Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 6:10

Γι' αυτό και ο Παύλος έλεγε: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε μοιχοί, ούτε κλέφτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Και τέτοιοι υπήρξατε μερικοί από εσάς· αλλά απολουσθήκατε, αλλά αγιασθήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού και με το Πνεύμα του Θεού μας». Είδες πώς λάμπει ο προφητικός λόγος, ότι «Θα είμαι ίλεως στις αδικίες τους»; Πώς αστράφτει ο αποστολικός λόγος, ότι «Το πνεύμα ζωοποιεί»; Θέλεις να μάθεις και το άλλο, ακούγοντας τον απόστολο Παύλο να λέει πώς μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα περιόδευσε ολόκληρη την οικουμένη; Άκουσέ τον να λέει: «Ώστε από την Ιερουσαλήμ και μέχρι το Ιλλυρικό έχω μεταδώσει πλήρως το Ευαγγέλιο»· και πάλι: «Τώρα όμως, επειδή δεν έχω πλέον τόπο δράσης σε αυτές τις περιοχές, και έχοντας σφοδρή επιθυμία να σας δω, όταν πορευθώ προς την Ισπανία, ελπίζω να σας συναντήσω, αφού πρώτα χορτάσω εν μέρει από την επικοινωνία μαζί σας». Αν, λοιπόν, ένας μόνο απόστολος σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα διέτρεξε το μεγαλύτερο μέρος της οικουμένης, αναλογίσου πώς και οι άλλοι την σαγήνευσαν ολόκληρη.

Αναλογίσου πόσο καταγέλαστο είναι, μετά από τέτοια σύναξη, μετά από ολονυχτίες, μετά την ακρόαση των Αγίων Γραφών, μετά την κοινωνία των θείων μυστηρίων και μετά από τέτοια πνευματική δωρεά, ένας άνδρας ή μία γυναίκα να εμφανίζονται να περνούν ολόκληρη την ημέρα τους σε καπηλειό. Δεν γνωρίζετε πόσο μεγάλη τιμωρία επιφυλάσσεται σε αυτούς που μεθούν; Διότι εκδιώκονται από τη βασιλεία του Θεού, εκπίπτουν από τα ανείπωτα αγαθά και αποστέλλονται στο αιώνιο πυρ. Ποιος τα λέει αυτά; Ο μακάριος Παύλος: «Ούτε πλεονέκτες», λέει, «ούτε μέθυσοι, ούτε υβριστές, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Τι θα μπορούσε να είναι πιο άθλιο από τον μέθυσο, όταν εξαιτίας μιας μικρής ηδονής χάνει την απόλαυση μιας τόσο μεγάλης βασιλείας; Μάλλον, ούτε καν την ηδονή δεν μπορεί να καρπωθεί αυτός που μεθά· διότι στο μέτρο βρίσκεται η ηδονή, ενώ στην αμετρία βρίσκεται η αναισθησία. Και εκείνος που δεν αντιλαμβάνεται πού κάθεται ή πού είναι ξαπλωμένος, πώς θα μπορούσε να αισθανθεί την ηδονή του ποτού; Εφόσον δεν μπορεί να δει ούτε τον ίδιο τον ήλιο εξαιτίας του πυκνού νέφους της μέθης, πώς θα μπορούσε να απολαύσει την ευφροσύνη; Διότι είναι τόσο μεγάλο το σκοτάδι του, ώστε δεν του αρκούν οι ακτίνες για να διαλύσουν εκείνο τον ζόφο. Πάντοτε, αγαπητοί, η μέθη είναι κακό, κυρίως όμως κατά την ημέρα της εορτής των μαρτύρων. Διότι, μαζί με την αμαρτία, αποτελεί επίσης ύψιστη ύβρη, παραφροσύνη και περιφρόνηση των θείων λογίων· γι' αυτό και η τιμωρία θα είναι διπλή.

Τι λοιπόν, λέγει, ο υβριστής θα καταταχθεί μαζί με τον μοιχό και τον μαλακό; Το εάν βέβαια θα υποστεί την ίδια τιμωρία με αυτούς, αυτό είναι ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί σε άλλη ευκαιρία· ότι όμως θα εκπέσει ομοίως από τη βασιλεία, πείθομαι στον Παύλο που το λέγει, ή μάλλον στον Χριστό που ενεργεί μέσα του, ότι ούτε αυτοί ούτε εκείνοι θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Εάν κάποια κρυφή πράξη κάποιου από εμάς φανερωνόταν σήμερα μόνο ενώπιον της εκκλησίας, δεν θα καταστρεφόταν από την ντροπή του και δεν θα παρακαλούσε μάλλον να σχιστεί η γη για να τον καταπιεί, παρά να έχει τόσους πολλούς μάρτυρες της κακίας του; Τι θα πάθουμε λοιπόν τότε, όταν ενώπιον ολόκληρης της οικουμένης θα φανερωθούν τα πάντα, σε ένα τόσο λαμπρό και περίβλεπτο θέατρο, και ενώ όλοι οι γνωστοί και οι άγνωστοί μας θα παρατηρούν τα πάντα; Τι θα απογίνουμε, όταν, αφού δεθούμε, οδηγηθούμε στο εξώτερο σκότος; Ή μάλλον, τι θα κάνουμε (πράγμα που είναι και το φοβερότερο από όλα), όταν θα έρθουμε σε ρήξη με τον Θεό; Διότι, εάν κάποιος διαθέτει συναίσθηση και λογική, έχει ήδη υποστεί την γέεννα, όταν βρεθεί μακριά από το πρόσωπο του Θεού. Επειδή θα έπρεπε να θλιβόμαστε και να πονάμε, όχι όταν τιμωρούμαστε, αλλά όταν αμαρτάνουμε· διότι το να έρθουμε σε ρήξη με τον Θεό είναι βαρύτερο από το να τιμωρηθούμε.

Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε κλέφτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Άκουσες σε ποια χορεία τον κατέταξε; Μαζί με όσους εκπορνεύθηκαν, μαζί με όσους πόρνευσαν, μαζί με τους ειδωλολάτρες, μαζί με τους μοιχούς, μαζί με τους λοιδόρους, μαζί με τους πλεονέκτες, μαζί με τους άρπαγες. Τι λοιπόν, θα πει κάποιος; Είναι το ίδιο ο μέθυσος και αυτός που έχει εκπορνευθεί; Είναι το ίδιο ο μέθυσος και ο ειδωλολάτρης; Μη μου τα λες αυτά, άνθρωπε· θείους νόμους ανέγνωσα, μη ζητάς ευθύνες από εμένα· ρώτησε τον Παύλο, και ο ίδιος απαντά. Διότι, το εάν κατατάσσεται στην κόλαση μαζί με αυτούς ή όχι μαζί με αυτούς, δεν μπορώ να το πω· ότι όμως, ομοίως με τον ειδωλολάτρη, εκπίπτει από τη βασιλεία των ουρανών, αυτό θα μπορούσα να το ισχυριστώ με μεγάλη βεβαιότητα. Και εφόσον αυτό ομολογείται, γιατί λοιπόν ζητάς από εμένα ευθύνες για το μέτρο της αμαρτίας; Διότι, όταν μείνει έξω από τις θύρες, όταν εκπέσει από τη βασιλεία, όταν στερηθεί τη σωτηρία, όταν παραπεμφθεί στην αιώνια κόλαση, γιατί μου προβάλλεις μέτρα αμαρτημάτων και ζυγαριές και σταθμά; Όντως, αγαπητοί, είναι φοβερό πράγμα η μέθη και πάρα πολύ βαρύ.

Και ως προς τα δόγματα της Εκκλησίας επιθυμούμε να επιδεικνύετε τόση ακρίβεια και να τα έχετε σταθερά ριζωμένα στη διάνοιά σας. Επειδή, όμως, αρμόζει σε εκείνους που επιδεικνύουν τέτοια πίστη να λάμπουν και μέσω της πολιτείας των έργων τους, είναι αναγκαίο να διδάξουμε και για αυτό το ζήτημα όσους πρόκειται να αξιωθούν τη βασιλική δωρεά, ώστε να γνωρίζετε καλά ότι κανένα απολύτως αμάρτημα δεν δύναται να νικήσει τη φιλοτιμία του Δεσπότου. Αλλά, ακόμη και αν κάποιος είναι πόρνος, είτε μοιχός, είτε μαλακός, είτε αρσενοκοίτης, είτε έχει εκπορνευτεί, είτε είναι άρπαγας, είτε πλεονέκτης, είτε μέθυσος, είτε ειδωλολάτρης, είναι τόση η δύναμη της δωρεάς και η φιλανθρωπία του Δεσπότου, ώστε να επιφέρει τον πλήρη αφανισμό όλων αυτών και να αναδείξει λαμπρότερο και από τις ίδιες τις ηλιακές ακτίνες εκείνον που απλώς επέδειξε ευγνώμονα διάθεση.

Είδες πώς τέτοιοι άνθρωποι βρίσκονται σε κατάσταση αθλιότερη ακόμη και από τους δαιμονισμένους; Θέλεις να μάθεις, ύστερα από όλα αυτά, και το μεγαλύτερο από τα κακά; Διότι, αν και έχω πει τόσα πολλά, δεν έχω αναφέρει ακόμη το αποκορύφωμα: ότι αυτός που μεθάει αποξενώνεται και από τη βασιλεία των ουρανών. Και άκουσε τον μακάριο Παύλο που λέει: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε μέθυσοι θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αλλά ίσως πει κάποιος: Τι λοιπόν; Και ο ειδωλολάτρης και ο μοιχός και ο μέθυσος μένουν εξίσου εκτός της βασιλείας; —Μη ζητάς να τα μάθεις αυτά από εμένα, αγαπητέ.

