Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΟΝΙΑΣ 3:10

Διότι ο ίδιος οργίστηκε μεν λίγο, εξαιτίας της παράβασης του Αδάμ· «αυτοί όμως συνήργησαν στην αύξηση των κακών», απομακρύνοντας εντελώς μεμιάς όλη την οικουμένη από τον Θεό, και καταπνίγοντας τον νου των υποταγμένων τους με τα βάρη της αμαρτίας. Επομένως, ο Λόγος του Θεού έδειξε ζήλο για τη νοητή Σιών, δηλαδή την Εκκλησία. Διότι την ελευθέρωσε και ο ίδιος «την παρουσίασε στον εαυτό του», όπως γράφει ο μακάριος Παύλος, «χωρίς να έχει σπίλο ή ρυτίδα ή κάτι από τα παρόμοια, αλλά μάλλον να είναι αγία και άμωμη». <Διότι τότε θα μεταστρέψω στους λαούς τη γλώσσα στη γενεά της, ώστε να επικαλούνται όλοι το όνομα του Κυρίου και να τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό. Από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου προσφέρουν θυσίες.> Λέει λοιπόν ότι, αφού εκπορθηθεί η πόλη των Βαβυλωνίων και καταστραφούν μέσα στη φθορά οι υπερήφανοι, τα έθνη θα επιγνώσουν τη δύναμη του Θεού που τα συνταράσσει. Και όσοι κάποτε γελούσαν βλέποντας τον Ισραήλ να πέφτει και να καταστρέφεται, όταν τον δουν να επιστρέφει λαμπρός στην πατρίδα του και να επαναπατρίζεται πάλι στην αγία πόλη, και εκείνους που τον είχαν εκπορθήσει παλαιότερα να έχουν καταστραφεί ολοσχερώς, τότε θα αλλάξουν τη γλώσσα τους και στο εξής θα αναπέμπουν δοξολογίες προς τον Θεό, αν και παλαιότερα κουνούσαν τα κεφάλια τους, νομίζοντας και λέγοντας ότι η Ιουδαία αλώθηκε, επειδή τάχα ο τύραννος των Βαβυλωνίων υπερίσχυσε εκείνου που τους βοηθούσε, δηλαδή του Θεού.

Όταν, λοιπόν, δουν τη μεταστροφή των πραγμάτων προς το αντίθετο, τότε θα μεταβάλουν τις γλώσσες τους κατά τις γενιές τους, δηλαδή κατά φυλές και γένη, σε δοξολογίες προς τον Θεό. Και νομίζω ότι θα επέλεγαν να υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό και να προσφέρουν θυσίες, έστω κι αν κατοικούσαν μακριά λόγω της γεωγραφικής θέσης των χωρών τους, και αν κατείχαν τις χώρες των Αιθιόπων.

Διότι είπε ότι: «Ώστε οι γλώσσες αποτελούν σημείο όχι για όσους πιστεύουν, αλλά για τους απίστους. Επειδή έχει γραφτεί ότι με ετερόγλωσσους και με άλλα χείλη θα μιλήσω σε αυτόν τον λαό, και ούτε έτσι θα πιστέψουν». Με ποιον τρόπο λοιπόν ωφελεί το ότι έχει μεταβληθεί η γλώσσα για τη γενεά της, ο ίδιος πάλι μας το διασαφηνίζει λέγοντας: «Για να επικαλούνται όλοι το όνομα του Κυρίου, για να τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό, από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου προσφέρουν θυσίες». Επειδή δηλαδή είδαν τους Αποστόλους να μιλούν σε άλλες γλώσσες, και θεωρώντας το παράδοξο αυτό ως όχι μικρό θαύμα, πίστεψαν στον Χριστό, και πολλοί και αναρίθμητοι από τους τότε ανθρώπους επικαλέστηκαν το όνομα του κατά φύση και αληθινά όντος Θεού· υπέταξαν τον αυχένα τους στα ευαγγελικά θεσπίσματα· υπηρέτησαν τον Χριστό. Και προσφέρουν θυσίες από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας. Το δε γένος των Αιθιόπων εκτείνεται από την ανατολή μέχρι τη δύση, και πίνουν από τον Γηών· «διότι αυτός είναι που περικυκλώνει όλη τη γη της Αιθιοπίας». Και τέλος, ο λόγος της προφητείας καταλήγει στην αλήθεια. Διότι το Ευαγγέλιο δεν έχει κηρυχθεί μόνο στη γη των Ρωμαίων, αλλά περιφέρεται πλέον και στα βάρβαρα έθνη. Και γι' αυτό υπάρχουν εκκλησίες παντού, ποιμένες και δάσκαλοι, καθοδηγητές και μυσταγωγοί και θεία θυσιαστήρια, και θυσιάζεται νοητά ο αμνός από τους αγίους ιερουργούς και στους Ινδούς και στους Αιθίοπες.

