Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 4:5

Επομένως, ας προσέξουμε πλέον μήπως, επιθυμώντας όσα υπερβαίνουν τις δυνάμεις μας, αποτύχουμε να καταφέρουμε και τα μέτρια, και μήπως, διυλίζοντας τον κώνωπα, καταπίνουμε την κάμηλο, ή, προσπαθώντας να βγάλουμε την ακίδα από τα μάτια των αδελφών μας, δεν αντιλαμβανόμαστε ότι οι ίδιοι φέρουμε το δοκάρι στα δικά μας μάτια, κατακρινόμενοι, όπως λέγεται, από εκείνους με τους οποίους συναναστρεφόμαστε και συντρώγουμε εδώ κι εκεί. «Ο τάδε», λέει, «εξομολογήθηκε ψευδώς, κρύβοντας το πιο αισχρό του αμάρτημα· και ένας άλλος, αφού έκρυψε το ασέβημά του, εξιστορεί άλλα αντ' άλλων. Και πώς μπορεί αυτός που δήθεν θεραπεύει να πει ότι αυτοί έχουν επιτύχει τη θεραπεία;». Δεν πρέπει να τα πιστεύουμε αυτά, καλέ μου, αλλά αντιθέτως να τα κατακρίνουμε εντονότατα· διότι κανείς, όταν πηγαίνει με τη θέλησή του για θεραπεία, δεν θα επιλέξει να μην αποκαλύψει το δικό του πάθος. Εάν όμως τυχόν και είναι αλήθεια, δεν εναπόκειται σε εμάς να κρίνουμε, αλλά στον Θεό που τα επιβλέπει όλα· διότι λέει η Γραφή: τα μεν φανερά ανήκουν στον Θεό και σε εμάς, ενώ τα κρυπτά στον Κύριο τον Θεό σου· εσύ λοιπόν γιατί κρίνεις τον αδελφό σου ή γιατί εξουθενώνεις τον θεραπευτή; Διότι όλοι θα παρασταθούμε στο βήμα του Χριστού, ο Οποίος και θα φωτίσει τα κρυπτά του σκότους και θα φανερώσει τις βουλές των καρδιών· και τότε ο καθένας θα λάβει τον έπαινο από τον Θεό ή το αντίθετο. «Όλοι», λέει, «απλώνουν το πόδι τους πέρα από τα όριά τους, αποτολμούν όσα δεν τους έχουν παραχωρηθεί και επεκτείνονται σε όσα τους υπερβαίνουν».

Αλλά πάντως δεν αυτομόλησα, όπως και εσείς γνωρίζετε. Έπαθα όμως αυτό επειδή παραδόθηκα σε αυτόν θεωρώντας το υπακοή. Πλην όμως δεν υπάρχει για μένα καμία δικαιολογία, ούτε επαρκής συγχώρεση, όταν πρόκειται να κρίνει ο Θεός τα κρυπτά του σκότους και να φανερώσει τις βουλές των καρδιών, και να ελέγξει τους ποιμένες για το πώς καθοδήγησαν το ποίμνιο, αν επισκέφθηκαν το ασθενές, αν έδεσαν το συντετριμμένο, αν επανέφεραν το πλανημένο, γνωρίζοντας εκ των προτέρων και προβλέποντας τους πειραστές δαίμονες. Και αν θεράπευσαν και καθοδήγησαν τον καθένα από τους ποιμαινομένους σύμφωνα με την ενυπάρχουσα σε αυτόν δύναμη και έξη, ώστε να κερδηθεί και να μην απολεστεί το πλάσμα του Θεού, για το οποίο ο Χριστός, αφού εμφανίστηκε εν σαρκί, έχυσε το αίμα Του.

