Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΟΝΙΑΣ 3:15

«Αφαίρεσε ο Κύριος τα αδικήματά σου, σε λύτρωσε από τα χέρια των εχθρών σου· θα βασιλεύσει ο Κύριος ανάμεσά σου, δεν θα δεις πια κακά.» Όσον αφορά βέβαια το ιστορικό επίπεδο του λόγου, τους υπόσχεται σαφώς την ειρήνη μετά την επάνοδο από τη Βαβυλώνα, τότε που, αφού παραγράφηκαν οι παλαιές τους κατηγορίες, ο Θεός υπόσχεται να είναι μαζί τους και να τους προστατεύει· όσον αφορά δε το βαθύτερο νόημα, έχει προστάξει αναγκαίως να χαίρεται σφοδρά, να ευφραίνεται πολύ και μάλιστα να αγαλλιάζει με όλη της την καρδιά, καθώς έχουν αφαιρεθεί τα αμαρτήματά της, προφανώς διά του Χριστού. Διότι έχει δικαιωθεί η νοητή και αγία Σιών, δηλαδή η Εκκλησία, ήτοι το άγιο πλήθος των πιστών, μόνο εν Χριστώ, και έχουμε σωθεί δι' αυτού και από αυτόν, αποφεύγοντας τις βλάβες των αόρατων εχθρών και έχοντας ανάμεσά μας τον ίδιο τον Βασιλέα των όλων και Θεό, ο οποίος φανερώθηκε με μορφή όμοια με τη δική μας, δηλαδή τον Λόγο του Θεού Πατέρα· χάρη στον οποίο δεν είδαμε πλέον κακά, δηλαδή, έχουμε απαλλαγεί από καθετί που έχει τη δύναμη να προξενεί κακό.

Και πράγματι ο προφήτης Σοφονίας ευαγγελιζόταν, λέγοντας: «Χαίρε πάρα πολύ, θυγατέρα της Σιών, κήρυττε, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ, ευφραίνου και τέρπου με όλη σου την καρδιά, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ. Αφαίρεσε ο Κύριος τα αδικήματά σου, σε λύτρωσε από τα χέρια των εχθρών σου. Ο Κύριος του Ισραήλ θα βασιλεύσει στο μέσο σου, δεν θα δεις πια συμφορές.» Όμως οι απειθείς και αλύγιστοι, που έφτασαν πέρα από κάθε όριο θράσους, του συμπεριφέρθηκαν με τον πιο αισχρό και υβριστικό τρόπο, κάνοντας αυτά με ευκολία και σχεδιάζοντάς τα με υπερβολική προπέτεια. Γι' αυτό λοιπόν και πλήρωσαν την ποινή για τα παραπτώματά τους. Διότι ως κακοί χάθηκαν με κακό τρόπο. Όμως όχι ολοκληρωτικά. Διότι ελεήθηκε και σώθηκε το υπόλειμμα, σύμφωνα με τη φωνή του προφήτη.

Στον Σοφονία. Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα της Σιών· κήρυττε, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ, ευφραίνου και τέρπου με όλη την καρδιά σου, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ. Ο Κύριος αφαίρεσε τα αδικήματά σου, σε λύτρωσε από το χέρι των εχθρών σου. Ο Βασιλιάς του Ισραήλ, ο Κύριος, βρίσκεται ανάμεσά σου, δεν θα δεις πλέον κακά.

Έχε θάρρος Ιερουσαλήμ, ο Κύριος θα εξαλείψει όλα τα αδικήματά σου· θα ξεπλύνει ο Κύριος τον ρύπο των υιών και των θυγατέρων του με πνεύμα κρίσεως και με πνεύμα καύσεως, θα σας ραντίσει με καθαρό νερό και θα καθαριστείτε από κάθε αμαρτία σας· θα χορέψουν γύρω σας άγγελοι και θα πουν: Ποια είναι αυτή που ανεβαίνει ολόλευκη, στηριζόμενη στον αγαπημένο της; Διότι η ψυχή που πρωτύτερα ήταν δούλη, τώρα αναγνώρισε τον ίδιο τον Δεσπότη ως αγαπημένο της· και εκείνος, αποδεχόμενος την ανυπόκριτη προαίρεση, θα αναφωνήσει: Ιδού, είσαι ωραία, αγαπημένη μου, ιδού, είσαι ωραία· τα δόντια σου είναι σαν κοπάδια προβάτων που μόλις κουρεύτηκαν· εξαιτίας της ευσυνείδητης ομολογίας· και καθεξής· όλα γεννούν δίδυμα· εξαιτίας της διπλής χάριτος, εννοώ αυτήν που τελείται μέσω του ύδατος και του Πνεύματος, ή εξαιτίας αυτής που εξαγγέλλεται από την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη.

Και ο Σοφονίας λέγει: Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα της Σιών, κήρυττε, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ· ευφραίνου και κατατέρπου με όλη σου την καρδιά· ο Κύριος αφαίρεσε τα αδικήματά σου· σε λύτρωσε από το χέρι των εχθρών σου. Ο Κύριος θα βασιλεύσει ανάμεσά σου, δεν θα δεις πλέον κακά.

