Πατερικές αναφορές στο ΣΟΦΟΝΙΑΣ 3:6

Πρέπει, λοιπόν, όσοι είναι πραγματικά συνετοί να αναλογιστούν ότι ο Δεσπότης αγαπά τη δικαιοσύνη και δεν θα ανεχόταν χωρίς όρια όσους αμαρτάνουν. Αλλά εάν κάποιος προσέλθει σε μετάνοια και χύσει δάκρυα για τα δικά του αμαρτήματα, θα τον βρει εξαιρετικά πράο και θα εξασφαλίσει τη συγχώρεση, και θα διαφύγει τις παγίδες και την ανάγκη της τιμωρίας. Εάν, αντίθετα, κάποιος είναι ανυποχώρητος και έχει γνώμη που δύσκολα μεταβάλλεται ώστε να επιλέξει τα πρέποντα, θα βυθιστεί στα δικά του σφάλματα, ή μάλλον θα καταστραφεί τελικά και θα βρεθεί υπό την δεσποτική οργή, διότι δεν ανέχεται διαπαντός όσους αμαρτάνουν. «Με καταστροφή γκρέμισα τους υπερήφανους, εξαφανίστηκαν οι γωνίες τους· θα ερημώσω εντελώς τους δρόμους τους, ώστε να μην περνάει κανείς· ερημώθηκαν οι πόλεις τους, επειδή δεν υπάρχει πλέον κανένας ούτε κατοικεί σε αυτές». Διότι, όπως είπα, επειδή οι μεν ιερείς βεβήλωναν τα άγια και ορισμένοι ασεβούσαν και προς τον ίδιο τον νόμο, «ο Κύριος όμως είναι δίκαιος στο μέσο της· κάθε πρωί θα φέρνει στο φως την κρίση του». Και ποιο είναι άραγε αυτό; Γκρέμισε τους υπερήφανους με καταστροφή, δηλαδή παρέδωσε στη φθορά τους αλαζόνες και τους υβριστές.

Ή μήπως δεν είναι αλαζόνες αυτοί που έχουν συνηθίσει να θεομαχούν και να αντιπαραθέτουν το δικό τους θέλημα στα θεσπίσματα που δόθηκαν μέσω του Μωυσή; Και ενώ ελάχιστα έχουν φροντίσει για τους θείους νόμους, αποκλίνουν προς την αχαλίνωτη ανυπακοή και λένε στον Κύριο: «Απομακρύνσου από εμένα, δεν θέλω να γνωρίζω τις οδούς σου»; Έπειτα, πώς θα μπορούσε να αμφιβάλλει κανείς αν είναι πτωχός τω πνεύματι και ταπεινός τη καρδία, σύμφωνα με τα γεγραμμένα, εκείνος που είναι φωτεινός και πειθήνιος και αποβλέπει πολύ στην υπακοή, τον οποίο ο Θεός αξιώνει και με την επίβλεψή Του; Γι' αυτό άλλωστε είπε ο Θεός των όλων μέσω ενός από τους αγίους προφήτες: «Και σε ποιον θα επιβλέψω, παρά στον ταπεινό και ήσυχο και σε αυτόν που τρέμει τα λόγια μου;» Επομένως, το υπεροπτικό γένος κατακρημνίστηκε στη φθορά και εξαφανίστηκαν και οι γωνίες τους. Και νομίζω ότι εδώ «γωνίες» ονομάζονται τα τείχη και οι περίβολοι των πόλεων. Διότι οι γωνίες είναι πάντοτε υψηλές, έχοντας περίβλεπτους πύργους. Ίσως λοιπόν είναι σαν να έλεγε πάλι: «Έρημες από τείχη θα είναι οι πόλεις τους». Απείλησε δε, εκτός από αυτά, να ερημώσει και τους δρόμους του, προφανώς του Ισραήλ, ώστε να μην περνάει κανείς απολύτως. Και μου φαίνεται ότι θέλει να υποδηλώσει κάτι τέτοιο: ο νόμος που δόθηκε μέσω του Μωυσή πρόσταξε, όταν τελείται στον καιρό της η εορτή της σκηνοπηγίας, να ανεβαίνουν από όλη τη χώρα των Ιουδαίων στα Ιεροσόλυμα και να εκπληρώνουν εκεί τα νενομισμένα.

Όταν λοιπόν συγκλονίστηκαν οι πόλεις, χάθηκαν όσοι βρίσκονταν σε αυτές, τότε λέμε ότι ερημώθηκαν και οι δρόμοι, καθώς κανείς πια δεν περνούσε από αυτούς, ούτε έσπευδε να εκπληρώσει την καθορισμένη για αυτούς εορτή, όπως ακριβώς έκαναν πρωτύτερα. Διότι τα πλήθη των Ιουδαίων περιήλθαν σε τέτοιο βαθμό ταλαιπωρίας, ώστε να μην υπάρχουν εκείνοι που εορτάζουν, ούτε βέβαια να μπορούν να ζουν με ευημερία όσοι με δυσκολία διασώθηκαν και απέμειναν ζωντανοί από τον πόλεμο. Γι' αυτό άλλωστε ο προφήτης Ιερεμίας έκανε το γεγονός αυτό μέρος των θρήνων του, λέγοντας: «Οι δρόμοι της Σιών πενθούν, επειδή δεν υπάρχουν άνθρωποι που να έρχονται στην εορτή». Ότι δε ο λόγος είναι αληθινός, μας το διευκρινίζει πάλι το προκείμενο κείμενο· διότι προσθέτει αμέσως: «Ερημώθηκαν οι πόλεις επειδή δεν υπάρχει κανείς ούτε κατοικεί σε αυτές». «Φοβερό λοιπόν είναι το να πέσει κανείς στα χέρια του ζωντανού Θεού».