Και ποιος είναι άραγε αυτός; Και ποιο είναι το σημείο αυτού που ανασταίνεται; Με σαφήνεια στα αμέσως επόμενα στην ίδια ακολουθία του προφήτη λέει: «διότι τότε θα μεταστρέψω στους λαούς γλώσσα» (επειδή μετά την ανάσταση, όταν απεστάλη το Άγιο Πνεύμα, δόθηκε το χάρισμα των γλωσσών) «για να δουλεύουν στον Κύριο κάτω από έναν ζυγό». Και ποιο άλλο σύμβολο παρατίθεται στον ίδιο προφήτη για το ότι θα δουλεύουν στον Κύριο κάτω από έναν ζυγό; «Από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου φέρουν θυσίες». Γνωρίζεις τα όσα έχουν γραφτεί στις Πράξεις, όταν ήρθε ο Αιθίοπας ευνούχος από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας. Εφόσον λοιπόν οι Γραφές αναφέρουν και τον καιρό, και το ιδίωμα του τόπου, και τα σημεία μετά την ανάσταση, να βεβαιώνεσαι λοιπόν για την ανάσταση, και κανείς ας μην σε κλονίζει από το να ομολογείς ότι ο Χριστός έχει εγερθεί από τους νεκρούς.

«Τους Αιθίοπες, που ζουν χωρισμένοι στα δύο, οι πιο απομακρυσμένοι από τους ανθρώπους· οι μεν προς τη δύση του ήλιου, οι δε προς την ανατολή.» Και σε άλλον ψαλμό έχει ειπωθεί: «Η Αιθιοπία θα προφθάσει να απλώσει τα χέρια της προς τον Θεό»· και πάλι σε άλλον προφήτη έχει λεχθεί: «Από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα μου φέρουν προσφορές.» Και στα προκείμενα εδάφια, σε ακολουθία με αυτά, προφητεύεται το εξής: «Ενώπιόν του θα προσπέσουν οι Αιθίοπες». Μέσα από όλα αυτά ο λόγος υποδηλώνει ότι τα πέρατα της γης θα λάβουν τη γνώση εκείνου που προφητεύεται και θα τον προσκυνήσουν, προσπίπτοντας και κλίνοντας το γόνυ. Γι' αυτό αναφέρεται σύμφωνα με τη μετάφραση του Ακύλα: «Ενώπιόν του θα σκύψουν οι Αιθίοπες»· και σύμφωνα με τον Σύμμαχο: «Μπροστά του θα γονατίσουν οι Αιθίοπες». Μέσω δε των Αιθιόπων που κατοικούν στα πέρατα της γης, υποδηλώνονται και τα έθνη που βρίσκονται στο εσωτερικό της οικουμένης. Και είναι ολοφάνερο πώς, παντού στη γη, εκείνοι που έχουν πιστέψει σε αυτόν, κλίνοντας το γόνυ και πέφτοντας προσκυνητά πάνω στην ίδια τη γη, αναπέμπουν μέσω αυτού την προσκύνηση στον Θεό των πάντων. Αλλά και οι εχθροί του, λέει, θα γλείψουν το χώμα, εξομοιούμενοι με τον πατέρα τους, το φίδι, που σέρνεται με το στήθος και την κοιλιά, και τρώει χώμα σύμφωνα με την ποινή που του επιβλήθηκε από την αρχή.

