Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 3:17

Μάρτυρας είναι ο Παύλος: «Διότι ο ναός του Θεού, ο οποίος είστε εσείς, είναι άγιος». Εάν λοιπόν «ο Κύριος βρίσκεται στον άγιο ναό του», δηλαδή στην ψυχή του πιστού, πώς μπορούν οι αμαρτωλοί να την κατατοξεύσουν; Διότι, εάν μια πόλη που έχει βασιλιά παραμένει απόρθητη, πόσο μάλλον η ψυχή που έχει ένοικο τον Θεό; Και πού κάθεται; Στον ουρανό: «Ο Κύριος, στον ουρανό είναι ο θρόνος του». Και από πού το γνωρίζεις αυτό; Ο ίδιος το εδίδαξε λέγοντας: «Ο ουρανός είναι ο θρόνος μου». «Τι έπραξε λοιπόν ο δίκαιος;» Ακούστε.

Μακάριος είναι εκείνος που εξέλεξες και προσέλαβες. Εκείνους που τελειοποιήθηκαν στην αρετή και έφτασαν στο βραβείο της άνω κλήσεως, τους αποκαλούν μακάριους. Θα χορτάσουμε από τα αγαθά του οίκου σου. Ως αγαθά του οίκου εννοεί τα διάφορα χαρίσματα του Πνεύματος. Διότι, λέγει, σε άλλον μεν δίδεται μέσω του Πνεύματος λόγος σοφίας, σε άλλον δε λόγος γνώσεως, και τα υπόλοιπα χαρίσματα. Άγιος είναι ο ναός σου· είτε ο επουράνιος, είτε ο επίγειος, σύμφωνα με αυτό που έχει γραφτεί: «Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς». [Είναι πλήρης αγιασμού· και μέσω των λογίων σου διδάσκει τη δικαιοσύνη σου σε εκείνους που προσέρχονται.] Εισάκουσέ μας, Θεέ, ο Σωτήρας μας, η ελπίδα όλων των περάτων της γης. Επομένως, εισάκουσέ μας και χορήγησέ μας αυτά. Σε εσένα, λέγει, θα ελπίσουν τα πέρατα της οικουμένης και όσοι κατοικούν μακριά στη θάλασσα. Και μέσω αυτών δηλώνονται πάλι τα πέρατα της οικουμένης.

Και μέσω του Πνεύματος ονομαζόμαστε όλοι μέτοχοι του Θεού· διότι λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν. Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς.» Εάν λοιπόν το Άγιο Πνεύμα ήταν κτίσμα, δεν θα μπορούσε να υπάρξει σε εμάς καμία μετοχή στον Θεό μέσω αυτού· αλλά μάλλον θα ενωνόμασταν με ένα κτίσμα και θα καθιστάμεθα ξένοι προς τη θεία φύση, εφόσον δεν θα μετείχαμε σε αυτήν σε τίποτα. Τώρα όμως, καθώς ονομαζόμαστε μέτοχοι του Χριστού και μέτοχοι του Θεού, αποδεικνύεται ότι το χρίσμα και η σφραγίδα που βρίσκεται μέσα μας δεν ανήκει στη φύση των κτιστών πραγμάτων, αλλά στη φύση του Υιού, ο οποίος, μέσω του Πνεύματος που υπάρχει σε αυτόν, μας ενώνει με τον Πατέρα. Διότι διδάσκοντας αυτό ο Ιωάννης, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως, έγραψε: «Από τούτο γνωρίζουμε ότι μένουμε μέσα στον Θεό και αυτός μέσα μας, επειδή μας έδωσε από το Πνεύμα του.» Εάν λοιπόν με τη μετοχή στο Πνεύμα γινόμαστε κοινωνοί της θείας φύσεως, θα ήταν παράφρων όποιος λέει ότι το Πνεύμα είναι κτιστής φύσεως και όχι της φύσεως του Θεού. Γι' αυτόν τον λόγο, άλλωστε, και εκείνοι στους οποίους αυτό έρχεται, θεώνονται· και εάν θεώνει, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι η φύση του είναι η φύση του Θεού. Και ακόμη πιο φανερά, προς αναίρεση αυτής της αιρέσεως, ψάλλεται στον εκατοστό τρίτο ψαλμό, όπως προείπαμε: «Θα αφαιρέσεις το πνεύμα τους, και θα εκλείψουν, και στο χώμα τους θα επιστρέψουν.»

Και διά του Πνεύματος λεγόμαστε όλοι μέτοχοι του Θεού· διότι λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν. Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς». Εάν όμως το Άγιο Πνεύμα ήταν κτίσμα, δεν θα γινόταν σε εμάς καμία μετοχή του Θεού μέσω αυτού· αλλά, αντίθετα, θα ενωνόμασταν μεν με ένα κτίσμα, θα καθιστάμεθα δε αποξενωμένοι από τη θεία φύση, εφόσον δεν θα μετείχαμε σε αυτήν κατά κανέναν τρόπο. Τώρα όμως, εφόσον ονομαζόμαστε μέτοχοι του Χριστού και μέτοχοι του Θεού, αποδεικνύεται ότι το χρίσμα και η σφραγίδα που υπάρχει μέσα μας δεν ανήκει στη φύση των γενητών, αλλά στη φύση του Υιού, ο οποίος μέσω του Πνεύματος που υπάρχει σε αυτόν μας συνάπτει με τον Πατέρα. Διότι αυτό ακριβώς διδάσκοντας ο Ιωάννης, όπως έχει ειπωθεί προηγουμένως, έγραψε: «Από αυτό γνωρίζουμε ότι μένουμε μέσα στον Θεό και αυτός μέσα μας, επειδή μας έχει δώσει από το Πνεύμα του». Εάν λοιπόν με τη μετοχή στο Πνεύμα γινόμαστε κοινωνοί της θείας φύσεως, θα ήταν παράφρων όποιος έλεγε ότι το Πνεύμα ανήκει στην κτιστή φύση και όχι στη φύση του Θεού. Γι' αυτόν άλλωστε τον λόγο, και εκείνοι στους οποίους κατοικεί, θεοποιούνται· εάν όμως το Πνεύμα θεοποιεί, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η φύση του είναι φύση Θεού. Και ακόμη πιο φανερά, προς αναίρεση αυτής της αιρέσεως, ψάλλεται στον εκατοστό τρίτο ψαλμό, όπως είπαμε και προηγουμένως: «Θα αφαιρέσεις το πνεύμα τους, και θα εκλείψουν, και στο χώμα τους θα επιστρέψουν».