Στο μέσο δε αυτών βρισκόταν η Δήλωση, που ήταν ο προαναφερθείς αδάμαντας, ο οποίος είχε χρώμα γαλάζιο. Επάνω δε στους ώμους βρίσκονταν οι προαναφερθέντες δώδεκα λίθοι. Τρεις φορές τον χρόνο δε, όπως έχει ειπωθεί, γινόταν φανέρωση στον λαό μέσω του πετάλου. Και εάν βρίσκονταν σε κατάσταση αμαρτίας, και όχι σύμφωνα με τις εντολές που είχε δώσει ο Θεός, μεταβαλλόταν, όπως λένε, το χρώμα του λίθου και γινόταν μαύρο, και από αυτό καταλάβαιναν ότι ο Κύριος απέστειλε θάνατο· όταν δε επρόκειτο να τους παραδώσει στο μαχαίρι, γινόταν αιμάτινος, όπως λέει στον Ιερεμία: «Εξαπόστειλε τον λαό αυτού, και ας βγουν έξω όσοι προορίζονται για θάνατο στον θάνατο, όσοι για μαχαίρι στο μαχαίρι, όσοι για πείνα στην πείνα, και όσοι για αιχμαλωσία στην αιχμαλωσία». Εάν όμως γινόταν λαμπρός σαν το χιόνι, καταλάβαινε ο λαός ότι δεν υπήρχε πουθενά αμαρτία, και τότε γιόρταζαν, όπως λέει ο προφήτης: «Γιόρταζε, Ιούδα, τις εορτές σου, εκπλήρωσε τα ταξίματά σου». Ο Κύριος αφαίρεσε τα αδικήματά σου· σε λύτρωσε από το χέρι των εχθρών σου· θα βασιλεύσει ο Κύριος ανάμεσά σου· δεν θα δεις πλέον κακά. Γι' αυτό και επί Ζαχαρίου, του πατέρα του Ιωάννη, κατά την εφημερία του στο Πάσχα, ο λίθος έγινε λαμπρός· διότι τότε έλαβε την αρχή της ιερατείας για εκείνο το έτος, και το επόμενο έτος κάποιος άλλος αναλάμβανε τον ποδήρη. Γι' αυτό, όταν ο Ζαχαρίας καθυστερούσε στα Άγια των Αγίων, ο λαός βρισκόταν σε αγωνία, μήπως τυχόν ο λίθος γίνει γι' αυτούς έλεγχος αμαρτίας.

Διότι πειθόμαστε στα λόγια του στόματός σας. Ανέβα στα ψηλά, ύψωσε με δύναμη τη φωνή σου. Πορεύσου σε ευρυχωρία. Κήρυξε με παρρησία, ώστε να εξαλειφθεί και να οδηγηθεί σε αφανισμό η χειροτονία που γίνεται με χρήματα, καθώς και καθετί που εξαιτίας της φιλαργυρίας, της αδικίας και της εμπορίας την ακολουθεί με αισχροκέρδεια. Διότι, όταν αυτή μαζί με τα παρεπόμενά της αφαιρεθεί από τον περιούσιο λαό, ο οποίος έχει κληθεί στο όνομα του Χριστού και έχει λάβει δωρεάν τη λύτρωση, όλα τα μιάσματα που ακολουθούν την κακία θα αποκοπούν σύρριζα, και οι Ιερείς θα ανθίσουν σαν τον φοίνικα, αποπνέοντας την ευωδία του Χριστού σε όσους σώζονται και ψάλλοντας επινίκια στην Εκκλησία: «Αφαίρεσε ο Κύριος από σένα τα αδικήματά σου». Γλυκαίνοντας επίσης εκείνους που δρέπουν τους καρπούς. Και πληθύνοντάς τους σε εύφορα γηρατειά, και αναδεικνύοντάς τους κληρονόμους, λέγω, εκείνης της μακάριας και άφθαρτης ζωής.

