Θεόδωρος δέ, καθὼς προειρήκαμεν, ταχθεὶς ἦν παρακλήτωρ τῶν ἀδελφῶν μετ’ αὐτόν. Καὶ μετὰ ἑπτὰ ἔτη ἐγένετο αὐτῷ ἀγὼν μέγας παρὰ κυρίου εἰς δοκιμήν. Τοῦ γὰρ ἀββᾶ Παχωμίου κακουμένου, συναχθέντες οἱ ἀρχαῖοι πατέρες καὶ αἱ κεφαλαὶ τῶν μονῶν εἶπον τῷ Θεοδώρῳ· «Φοβούμεθα μήποτε τὸν πατέρα ἡμῶν ἐξαίφνης ὁ κύριος ἐπισκέψηται καὶ ταλαίπωροι γενηθῶμεν. Ἐπεὶ οὖν οὐδεὶς ἡμῶν ἐπίσταται πᾶσαν τὴν ἀναστροφὴν αὐτοῦ ὡς σύ, πεισθεὶς ὁμολόγησον ἡμῖν ὡς, εἰ τοῦτο γένηται, οὐ παραβλέψῃ ἡμᾶς τοῦ γενέσθαι διάδοχος αὐτοῦ, ἵνα μὴ σκορπισθῶσιν οἱ ἀδελφοί.» Πολλὰ δὲ παραιτησάμενος ὁ Θεόδωρος ἐπὶ τούτοις καὶ μὴ συγχωρηθείς, ὀχλούμενος ὑπ’ αὐτῶν ἔδωκεν αὐτοῖς λόγον. Καὶ λοιπὸν ὡς ἤκουσε τοῦτο Παχώμιος, οὐκ ἤρεσεν αὐτῷ. Καλέσας δὲ πάντας τοὺς ἡγουμένους τῶν μοναστηρίων, Σούρουν, Ψενταΐσην, Παφνούτιον, Κορνήλιον καὶ αὐτὸν Θεόδωρον, λέγει αὐτοῖς· «Εἰπάτω ἕκαστος ὑμῶν τὸ ὑστέρημα ἑαυτοῦ. Ἐγὼ τὸ ἐμὸν πρῶτος λέγω· Ἠμέλησα τοὺς ἀδελφοὺς ἐπισκέψασθαι καὶ παραμυθήσασθαι, ὅτι ἔξω ἤμην εἰς τὴν νῆσον ἡμέρας τοῦ ἐργάζεσθαι τὸν ἀγρὸν διὰ τὴν τροφὴν τῶν ἀδελφῶν· λιμὸς γὰρ ἦν τότε. Καὶ σύ, Θεόδωρε, εἰπὲ τὸ σόν.» Ὁ δὲ λέγει· «Ἐποίησα ἑπτὰ ἔτη ὑπὸ σὲ πεμπόμενος εἰς τὰς μονὰς ἐπισκέπτεσθαι καὶ διατάσσειν ὡς σὺ πάντα. Καὶ οὐδέποτε ἀνέβη ἐπὶ τὴν καρδίαν μου τοῦτο ὅτι μετ’ αὐτὸν ἐγώ εἰμι τῇ τάξει.