«Παχεία γαστήρ λεπτόν οὐ τίκτει νόον»

Δὲν γίνεσθε ἅγιοι κυνηγώντας τὸ κακό. Ἄστε τὸ κακό. Νὰ κοιτάζετε πρὸς τὸν Χριστὸ κι αὐτὸ θὰ σᾶς σώσει. Ἐκεῖνο ποὺ κάνει ἅγιο τὸν ἄνθρωπο εἶναι ἡ ἀγάπη, ἡ λατρεία πρὸς τὸν Χριστό, ἡ ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ ἐκφρασθῇ, δὲν μπορεῖ, δὲν μπορεῖ... Καὶ προσπαθεῖ ὁ ἄνθρωπος νὰ κάνει ἀσκήσεις, νὰ κάνει τέτοια πράγματα καὶ νὰ καταπονεῖ τὸν ἑαυτό του γιὰ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ.

Κανείς ἀσκητής δὲν ἁγίασε χωρὶς ἀσκήσεις. Κανείς δὲν μπόρεσε ν' ἀνέλθει στὴν πνευματικότητα χωρὶς ν' ἀσκηθεῖ. Πρέπει νὰ γίνονται ἀσκήσεις. Ἄσκηση εἶναι οἱ μετάνοιες, οἱ ἀγρυπνίες κ.λπ., ἀλλὰ ὄχι μὲ βία. Ὅλα νὰ γίνονται μὲ χαρὰ. Δὲν εἶναι οἱ μετάνοιες ποὺ θὰ κάνουμε, δὲν εἶναι οἱ προσευχές, εἶναι τὸ δόσιμο, ὁ ἔρωτας γιὰ τὸν Χριστό, γιὰ τὰ πνευματικά. Ὑπάρχουν πολλοὶ ποὺ τὰ κάνουνε αὐτὰ ὄχι γιὰ τὸν Θεὸ ἀλλὰ γιὰ ἄσκηση, γιὰ ὠφέλεια σωματική. Ὅμως οἱ πνευματικοὶ ἄνθρωποι τὸ κάνουνε γιὰ ψυχικὴ ὠφέλεια, γιὰ τὸν Θεό. Ἀλλὰ καὶ τὸ σῶμα ὠφελεῖται πολὺ, δὲν ἀρρωσταίνει. Πολλὰ καλὰ ἔρχονται.

Μέσα στὴν ἄσκηση, τὶς μετάνοιες, τὶς ἀγρυπνίες καὶ τὶς ἄλλες κακουχίες εἶναι καὶ ἡ νηστεία. «Παχεία γαστήρ λεπτόν οὐ τίκτει νόον». Ἐγὼ τὸ γνωρίζω αὐτὸ ἀπ' τοὺς Πατέρες. Ὅλα τὰ πατερικὰ βιβλία ὁμιλοῦν γιὰ τὴ νηστεία. Οἱ Πατέρες τονίζουν νὰ μὴν τρώμε δυσκολοχώνευτα φαγητὰ ἢ λιπαρὰ καὶ παχιά, γιατὶ κάνουν κακὸ στὸ σῶμα ἀλλὰ καὶ στὴν ψυχή. Λένε ὅτι τὸ προβατάκι τρώει τὰ χορταράκια τῆς γῆς κι εἶναι τόσο ἥσυχο. Εἴδατε ποὺ λένε, «σὰν τὸ πρόβατο». Ἐνὼ ὁ σκύλος ἢ ἡ γάτα κι ὅλ' αὐτὰ τὰ σαρκοφάγα, εἶναι ὅλα τους ἄγρια ζῶα. Τὸ κρέας κάνει κακὸ στὸν ἄνθρωπο. Κάνουν καλὸ τὰ χόρτα, τὰ φρούτα κ.λπ. Γι' αὐτὸ οἱ Πατέρες ὁμιλοῦν γιὰ νηστεία καὶ κατακρίνουν τὴν πολυφαγία καὶ τὴν ἡδονὴ ποὺ αἰσθάνεται κανείς μὲ τὰ φαγητὰ τὰ πλούσια. Νὰ εἶναι πιὸ ἀπλά τὰ φαγητὰ μας. Νὰ μὴν ἀσχολούμαστε τόσο πολὺ μ' αὐτά.