Σε αυτά, εάν ο Κύριος σας δώσει τη δύναμη της υπομονής για να αντέξετε μέχρι τέλους τον προκείμενο αγώνα της ασκήσεως, γνωρίζω καλά ότι θα φτάσετε και θα αναπαυθείτε εκεί όπου «έφυγε κάθε οδύνη, λύπη και στεναγμός», σύμφωνα με όσα είναι γραμμένα, ευχαριστώντας τότε θερμά τον Κύριο, ο οποίος σας κάλεσε σε αυτό το ιερό σχήμα και για το οποίο ο καθένας κοπίασε, αποφεύγοντας το τάδε κακό και επιλέγοντας το τάδε αγαθό. Και δεν θα υπάρχει καμία αίσθηση των παρόντων πόνων, αλλά μάλλον θα μεμφόμαστε τον εαυτό μας επειδή δεν αγωνιστήκαμε περισσότερο και δεν υπομείναμε πόνους, οδυρμούς και κόπους μέχρι αίματος. Διότι, σκεφτείτε πώς θα είναι, τέκνα και αδελφοί, σε εκείνη τη φοβερή ημέρα της επιφανείας του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού να δούμε, όταν έρθει φανερά με τις αναρίθμητες μυριάδες των αγγέλων και αρχαγγέλων, και στήσει το παγκόσμιο κριτήριο, συγκεντρώνοντας από τις τέσσερις γωνίες της γης όλα τα έθνη, κάθε ψυχή και πνοή, αποκαλύπτοντας τα έργα του σκότους και φανερώνοντας τις προθέσεις των καρδιών, και κρίνοντας το έργο και την πράξη του καθενός, πώς άλλοι μεν θα σταθούν με χαρά στη δεξιά πλευρά του Κυρίου, άλλοι δε με ανυπόφορη ντροπή στην αριστερή, και άλλοι μεν θα λάβουν ως κλήρο φωτεινές μονές, τους κόλπους του Αβραάμ, την τρυφή του Παραδείσου, τους χορούς των αγγέλων, τη βασιλεία των ουρανών, ενώ άλλοι θα οδηγηθούν στο άσβεστο πυρ, στη βορά των σκουληκιών, στο σκοτάδι χωρίς φως, στον τριγμό των δοντιών, στους τόπους των ταρτάρων, σε άλυτα δεσμά, στα καταχθόνια του άδη, και στις υπόλοιπες τιμωρίες, ανάλογα με τα αμαρτήματα τους. Πώς τότε οι μεν θα λάμψουν σαν τον ήλιο, θα σκιρτήσουν με ευφροσύνη, θα αγαλλιάσουν με χαρά καρδιάς, θα δοξάσουν με ασίγητους ύμνους, θα είναι μαζί με τον αγαθό Δεσπότη τον οποίο καλά υπηρέτησαν, οι μάρτυρες της δικής του ομολογίας, που έχυσαν το αίμα τους· απόστολοι, προφήτες, ομολογητές, όσιοι και δίκαιοι, και κατόπιν αυτών όσοι επέδειξαν το μαρτύριο της συνειδήσεως, αρχιερείς, ιερείς, μοναχοί, λαϊκοί, όλοι με κάθε αγαθή τελειότητα και άσκηση· ενώ οι άλλοι, πώς θα τρίζουν τα δόντια τους, θα στενάζουν, θα θρηνούν, θα λιώνουν και θα ολολύζουν, λέγοντας αλίμονο και κατηγορώντας τους εαυτούς τους για τη μία ανοησία μετά την άλλη, μη έχοντας καιρό για επανόρθωση, με τα χέρια δεμένα πίσω και όντας αλυσοδεμένοι, ενώ θα τους σπρώχνουν και θα τους χτυπούν ανελέητοι άγγελοι, ή μάλλον από μόνοι τους, αυτοκατάκριτοι και αυτοκατάδικοι, εισερχόμενοι στα βάσανα που τους απονεμήθηκαν επάξια, όχι μέχρι τον τάδε και τάδε χρόνο —διότι δεν υπάρχει χρονικός περιορισμός εκεί— αλλά στους αιώνες των αιώνων· «διότι θα απέλθουν», λέγει, «οι μεν δίκαιοι σε ζωή αιώνια, οι δε αμαρτωλοί σε κόλαση ατελεύτητη».