Διότι έτσι λέει και ο Κύριος στα Ευαγγέλια: «Εφόσον το πράξατε σε έναν από αυτούς τους ελάχιστους, σε εμένα το πράξατε». Και πάλι, πράγμα το οποίο είναι αναγκαίο να γνωρίζουμε και να τηρούμε: «Εκείνος που πορνεύει καταστρέφει τη δική του ψυχή, αλλά προσβάλλει και ο ίδιος, όπως οι Ιουδαίοι, τον ναό και το σώμα του Κυρίου». Διότι εκείνος που «φθείρει τον ναό του Θεού, θα φθαρεί από τον Θεό», όπως γράφει ο Παύλος. Και εκείνος που εξουσιάζεται από την αμαρτία σε τίποτα δεν διαφέρει από τους Ιουδαίους που τον αρνήθηκαν και έλεγαν ότι δεν έχουν βασιλιά τον Κύριο, αλλά τον Καίσαρα.

Και πάντοτε φοβόμουν μήπως, όπως ο όφις εξαπάτησε την Εύα με την πανουργία του, έτσι διαφθαρούν κάποτε και τα δικά σου νοήματα. Γι' αυτόν ακριβώς τον λόγο, με αμέτρητες παραινέσεις προσπαθούσα πάντοτε να καταστείλω την ταραχή των παθών, και με αμέτρητες προφυλάξεις να διατηρήσω ασφαλή τη νύμφη του Κυρίου, και σου ανέπτυσσα πάντοτε τον βίο της άγαμης, ότι δηλαδή μόνον η άγαμη μεριμνά για τα του Κυρίου, ώστε να είναι άγια και στο σώμα και στο πνεύμα. Και σου εξηγούσα το αξίωμα της παρθενίας, και, αποκαλώντας σε ναό του Θεού, έδινα τρόπον τινά φτερά στην προθυμία σου, ανυψώνοντάς σε προς τον Ιησού, και με τον φόβο της τιμωρίας σε βοηθούσα ώστε να μην πέσεις, λέγοντας: «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός». Και βεβαίως πρόσθετα και την ασφάλεια των προσευχών, μήπως και διατηρηθεί άμεμπτο ολόκληρο το σώμα, η ψυχή και το πνεύμα σου κατά την παρουσία του Κυρίου Ιησού Χριστού. Αλλά τελικά εις μάτην κοπίασα για όλα αυτά σε σένα, και η κατάληξη εκείνων των γλυκών κόπων απέβη πικρή για εμένα, και αναγκάζομαι να στενάζω πάλι για εκείνην για την οποία θα έπρεπε να χαίρομαι. Διότι, ιδού, εξαπατήθηκες από τον όφι χειρότερα από την Εύα. Και έχουν διαφθαρεί όχι μόνο τα νοήματά σου, αλλά μαζί με αυτά και το ίδιο σου το σώμα· και έπραξες εκείνο το φρικτό, το οποίο και να πω διστάζω αλλά και να αποσιωπήσω δεν μπορώ (διότι είναι σαν πυρ που καίει μέσα στα οστά μου, και παραλύω ολοκληρωτικά και δεν μπορώ να το αντέξω): αφού πήρες τα μέλη του Χριστού, τα έκανες μέλη πόρνης.

Όταν, λοιπόν, συνάπτουμε την Τριάδα, μην φαντάζεσαι τα τρία ως μέρη ενός αδιαίρετου πράγματος (διότι ο λογισμός αυτός είναι ασεβής), αλλά να δέχεσαι την αχώριστη συνύπαρξη τριών τέλειων ασώματων. Διότι όπου υπάρχει η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, εκεί υπάρχει και η παρουσία του Χριστού· και όπου βρίσκεται ο Χριστός, εκεί προφανώς είναι παρών και ο Πατέρας. Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας; Και, εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός. Αγιαζόμενοι, λοιπόν, δια του Πνεύματος, δεχόμαστε τον Χριστό να κατοικεί στον εσωτερικό μας άνθρωπο, και μαζί με τον Χριστό τον Πατέρα, καθιστώντας κοινή την κατοικία σε όσους είναι άξιοι. Αυτήν τη συνάφεια φανερώνει και η παράδοση του βαπτίσματος, και η ομολογία της πίστεως. Διότι, εάν ήταν ξένο ως προς τη φύση, πώς θα συναριθμούνταν το Πνεύμα;

Διότι πράγματι διαφθάρηκε ο αμπελώνας του Κυρίου, καθώς διδάχθηκε να καταπατά τον ίδιο τον σεβασμό προς το θείο, και εξαιτίας της αισχροκέρδειας των αρχόντων του μετατράπηκε σε χέρσα γη πλήρους απαιδευσίας. <Και αφού έφτιαξε ένα μαστίγιο από σχοινιά, τους έβγαλε όλους έξω από το ιερό.> Δικαιολογημένα αγανακτεί ο Σωτήρας για τις παραφροσύνες των Ιουδαίων· διότι ο θείος ναός δεν έπρεπε να μετατραπεί σε οίκο εμπορίου, αλλά σε οίκο προσευχής· διότι έτσι είναι γεγραμμένο. Και δεν δείχνει αυτή την αντίδραση μόνο με απλά λόγια, αλλά με χτυπήματα και με το μαστίγιο τους διώχνει από τους ιερούς περιβόλους, επινοώντας δικαίως για αυτούς μια τιμωρία που ταιριάζει σε δούλους· διότι δεν επρόκειτο να αποδεχθούν τον Υιό που ελευθερώνει μέσω της πίστεως. Παρατήρησε δε καλά πώς, σαν σε εικόνα γεγονότων, σκιαγραφείται αυτό που ειπώθηκε από τον Παύλο: «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός». <Πάρτε τα αυτά από εδώ· μην κάνετε τον οίκο του Πατέρα μου οίκο εμπορίου.> Δίνει εντολές ως Δεσπότης, αλλά καθοδηγεί προς το πρέπον ως δάσκαλος, και παραθέτει μαζί με την τιμωρία την εξήγηση των σφαλμάτων, μην αφήνοντας αυτόν που επιπλήττεται να οργιστεί με την τιμωρία, εξαιτίας της ντροπής για τα παραπτώματά του. Πρέπει δε να σημειωθεί ότι και πάλι αποκαλεί τον Θεό με μοναδικό τρόπο δικό του Πατέρα, εφόσον αυτός είναι ο μόνος που υπάρχει κατά φύση από Αυτόν και έχει γεννηθεί αληθινά.

ΑΛΛΟ. Γράφει πάλι στους Κορινθίους ο Παύλος: «Διότι εμείς είμαστε ναοί του ζώντος Θεού, όπως ακριβώς είπε ο Θεός: Θα κατοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους, και θα είναι δικός μου λαός, και εγώ θα είμαι Θεός τους.» Και πάλι επιπλέον αυτών: «Μη λυπείτε το Άγιο Πνεύμα του Θεού που κατοικεί μέσα μας.» Και πάλι: «Αν λοιπόν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα τον φθείρει.»

«Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, ο οποίος είστε εσείς.» Επομένως, εάν λαμβάνοντας το Πνεύμα, ονομαζόμαστε και ναός και οίκος του Θεού, επειδή έχουμε τον Θεό να κατοικεί και να περιπατεί μέσα μας, καθώς είναι γραμμένο, πώς το Άγιο Πνεύμα δεν είναι Θεός, έστω και αν δεν το θέλουν κάποιοι από τους αντιφρονούντες, στους οποίους το να μην υπακούουν στη θεία Γραφή είναι σύνηθες και προσφιλές;

Είναι προτιμότερη η ακαθαρσία των ποδιών με καθαρή καρδιά χάριν της αρετής, παρά να προφασίζεται κανείς καθαρότητα και να πλένεται εμπαθώς. Εκείνον που φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός, όπως λέει η Θεία Γραφή. Όπως σε έναν σκύλο, να αντιλέγεις με αυστηρότητα στον δαίμονα της πορνείας. Σε καμία περίπτωση να μην θελήσεις να παρασυρθείς από έναν τέτοιο λογισμό· διότι από έναν σπινθήρα θα πληθύνει η θράκα, και από μια κακή σκέψη πλεονάζουν οι κακές επιθυμίες. Αποτίναξε την ανάμνησή τους περισσότερο και από τη δυσοσμία του βούρκου. Όπως το θυμίαμα ευφραίνει την όσφρηση, έτσι και με την αγνεία ευφραίνεται το Άγιο Πνεύμα, και κατοικεί μέσα στον άνθρωπο. Όπως ο χοίρος τέρπεται να κυλιέται στον βούρκο, έτσι και οι δαίμονες τέρπονται με την πορνεία και την ακαθαρσία. Μέγα φως και χαρά και ειρήνη και υπομονή κατοικούν στην αγνεία, ενώ λύπη και ακηδία και ακόρεστος ύπνος και ζοφερό σκοτάδι κατοικούν μέσα στην πορνεία. Αγάπα, μοναχέ, την αγνεία με την αγάπη του Χριστού, διότι ταιριάζει στον τρόπο ζωής σου όπως το σκεπάρνι στον ξυλουργό. Κάποιος αδελφός, όταν πολεμήθηκε από την πορνεία, επιτιμώντας τον δαίμονα, έλεγε: Πήγαινε στο σκοτάδι, σατανά. Άραγε δεν γνωρίζεις ότι, αν και είμαι ανάξιος, φέρω πάνω μου τα μέλη του Χριστού; Και αμέσως και στη στιγμή σταματούσε η πύρωση της σάρκας, με τον τρόπο που κάποιος φυσώντας σβήνει το λυχνάρι, ώστε και ο ίδιος να θαυμάζει μέσα του για αυτό και να δοξάζει τον Κύριο. Μεγάλη είναι η αγνεία εν αγάπη Χριστού, μεγάλη δε ατιμία είναι η πορνεία.

Και πάλι ο Κύριος λέγει: «Αυτό που είναι υψηλό στους ανθρώπους, είναι βδέλυγμα ενώπιον του Θεού»· και, «όποιος υψώνει τον εαυτό του θα ταπεινωθεί, και όποιος ταπεινώνει τον εαυτό του θα υψωθεί». Και η Σοφία λέγει: «Ακάθαρτος είναι ενώπιον του Κυρίου κάθε υψηλοκάρδιος». Και αν συλλέξετε παρόμοια χωρία από τις Γραφές, θα βρείτε πάρα πολλά να έχουν ειπωθεί εναντίον των κρυφών παθών της ατιμίας στην ψυχή. Διότι το Άγιο Πνεύμα, επειδή γνωρίζει ότι τα κρυφά πάθη της αμαρτίας ενυπάρχουν βιαιότερα στην ψυχή, διδάσκοντάς μας με ποιον τρόπο είναι δυνατόν να γίνει η απαλλαγή από αυτά μέσω του Δαβίδ, λέγει: «Από τα κρυφά μου αμαρτήματα καθάρισέ με, και από τα ξένα προφύλαξε τον δούλο σου»· ώστε με πολλή δέηση και πίστη, και με τέλεια και αγαθή ορμή προς τον Θεό, να μπορέσουμε να υπερισχύσουμε των κρυφών παθών της ατιμίας μέσω της δυνάμεως του Πνεύματος. Διότι, όπως ακριβώς φροντίζουμε να προφυλάσσουμε τον εξωτερικό άνθρωπο, που είναι το σώμα, από τα φανερά αμαρτήματα, ως ναό του Θεού, καθώς είπε ο Απόστολος μιλώντας για το σώμα, «όποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα φθείρει ο Θεός», έτσι πρέπει να φροντίζουμε και να αγωνιζόμαστε να προφυλάσσουμε τον εσωτερικό άνθρωπο, που είναι η ψυχή, από κάθε πονηρό λογισμό, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «Με κάθε προφύλαξη φύλαγε την καρδιά σου· διότι από αυτήν πηγάζει η ζωή».

οστ΄. Εάν, εκτελώντας μια διακονία, αλείφεις με λάδι τον ασθενή, προφύλασσε το μάτι, τα χέρια και τη γλώσσα σου, ώστε να μην υπερβείς σε τίποτα τα όρια της σωφροσύνης· διότι αυτό αρμόζει στην ευσέβεια. οζ΄. Να απλώνεις τα χέρια σου στα μέλη του άλλου με ιερό δέος, σαν να αγγίζεις το ίδιο το αγίασμα. Διότι είναι πραγματικά άγιος ναός του Κυρίου, θαυμαστός μέσα στη δικαιοσύνη· επειδή λέει: Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς. Γνωρίζοντας λοιπόν αυτά, ας φυλάξουμε την καρδιά μας με κάθε προσοχή.

Σε αυτά, λοιπόν, προετοιμάζουν τους εαυτούς τους όσοι επιθυμούν τα ανώτερα. Έπειτα, επειδή μνημόνευσαν τον οίκο του Θεού, στη συνέχεια διδάσκουν τι λογής είναι αυτός, λέγοντας: «Άγιος είναι ο ναός σου, θαυμαστός εν δικαιοσύνη.» Διότι αυτός ήταν ο οίκος του Θεού, ο άγιος ναός Του. Ως άγιο ναό του Θεού, όμως, μην εννοείς τα οικοδομήματα από τοίχους και οροφές, αλλά αυτόν που έχει ήδη συγκροτηθεί από εκλεκτές ψυχές. Ότι οι άγιοι είναι ζωντανοί λίθοι, και η σύναξη των θεοσεβών είναι πνευματικός οίκος για άγιο ιεράτευμα, το δίδαξε ο ιερός Απόστολος λέγοντας: «Όλοι εσείς είστε οίκος Θεού, και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας· αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς.» Λέγοντας δε αυτά, δίδασκε σε απόλυτη συμφωνία με τον προκείμενο λόγο που αναφέρει: «Άγιος είναι ο ναός σου, θαυμαστός εν δικαιοσύνη.» Διότι, όπως στους αισθητούς ναούς θαυμάζεται πολλές φορές η κατασκευή επειδή έγινε με φιλόκαλη πολυτέλεια· κατασκευάζουν, δηλαδή, χρυσές οροφές και ανάγλυφα, από αγάπη προς το ωραίο, και στολίζουν τα οικοδομήματα με υλικά από κίονες και μάρμαρα· με τον ίδιο τρόπο και ο ναός του Θεού, όντας άγιος και κατέχοντας αυτό ως το πρώτο και πιο εξαιρετικό αγαθό, περιβάλλεται τον εξωτερικό στολισμό, διακοσμημένος με την πολυποίκιλη σοφία του Θεού, με τη δικαιοσύνη και με τις υπόλοιπες αρετές, καθώς και με τα χαρίσματα του Αγίου Πνεύματος, ώστε να προκαλεί κατάπληξη και να εμπνέει θαυμασμό σε όσους τον βλέπουν.