Γ΄. Τέτοιου είδους κηλίδα καθάριζε το ιουδαϊκό λουτρό· το λουτρό όμως της χάριτος δεν καθαρίζει τέτοια, αλλά την πραγματική ακαθαρσία, τη μεγάλη κηλίδα που έχει εναποτεθεί μαζί με το σώμα και στην ψυχή. Διότι δεν καθιστά καθαρούς εκείνους που άγγιξαν νεκρά σώματα, αλλά εκείνους που άγγιξαν νεκρά έργα. Και αν κάποιος είναι μαλακός, και αν είναι πόρνος, και αν είναι ειδωλολάτρης, και αν έχει διαπράξει οποιοδήποτε φοβερό αμάρτημα, και αν συγκεντρώνει όλη την ανθρώπινη πονηρία, μόλις καταδυθεί στην κολυμβήθρα των υδάτων, αναδύεται από τα θεία νάματα καθαρότερος από τις ηλιακές ακτίνες. Και για να μην νομίσεις ότι τα λεγόμενα είναι κομπασμός, άκουσε τον Παύλο που μιλάει για τη δύναμη του λουτρού: «Μην πλανάσθε· ούτε ειδωλολάτρες, ούτε πόρνοι, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και τι σχέση έχουν αυτά με όσα ειπώθηκαν, θα πει κάποιος; Διότι το ζητούμενο είναι να αποδειχθεί εάν η δύναμη του λουτρού τα καθαρίζει όλα αυτά. Άκουσε λοιπόν τη συνέχεια: «Και τέτοιοι ήσασταν μερικοί· αλλά απολουστήκατε, αλλά αγιαστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και εν τω Πνεύματι του Θεού μας».

Λοιπόν, απόλαυσε τα αγαθά σου κατά τη διάρκεια της ζωής σου· εκεί όμως, κατά τη μέλλουσα ημέρα του Χριστού, μην προσδοκάς ούτε σωτηρία ούτε κληρονομία. Διότι τότε θα χαθεί για εσένα η ευκαιρία, όταν γυμνός και πλήρως εκτεθειμένος παραστείς ενώπιον του βήματος του Χριστού, γινόμενος θέαμα μπροστά σε αγγέλους και ανθρώπους. Εκεί θα φανείς ποιος πραγματικά είσαι· εκεί θα ελεγχθεί όλη σου η αδικία. Ο Θεός δεν χλευάζεται· και τότε θα ακούσεις εκείνη την οδυνηρή φωνή: Δέστε του τα χέρια και τα πόδια και ρίξτε τον στο εξώτερο σκοτάδι· εκεί θα είναι ο κλαυθμός και ο τριγμός των δοντιών. Ποιος, λοιπόν, δεν θα θρηνήσει έναν τέτοιον άνθρωπο; Ποιος δεν θα κλάψει για εκείνον που εξαιτίας μιας πρόσκαιρης απόλαυσης βασανίζεται αιώνια; Μην πλανάσθε· ο Θεός δεν εμπαίζεται. Διότι είναι γεγραμμένο ότι ούτε πόρνοι, ούτε μοιχοί, ούτε λοίδοροι, ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε άδικοι, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε βλάσφημοι, ούτε φιλάργυροι, ούτε κανένας από τους παρόμοιους δεν έχει κληρονομία στη βασιλεία των ουρανών.

Όμως το πράγμα δεν είναι έτσι, αλλά, για να τιμωρήσει οριστικά τον υβριστή, έθεσε αυτό το επιτίμιο· και αυτό είναι φανερό από όσα λέει και ο Παύλος, με τα εξής λόγια: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε κλέφτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Εάν λοιπόν εκείνος που αποκαλεί τον αδελφό του «μωρό» είναι άξιος της έσχατης κολάσεως, εκείνος που τον αποκαλεί κακούργο και βάσκανο και επιπόλαιο και κενόδοξο, και τον κακολογεί με μύρια άλλα παρόμοια, πόσο πυρ της γέεννας θα επισωρεύσει στον εαυτό του; Διότι το «μωρέ» και το «ρακά» είναι πολύ ελαφρύτερα από όσα προαναφέρθηκαν· γι' αυτό ο Χριστός, αφήνοντας τα άλλα, ανέφερε αυτό, ώστε να μάθεις ότι, εάν το πιο ανεκτό, όταν ειπωθεί, επισύρει τη γέεννα εναντίον εκείνου που το λέει, πολύ περισσότερο θα προκαλέσουν το ίδιο τα βαρύτερα και τα πιο ανυπόφορα.

