμών, τηρώντας αυτό που λέγει ο Ησαΐας: «Ολολύξτε, διότι είναι κοντά η ημέρα του Κυρίου»· και να υπακούμε σε Εκείνον που λέει: «Μακάριοι οι πενθούντες» και «Μακάριοι οι κλαίοντες».

Είναι όμως αναγκαίο να γνωρίζουμε ότι αυτά έχουν μεν εκπληρωθεί και από τον ίδιο τον βασιλιά των Ιεροσολύμων, εννοώ τον Ιωσία, επί των ημερών του οποίου διατυπώθηκε ο προφητικός λόγος. Διότι και αυτός κατέστρεψε βωμούς, ιερά και τα χειροποίητα είδωλα· κατέσφαξε τους ιερείς των ειδώλων, τους ψευδομάντεις και τους οιωνοσκόπους. Φαίνεται όμως ότι ο Προφήτης δεν δηλώνει οπωσδήποτε τα παρόντα, ούτε κάνει λόγο για όσα ήδη έχουν πραχθεί, αλλά μάλλον προαναγγέλλει ότι αυτά θα συμβούν στους κατάλληλους καιρούς, τα οποία μάλιστα εκπληρώθηκαν μέσω του Ναβουχοδονόσορα, ο οποίος δεν έδρασε προς δόξαν του Θεού· διότι πώς ή από πού θα μπορούσε να ισχύει αυτό, εφόσον αυτός πυρπόλησε και τον θείο ναό; Αντίθετα, μάλλον εξόντωσε και έκαψε μαζί με τα είδωλα και εκείνους που τα προσκυνούσαν. «Να ευλαβείστε το πρόσωπο του Κυρίου του Θεού, διότι πλησιάζει η ημέρα του Κυρίου, επειδή ο Κύριος ετοίμασε τη θυσία του, αγίασε τους κλητούς του.» Συμπλέκει ωφέλιμα την παραίνεση με τις απειλές, και αφού τους προκάλεσε τρόμο με τα φοβερά γεγονότα, τους στρέφει προς το καλύτερο, προτρέποντάς τους να σέβονται με δέος —διότι αυτό νομίζω σημαίνει το να ευλαβούνται— τον Θεό των όλων, και να σπεύσουν να επανορθώσουν την πορεία της ζωής τους, και χωρίς αναβολή να στραφούν προς ό,τι είναι σε Αυτόν αρεστό και επιθυμητό. Και λέει ότι πρέπει να παρουσιάζονται τέτοιοι ενώπιον του Κυρίου, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν μέσω της φωνής του Ησαΐα: «Λουστείτε, γίνετε καθαροί, αφαιρέστε τις πονηρίες από τις ψυχές σας ενώπιον των οφθαλμών μου· παύστε τις πονηρίες σας.»

Και λοιπόν, είπε κάπου ο Θεός προς τον μακάριο προφήτη Ιεζεκιήλ: «Υιέ ανθρώπου, ιδού ο οίκος του Ισραήλ που με παραπικραίνει, λέγοντας διαρκώς: Η όραση την οποία αυτός βλέπει είναι για ημέρες πολλές, και για καιρούς μακρινούς αυτός προφητεύει. Γι' αυτό πες τους: Αυτά λέει ο Αδωναΐ Κύριος: Δεν θα καθυστερήσουν πλέον όλοι οι λόγοι μου, τους οποίους θα λαλήσω· διότι θα λαλήσω λόγο και θα τον εκτελέσω, λέει ο Αδωναΐ Κύριος». Αυτό, όπως νομίζω, λέει και τώρα, διαβεβαιώνοντας ότι έχει πλησιάσει η ημέρα του Κυρίου και ότι έχει ετοιμαστεί μεν η θυσία του, έχουν αγιαστεί δε οι καλεσμένοι. Και θυσία μεν ονομάζει τη σφαγή των ασεβών που πρόκειται να συμβεί σύμφωνα με το θέλημά του· καλεσμένους δε τους Χαλδαίους, για τους οποίους λέει ότι έχουν αγιαστεί, όχι με την έννοια ότι έγιναν άγιοι, αλλά μάλλον ότι ορίστηκαν και κλήθηκαν από τον Θεό για να κατακάψουν την Ιουδαία και, χωρίς καμία απολύτως φειδώ, να εξολοθρεύσουν αυτούς που βρίσκονταν σε αυτήν. Κάτι τέτοιο λέει και αλλού το ιερό κείμενο. Διότι είχαν κληθεί εναντίον της Νινευή οι Πέρσες και οι Μήδοι και όσοι είχαν συμμαχήσει με τον Κύρο. Είπε δε και γι' αυτούς ο Θεός των όλων: «Είναι αγιασμένοι, και εγώ τους οδηγώ· γίγαντες έρχονται για να εκπληρώσουν τον θυμό μου, χαίροντας συνάμα και αλαζονευόμενοι».