Ας αποστρεφόμαστε λοιπόν τις βολές που προέρχονται από την πορνική μορφή, ας κλείνουμε το βλέμμα απέναντι στις ασέλγειες, ας περιγελάμε τις παρεκτροπές των ηδονών, ας φρουρεί τη σάρκα η σωφροσύνη, ας είναι εγκατεστημένη στα μέλη η καθαρότητα, ας εντρυφούμε σε φιλόκαλους λογισμούς, ας λάμπουμε με το φως των αγαθών έργων, ας ακτινοβολούμε έχοντας εξαγνισμένο βίο, ας διαφυλάσσουμε το σώμα καθαρό ως ναό κατοικίας του Πνεύματος, και ας χαράξουμε πάνω του ένα επίγραμμα που θα βροντοφωνάζει τη φοβερή για τους ακόλαστους προειδοποίηση: Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός.

Διότι, καθώς δύο είναι τα στοιχεία από τα οποία έχει συγκροτηθεί ο ένας άνθρωπος, η ψυχή και το σώμα, και το μεν σώμα περιβάλλει εξωτερικά, ενώ η ψυχή παραμένει εσωτερικά σε όλη τη διάρκεια της ζωής, στο μεν σώμα οφείλουμε να αγρυπνούμε σαν να πρόκειται για ναό του Θεού, προσέχοντας μήπως προσπέσει κάποιο από τα φανερά αμαρτήματα, το κλονίσει και το διαφθείρει· διότι γι' αυτό ακριβώς προειδοποιεί και ο Απόστολος λέγοντας: «Όποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός»· την δε εσωτερική ψυχή πρέπει να την περιφρουρούμε με κάθε προφύλαξη, μήπως κάποια ενέδρα της κακίας ανακύψει από κάποιο βάθος και, διαφθείροντας τον λογισμό της ευσέβειας, υποδουλώσει την ψυχή, γεμίζοντάς την με τα πάθη που τη διασπούν στα κρυφά.

Δεν θα φοβηθούμε, έστω και αργά, αν μη τι άλλο, τουλάχιστον τις θεομηνίες, αυτές από τα κάτω, αυτές από τα πάνω, εκείνες που έχουν ήδη συμβεί, εκείνες που απειλούνται και είναι αιώνιες; Δεν θα νιώσουμε δέος για την ένσαρκη επιφάνεια του Ήλιου της Δικαιοσύνης, του Χριστού, ώστε να πολιτευθούμε ευσχημόνως όπως την ημέρα; Δεν θα φρίξουμε με τις αποστολικές επιπλήξεις, αποφάσεις και παραινέσεις, όταν λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός»; Και πάλι, «Είναι φανερά τα έργα της σάρκας, τα οποία είναι πορνεία, ακαθαρσία, ασέλγεια και τα εξής, για τα οποία σας προειδοποιώ, όπως και ήδη έχω προείπει, ότι όσοι πράττουν τέτοια πράγματα δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και πάλι, «Αυτό πρέπει να γνωρίζετε, ότι κάθε πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, που είναι ειδωλολάτρης, δεν έχει κληρονομιά στη βασιλεία του Χριστού και του Θεού». Και πάλι, «Αυτό είναι το θέλημα του Θεού, ο αγιασμός μας, να απέχουμε από την πορνεία· διότι δεν μας κάλεσε ο Θεός στην ακαθαρσία, αλλά στον αγιασμό· επομένως, αυτός που τα αθετεί, δεν αθετεί άνθρωπο, αλλά τον Θεό, ο οποίος μας έδωσε το Άγιό Του Πνεύμα».

Επειδή, αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός. «Αυτοί που κατεβαίνουν στη θάλασσα.» Εδώ, με τη λέξη θάλασσα πρέπει να εννοήσουμε τον δικό μας βίο, και με τα πλοία τις Εκκλησίες. Γι' αυτά ο Θεός συνομιλεί με τον Ιώβ με τα εξής λόγια: Ακόμη και αν συγκεντρωθεί κάθε πλεούμενο, δεν θα μπορέσουν να σηκώσουν ούτε ένα δέρμα από την ουρά του· και μέσα σε πλοία ψαράδων βρίσκεται το κεφάλι του. Και αναφέρεται στον διάβολο, διότι μπροστά του κάθε ανθρώπινο μέσο ηττάται, ώστε ούτε ένα δέρμα από την ουρά του να μην μπορούν να σηκώσουν ή να αντέξουν· όμως το κεφάλι του, δηλαδή την ειδωλολατρία, η οποία αποτελούσε το αποκορύφωμα όλης της πονηρίας του, το νέκρωσαν οι απόστολοι μέσα στα πλοία των Εκκλησιών. Αυτοί εργάστηκαν σε πολλά ύδατα, δηλαδή κατεργάστηκαν τη σωτηρία των ανθρώπων ανάμεσα στα πλήθη. Είδαν δε και τα έργα του Θεού, τουτέστιν τα δημιουργήματα και τα θαυμάσια, δηλαδή τα σημεία, τα οποία Εκείνος, οικονομόντας τη δική μας σωτηρία, τοποθέτησε στον βυθό, τουτέστιν μέσα στη σοφία Του· με την οποία ο Θεός οικονομεί τα δικά μας πράγματα. Διότι η σοφία του Θεού είναι βάθος, επειδή είναι ακατάληπτη και αμέτρητη.

