Ἡ μετάνοια ἡ ἀληθινὴ θὰ φέρει τὸν ἁγιασμό

Δὲν ὑπάρχει ἀνώτερο πράγμα ἀπ' αὐτὸ ποὺ λέγεται μετάνοια καὶ ἐξομολόγηση. Αὐτὸ τὸ μυστήριο εἶναι ἡ προσφορά τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ στὸν ἄνθρωπο. Μ' αὐτὸ τὸν τέλειο τρόπο ἀπαλλάσσεται ὁ ἄνθρωπος ἀπ' τὸ κακό. Πηγαίνουμε, ἐξομολογούμαστε, αἰσθανόμαστε τὴ συνδιαλλαγὴ μετὰ τοῦ Θεοῦ, ἔρχεται ἡ χαρὰ μέσα μας, φεύγει ἡ ἐνοχή. Στὴν Ὀρθοδοξία δὲν ὑπάρχει ἀδιέξοδο. Δὲν ὑπάρχει ἀδιέξοδο, γιατί ὑπάρχει ὁ ἐξομολόγος, ποὺ ἔχει τὴν χάρι νὰ συγχωρεῖ. Μεγάλο πράγμα ὁ πνευματικός!

Ἐγὼ ἀπὸ μικρὸς τὸ εἶχα —καὶ τώρα ἀκόμη. Ὅταν συνέβαινε νὰ ἁμαρτήσω, τὸ ἐξομολογιόμου καὶ μοῦ ἔφευγαν ὅλα. Πετοῦσα ἀπ' τὴ χαρὰ μου. Εἶμαι ἁμαρτωλός, ἀδύνατος· καταφεύγω στὴν εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ, σώζομαι, γαληνεύω, τὰ ξεχνάω ὅλα. Κάθε μέρα σκέπτομαι ὅτι ἁμαρτάνω, ἀλλὰ ἐπιθυμῶ ὅ,τι μοῦ συμβαίνει νὰ τὸ κάνω προσευχὴ καὶ νὰ μὴν τὸ κλείνω μέσα μου.

Ἡ ἁμαρτία κάνει τὸν ἄνθρωπο πολὺ μπερδεμένο ψυχικά. Τὸ μπέρδεμα δὲν φεύγει μὲ τίποτα. Μόνο μὲ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ γίνεται τὸ ξεμπέρδεμα. Τὴν πρώτη κίνηση τὴν κάνει ὁ Χριστός. «Δεῦτε πρὸς μὲ πάντες οἱ κοπιῶντες...». Μετὰ ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι ἀποδεχόμαστε αὐτὸ τὸ φῶς μὲ τὴν ἀγαθὴ μας προαίρεση, ποὺ τὴν ἐκφράζομε μὲ τὴν ἀγάπη μας ἀπέναντί Του, μὲ τὴν προσευχή, μὲ τὰ μυστήρια.

Γιὰ νὰ μετανοήσῃ ἡ ψυχή, πρέπει νὰ ξυπνήσῃ. Ἐκεῖ, στὸ ξύπνημα αὐτό, γίνεται τὸ θαῦμα τῆς μετανοίας. Κι ἐδῶ βρίσκεται ἡ προαίρεση τοῦ ἀνθρώπου. Τὸ ξύπνημα, ὅμως, δὲν ἔγκειται μόνο στὸν ἄνθρωπο. Ὁ ἄνθρωπος μόνος δὲν μπορεῖ. Ἐπεμβαίνει ὁ Θεός. Τότε ἔρχεται ἡ θεία χάρις. Χωρὶς τὴν χάρι δὲν μπορεῖ νὰ μετανοήσῃ ὁ ἄνθρωπος. Ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ θὰ κάνει τὸ πᾶν. Μπορεῖ νὰ μεταχειρισθεῖ κάτι —μία ἀσθένεια ἢ κάτι ἄλλο, ἐξαρτᾶται— γιὰ νὰ φέρει τὸν ἄνθρωπο σὲ μετάνοια. Ἄρα ἡ μετάνοια διὰ τῆς θείας χάριτος κατορθοῦται. Ἀπλὰ καὶ ἀπαλὰ ἐμεῖς θὰ κάνουμε μία κίνηση πρὸς τὸν Θεὸ κι ἀπὸ κεῖ καὶ πέρα ἔρχεται ἡ χάρις.

Μπορεῖ νὰ μοῦ πεῖτε: «Τότε μὲ τὴν χάρι γίνονται ὅλα». Αὐτὸ εἶναι ἕνα λεπτό σημεῖο. Γίνεται κι ἐδῶ ἐκεῖνο ἀκριβῶς ποὺ λέω. Δὲν μποροῦμε νὰ ἀγαπήσουμε τὸν Θεό, ἂν ὁ Θεὸς δὲν μᾶς ἀγαπήσει. Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος τὸ λέγει πολὺ ὠραῖα: «Νῦν δὲ γνόντες Θεόν, μᾶλλον δὲ γνωσθέντες ὑπὸ Θεοῦ...». Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὴ μετάνοια. Δὲν μποροῦμε νὰ μετανοήσουμε, ἂν ὁ Κύριος δὲν μᾶς δώσει μετάνοια. Καὶ αὐτὸ ἰσχύει γιὰ τὰ πάντα. Δηλαδὴ ἰσχύει τὸ Γραφικό: «Χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν». Ἂν δὲν ὑπάρχουν προϋποθέσεις γιὰ νὰ ἐγκύψει μέσα μας ὁ Χριστός, μετάνοια δὲν ἔρχεται. Οἱ προϋποθέσεις εἶναι ἡ ταπείνωση, ἡ ἀγάπη, ἡ προσευχή, οἱ μετάνοιες, ὁ κόπος γιὰ τὸν Χριστό. Ἂν δὲν εἶναι τὸ συναίσθημα ἁγνό, ἂν δὲν ὑπάρχει ἀπλότητα, ἂν ἡ ψυχή ἔχει ἰδιοτέλεια, δὲν ἔρχεται ἡ θεία χάρις. Συμβαίνει τότε νὰ πηγαίνουμε νὰ ἐξομολογούμαστε, ἀλλὰ νὰ μὴν αἰσθανόμαστε ἀνακούφιση.

Ἡ μετάνοια εἶναι πολὺ λεπτό πράγμα. Ἡ μετάνοια ἡ ἀληθινὴ θὰ φέρει τὸν ἁγιασμό. Ἡ μετάνοια μᾶς ἁγιάζει.