Επειδή εσύ ανταποδίδεις τον θάνατο υπέρ ημών· θέλοντας να αναγάγει τη θεολογία σε εκείνον, για τον οποίο ιδού τέτοια διακήρυξε ο Σοφονίας: να ευλαβείστε το πρόσωπο του Κυρίου του Θεού ημών, διότι είναι εγγύς η ημέρα του Κυρίου, διότι ετοίμασε ο Κύριος ο Θεός τη θυσία του· θέλοντας να αναγάγει τη θεολογία σε εκείνον, τον οποίο ούτε ο προφήτης Μαλαχίας αγνόησε· και αυτός λέει τα εξής: τη γυναίκα της νεότητός σου μην την εγκαταλείψεις· αλλά εάν τη μισήσεις και την αποδιώξεις, λέει ο Κύριος ο Θεός του Ισραήλ, ασέβεια θα καλύψει τα διανοήματά σου, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτωρ· θέλοντας να αναγάγει τη θεολογία σε εκείνον, για τον οποίο ένας άλλος προφήτης, ο Αγγαίος, εξέθεσε τα εξής: και άκουσε ο Ζοροβάβελ του Σαλαθιήλ από τη φυλή του Ιούδα, και ο Ιησούς του Ιωσεδέκ, ο μέγας ιερέας, και όλοι οι εναπομείναντες του λαού τη φωνή του Κυρίου του Θεού τους· θέλοντας να αναγάγει τη θεολογία σε εκείνον, για τον οποίο ο Ζαχαρίας με λόγια, ιδού, και το πάθος κήρυξε και την αξία του φανέρωσε: και θα έλθει ο Κύριος ο Θεός, και όλοι οι άγιοι μαζί του· και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, δεν θα υπάρχει φως, ούτε ημέρα, ούτε νύχτα, αλλά προς το εσπέρας θα υπάρξει φως· διότι η πορεία γινόταν μεν κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά δεν ήταν ημέρα· διότι η νύχτα, λαμβάνοντας προσταγή, επεσκίασε την ημέρα, αλλά προς το εσπέρας έγινε φως· διότι η ημέρα έλαβε και πάλι το δικό της φως· θέλοντας να αναγάγει τη θεολογία σε εκείνον, τον οποίο ο μέγιστος Ησαΐας διασάλπισε με τέτοιο τρόπο: Ο Κύριος ο Θεός των δυνάμεων θα εξέλθει και θα συντρίψει τον πόλεμο, και θα διεγείρει ζήλο.

Εισέλθετε, πατήστε, διότι είναι γεμάτο το πατητήρι· ξεχειλίζουν οι στέρνες, διότι επληθύνθηκαν τα κακά τους. Ήχοι αντήχησαν στην κοιλάδα της δίκης· ο ήλιος και η σελήνη θα σκοτεινιάσουν, και τα άστρα δεν θα δώσουν το φως τους· ο δε Κύριος θα ανακράξει από τη Σιών, και από την Ιερουσαλήμ θα εκπέμψει τη φωνή του, και θα σεισθούν ο ουρανός και η γη.» «Δείξτε ευλάβεια και φόβο ενώπιον του Κυρίου, διότι πλησιάζει η ημέρα του Κυρίου. Ο Κύριος ετοίμασε τη θυσία του, αγίασε τους προσκεκλημένους του. Πλησιάζει η μεγάλη ημέρα του Κυρίου, είναι κοντά και έρχεται πάρα πολύ γρήγορα. Η φωνή της ημέρας του Κυρίου έχει οριστεί να είναι πικρή και σκληρή· ημέρα οργής, η ημέρα εκείνη είναι ημέρα θλίψης και στενοχώριας, και αφανισμού· ημέρα σκότους και γνόφου.» «Ιδού, έρχεται, λέει ο Κύριος ο Παντοκράτορας· και ποιος θα υπομείνει την ημέρα της ελεύσεώς του; Διότι αυτός εισέρχεται σαν φωτιά στο χωνευτήρι, και σαν το καθαριστικό βότανο εκείνων που πλένουν· και θα καθίσει για να χωνεύσει και να καθαρίσει όπως το ασήμι.» «Ιδού, εγώ αποστέλλω τον Ηλία τον Θεσβίτη, προτού έλθει η ημέρα του Κυρίου η μεγάλη και επιφανής.» «Τώρα εισέλθετε στους βράχους, και κρυφτείτε στη γη από τον φόβο του προσώπου του Κυρίου, και από τη δόξα της ισχύος του, όταν θα εγερθεί για να συντρίψει τη γη.» «Ιδού, έρχεται η αδυσώπητη ημέρα του Κυρίου, με θυμό και οργή, για να καταστήσει όλη την οικουμένη έρημη και να εξολοθρεύσει τους αμαρτωλούς από αυτήν.