{"chunk_id": "", "translation": "ούτε οσμή πυ[ρός ... ... παράδοξ]α και αδύν[ατα ... ... μετα]τεθέντα ε[νεργήθηκαν ... ... 〈υιό]ς〉 του 〈Θεού〉, κα[θώς ... ... βάλα]με στη[ν ... ...] 〈δ〉 όμοιος με τον Υι[ό ... ... υπε]ρισχύσει [... ...] στον 〈Θεό〉, κα[ι ... ... σε α]νθρώπ[ους ... ...] 〈Θεού〉 [... ... με την ψυ]χή συν[ενωθεί ... ... σώ]μα ανθρώπου και μ[έρος ... ... μ]έρος αν[θρώπου ... ...] ά[νθρωπος] ονομάζεται· η δε σύγκρα[ση ... ...] κατ[εργάσ]τηκε. Και για τον λόγο αυτό ο από[στολος ... ... τον τ[έλει]ο και πνευματικό τη[ς ... ... Θεσσαλονι]κείς λέ[γοντ]ας τα εξής: Ο δε 〈Θεός〉 της ειρ[ήνης ... ...] το 〈πν[εύμα〉 κα]ι η ψυχή και το σώμα [... ... ποια] α[ιτία ε]ίχε για τα τ[ρία ... ... ολόκ]ληρ[η παραμο]νή να επ[ευχηθεί ... ... έν]ωσ[η] τ[ω]ν [... ... ο]λοτελ[είς ... ... κ]αι το 〈πν[εύμα〉 ... να π]α[ραμέν]ει [... ... ι]στάμενοι, [δ]ηλαδή [κ]α[ι ... ... πλη]σίον δικαιοσύνη [... ... γνωρίζετ]ε, λέγοντας, ότι ν[α]ός του 〈Θε[ού]〉 εί[στε ... ...] του 〈Θεού〉 φ[θείρ]ει, θα φθε[ίρ]ει αυ[τόν] ο [... γ]α[ρ ... ρη]τώς [... ...] ναό [... ...] μ[όνο ...] κ[αι ... ...] μέ[λη ...] Όχι περί ά[λ]λ[ου] τιν[ός ... ...] εκ[είνος συμπ]επλέκετ[αι] με την πόρ[νη ...] α[φενός ... αγιωσύν]η παραμένει κα[ι ... ... συμπερι]π[λέκεται ...] μέ[λ]η να γίνοντ[αι ... ... σπέ]ρ[νεις ... ... σπ]έρνεται κα[ι ... ... γι]α αυ[τό] λέγει [... ε]ν α[τιμία ... ... εν]δοξό[τερο εγε]ρθ[ε]ί [σης ... ..."}

Και ο θυμός, όταν αναφέρεται στον Θεό και σε εμάς, δεν συνωνυμεί, αλλά ομωνυμεί. Διότι, προκειμένου περί του Θεού, υποδηλώνει την τιμωρία που επιβάλλεται απαθώς στους αμαρτωλούς· ενώ προκειμένου περί ημών, δηλώνει την εμπαθή κίνηση και την ταραχή των λογισμών. Και το χωρίο «Πρόσθεσε ανομία επί της ανομίας αυτών» ομωνυμεί. Διότι αυτό που λέει είναι το εξής: Επίβαλε τιμωρία για την αμαρτία τους. Και το χωρίο «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν» ομωνυμεί. Διότι αυτό που λέει σημαίνει το εξής: Εάν κάποιος μολύνει τον ναό του Θεού, θα τιμωρηθεί από Αυτόν.

Άγριο θηρίο, και κόρακα που καταβροχθίζεις σάρκες, μετατρέπεις τους αθώους οίκους των αγίων σε ληστήριο και τους καθιστάς ένοχους αιμάτων; Αλλά ο ναός του Κυρίου, ο οποίος είναι αγιασμένος και καθαρός, δεν μολύνεται, εσύ όμως θα τρυγήσεις τους καρπούς της αφροσύνης σου στον κατάλληλο καιρό, σύμφωνα με τον απόστολο Παύλο που βροντοφωνάζει: «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα τον φθείρει· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος». Θέλετε να πούμε και άλλα για τη νοοτροπία τους; Διότι αυτή, ακόμη και αν έχει σώφρονες γειτόνισσες, από μέρα σε μέρα τις κατασκοπεύει, τις παρενοχλεί, και αν δει κάποιους από τους γνωστούς και τους συγγενείς να εισέρχονται στα σπίτια τους, αποδίδοντας σε αυτές τα δικά της κακά, αποκαλεί μοιχαλίδες και μαινάδες εκείνες που είναι ελεύθερες και στο σώμα και στο πνεύμα. Και αν έχει τέκνα, τα βλέπει σαν θηρία· και αν κατέχει υπηρέτες και δούλες, δεν υπάρχει μέσα της καμία πραότητα, αλλά και την ημέρα με το πρόσχημα της δουλείας τις μαστιγώνει, και τη νύχτα τις αναστατώνει με τον φόρτο της εργασίας. Δεν υπάρχει φόβος Θεού απέναντι από τα μάτια της. Έπειτα, όταν προσέρχεται στην κλίνη με τον άνδρα της, δεν τον αφήνει να κοιμηθεί, αλλά τον εξοργίζει εναντίον των υπηρετών και τον ξεσηκώνει σε έριδες εναντίον των πλησίον.

Ο θόρυβος και η οργή αποτελούν ύβρι προς την προκείμενη θυσία. Είναι έσχατη καταφρόνηση να προσφέρει κανείς τον εαυτό του μολυσμένο στον Θεό. Άκουσε τι λέει για τέτοιου είδους ανθρώπους ο Απόστολος: Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός.

Ότι δε και τώρα επείγεται να απευθυνθεί σε αυτόν που έχει πορνεύσει, αφού μίλησε για το θεμέλιο, πρόσθεσε: Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός. Αυτά δε τα έλεγε κλονίζοντας ήδη με τον φόβο την ψυχή εκείνου που είχε πορνεύσει. Εάν κάποιος οικοδομεί πάνω σε αυτό το θεμέλιο χρυσό, άργυρο, πολύτιμους λίθους, ξύλα, χόρτο, καλάμια.

Διότι, είτε με βάση τα μελλοντικά είτε με βάση όσα έχουν ήδη συμβεί, είτε με τα λυπηρά είτε με τα ευχάριστα, πάντοτε αυτό πράττει. Από τη μία με βάση τα μελλοντικά λέγοντας: «Διότι η ημέρα θα το φανερώσει, επειδή με τη φωτιά αποκαλύπτεται»· από την άλλη με βάση όσα έχουν ήδη συμβεί: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν». Βλέπεις τη σφοδρότητα του λόγου; Αλλά, εφόσον το πρόσωπο παραμένει άδηλο, αυτό που λέγεται δεν είναι τόσο επαχθές, καθώς όλοι μοιράζονται τον φόβο της επιτίμησης. «Θα φθείρει αυτόν ο Θεός»· δηλαδή, θα τον καταστρέψει. Αυτό όμως δεν είναι λόγος κάποιου που καταριέται, αλλά κάποιου που προφητεύει. «Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος». Ενώ εκείνος που έχει πορνεύσει είναι βέβηλος. Έπειτα, για να μη φανεί ότι απευθύνεται στον ίδιο, αφού είπε «Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος», προσθέτει: «Ο οποίος είστε εσείς. Κανείς ας μην εξαπατά τον εαυτό του».

