Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης – Σχόλια εἰς τοὺς συνοδικοὺς κανόνας

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΑΓΙΑΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΠΕΜΠΤΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ Ἡ ἁγία καὶ Οἰκουμενικὴ Πέμπτη Σύνοδος, (ἥτις ἀριθμεῖται βʹ. τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει γενομένων), ἐγένετο ἐν ἔτει 653. ἐπὶ τοῦ πρώτου Ἰουστινιανοῦ τοῦ Αὐτοκράτορος, εἰς ὀκτὼ μὲν πράξεις περιεχομένη λατινιστί, κατὰ τὸν Δοσίθεον, Βιβλ. εʹ. κεφ. ιϛʹ. τῆς Δωδεκαβίβλ. εἰς πέντε δὲ ἑλληνιστί, κατὰ τὸν βʹ. τόμ. τῶν Συνόδων, σέλ. 261. Συνήχθησαν δὲ εἰς αὐτὴν Πατέρες τὸν ἀριθμὸν ρξεʹ. ἀναμεταξὺ εἰς τοὺς ὁποίους προέλαμπον ὁ Μηνᾶς μὲν κατ’ ἀρχάς, ἔπειτα κατὰ διαδοχὴν ὁ Εὐτύχιος, οἱ Κωνσταντινουπόλεως χρηματίσαντες Πατριάρχαι· Βιγίλιος ὁ Ῥώμης, εὑρισκόμενος μὲν ἐν Κωνσταντινουπόλει, οὐχὶ δὲ καὶ παρὼν εἰς τὴν Σύνοδον, οὔτε αὐτὸς προσωπικῶς, οὔτε διὰ τοποτηρητῶν (καθὼς δηλ. καὶ εἰς τὴν Οἰκουμενικὴν βʹ. ἠκολούθησε Σύνοδον), ἐπικυρώσας ὅμως τὴν Σύνοδον ὕστερον δι’ ἐγγράφου ἐκδόσεως· Ἀπολινάριος ὁ Ἀλεξανδρείας, Δόμνος ὁ Ἀντιοχείας· Δίδυμος καὶ Εὐάγριος ἀναπληροῦντες τὸν τόπον Εὐστοχίου τοῦ Ἱεροσολύμων. Ἀναθεμάτισε δὲ ἡ Σύνοδος τὰ συγγράμματα Διοδώρου τοῦ Ταρσουπόλεως, καὶ Θεοδώρου τοῦ Μοψουεστίας, ἀλλὰ δὴ καὶ Θεόδωρον αὐτόν, καὶ Διόδωρον, κατὰ τὸν Φώτιον, Κώδ. 18. καὶ τὴν πράξ. τῆς ζʹ. Συνόδου. Ὅρα καὶ σελ. ιδʹ. ἐν τῷ αʹ. τόμ. τῆς σειρ. περὶ τῶν ὑπομνηματιστ.

οἵτινες φρονοῦντες τὰ τοῦ Νεστορίου δόγματα πρότερον, ἔγγραφα ἀφῆκαν ταῦτα καὶ μετὰ θάνατον (μάλιστα ὁ Μοψουεστίας, ὅστις διδάσκαλος χρηματίσας τοῦ Νεστορίου, ἄλλον ἔλεγεν εἶναι τὸν Θεὸν Λόγον, καὶ ἄλλον τὸν Χριστὸν ἐνοχλούμενον ἀπὸ τὰ πάθη τῆς ψυχῆς, καὶ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκός)· ἀναθεμάτισε καὶ τὰ παρὰ τοῦ Μακαρίου Θεοδωρήτου συγγραφέντα κατὰ τῶν δώδεκα κεφαλαίων τοῦ ἁγίου Κυρίλλου, καὶ τὴν πρὸς Μάρην τὸν Πέρσην λεγομένην ἐπιστολὴν τοῦ Ἴβα Ἐπισκόπου Ἐδέσσης, ἀναθεμάτισε καὶ αὐτὸν τὸν Ὠριγένην, καὶ Δίδυμον, καὶ Εὐάγριον, καὶ τὰ μισαρὰ αὐτῶν δόγματα, οἵτινες ἐφλυάρουν, ὅτι αἱ ψυχαὶ εἶναι προτήτερα ἀπὸ τὰ σώματα, καὶ ὅτι αὐταὶ ἐμβαίνουν μετὰ τὸν θάνατον τοῦ ἑνὸς σώματος εἰς ἄλλο σῶμα· ὅτι ἡ κόλασις ἔχει τέλος· ὅτι οἱ δαίμονες ἔχουν νὰ λάβουν τὸ πρῶτον ἀξίωμα τῆς ἀγγελικῆς χάριτος ὁποῦ εἶχον· ὅτι αἱ ψυχαὶ ἔχουν νὰ ἀναστηθοῦν γυμναὶ χωρὶς σώματα· καὶ ὅτι τὰ οὐράνια σώματα ἔχουσι ψυχάς, καὶ ἄλλα ἀκόμη κακόδοξα· ἀνεθεμάτισε καὶ Ἄνθιμον τὸν Τραπεζούντιον, φρονοῦντα τὰ τοῦ Εὐτυχοῦς δυσσεβῆ φρονήματα, Σευῆρον, καὶ Πέτρον τὸν Ἀπαμείας, καὶ Ζωόραν.

Κανόνας δὲ ἡ Σύνοδος αὕτη, εἰς ἐκκλησιαστικὴν κατάστασιν ἀποβλέποντας, οὐκ ἐξέθετο, ἀλλὰ μόνον δεκατέσσαρας ἀναθεματισμοὺς κατὰ τῶν ῥηθέντων αἱρετικῶν καὶ ἄλλων, καὶ εἰκοσιπέντε κατὰ μόνον τῶν Ὠριγενιαστῶν. Σελ. 341 τοῦ βʹ. τόμ. τῶν Συνόδων.