Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος – Εἰς τὸν ἅγιον Πολύκαρπον

Εἰσῆλθεν εἰς τὸ στάδιον. εἰσελθὼν παρὰ τοῦ ἀνθυπάτου ἐδελεάζετο λόγοις ἀπατηλοῖς· (ὁμολογήσαντα δὲ ἔφθειρεν ἡ κατη)γορία τὸν προγενῆ. εἶτα τῶν ὄχλων μετὰ σπουδῆς συναγόντων ἐκ τῶν ἐργαστηρίων ξύλα καὶ φρύγανα, καὶ μάλιστα Ἰουδαίων ... [VIII lineae evanuerunt] πνεύματος.

Στέφανος δὲ [una linea evanuit] πρὸς αὐτοὺς διαλεγόμενος Τίνα, φησίν, τῶν προφητῶν οὐκ ἀπέκτειναν οἱ πατέρες ὑμῶν; τοὺς προκαταγγείλαντας περὶ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ. [XIX lineae evanuerunt]. ... τοῦ πυρὸς ὀργάνοις ὁ μάρτυς, προσηλοῦν ἤθελον τὸν τὰ κέντρα τοῦ διαβόλου θραύσαντα διὰ τῆς εἰς Χριστὸν ὁμολογίας. ὁ δὲ μακάριος Πολύκαρπος Ἐάσατε, φησίν, οὕτως· ὁ γὰρ τὴν ὑπομονὴν χαριζόμενος ἀξ(ιώσει) τῶν ἥλων ἐκτὸς ἄσκυλτον τηρῆσαι τὸ σῶμα. ὅμως οὐ καθήλωσαν, προσέδησαν δὲ τὸν δίκαιον. εἶτα ὡς ὀπίσω τὰς χεῖρας ποιήσας προσδεθεὶς τὸ ἐνεργὸν εἰς ἀεὶ ἀμὴν δεόμενος οὕτως ὁλοκαύτωμα τῷ θεῷ ἑαυτὸν παρέστησεν.

Εἶτα (δὲ) τῆς πυρᾶς ἁφθείσης θαῦμα μαγικὸν ἐγένετο τοῖς ὁρῶσιν. τὸ γὰρ πῦρ εἰς ὕψος ἐπαρθὲν ἐκορυφοῦτο καμάρας εἶδος ποιοῦν, καὶ χαλκοειδὲς γενόμενον ἐκύκλωσε τὸ σῶμα τοῦ μάρτυρος, οὐκ ἀφώρισεν τοῦτο ἀπὸ ὑδάτων, ἀλλὰ λαμπρότατον ἀπέφηνε. λεγέτω καὶ νῦν Ἡσαΐας ὁ προφήτης τῷ διὰ Χριστὸν πονησαμένῳ μάρτυρι Κἂν διὰ πυρὸς διέλθῃς, ἡ φλὸξ οὐ κατακαύσει σε.

Τέλος ἰδόντες οἱ τοῦ πυρὸς (ἄνθρωποι οὐ δυνάμενον ὑπὸ τοῦ πυρὸς δαπανη)θῆναι τὸν μα(κάριον Πολίκαρπον, ὠθῆσαι ἐκέλευ)σαν εἰς (τὸ σῶμα τοῦ μάρ)τυρος (ξίφει στέρ)νης ἔνδον ἅπ(αξ) ἕνα. ὠθήσα(ντος ἐκείνου ἐ)τρώθ(η τὸ ἅ)γι(ον αὐτοῦ) σῶμα, ἵν(α λοιπὸν ἐ)ν οὐρανοῖς οἰκο(ίη τὸ) πνεῦμα. εἶτα ὡ(ς αἷμα ἐξῆ)λθεν. τ......έχ.. διήνοι(ξε...) τὴν πλευράν, (ἐξελθεῖν) φασὶν περιστε(ρὰν καὶ) πλῆθος αἱμ(ατοει)δές· τὸν μέγαν (Πολύκαρπον) ἀδελφοὶ ἰδ(όντες οὐ(ρανομήκη ..χ.....) τούτου πνεύματος το̃..... (ἄ)ξιον (ὁ)μηγ(ύριος) εὐ(λόγησεν) ὄχλος βοῶν Ὁ μ(ακάριος ἐγγὺς) τοῦ θεοῦ ἔσται καὶ οἰκ(εῖ) ἐν οὐρανοῖς.