Εάν όμως κάποιοι καταλογίζουν υπερβολή στον λόγο (διότι γνωρίζω και εγώ ορισμένους που διακατέχονται από αυτήν την αντίληψη, θεωρώντας ότι αυτή η απειλή διατυπώθηκε μόνο προς εκφοβισμό), είναι καιρός αυτοί να απαλλάξουν από την προαναφερθείσα κόλαση τους μοιχούς, τους αρσενοκοίτες, τους μαλακούς και τους ειδωλολάτρες. Διότι, εάν απείλησε τους λοιδόρους αποκλειστικά και μόνο για να τους φοβίσει, είναι προφανές ότι το ίδιο έπραξε και για εκείνους· αφού τους συμπεριέλαβε όλους μαζί, έτσι επέφερε την έκπτωση από τη Βασιλεία. Τι λοιπόν, λέγει; Ο λοίδορος θα βρεθεί μαζί με τον μοιχό και τον μαλακό και τον πλεονέκτη και τον ειδωλολάτρη;

Το αν θα υποστεί την ίδια τιμωρία με αυτούς, είναι ζήτημα που πρέπει να εξεταστεί σε άλλη περίσταση· ότι όμως θα εκπέσει από τη βασιλεία εξίσου με εκείνους, για αυτό πείθομαι από τον Παύλο που το λέει, ή μάλλον από τον Χριστό που ενεργεί μέσω αυτού, ότι δηλαδή ούτε αυτοί ούτε εκείνοι πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Και δεν το έχουν πάθει αυτό πολλοί μόνο στο συγκεκριμένο ζήτημα, αλλά και σε πολλά άλλα, καθώς νομίζουν ότι όσα πρόκειται οπωσδήποτε να συμβούν έχουν ειπωθεί καθ' υπερβολήν· αυτή όμως είναι διαβολική παγίδα. Διότι, προκειμένου να διαλύσει τον φόβο της μελλοντικής κολάσεως σε όσους κατανύχθηκαν μέσα στην αγάπη του Θεού, και να τους κάνει πιο χαύνους ως προς την υπακοή της εντολής, ο διάβολος εισήγαγε την παρηγοριά της υπερβολής, η οποία προς το παρόν είναι ικανή να προσφέρει την απάτη στις πιο ράθυμες ψυχές, αλλά θα ελεγχθεί κατά τον καιρό της κρίσεως, όταν πλέον δεν θα υπάρχει κανένα όφελος. Διότι, πες μου, τι όφελος υπάρχει, αν εξαπατηθούμε τώρα, να αντιληφθούμε τότε την απάτη, όταν πια δεν θα μπορούμε να αποκομίσουμε κανένα κέρδος από τη μετάνοια ενόψει της αναστάσεως; Ας μην εξαπατούμε λοιπόν μάταια τους εαυτούς μας, και ας μην τρέφουμε παράλογες σκέψεις προς βλάβη μας, ούτε να επισύρουμε επιπλέον τιμωρία, αυτήν της απιστίας. Διότι δεν επιφέρει βαρύτατη κόλαση μόνο το να μην υποτάσσεται κανείς στις εντολές του Χριστού, αλλά και το να απιστεί σε αυτές· και η απιστία προκύπτει από τη χαλαρότητα απέναντι στην εκπλήρωση των εντολών.

Και μη μου αναφέρεις αυτούς που έχουν αμαρτήσει λίγο, αλλά ας υποθέσουμε κάποιον που είναι γεμάτος από κάθε κακία, και ας πράττει όλα όσα τον αποκλείουν από τη Βασιλεία, και αυτός ας μην είναι από εκείνους που εξ αρχής ήταν άπιστοι, αλλά από τους πιστούς, και ενώ προηγουμένως ευαρεστούσε τον Θεό, ύστερα έγινε πόρνος, μοιχός, μαλακός, αρσενοκοίτης, κλέφτης, μέθυσος, υβριστής και όλα τα άλλα παρόμοια με αυτά. Διότι ούτε και για αυτόν θα αποδεχθώ να απελπιστεί για τον εαυτό του, έστω και αν φτάσει στα έσχατα γηρατειά με απερίγραπτη και τόσο μεγάλη κακία. Διότι, εάν η οργή του Θεού ήταν πάθος, δικαίως θα απελπιζόταν κανείς, ως μη δυνάμενος πλέον να σβήσει τη φλόγα που άναψε με τόσα πολλά κακά. Επειδή όμως το Θείο είναι απαθές, και όταν κολάζει και όταν τιμωρεί, δεν το πράττει με οργή, αλλά με φιλανθρωπία και πολλή κηδεμονία, πρέπει να έχει κανείς μεγάλο θάρρος και απόλυτη πεποίθηση στη δύναμη της μετανοίας. Άλλωστε, ακόμη και σε εκείνους που έχουν αμαρτήσει εναντίον Του, δεν συνηθίζει να επιβάλλει τιμωρία για τον Εαυτό Του —αφού καμία βλάβη δεν είναι δυνατόν να αγγίξει εκείνη τη Θεία Φύση— αλλά αποβλέπει στο δικό μας συμφέρον και στο να μη γίνει χειρότερη η διαστροφή μας, επειδή συνηθίζουμε να Τον καταφρονούμε και να Τον περιφρονούμε. Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που θέτει τον εαυτό του εκτός του φωτός, το μεν φως δεν το ζημίωσε καθόλου, αλλά τον εαυτό του τα μέγιστα, μένοντας εγκλωβισμένος στο σκοτάδι, έτσι και εκείνος που εθίστηκε να καταφρονεί εκείνη την παντοδύναμη δύναμη, εκείνη δεν την έβλαψε σε τίποτα, τον εαυτό του όμως τον έβλαψε με την έσχατη βλάβη.