Δὲν εἶναι τὸ φαγητό, δὲν εἶναι οἱ καλὲς συνθήκες διαβιώσεως, ποὺ ἐξασφαλίζουν τὴν καλή ὑγεία. Εἶναι ἡ ἁγία ζωή, ἡ ζωὴ τοῦ Χριστοῦ. Ξέρω γιὰ ἀσκητὲς ποὺ νηστεύανε πολὺ καὶ δὲν εἴχανε καμιά ἀρρώστια. Δὲν κινδυνεύει νὰ πάθει κανείς τίποτα ἀπ' τὴ νηστεία. Κανείς δὲν ἔχει ἀρρωστήσει ἀπ' τὴ νηστεία. Πιὸ πολὺ ἀρρωσταίνουν ἐκεῖνοι ποὺ τρῶνε κρέατα κι αὐγὰ καὶ γάλατα, παρὰ ἐκεῖνοι ποὺ εἶναι λιτοδίαιτοι. Εἶναι παρατηρημένο αὐτό. Νὰ τὸ πάρομε καὶ ἀπὸ τὴν ἰατρικὴ ἐπιστήμη· τώρα τὸ συνιστᾶ αὐτὸ τὸ πράγμα. Οἱ νηστευταὶ νηστεύουν καὶ δὲν παθαίνουν τίποτα· ὄχι ἀπλῶς δὲν παθαίνουν, ἀλλὰ θεραπεύονται ἀπὸ ἀρρώστιες.

Γιὰ νὰ τὰ κάνετε ὅμως αὐτά, πρέπει νὰ ἔχετε πίστη. Ἀλλιῶς σᾶς πιάνει λιγούρα. Ἡ νηστεία εἶναι καὶ ζήτημα πίστεως. Δὲν παθαίνετε μ' αὐτὴν κακό, ὅταν τὸ χωνεύσετε καλὰ τὸ φαγητό σας. Οἱ ἀσκηταὶ μεταποιοῦν τὸν ἀέρα σὲ λεύκωμα καὶ δὲν τοὺς πειράζει ἡ νηστεία. Ὅταν ἔχετε τὸν ἔρωτα στὸ θεῖον, μπορεῖτε νὰ νηστεύετε μὲ εὐχαρίστηση κι ὅλα εἶναι εὔκολα· ἀλλιῶς σᾶς φαίνονται ὅλα βουνό. Ὅποιοι ἔδωσαν τὴν καρδιά τους στὸν Χριστὸ καὶ μὲ θερμὴ ἀγάπη έλεγαν την ευχή, κυριάρχησαν και νίκησαν τη λαμαργία και την έλλειψη εγκρατείας.

Υπάρχουν σήμερα πολλοί άνθρωποι που δεν μπορούσαν να νηστεύσουν μία μέρα και τώρα ζούν με χορτοφαγία, όχι για λόγους θρησκευτικούς, απλώς γιατί επίστευσαν ότι αυτό θα κάνει καλό στην υγεία τους. Αλλά πρέπει να το πιστεύσεις, ότι δεν πρόκειται να πάθεις τίποτα, που δεν τρώγεις κρέας. Όταν ο άνθρωπος βέβαια είναι ασθενής, δεν είναι αμαρτία να φάει προς στήριξιν του οργανισμού και φαγητά μη νηστήσιμα.

Το αλάτι χρειάζεται στον οργανισμό του ανθρώπου. Υπάρχει μία φήμη ότι το αλάτι κάνει κακό. Δεν είναι σωστό αυτό. Είναι στοιχείο που χρειάζεται. Και είναι ορισμένοι, μάλιστα, που πολύ το έχουν ανάγκη. Άλλοι δεν το έχουν ανάγκη, ενώ κάποιους τους πειράζει. Είναι ζήτημα ιχνοστοιχείων του οργανισμού. Χρειάζεται μικροβιολογική εξέταση.

Εγώ τι όνειρα έχω! Για το Άγιον Όρος δηλαδή. Παρήγγειλα σιτάρι, για ν' αλέθουμε, να φτιάχουμε ψωμί σταρίσιο. Και σκέπτομαι να πάρομε διάφορα όσπρια και να τ' αλέθουμε και να τ' ανακατώναμε, σιτάρι με ρύζι, σόγια, σογιάλευρο με φακές κ.λπ. Κι έπειτα έχουμε και τα κολοκύθια και τις ντομάτες και τις πατάτες κι όλα τ' άλλα χορταρικά. Και με τόν πατέρα Ήσυχιο είχαμε ένα όνειρο. Μια φορά λέγαμε να πάμε να γίνουμε ερημίτες κάπου και να σπείρομε σιτάρι και να το μουσκεύουμε και να το τρώμε. Μήπως ο Μέγας Βασίλειος εκεί, στην έρημο, έτσι δεν έκανε; Αλλά τώρα εμάς μας κακοφαίνεται.