Καὶ τοίνυν, εἰ κατὰ τὸν μέγαν Διονύσιον «διάκρισίς ἐστι θεία καὶ ἡ ἀγαθοπρεπὴς πρόοδος, εἴτουν ἐνέργεια, τῆς ἑνώσεως τῆς θείας ὑπερηνωμένως ἑαυτὴν ἀγαθότητι πληθυνούσης τε καὶ πολυπλασιαζούσης, ἡνωμέναι μέν εἰσι κατὰ τὴν θείαν διάκρισιν αἱ ἄσχετοι μεταδόσεις, αἱ ζωώσεις, αἱ σοφοποιήσεις», «διακέκριται δὲ καὶ κατὰ τὴν ἀγαθοπρεπῆ ταύτην πρόοδον τὰ τῆς ἀνθρωπικῆς Ἰησοῦ θεουργίας· τούτοις γὰρ ὁ πατὴρ καὶ τὸ πνεῦμα κατ’ οὐδένα κεκοινώνηκε λόγον, ὅτι μὴ κατὰ τὴν εὐδοκίαν καὶ φιλανθρωπίαν καὶ πάνθ’ ὅσα διετέλεσεν εἰργασμένος ᾗ θεός». Εἰ οὖν «ἡμεῖς τὰ θεῖα καὶ ἑνοῦν τῷ λόγῳ καὶ διακρίνειν σπεύδομεν, ὡς αὐτὰ τὰ θεῖα καὶ ἥνωται καὶ διακέκριται», δεῖ ἡμᾶς ὁμολογεῖν ὡς ἄλλο μὲν οὐσία, ἄλλο δὲ ὑπόστασις ἤτοι πρόσωπον ἐπὶ θεοῦ, καίτοι εἷς ἐστιν, ἐν μιᾷ οὐσίᾳ καὶ τρισὶν ὑποστάσεσι προσκυνούμενος θεός. Καὶ ἄλλο μὲν οὐσία, ἄλλο δὲ πρόοδος, εἴτουν ἐνέργεια ἢ θέλημα ἐπὶ θεοῦ, καίτοι εἷς ἐστι θεός, ἐνεργής τε καὶ θελητικός. Ἀλλ’ ὥσπερ ὁ θελητικὸν εἰπὼν θέλημα ἔχειν ἐδήλωσεν αὐτόν, οὕτω καὶ ὁ ἐνεργῆ προσαγορεύσας ἐνέργειαν ἔχειν προσυπέφηνεν. Εἰ δέ τις ἐνεργείας ἄμοιρόν φησι τὸν ἐνεργῆ, δῆλός ἐστιν ἀνενέργητον μὲν οἰόμενος αὐτόν, ψιλὸν δ’ ἦχον ῥήματος χαριζόμενος αὐτῷ τὸ ἐνεργές· «οὐ γὰρ ἐνεργεῖν», φησί, «δυνατὸν φυσικῆς ἐνεργείας χωρίς, ὥσπερ οὐδὲ ὑπάρχειν οὐσίας δίχα καὶ φύσεως».