Γιατί δεν προτιμάτε καλύτερα να αποστερείστε; Αλλά εσείς αδικείτε και αποστερείτε, και μάλιστα αδελφούς. Ή δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού;» Διπλό είναι το έγκλημα, διότι και δικάζονται, και μάλιστα ενώπιον απίστων. «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε κλέφτες». Εδώ υπονοεί κάποιους που έλεγαν αυτά που και τώρα λένε οι πολλοί, ότι, επειδή ο Θεός είναι φιλάνθρωπος και αγαθός, δεν τιμωρεί τα παραπτώματα. Γι' αυτό λέει: Μην πλανάσθε. Διότι είναι έσχατη πλάνη και απάτη το να ελπίζει κανείς σε καλά πράγματα και να του συμβαίνουν τα αντίθετα. «Ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Και τέτοιοι ήσασταν μερικοί από εσάς, αλλά καθαριστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού και με το Πνεύμα του Θεού μας». Και αυτά συγκαταλέγονται στα έσχατα αμαρτήματα, δηλαδή αυτό της μέθης και αυτό της λοιδορίας. Διότι και ο Χριστός παρέδωσε στη γέεννα εκείνον που αποκάλεσε τον αδελφό του μωρό· και ο λαός των Ιουδαίων, αφού μέθυσε, παρεκτράπηκε στην ειδωλολατρία.

Διότι αυτό εννοεί όταν λέει: «Ή από εσάς προήλθε ο λόγος του Θεού, ή μόνο σε εσάς έφτασε;» Επειδή έφερε ως παράδειγμα και τις υπόλοιπες Εκκλησίες, οι οποίες πίστεψαν σε αυτόν τον κανόνα. Και όχι μόνο από αυτές αντλεί επιχείρημα, αλλά παραθέτει και το ισχυρότερο από όλα, το ότι δηλαδή ο Θεός τα προστάζει αυτά και τώρα μέσω εμού. Διότι, λέει, ας αναγνωρίζει ότι αυτά που γράφω είναι εντολές του Κυρίου. «Ή από εσάς προήλθε ο λόγος του Θεού; Ή μόνο σε εσάς έφτασε; Εάν κάποιος νομίζει ότι είναι προφήτης ή πνευματικός, ας αναγνωρίζει αυτά που σας γράφω, ότι είναι εντολές του Κυρίου». Διότι ούτε αυτό θα μπορούσατε να πείτε, λέει, ότι εμείς γίναμε δάσκαλοι των άλλων και δεν θα ήταν σωστό να μαθαίνουμε από άλλους· ούτε ότι μόνο εδώ περιορίστηκαν τα της πίστεως και δεν πρέπει να δεχόμαστε τα παραδείγματα από άλλους. «Εάν όμως κάποιος αγνοεί, ας αγνοεί». Για ποιο λόγο το πρόσθεσε αυτό; Δείχνει ότι ούτε ασκεί πίεση, ούτε φιλονικεί· πράγμα που αποτελεί γνώρισμα εκείνων που δεν επιθυμούν να επιβάλλουν τα δικά τους, αλλά αποβλέπουν στο συμφέρον των άλλων. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Εάν όμως κάποιος φαίνεται να είναι φιλόνικος, εμείς δεν έχουμε τέτοια συνήθεια». Όμως δεν το κάνει αυτό παντού, παρά μόνο όπου τα αμαρτήματα δεν είναι πάρα πολύ μεγάλα, και τότε το κάνει μάλλον για να συνετίσει. Επειδή, όταν μιλάει για άλλα ζητήματα, δεν εκφράζεται έτσι. Αλλά πώς; «Μην πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε μαλακοί πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού».

«Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε υβριστές, ούτε μέθυσοι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.» Ο άνθρωπος που φθάνει στην τελειότητα, ανυψώνεται στην αξία των αγγέλων.

Εάν αυτοί που αποδέχονται μάταιες διαδόσεις δεν πρόκειται να τύχουν συγγνώμης, εκείνοι που διαβάλλουν και λοιδορούν, ποια απολογία θα έχουν; Εάν υπακούς στον θείο Απόστολο, ο οποίος ρητά διακηρύσσει ότι οι λοίδοροι σε καμία περίπτωση δεν θα αξιωθούν τη βασιλεία των ουρανών, απόφευγε τη φλυαρία και το να διασύρεις επιπόλαια και απερίσκεπτα εκείνους που δεν διαπράττουν καμία αδικία.

