«Ὑπῆρξε ἕνα ἀπό τά παραδειγματικά πρόσωπα τῆς Ἐκκλησίας μας»

Στυλιανοῦ Παπαδοπούλου,

Καθηγητοῦ Θεολογικῆς Σχολῆς Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, συγγραφέως Ὅταν βλέπουμε τούς σύγχρονους ὁσίους, ὅπως ἦταν ὁ Γέρων Ἰάκωβος, διαπιστώνουμε μέ ἀπόλυτη καθαρότητα ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί ἔχουν μέσα τους δύο στοιχεῖα συγχρόνως· τό στοιχεῖο τοῦ δύσκολου, τοῦ κοπιώδους πνευματικοῦ ἀγώνα, πού εἶναι ὁ σταυρός καί, συγχρόνως, τήν αἴσθηση, τήν πραγματικότητα τῆς ἀναστάσιμης χαρᾶς.

Μιλώντας γιά ἕναν ἀπό τούς σπουδαιότερους, ἕνα ἀπό τούς ὁσιότερους ἀββάδες, Γέροντες, τῆς ἐποχῆς μας, τόν Γέροντα Ἰάκωβο Τσαλίκη, ὁ ὁποῖος ἐκοιμήθη ἐν εἰρήνη στήν Μονή τοῦ Ὁσίου Δαυΐδ στή Βόρειο Εὔβοια, πρέπει νά πῶ ὅτι, κάθε φορά πού τόν φέρνω στό νοῦ μου, στήν καρδιά μου καί στά μάτια μου, πάντοτε, μά πάντοτε, τόν βλέπω ν’ ἀγωνίζεται, νά κάμνει πολύ μεγάλο πνευματικό ἀγώνα· καί στό πρόσωπό του, στά μάτια του, στό μέτωπό του, νά λάμπει κυριολεκτικά ἡ χαρά τῆς Ἀναστάσεως. Τό ἔλεγε κι ὁ ἴδιος, μέ τρόπο ἁπλοϊκό: «Ἐμένα ἡ καρδιά μου εἶναι περιβόλι».

Σχεδόν δέν ἔτρωγε ὁ Γέρων Ἰάκωβος. Αὐτό πού λέμε νηστεία, ἦταν ἀστειότητα γιά ἐκεῖνον. Ἡ τροφή πού κατανάλωνε ἦταν τόση, ὅση καταναλώνει ἕνα πουλάκι. Καθόμαστε τό Πάσχα νά φᾶμε μετά τήν Ἀνάσταση καί τό πηρούνι του ἔμπαινε ἁπλῶς πολλές φορές στό πιάτο του, γιά νά μοῦ δίνει ἐμένα, πού καθόμουν δίπλα, τό θάρρος νά φάω. Ἐνῶ στήν πραγματικότητα, ὅσο τσιμποῦσε ἕνα πουλάκι -δέν εἶναι σχῆμα λόγου αὐτό, εἶναι ἡ πραγματικότητατόσο ἔτρωγε κι ἐκεῖνος.

Ὁ πνευματικός ἀγώνας τοῦ Γέροντος Ἰακώβου, ἡ ἄσκησή του ἦταν τρομακτική. Νά σκεφτεῖτε ὅτι στήν διάρκεια τοῦ εἰκοσιτετραώρου εἶναι ζήτημα ἄν ξάπλωνε δύο ὧρες· σέ τέτοιο βαθμό ἔφτανε ἡ ἄσκησή του.

Προσπαθοῦσα καί ὡς ἐρευνητής πλέον –ἐφόσον εἶμαι ἱστορικός καί θεολόγος κι ἔχω γράψει πολλές ἱστορικές καί θεολογικές μελέτες κι ἔχω ἀναπτυχθεῖ, τό εἶναι μου ἔχει διαμορφωθεί, ὡς ἐρευνητής– νά παρακολουθήσω, νά μελετήσω τήν ζωή του καί τόν τρόπο τῆς ἀσκήσεώς του. Καί μάλιστα, μέ τήν βοήθεια καί τά μέτρα τῆς ἀσκήσεως καί τοῦ τρόπου τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα, πού βρίσκουμε στά κείμενα τῶν μεγάλων Πατέρων καί θεολόγων, στά ἀρχαῖα ἀσκητικά κείμενα, στήν νηπτική θεολογία. Ὅλα αὐτά, σᾶς διαβεβαιώνω, τά συνάντησα, τά διαπίστωσα –ἐπιτρέψετε τήν λέξη, πού ἐδῶ εἶναι ἀνεπίτρεπτη– ἐπιστημονικά στό μακαριστό Γέροντα Ἰάκωβο.

Ἔχουμε, μέ ἀπόλυτη σαφήνεια, θεραπεῖες βαρύτατων ἀσθενειῶν καί καρκινοπαθῶν. Ἔχουμε θεοσημεῖες, πού ἀναφέρονται στίς ἐμφανίσεις του. Ὁ Γέρων Ἰάκωβος ἔχει ἐμφανιστεῖ γιά σημαντικές περιπτώσεις, ὑποδεικνύων καί ἐπισημαίνων, σέ πολλούς ἀνθρώπους.

Ὁ Γέρων Πορφύριος, ἡ ἄλλη αὐτή ὁσιακή μορφή τῶν ἡμερῶν μας, ἔλεγε σέ δικούς του ἀνθρώπους γιά τό μακαριστό Γέροντα Ἰάκωβο: «Προσέξτε. Αὐτός εἶναι ἀπό τούς πιό προορατικούς τῆς ἐποχῆς μας, ἀλλά κρύπτεται ἐπιμελῶς, γιά νά μή δοξάζεται».

Ὁ Γέρων Ἰάκωβος ὑπῆρξε ἕνα ἀπό τά παραδειγματικά πρόσωπα τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅσο ζοῦσε καί, στή συνέχεια, μετά τήν κοίμηση του, πρεσβεύει στόν Θεό γιά ἐμᾶς, ἔχει τήν παρρησία στόν Θεό χάριν ἡμῶν.