Επειδή λοιπόν αξιωθήκαμε αυτής της δωρεάς του αγγελικού σχήματος, επειδή επιθυμούμε αιώνια ζωή και στεφάνια αφθαρσίας, επειδή ποθούμε την υιοθεσία και τη βασιλεία των ουρανών, ιδού ο τόπος, ιδού ο χρόνος, το στάδιο και η πανήγυρις. Ας μην αμελήσουμε, λοιπόν, μήτε να ατονήσουμε, αλλά περισσότερο από εκείνους που κερδίζουν χρυσάφι, ή ασήμι, ή πολύτιμους λίθους, ή οποιοδήποτε άλλο από τα φθαρτά και πρόσκαιρα πράγματα, ας γίνουμε πιο γενναίοι και πιο επιμελείς στο να αρπάξουμε τη βασιλεία των ουρανών, τους θησαυρούς των αιώνιων αγαθών. Και αυτό δεν είναι δυνατόν να το αποκτήσουμε από αλλού, παρά μόνο από την καθημερινή προσοχή και, τρόπον τινά, την ωριαία μελέτη. Πώς και με ποιον τρόπο; Ας διατεθούμε καλώς προς την παρούσα διακονία, διότι δεν είναι ανθρώπινη ούτε σαρκική, αλλά άγια και σωτήρια όταν εκτελείται θεοπρεπώς, εννοώ τη διακονία στο κελάρι, στο νοσοκομείο, στην τραπεζαρία, στο υποδηματοποιείο, όπως και σε όλες τις υπόλοιπες. Διότι δεν αναθέτει κανείς την εργασία του σε σάρκα και αίμα, αλλά στον Δεσπότη Θεό, ο Οποίος, δεχόμενος αυτήν ως ευάρεστη θυσία, υπόσχεται να ανταποδώσει τις άξιες αμοιβές στον μέλλοντα αιώνα. Ας μην νομίζει, λοιπόν, κανείς, ακόμη κι αν έτυχε να αναλάβει την πιο ταπεινή διακονία, ότι την προσφέρει σε άνθρωπο, αλλά στον Δεσπότη, ο οποίος αναλαμβάνει στο πρόσωπό Του όσα γίνονται υπέρ των αδελφών. Και για τον λόγο αυτό ας την εκτελεί με φόβο και τρόμο, έχοντας ως επόπτη Εκείνον που ερευνά τα κρυπτά του σκότους και αποκαλύπτει τις βουλές των καρδιών μας.

Ας αναλογιστούμε, αδελφοί, αυτό το μέγα και ανεκδιήγητο μυστήριο. Ο Κύριος, που φανερώνει «τις βουλές των καρδιών» και γνωρίζει κάθε ενθύμημα του ανθρώπου, αυτός είναι που οδηγείται σε συνέδριο θανάτου· εκείνος που «βαστάζει τα πάντα με τον λόγο της δυνάμεώς του», αυτός είναι που παραδίδεται στα χέρια αμαρτωλών ανθρώπων· εκείνος που «δεσμεύει το νερό στα σύννεφα» και το διασκορπίζει στη γη την κατάλληλη στιγμή και ισότιμα, αυτός είναι που απάγεται δέσμιος· εκείνος που μέτρησε «τον ουρανό με τη σπιθαμή και τη γη με τη χούφτα, και ζύγισε όλα τα βουνά με τον ζυγό», αυτός είναι που ραπίζεται από το χέρι ενός υπηρέτη· εκείνος που στόλισε τα πέρατα της γης με τα ποικίλα άνθη, αυτός είναι που στεφανώνεται ατιμωτικά με αγκάθια· εκείνος που φύτεψε το ξύλο της ζωής στον παράδεισο, αυτός είναι που κρεμιέται πάνω σε καταραμένο ξύλο. Ω των μεγάλων και υπερφυών θεαμάτων! Τα είδε αυτά ο ήλιος και εξέλειπε, τα είδε η σελήνη και σκοτείνιασε, τα αισθάνθηκε η γη και συγκλονίστηκε, τα αισθάνθηκαν οι πέτρες και σχίστηκαν, συστράφηκε όλη η κτίση μπροστά στις ύβρεις που υπέστη ο Δεσπότης. Έπειτα, τα μεν άψυχα και αναίσθητα στοιχεία της φύσεως, σαν να ήταν έμψυχα και αισθαντικά, από τον φόβο του Κυρίου και από τη θέα των όσων συνέβαιναν, εξέστησαν και αλλοιώθηκαν· εμείς δε, που έχουμε τιμηθεί με το χάρισμα του λόγου, για τους οποίους πέθανε ο Χριστός, θα παραμείνουμε άραγε χωρίς κατάνυξη και χωρίς δάκρυα κατά τις ημέρες αυτές; Και πώς δεν θα ήμασταν πιο άλογοι από τα άλογα όντα και πιο αναίσθητοι από τις πέτρες;