Σε ποιον ταιριάζει το ουαί; Σε ποιον η ταραχή; Σε ποιον οι δυσαρέσκειες και οι φλυαρίες; Σε ποιον τα άσκοπα τραύματα; Ποιανού το μάτι είναι μελανιασμένο; Μήπως όχι σε αυτούς που χρονοτριβούν στα κρασιά, και σε αυτούς που ψάχνουν να βρουν πού γίνονται οινοποσίες; Το «ουαί» είναι θρηνητικό επιφώνημα· και άξιοι θρήνου είναι εκείνοι που μεθούν, διότι οι μέθυσοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.

Και ο μακάριος Παύλος λέγει: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και πάλι: «Κάθε πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, ο οποίος είναι ειδωλολάτρης, δεν έχει μερίδιο στη βασιλεία του Χριστού και του Θεού». «Και θα εξέλθουν», λέγει ο Κύριος, «όσοι έπραξαν τα αγαθά σε ανάσταση ζωής, και όσοι έπραξαν τα φαύλα σε ανάσταση κρίσεως».

Ο θείος νόμος, λοιπόν, νομοθετεί είτε την παρθενία είτε τη νόμιμη συζυγία, και ό,τι βρίσκεται πέρα από αυτά τα δύο δεν είναι ούτε παρθενία ούτε συζυγία, αλλά παρανομία και ακολασία άξια κατακρίσεως, διότι «τους πόρνους και τους μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός» και «μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε κλέφτες ούτε ειδωλολάτρες ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού», αλλά «νεκρώστε τα μέλη σας τα επί της γης, την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία, η οποία είναι ειδωλολατρία»· διότι τούτο να γνωρίζετε, ότι κάθε πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, ο οποίος είναι ειδωλολάτρης, δεν έχει κληρονομιά στη βασιλεία του Χριστού και Θεού. Κανείς ας μην σας εξαπατά με μάταια λόγια· διότι εξαιτίας αυτών έρχεται η οργή του Θεού στους υιούς της απείθειας και διότι «σε ό,τι υποκύπτει κανείς, σε αυτό και έχει υποδουλωθεί», δηλαδή είτε στη σωφροσύνη για αγιασμό, είτε στη φιληδονία για μολυσμό, και «ό,τι σπείρει» ο καθένας, «αυτό και θα θερίσει· εκείνος που σπέρνει στη σάρκα, από τη σάρκα θα θερίσει φθορά, ενώ εκείνος που σπέρνει από το πνεύμα στο πνεύμα θα θερίσει αιώνια ζωή».

Στον Γεώργιο, διάκονο και ξενοδόχο. Ο επόπτης και μυσταγωγός των απορρήτων είδε τη μέθη να βρίσκεται μακριά από τη βασιλεία του Θεού. Εάν λοιπόν οι μέθυσοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού, ποιο είναι το όφελός σου που δεν έγινες δούλος των άλλων αμαρτιών, όπως λες; Αν και είναι αδύνατον, όταν ο λογισμός, που καθοδηγεί και προστατεύει, κείτεται τυφλός εξαιτίας της μέθης, να μη σκοντάφτει ο άνθρωπος σε κάθε πέτρα και να μην εκτίθεται ως δούλος κάθε πάθους.

Αλλά τι χρειάζονται οι μύθοι, ο Φρύγας, τα σταφύλια και τέτοιου είδους αναφορές; «Μη μεθάτε με κρασί, στο οποίο υπάρχει ασωτία» και «μην πλανάσθε· ούτε ειδωλολάτρες ούτε άρπαγες ούτε μέθυσοι θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αυτά δεν είναι μύθος, που εξαπατά την ακοή θέλγοντάς την και αναμειγνύει την παραίνεση με τη μυθοπλασία, και μέσω αυτού του θέλγητρου προσελκύει και μαλακώνει την απείθεια και τον ατίθασο χαρακτήρα αυτού που αγαπά το κρασί· διότι αυτός δεν έφερε δεσποτική απόφαση που να προκαλεί φόβο με τη δύναμη της εξουσίας, αλλά αποτελούσε απλώς νουθεσίες μιας φιλάνθρωπης ανθρώπινης επινόησης. Αλλά ποιος εκφέρει τις αποφάσεις που μόλις αναφέρθηκαν; Ο Παύλος, εκείνος ο ουράνιος άνθρωπος, τα δόγματα του οποίου είναι αδύνατον να καταφρονήσει κανείς, εκτός αν προηγουμένως αποσκιρτήσει από το ποίμνιο των Χριστιανών. Ο Παύλος, το στόμα του Χριστού, ο στύλος της Εκκλησίας, ο διδάσκαλος της οικουμένης, και όλος ο χορός των αγίων που μαθήτευσαν σε αυτόν, οι οποίοι, επειδή θαύμασαν τον κοινό νομοθέτη, αγκάλιασαν την εντολή και, έχοντας αποδεχθεί τον φόβο, τον μετέβαλαν σε μια υψηλότερη στοργή.