Και σύμφωνα με τον Ησαΐα, όταν όλοι οι άνθρωποι δουν αυτό ακριβώς το σωτήριο έργο, λέγεται ότι θα προσκυνήσουν τον Θεό των όλων, ο οποίος έχει χαρίσει σε όλους άφθονα τη σωτηρία του. Και ότι θα τον προσκυνήσουν, όχι στην κάτω Ιερουσαλήμ που βρίσκεται στην Παλαιστίνη, αλλά ο καθένας «από τον τόπο του, και όλοι όσοι βρίσκονται στα νησιά των εθνών». Τότε θα εκπληρωθεί και το λόγιο που λέει ότι «θα επικαλούνται όλοι» οι άνθρωποι, όχι πλέον τους πατρικούς θεούς ούτε τα είδωλα και τους δαίμονες, αλλά «το όνομα του Κυρίου και θα τον υπηρετούν κάτω από έναν ζυγό, και από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα του προσφέρουν» τις λογικές και αναίμακτες «θυσίες» μέσω της Καινής Διαθήκης του Χριστού, οι οποίες δεν θα προσφέρονται στην κάτω Ιερουσαλήμ, ούτε στο θυσιαστήριο που βρίσκεται εκεί, αλλά θα αναφέρονται στα προλεχθέντα πέρατα της Αιθιοπίας. Εάν δε είναι κάτι μέγα το να είναι κανείς και να ονομάζεται λαός του Θεού, και αν αυτό μάλιστα αποτελεί μία από τις μέγιστες θείες επαγγελίες, το να λέγεται δηλαδή από Αυτόν για τους αξίους του: «εγώ θα είμαι Θεός τους, και αυτοί θα είναι λαός μου», και αν ο Ισραήλ καυχιόταν προηγουμένως δικαιολογημένα για το ότι ήταν ο μόνος λαός του Θεού, τώρα ο Κύριος με την έλευσή Του υπόσχεται να χαρίσει αυτό το αγαθό και στα έθνη λέγοντας: «Ιδού, εγώ έρχομαι και θα κατασκηνώσω ανάμεσά σου, και θα καταφύγουν πολλά έθνη στον Κύριο, και θα γίνουν δικός του λαός».

Στα οποία στη συνέχεια προσθέτει: «Και το υπόλειμμα του Ιακώβ θα είναι ανάμεσα στα έθνη, στο μέσο πολλών λαών, σαν λιοντάρι ανάμεσα στα κτήνη του δάσους και σαν μικρό λιοντάρι σε ποίμνια προβάτων, το οποίο, όταν περάσει, διαχωρίσει και αρπάξει, δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να τα ελευθερώσει». Μέσω αυτών θεωρώ ότι φανερώνεται το θαρραλέο και ατρόμητο του αποστολικού κηρύγματος· διότι, εισβάλλοντας σαν λιοντάρι και σαν μικρό λιοντάρι στο δάσος των εθνών και στα κοπάδια των ανθρώπινων προβάτων, και διαχωρίζοντας τους άξιους από τους ανάξιους, τους υπέταξαν στον λόγο του Χριστού. Προς τον οποίο στη συνέχεια αναφωνούνται τα εξής: «Θα υψωθεί το χέρι σου εναντίον εκείνων που σε θλίβουν, και όλοι οι εχθροί σου θα εξολοθρευτούν». Αυτό μπορεί κανείς να το διαπιστώσει με τα ίδια του τα μάτια· διότι, παρόλο που αμέτρητοι έθλιψαν τον λόγο του Χριστού και τον πολεμούν ακόμη και τώρα, αυτός υψώθηκε και αναδείχθηκε ανώτερος από όλους. Αλλά και το χέρι του Χριστού υψώθηκε εναντίον όλων όσων τον έθλιψαν, και λέγεται ότι όλοι οι εχθροί του, όσοι κατά καιρούς επαναστατούν εναντίον της Εκκλησίας του, θα εξολοθρευτούν. 〈ΝΒ΄. Από τον Σοφονία〉. «Διότι τότε θα μεταστρέψω στους λαούς νέα γλώσσα εις το όνομα του Κυρίου, ώστε να τον υπηρετούν υπό έναν ζυγό. Από τα πέρατα των ποταμών της Αιθιοπίας θα δεχθώ αυτούς που με ικετεύουν, και από τους διεσπαρμένους θα μου προσφέρουν θυσίες».