Γʹ. Θέλεις να ακούσεις και άλλα λόγια φιλανθρωπίας; Εάν επιστρέψεις, λέει, προς τον Κύριο και στενάξεις, τότε θα σωθείς. Βλέπετε τη σωτηρία συνδεδεμένη με τον στεναγμό; Και ενώ εσύ θα μιλάς ακόμη, θα πει: Ιδού, είμαι παρών· και θα μιλήσει στην ψυχή σου: Εγώ είμαι η σωτηρία σου. Τίποτε δεν μεσολαβεί μεταξύ της αιτήσεως και της εκπληρώσεως· ούτε χρυσός, ούτε άργυρος, ούτε διαφανείς και πολύτιμοι λίθοι, ούτε όσα κάνουν τους ανθρώπους να κάμπτονται προς την επιείκεια. Όταν λέει ο Σοφονίας, μιλώντας εκ μέρους του Θεού που είναι οργισμένος και αγανακτισμένος: Θα ερημώσω τελείως τους δρόμους τους, ώστε να μην περνάει κανείς. Εξαφανίστηκαν οι πόλεις τους, ώστε να μην υπάρχουν πια, ούτε να κατοικούνται· όταν απειλεί με τα πιο φρικτά δεινά, όταν καταβάλλει με την αποθάρρυνση, όταν προκαλεί ζόφο με την απειλή, αμέσως επιφέρει και το φως μιας καλύτερης ελπίδας, και με αναπτερώνει με τούτα τα λόγια: Πλην όμως είπα: Να με φοβάστε και να δεχθείτε τη διαπαιδαγώγηση, και δεν πρόκειται να εξολοθρευθείτε από τα μάτια της· και προχωρώντας λίγο παρακάτω, προσθέτει λόγια ακόμη πιο χαρμόσυνα και πιο φιλάνθρωπα: Εκείνον τον καιρό θα πει ο Κύριος: Έχε θάρρος, Σιών, ας μην παραλύσουν τα χέρια σου.

«Να τηρείς όσα εξέρχονται από τα χείλη σου, και να πράττεις όπως ακριβώς υποσχέθηκες στον Θεό σου, αυτά που είπες με το στόμα σου.» «Επικατάρατος είναι εκείνος που έχει στο ποίμνιό του αρσενικό ζώο, και έχει κάνει τάμα γι' αυτό, αλλά θυσιάζει στον Κύριο ζώο ελαττωματικό.» «Καλύτερο είναι να μην κάνεις τάμα, παρά να τάξεις και να μην το εκπληρώσεις.» ΤΙΤΛΟΣ ΙΑʹ. —Περί υπερηφάνων, και αγέρωχων, και αλαζόνων, και κενοδόξων. «Θα συντρίψω την έπαρση της υπερηφάνειάς σας.» «Οποιοσδήποτε άνθρωπος ενεργήσει με υπεροψία, είτε από τους αυτόχθονες είτε από τους προσήλυτους, αυτός παροργίζει τον Θεό.» «Ο φόβος του Κυρίου θα επιπέσει πάνω σας, και η καύχησή σας θα καταντήσει ίση με τη στάχτη· και το σώμα [σας] πήλινο.» «Αν αρρωστήσει, ας μην ελπίζει ότι θα θεραπευθεί, αλλά θα περιπέσει σε βαριά ασθένεια. Διότι η έπαρση έβλαψε πολλούς.» «Ταπείνωσε κάθε αλαζόνα, και σβήσε τον υπερήφανο· ρίξε αμέσως κάτω τους ασεβείς, και γέμισε τα πρόσωπά τους με ατιμία.» «Εάν υψωθείς σαν τον αετό, και εάν στήσεις τη φωλιά σου ανάμεσα στα άστρα, από εκεί θα σε κατακρημνίσω, λέει ο Κύριος. Αλίμονο σε εκείνον που λέει στην καρδιά του: Ποιος θα με κατεβάσει στη γη;» «Με καταστροφή κατέρριψα τους υπερηφάνους· ερήμωσα τις γωνίες τους.» «Θα καταστρέψω την αλαζονεία των ανόμων, και θα ταπεινώσω την έπαρση των υπερηφάνων, και θα ορίσω ολόκληρη την οικουμένη.» «Ιδού, ο Δεσπότης Κύριος Σαβαώθ συνταράσσει τους ένδοξους της γης με ισχύ, και εκείνοι που είναι υψηλωμένοι από την αλαζονεία θα συντριβούν, και οι υψηλόφρονες θα πέσουν από μάχαιρα.»