Γνωρίζοντας, λοιπόν, ότι ο Θεός δεν εμπαίζεται, οφείλουμε να πορευόμαστε επάξια της εντολής και της δόξας Του. Παρομοίως, οι διάκονοι πρέπει να είναι άμεμπτοι ενώπιον της δικαιοσύνης Του, ως διάκονοι του Θεού και του Χριστού, και όχι των ανθρώπων. Να μην είναι συκοφάντες, ούτε δίγλωσσοι, να είναι αφιλάργυροι, εγκρατείς σε όλα, εύσπλαχνοι, επιμελείς, πορευόμενοι σύμφωνα με την αλήθεια του Κυρίου, ο οποίος έγινε διάκονος όλων. Εάν γίνουμε ευάρεστοι σε Αυτόν στον παρόντα αιώνα, θα λάβουμε και τον μέλλοντα, καθώς μας υποσχέθηκε να μας αναστήσει από τους νεκρούς, και ότι, εάν πολιτευθούμε επάξιά Του, θα συμβασιλεύσουμε μαζί Του, εφόσον βεβαίως πιστεύουμε. Παρομοίως και οι νεότεροι πρέπει να είναι άμεμπτοι σε όλα, προνοώντας προπάντων για την αγνεία και χαλιναγωγώντας τους εαυτούς τους από κάθε κακό. Διότι είναι καλό να αποκόπτεται κανείς από τις επιθυμίες που υπάρχουν στον κόσμο, επειδή κάθε επιθυμία στρατεύεται κατά του Πνεύματος, και ούτε πόρνοι ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού, ούτε αυτοί που πράττουν τα άτοπα. Γι' αυτό είναι αναγκαίο να απέχουν από όλα αυτά, υποτασσόμενοι στους πρεσβυτέρους και τους διακόνους όπως στον Θεό και στον Χριστό. Οι δε παρθένες να πορεύονται με άμωμη και αγνή συνείδηση.

Επομένως, αυτοί που παρακάθονται στους γάμους είναι οι άγιοι. Ως προς αυτόν, δε, που δεν έχει ένδυμα γάμου, γνωρίζω ότι μερικοί θεωρούν πως είναι μόνο όσοι ρύπαναν τα σώματά τους με πορνεία, μοιχεία και φόνους. Αλλά δεν είναι αυτό, δεν ισχύει· διότι εννοεί τον καθένα που έχει ρυπανθεί από οποιοδήποτε πάθος ή κακία. Και ότι αυτό είναι αληθές, άκουσε τον Παύλο που λέει: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε κλέφτες, ούτε πλεονέκτες, οι οποίοι είναι βεβαίως και ειδωλολάτρες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι», και θα προσθέσω ούτε αυτοί που τρέφουν μίσος ή φθόνο προς κάποιον αδελφό, «δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού», ούτε έχουν μερίδιο στην ευφροσύνη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Βλέπεις πώς κάθε πονηρία και αμαρτία μολύνει το ένδυμα της ψυχής και μας κάνει να αποβαλλόμαστε από τη βασιλεία;

Διότι ποιο είναι το όφελος, αδελφοί, το να απέχει κανείς από την πορνεία και από άλλη σωματική ακαθαρσία, αλλά να επιδιώκει τη δόξα και να επιθυμεί χρήματα; Διότι η μεν πρώτη φθείρει το σώμα, η δε δεύτερη φθείρει την ψυχή. Και όχι μόνο αυτό, αλλά η ανθρώπινη δόξα και η αγάπη προς αυτήν, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, μας καθιστούν και απίστους: «Πώς μπορείτε», λέει, «να πιστεύετε, όταν λαμβάνετε δόξα από τους ανθρώπους και δεν αναζητάτε τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό;» Και ποιο είναι το όφελος το να είναι κανείς καθαρός από την αρσενοκοιτία, αλλά να λιώνει από τον φθόνο, το μίσος και τη ζήλια εναντίον του πλησίον; Διότι το μίσος προς τον αδελφό καθιστά φονιά εκείνον που το κατέχει: «Διότι εκείνος που μισεί τον αδελφό του», λέει ο απόστολος, «είναι ανθρωποκτόνος». Ο αρσενοκοίτης όμως και ο φονιάς υποβάλλονται εξάπαντος σε ένα και στο αυτό επιτίμιο σύμφωνα με τους ιερούς κανόνες, και αν παραμείνουν αμετανόητοι γίνονται υπόδικοι της αιώνιας κρίσης. Και τι ωφελεί αν κάποιος δεν μεθάει με κρασί, αλλά λοιδορεί τον αδελφό του; Διότι και οι δύο, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, εκδιώκονται από τη βασιλεία των ουρανών: «Μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι, ούτε αρσενοκοίτες», και προσθέτει: «ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Ποιο είναι το όφελος της νηστείας, πες μου, αν δεν συνοδεύεται από πραότητα; Και ποιο το όφελος της πραότητας, αν γίνεται προς όλεθρο της ψυχής και με παράβαση μιας και της αυτής εντολής του Θεού;

Διότι και οι δύο, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, αποκλείονται από τη βασιλεία των ουρανών· διότι «μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες», και προσθέτει: «ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού».

