Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης – Κεφάλαια περὶ τῶν τεσσάρων ἱεραρχιῶν

Περὶ ὑποταγῆς καὶ ὑπακοῆς Ὑποταγή ἐστι Χριστοῦ δουλεία, ἀγγελικὴ ἐργασία, πλήρωσις ἐντολῶν. Ὑπακοή ἐστι ζωὴ αἰώνιος, οὐρανῶν κλῖμαξ, ἄνοδος σύντομος, πλοῦτος στεφάνων, ἀγγέλων ἔργον, ἀπαθείας δρόμος, οὐρανοβάμων πορεία.

Ὑποταγὴ μέν ἐστι ταπεινώσεως μήτηρ, ὑπακοὴ δὲ ἀναβάσεως θύρα. Ἡ μὲν γὰρ ὑποταγὴ συνάγει πρὸς Θεὸν τὸν ὑπήκοον Χριστοῦ, οἰκειοῖ, ἑνοῖ, ἐλευθεροῖ τῆς ὕλης, τῆς σχέσεως διακόπτει, τῆς προσπαθείας ἀποτέμνει, ἐκ πάντων λύει δεσμῶν σαρκικῶν καὶ παθῶν, ὡς ἀγάπης γεννήτρια, ὡς πόθου φλογὸς μήτηρ, καθαρὸν τῷ Θεῷ καὶ ἄμωμον θῦμα παριστάνων αὐτόν· ἡ δὲ ὑπακοὴ πάσας ἐνεργεῖ τὰς ἐντολάς, πάντα κατορθοῖ, πάντα ποιεῖ καὶ οἰκοδομεῖ τὴν ψυχήν, ἀοράτως τε καὶ ἀγνώστως οἰκονομικῶς, καὶ πλουτεῖ καὶ θησαυρίζει καθ’ ὥραν καὶ πρὸς Θεὸν ἀνέρχεται καὶ παρίσταται καὶ στεφανοῦται καὶ ὡραΐζεται μυστικῶς. Ἔοικεν γὰρ ἡ μὲν ὑποταγὴ μήτηρ, νέον τίκτουσα τῷ Θεῷ βρέφος τὸν ἀποταξάμενον καὶ καινὸν καὶ ἐπουράνιον αὐτὸν προσάγουσα· ἡ δὲ ὑπακοὴ τροφὸς ἔοικε, θηλάζουσα καὶ αὐξάνουσα καὶ τελειοῦσα τὸν ὄντως ὑπήκοον. Ἡ μὲν γὰρ ὑποταγὴ οὐρανός ἐστιν, ἡ δὲ ὑπακοὴ οὐρανὸς τοῦ οὐρανοῦ ὡς ἄνοδος θειοτέρα. Ἡ μὲν γὰρ ταπεινώσεως, ἡ δὲ ἀγάπης ἐποχοῦνται θρόνῳ τῆς χάριτος. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ τῆς ὑποταγῆς ἐκπεσὼν ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἐκ Θεοῦ ἔρριπται, ὡς οἱ θειότατοι πατέρες ἐθέσπισαν.