Ο Οζίας όμως δεν άκουσε τίποτα από αυτά· γι' αυτό και αποθρασύνθηκε και υπέστη πτώση βαριά και αγιάτρευτη. Διότι δεν μας προκαλεί κάθε πτώση το ίδιο τραύμα, αλλά από τα αμαρτήματα άλλα υπόκεινται μόνο σε κατάκριση, ενώ άλλα επισύρουν βαρύτατη τιμωρία. Επιπλήττοντας, για παράδειγμα, ο Παύλος εκείνους που δεν περίμεναν τους αδελφούς τους στα κοινά δείπνα, έλεγε τα εξής: «Παραγγέλλοντας όμως αυτό, δεν σας επαινώ». Βλέπεις ότι το αμάρτημα φθάνει μέχρι την κατάκριση και το επιτίμιο έχει χαρακτήρα ψόγου. Δεν κάνει, όμως, το ίδιο όταν ομιλεί περί πορνείας. Αλλά πώς εκφράζεται; «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός». Διότι εδώ δεν υπάρχει ψόγος, ούτε κατάκριση, αλλά η βαρύτατη τιμωρία. Γνωρίζει και ο Σολομών τις διαφορές των αμαρτημάτων· συγκρίνοντας, λοιπόν, την κλοπή με τη μοιχεία, λέει περίπου τα εξής: «Δεν είναι παράξενο εάν συλληφθεί κάποιος να κλέβει· διότι κλέβει για να χορτάσει την πεινασμένη ψυχή του· ο μοιχός, όμως, από έλλειψη φρενών, προξενεί απώλεια στην ίδια του την ψυχή». Αμάρτημα, λέει, είναι και το ένα και το άλλο, αλλά το μεν πρώτο είναι μικρότερο, το δε δεύτερο μεγαλύτερο· διότι ο μεν πρώτος έχει ως δικαιολογία τη φτώχεια του, ενώ ο δεύτερος στερείται κάθε απολογίας.

Ο μοναχός που πέφτει σε αμάρτημα με μοναχή, να καθαιρούνται και οι δύο και να επανέρχονται στην τάξη των αρχαρίων· το επιτίμιό τους να είναι δώδεκα έτη, παραμένοντας ακοινώνητοι, και να κάνουν καθημερινά τριακόσιες μετάνοιες, διότι όποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα φθείρει ο Θεός.

Όπου, λοιπόν, υπάρχει πορνεία, εκεί κατοικεί ο διάβολος· όπου δε υπάρχει σωφροσύνη, εκεί αναπαύεται ο Κύριος Ιησούς Χριστός. Γι' αυτό ο μακάριος Παύλος λέει: Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν· και πάλι λέει: Να πάρω, λοιπόν, τα μέλη του Χριστού και να τα κάνω μέλη πόρνης; Μη γένοιτο. Ας ανακόψουμε, λοιπόν, την ορμή της αμαρτίας με την άγκυρα της μετανοίας, για να μην μας οδηγήσει σε ναυάγιο ο αλλεπάλληλος αντίθετος άνεμος των επιθυμιών. Όμως οι μεν ναυτικοί υφίστανται το ναυάγιο στα ύδατα, ενώ οι αμαρτωλοί καταποντίζονται σαν μολύβι στον ποταμό του πυρός που ρέει μπροστά από το βήμα του Χριστού, όχι μαζί με άρματα και άλογα, αλλά μαζί με λογισμούς και διαθέσεις.

Γι' αυτό, λοιπόν, ω θεία νεολαία και πιστότατο πλήθος, εσείς που κληθήκατε να γίνετε λαός του Κυρίου και βασίλειο ιεράτευμα, ας μην κάνουμε τον οίκο του Κυρίου, τον ιερό ναό όπου σκηνώνει η ψυχή μας, σπήλαιο ληστών και ακάθαρτων δαιμόνων. Ο Παύλος μας προειδοποιεί λέγοντας: «Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν». Ας καθαρίσουμε τον ναό του σώματος, ας αγιάσουμε την ψυχή μας, ας αποπλύνουμε από πάνω μας τους υψιπετείς λογισμούς που μοιάζουν με περιστέρια. Ας μην τους επιτρέψουμε να εγκατασταθούν μόνιμα μέσα μας, αγοράζοντας και πουλώντας. Ας εξοστρακίσουμε από τον έμψυχο ναό μας τα τραπέζια και τους αργυραμοιβούς των γεμάτων μέριμνες, εμπορεύσιμων, χαμερπέστατων και ποικιλόμορφων πολυειδών παθών, ώστε, υποδεχόμενοι με αυτόν τον τρόπο τον Κύριο, να μην εκδιωχθούμε από αυτόν ως άχρηστοι και συγκάτοικοι ληστών.

Επομένως, ω θειοτάτη νεολαία και πιστότατη σύναξη, εσείς που έχετε κληθεί ως λαός του Κυρίου και είστε πράγματι βασίλειο ιεράτευμα, ας μην κάνουμε τον οίκο του Κυρίου, το ιερό μας κράμα που αποτελείται και από τα δύο, δηλαδή την ψυχή και το σώμα, σπήλαιο ληστών, που σημαίνει ακάθαρτων δαιμόνων. Διότι αυτό είναι φοβερό, και φοβερή είναι η απόφαση του Παναγίου Πνεύματος, η οποία διατυπώθηκε μέσω του αγίου Παύλου: «Εάν κάποιος», λέει, «φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν». Ας καθαρίσουμε αυτόν τον ναό του σώματός μας. Ας αγιάσουμε την ψυχή μας. Ας αποδιώξουμε από μέσα μας τους λογισμούς που πετούν ψηλά σαν τα περιστέρια. Ας μην τους αφήσουμε να εγκατασταθούν μέσα μας, ώστε ταυτόχρονα να αγοράζουν και να πουλούν.

Το δε «κατακαήσεται», δηλαδή, δεν θα αντέξει την ορμή του πυρός, αλλά όπως ακριβώς αν κάποιος που έχει χρυσά όπλα διασχίσει έναν ποταμό πυρός, τον περνάει πιο λαμπρός. Αν όμως τον διασχίσει έχοντας χόρτο, όχι μόνο δεν ωφελείται καθόλου, αλλά και καταστρέφεται· έτσι συμβαίνει και με τα έργα. «Αυτός όμως θα σωθεί, αλλά έτσι, ως διά πυρός». Αυτό που λέει είναι το εξής: Δεν θα καταστραφεί και ο ίδιος με αυτόν τον τρόπο, καταλήγοντας στο μηδέν όπως τα έργα, αλλά παραμένει στο πυρ. Ονομάζει λοιπόν την κατάσταση σωτηρία· διότι για τον λόγο αυτόν πρόσθεσε, «ως διά πυρός». Επειδή και εμείς συνηθίζουμε να λέμε «σώζεται μέσα στη φωτιά», για τις ύλες που δεν κατακαίγονται και δεν γίνονται αμέσως στάχτη. Είναι λοιπόν σαν να έλεγε: Μην νομίσεις, επειδή άκουσες [να μιλάει] για πυρ, ότι εκείνοι που καίγονται καταλήγουν στην ανυπαρξία. Και μην απορήσεις αν ονομάζει έτσι και την ίδια την τιμωρία. Διότι συνηθίζει να χρησιμοποιεί καλά ονόματα και για τα δυσάρεστα, όπως: «Εβασίλευσεν η αμαρτία»· καίτοι η λέξη βασιλεία έχει θετική σημασία· έτσι και εδώ, λέγοντας «θα σωθεί», δεν υπονόησε τίποτε άλλο παρά την επίταση της τιμωρίας· σαν να έλεγε: αυτός όμως θα παραμείνει τιμωρούμενος διαρκώς. «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα φθείρει αυτόν». Αφού τους φόβισε με τη μέλλουσα ημέρα, τους φοβίζει και με την παρούσα.