Διότι ο ψευδώνυμος πατριάρχης και χαχάμης των Ιουδαίων κάθε χρόνο αλλάζει τους αρχηγούς της Συναγωγής για να παίρνει χρήματα, παρομοίως και ο πατριάρχης των Αιγυπτίων, μιμούμενος τους Ιουδαίους, κάνει το ίδιο, για να εκπληρωθεί η προφητεία που λέει: «Οι ιερείς της (της Ιερουσαλήμ) έδιναν αποκρίσεις με αμοιβή, και οι προφήτες της μάντευαν με χρήματα». Αφού είπε αυτά ο θείος Ταράσιος, ως επίλογο προσθέτει: Αυτά πρέπει να τα ακούσουμε όλοι οι αρχιερείς και οι κληρικοί, καθώς και όλοι οι κάτοικοι της οικουμένης, τηρώντας τα και προσέχοντας όσα ακούσαμε, κατά τον Παύλο, για να μην αφανιστούμε. Παρακινεί δε και τον Πάπα Αδριανό να ανεβεί στα ψηλά και να υψώσει τη φωνή του, σύμφωνα με τα λόγια του Ησαΐα, ώστε να εξαλειφθεί η χειροτονία που γίνεται με χρήματα, και οτιδήποτε άλλο την ακολουθεί και γίνεται εξαιτίας της φιλαργυρίας και της αισχροκέρδειας, και να απομακρυνθεί και να εκριζωθεί από τον χριστώνυμο λαό, ο οποίος ελευθερώθηκε δωρεάν με το αίμα του Χριστού, αυτή η κακία και τα πονηρά βλαστάρια που την ακολουθούν, ώστε οι ιερείς να ανθίσουν ως φοίνικες, αναδίδοντας την ευωδία του Χριστού στους σωζόμενους Χριστιανούς, και λέγοντας μαζί με τον Σοφονία προς την Εκκλησία: «Αφαίρεσε ο Κύριος τα αδικήματά σου», γλυκαίνοντας τους λαούς που τρυγούν τους πνευματικούς τους καρπούς, και αναδεικνύοντάς τους κληρονόμους της αθάνατης και μακάριας ζωής.

Ο Κύριος αφαίρεσε τα αδικήματά σου, σε λύτρωσε από τα χέρια των εχθρών σου. Σήκωσε τα μάτια σου γύρω και δες συγκεντρωμένα τα παιδιά σου. διότι, ιδού, έφτασαν σε σένα όλοι οι γιοι σου από μακριά και οι κόρες σου, όχι προσφέροντας χρυσό και λιβάνι και πολύτιμους λίθους, που είναι όλα γεννήματα της γης και αποκτούν την αξία τους από τον ανθρώπινο νόμο, αλλά προσφέροντάς σου την πατροπαράδοτη πίστη ανόθευτη, πιο καθαρή από κάθε χρυσό και πιο πολύτιμη από όλους τους λίθους. Χαίρε και ευφραίνου με όλη σου την καρδιά, διότι, ιδού, έρχεται ο Κύριος και θα κατασκηνώσει ανάμεσά σου. Τι είναι πιο ευχάριστο από τη σημερινή ημέρα, και τι πιο τρανό από αυτή τη γιορτή ως αφορμή για αγαλλίαση και χαρά; Ένα άλλο κεντρί μπήγεται σήμερα εναντίον του θανάτου μέσα στα ίδια του τα σπλάχνα, όχι με τον ενταφιασμό του Σωτήρα σε τάφο νεκρώσεως για την κοινή ανάσταση του ανθρωπίνου γένους, αλλά με την έγερση της μητρικής εικόνας από τα ίδια τα βάθη της λήθης, η οποία συνανασταίνει μαζί της τις μορφές των αγίων.

Χαίρε σφόδρα, θυγατέρα Σιών, κήρυξε, θυγατέρα της Ιερουσαλήμ· αφαίρεσε ο Κύριος τα αδικήματά σου, σε ελευθέρωσε από τα χέρια των εχθρών σου. Βλέπεις τον αγαπημένο σου υιό, τον οποίο από τα ίδια τα σπάργανα τον έκανες υιό και βασιλιά σου, και, αναθρέφοντάς τον με ευσέβεια και ανδρώνοντάς τον με ευσέβεια, τον οδήγησες σε αυτό το μέτρο της κατά Χριστόν ηλικίας. Τον βλέπεις, πώς στέκεται μπροστά σου προσφέροντας για την ανατροφή του πρωτοφανή και λαμπρά ανταποδόματα με μεγάλους τόκους, και με πόσα και πόσο μεγάλα λάφυρα γέμισε αυτό το ιερό και σεπτό τέμενος; Διότι δεν σου φέρνει δέσμιο τον Άρειο, ούτε δοριάλωτο τον Μακεδόνιο, ούτε αιχμάλωτο τον Νεστόριο και τα τέκνα του Διόσκουρου, ο οποίος με αναρίθμητες αλλότριες σπορές εκβαρβάρωσε την οικουμένη, ούτε τον τάδε ή τον δείνα εχθρό και πολέμιο της Εκκλησίας, ούτε τον αρχηγό μίας ή περισσότερων αιρέσεων, αλλά παρουσίασε ταυτόχρονα όλες τις φάλαγγες του εχθρού μαζί με τους ίδιους τους ηγεμόνες και με τα ίδια τα τεχνάσματα και τις βουλές τους, με ένα και το αυτό χτύπημα της βασιλικής δεξιάς, νεκρούς και λαφυραγωγημένους. Σήκωσε ολόγυρα τα μάτια σου και δες συγκεντρωμένα τα τέκνα σου, τα οποία κάποτε οι βάκχες και οι άρπυιες των αιρέσεων και των σχισμάτων τα είχαν συναρπάσει και, αφού τα γέμισαν με πολλή μανία, τα διασκόρπισαν εξαγριώνοντάς τα σε βουνά και γκρεμούς της απώλειας. Ευφραίνου και τέρπου από τα βάθη της καρδιάς σου.