Το δε «θα τον φθείρει ο Θεός», δεν είναι λόγος κάποιου που καταριέται, αλλά κάποιου που προφητεύει. «Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς.» Ενώ ο πόρνος είναι βέβηλος. Και για να μη φανεί ότι απευθύνεται σε εκείνον, πρόσθεσε, «τέτοιοι είστε εσείς.» «Κανείς ας μην εξαπατά τον εαυτό του· αν κάποιος ανάμεσά σας νομίζει ότι είναι σοφός σε τούτον τον αιώνα». Αφού παρενέβαλε λίγα για εκείνον που είχε πορνεύσει, σπεύδει και πάλι προς τη μάχη κατά της εξωτερικής σοφίας. «Ας γίνει μωρός, για να γίνει σοφός.» Όπως ακριβώς προστάζει να γίνει κανείς νεκρός ως προς τον κόσμο. Διότι, αν αυτή η νέκρωση δεν βλάπτει καθόλου, αλλά μάλλον ωφελεί, καθώς γίνεται αιτία ζωής, έτσι προστάζει να γίνει κανείς και μωρός ως προς τούτον τον αιώνα, προσφέροντάς μας με αυτόν τον τρόπο την αληθινή σοφία· μωρός δε ως προς τον κόσμο γίνεται εκείνος που περιφρονεί την εξωτερική σοφία, και είναι πεισμένος ότι σε τίποτα δεν συντελεί στην κατανόηση της αλήθειας, και όπως η κατά Θεόν πτωχεία είναι αιτία πλούτου, και η ταπείνωση ύψους, έτσι και το να γίνει κανείς μωρός τον καθιστά σοφότερο από όλους. «Διότι η σοφία του κόσμου τούτου είναι μωρία ενώπιον του Θεού.» Επειδή όχι μόνο δεν συντελεί σε τίποτα, αλλά και εμποδίζει.

Το ότι δε μέσω του νου ο Θεός κατοίκησε στα σώματά τους, το λέει ο απόστολος: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας;» «Ο δε Κύριος είναι το Πνεύμα», και: «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός». Πώς λοιπόν δεν πρέπει να τιμούμε τους έμψυχους ναούς του Θεού, τα έμψυχα σκηνώματα του Θεού; Αυτοί, όντας ζωντανοί, παρίστανται με παρρησία ενώπιον του Θεού.

Και στη συνέχεια προσθέτει, κάνοντας πλέον σαφώς λόγο για εκείνον που είχε πορνεύσει: Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και ότι το πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός. Διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς. Και επειδή εκείνος ήταν σοφός και υπερηφανευόταν για το ότι δίδασκε, νομίζοντας ότι εξαιτίας αυτού θα απέφευγε την τιμωρία, αμέσως προσθέτει σε άμεση συνάρτηση με αυτό: Κανείς ας μην εξαπατά τον εαυτό του. Εάν κάποιος νομίζει ότι είναι σοφός μεταξύ σας σε τούτον τον αιώνα, ας γίνει μωρός, για να γίνει σοφός. Διότι η σοφία αυτού του κόσμου είναι μωρία ενώπιον του Θεού. Και αφού ενδιάμεσα προσπερνά λίγα, χρησιμοποιώντας πάλι τον λόγο του με πολύ επιτιμητικό τρόπο, αποκαλύπτει πλέον φανερά εκείνον που διέπραξε εκείνη την αμαρτία και επιπλήττει σφοδρά εκείνους που είχαν υπερηφανευτεί για αυτόν και απέβλεπαν μόνο στα λόγια, χωρίς να εξετάζουν τη δύναμή του και τη διάθεσή του. Λέει, λοιπόν, τα εξής: Επειδή νόμισαν ότι δεν θα έρθω σε σας, μερικοί υπερηφανεύτηκαν. Θα έρθω όμως γρήγορα, εάν το θελήσει ο Κύριος, και θα γνωρίσω όχι τα λόγια όσων έχουν υπερηφανευτεί, αλλά τη δύναμη. Διότι η βασιλεία του Θεού δεν βρίσκεται σε λόγια, αλλά σε δύναμη.

«Σώθηκα εγώ μόνος, και ήρθα να σου το αναγγείλω». Και δεν λαμβάνεται πάντως προς το αγαθό, όπως ισχυρίζονται οι δικοί σας λόγοι, πράγμα που καθίσταται φανερό από το γεγονός ότι ο απόστολος, επειδή φοβήθηκε μήπως νομίσει κανείς κάτι τέτοιο, πρόσθεσε: «Έτσι όμως σαν μέσα από τη φωτιά», δηλαδή μισοκαμένος, σκοτεινός και εντελώς άθλιος. Και στη συνέχεια επιτιμητικά: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός». Εδώ μετέστρεψε τον λόγο στο αντίθετο, αποφαινόμενος ότι η σωτηρία εκείνη μέσα από τη φωτιά καταλήγει στην απώλεια.

Πώς θηρεύει; Παγιδεύει, δεσμεύει, σύρει προς τον θάνατο και την απώλεια. Τι λέει δε ο θείος και μακάριος Παύλος; «Δεν γνωρίζετε», λέει, «ότι είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν λοιπόν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και αυτός είστε εσείς». Και πάλι· «Δεν γνωρίζετε», λέει, «ότι τα σώματά σας είναι μέλη του Χριστού; Να πάρω λοιπόν τα μέλη του Χριστού και να τα κάνω μέλη πόρνης; Μη γένοιτο. Δεν γνωρίζετε ότι εκείνος που προσκολλάται στην πόρνη γίνεται ένα σώμα με αυτήν; Διότι, λέει, “θα γίνουν οι δύο μία σάρκα”· εκείνος όμως που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα με αυτόν. Αποφεύγετε την πορνεία. Κάθε αμάρτημα που θα διαπράξει ο άνθρωπος είναι εκτός του σώματος· εκείνος όμως που πορνεύει αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα».

Κάποτε, κάποιοι ναυτικοί που ταξίδευαν στη θάλασσα και κινδύνευαν τρομερά από τη μεγάλη τρικυμία και τη θαλασσοταραχή, έχοντας απελπιστεί για τη ζωή τους, φώναζαν το «Κύριε ελέησον» και το «Άγιε Νικόλαε, πρόφθασον». Και αμέσως ο άγιος στάθηκε δίπλα τους και τους είπε: «Με καλέσατε, και ιδού, είμαι εδώ» και «έχετε θάρρος». Και, ενώ όλοι τον έβλεπαν, κράτησε το πηδάλιο του πλοίου κυβερνώντας το, και αφού κατεύνασε τον μεγάλο κλύδωνα με την προσευχή του, «έγινε άφαντος από μπροστά τους». Όταν, λοιπόν, με την ηπιότητα του ανέμου η ξηρά τους δέχτηκε, αναζητούσαν τον κυβερνήτη, τον οποίο βρήκαν στην εκκλησία ανάμεσα στον λαό και, παρόλο που δεν τον είχαν ξαναδεί, τον αναγνώρισαν ότι ήταν αυτός από το πλοίο. Και όλοι έτρεξαν και έπεσαν στα πόδια του, τον μεγάλυναν, και τον ομολογούσαν σωτήρα τους «ενώπιον όλου του λαού». Εκείνος όμως, βλέποντας με τα νοερά μάτια της ψυχής του ότι ήταν επιρρεπείς προς την αμαρτία, τους συμβούλευε: «Παιδάκια μου», έλεγε, «μην κάνετε το κακό, και ποτέ δεν πρόκειται να σας βρει το κακό. Διότι, "είστε ναός του Θεού", όπως διδάσκει ο Παύλος, "και αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός"· αν, λοιπόν, διατηρείτε τον αγιασμό του σώματος, θα έχετε ακαταμάχητο βοηθό τον Θεό». Και αφού είπε αυτά, τους απέλυσε εν ειρήνη.

Και: Ο μεν Μωυσής υπήρξε πιστός σε όλο τον οίκο Του ως υπηρέτης, για να δώσει μαρτυρία για όσα επρόκειτο να λαληθούν· ο δε Χριστός ως Υιός είναι κύριος στον οίκο Του, και δικός Του οίκος είμαστε εμείς. Και αλλού: Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο Θεός θα τον φθείρει· διότι ο ναός του Θεού είναι άγιος, και τέτοιοι είστε εσείς. Και πάλι: Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό, και δεν ανήκετε στον εαυτό σας; Διότι αγοραστήκατε με τίμημα· δοξάστε λοιπόν τον Θεό με το σώμα σας και με το πνεύμα σας, τα οποία ανήκουν στον Θεό.

Εάν λοιπόν ο Θεός θα φθείρει εκείνον που φθείρει τον ναό Του, όπως λέει ο Παύλος, ο δάσκαλος των εθνών και διαπρύσιος ρήτορας των εκκλησιών, οφείλουμε να επιδιώκουμε την αφθαρσία, χωρίς την οποία κανείς δεν θα δει τον Κύριο. Πρωταρχικό αίτιο αυτής είναι η νηστεία, η οποία, σύμφωνα με τη Σολομώντεια σοφία, αφού έθεσε ως επτά στύλους τις εβδομαδιαίες περιόδους και οικοδόμησε τον δικό της οίκο, έστησε ως τράπεζα το μυστήριο του Χριστού και παρέθεσε στους συνδαιτυμόνες της ως θυσία το καθάρσιο όλου του κόσμου. Αυτοί δε είναι όσοι δίνουν μερίδιο στους επτά μέσω της διανομής των υπαρχόντων τους και δεν παρατρέχουν με αμέλεια ούτε τον όγδοο, τον οποίο, όπως και αν θα ήθελε κάποιος να τον ονομάσει, είτε την επίσημη ημέρα της Αναστάσεως του Χριστού, χάρη στην οποία αναλαμβάνουμε και τη νηστεία, είτε εκείνον τον ξακουστό και μέλλοντα αιώνα, ο οποίος δεν τέμνεται από χρονικές περιόδους ούτε ανακυκλώνεται με τις ώρες ούτε εναλλάσσει τις ημέρες με τις νύχτες, αλλά είναι μακραίωνος και αιώνιος, προς τον οποίο αποβλέπει το πολίτευμά μας και κατά τον οποίο ο καθένας θα παραστεί ενώπιον του Θεού, για να λάβει είτε την αμοιβή είτε την τιμωρία για όσα έπραξε στη ζωή του, έστω κι αν αυτός είναι βασιλιάς, έστω κι αν είναι στρατιώτης, έστω κι αν είναι γνώστης της σοφίας, έστω κι αν ασκεί οποιαδήποτε από τις τέχνες του βίου.

Άραγε αποκλείσαμε κάθε είσοδο στον πονηρό και καταστήσαμε τις ψυχές μας ναό του Παναγίου Πνεύματος, ή μάλλον τον ναό που οικοδομήθηκε για το Πανάγιο Πνεύμα (όπως διακηρύσσει ο μακάριος Παύλος: δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας;), τον διατηρήσαμε αδιάφθορο για να μην φθαρούμε; Διότι, αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, ο ίδιος πάλι διαβεβαιώνει, θα τον φθείρει ο Θεός. Άραγε δεν μας εκλάπη το χάρισμα; Δεν υποδουλώθηκε η ελευθερία μας; Δεν ρυπάνθηκε η καθαρότητά μας, δεν αμαυρώσαμε την λαμπρότητα; Άραγε δεν προδώσαμε την ασφάλειά μας με την αμέλεια, αλλά ακόμη εκείνος που μας προστατεύει τηρεί τη φύλαξή του άγρυπνη και ακοίμητη; Ακόμη δεχόμαστε τις ψαλμωδίες των μυσταγωγών αγγέλων, οι οποίοι συνευφραίνονταν για την αναγέννησή μας και παραστέκονταν ως αδιάψευστοι μάρτυρες της διαθήκης μας με τον Θεό; Μακάριοι εκείνοι των οποίων συγχωρήθηκαν οι ανομίες και των οποίων σκεπάστηκαν οι αμαρτίες. Έχουμε ακόμη την παρρησία απέναντι στους εχθρούς, να τους απειλούμε λέγοντας: Ο Κύριος είναι ο φωτισμός μου και ο σωτήρας μου, ποιον θα φοβηθώ; Ο Κύριος είναι ο υπερασπιστής της ζωής μου, από ποιον θα δειλιάσω; Έχουμε ακόμη το θάρρος να ψάλλουμε προς τον Κύριο: Έπραξα κρίση και δικαιοσύνη, μην με παραδώσεις σε αυτούς που με αδικούν, και, δεν θα φοβηθώ κακά, διότι εσύ είσαι μαζί μου;

Διότι, όπως ακριβώς φροντίζουμε να φυλάμε τον εξωτερικό άνθρωπο, που είναι το σώμα, από τις φανερές αμαρτίες ως ναό του Θεού, καθώς είπε ο απόστολος: «Όποιος φθείρει τον ναό του Θεού», αναφερόμενος στο σώμα, «αυτόν θα φθείρει ο Θεός», έτσι πρέπει να φροντίζουμε και να αγωνιζόμαστε να φυλάμε και τον εσωτερικό άνθρωπο, που είναι η ψυχή, από κάθε μολυσμό ρυπαρών λογισμών ως νύμφη του Χριστού, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «Με κάθε προφύλαξη φύλαγε την καρδιά σου, διότι από αυτήν πηγάζει η ζωή».