Λοιπόν, τέκνα μου, καθώς ακούτε, να ακούτε με προσοχή· και καθώς κατανοείτε, να κατανοείτε ποια είναι αυτά που λέγονται και παραγγέλλονται σε εσάς από τους αγίους· διότι αυτά ακριβώς τολμούμε να σας παραθέτουμε στις κατηχήσεις μας με κάποιον ταπεινό και ανάξιο τρόπο, υπενθυμίζοντας και διευκρινίζοντας σε εσάς αυτά που είναι όσια για εσάς και για εμάς. Τι ακριβώς λοιπόν λένε, και τι βροντοφωνάζουν καθημερινά στα αυτιά σας; Θα σας το υπενθυμίσω προς το παρόν μέσα από δύο παραδείγματα. Διότι ο ένας, απειλώντας, λέει τα εξής: Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε κλέφτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.

Και όλο αυτό είναι έργο του διαβόλου, και είναι ολέθριο και προκαλεί ταραχή μέσα στην αδελφότητα. Πρώτον μεν, προκαλούνται λύπες και έχθρες, υποψίες και καταλαλιές εξαιτίας των υπευθύνων ακόμη και προς τους ανευθύνους. Έπειτα, και σύμφωνα με την απόφαση του μακαρίου Αποστόλου: «Οι κλέφτες δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και λέγοντας «κλέφτες», δεν προσέθεσε χρυσού ή αργύρου ή πολυτελούς ιματισμού, αλλά εξέφερε τον λόγο γενικά, για οτιδήποτε και για το οποιοδήποτε τυχόν πράγμα.

Και όλο αυτό είναι έργο του διαβόλου, και αυτό είναι ολέθριο και προκαλεί ταραχή μέσα στην αδελφότητα. Πρώτα από όλα, προκαλούνται λύπες και έχθρες, υποψίες και καταλαλιές εξαιτίας των υπευθύνων που πλήττουν και τους ανευθύνους, έπειτα, σύμφωνα και με την απόφαση του μακάριου Αποστόλου, οι κλέφτες δεν πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Λέγοντας δε κλέφτες, δεν πρόσθεσε χρυσού ή αργύρου, ή πολυτελούς ιματισμού, αλλά εξέφερε τη λέξη απλώς για οποιοδήποτε, έστω και το πιο ελάχιστο, πράγμα.

Γι' αυτό, σας παρακαλώ, μην κλέβετε σακοράφες, βελόνες, πιατάκια, κεράκια, λουριά, μικρά μαχαίρια, ζώνες, και θα προσθέσω ακόμη κρεμμύδια και σύκα και ψωμάκια και χόρτα και τα παρόμοια με αυτά· διότι όσοι κλέβουν τέτοια πράγματα, το λέω και πάλι, δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Δεν σας φοβίζει ο αποστολικός κανόνας; Μήπως εγώ ο ταλαίπωρος σας απειλώ; Γνωρίζετε αυτά που αναγιγνώσκονται. Γι' αυτό, λοιπόν, σας παρακαλώ, ας πορευθούμε επάξια της κλήσεως με την οποία κληθήκαμε, με καθαρότητα, οσιότητα και δικαιοσύνη, απαλλαγμένοι από όλα όσα προαναφέρθηκαν, ώστε να γίνουμε κληρονόμοι των αιώνιων αγαθών εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Τι λοιπόν λένε και τι βροντοφωνάζουν καθημερινά στα αυτιά μας; Προς το παρόν θα υπενθυμίσω αποσπάσματα από τους δύο: Διότι ο ένας, απειλώντας, λέει τα εξής: «Μην πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε κλέφτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και πάλι αλλού: «Κάθε πικρία και θυμός και οργή και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εσάς μαζί με κάθε κακία· να γίνεστε δε μεταξύ σας χρηστοί, εύσπλαχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, καθώς και ο Θεός σας συγχώρησε». Ο άλλος δε, απευθύνοντας πρόσκληση, λέει τα εξής: «Ελάτε να προσκυνήσουμε και να προσπέσουμε σε αυτόν και να κλάψουμε ενώπιον του Κυρίου που μας δημιούργησε». Και αλλού: «Εισέλθετε στις πύλες του με εξομολόγηση, στις αυλές του με ύμνους».

Δεν πρέπει αυτά, αδελφοί μου, να γίνονται έτσι, ούτε είναι αυτά χαρακτηριστικά γνωρίσματα της μοναχικής πολιτείας, ούτε είναι μικρό αμάρτημα το έγκλημα της λοιδορίας. Διότι λέει: «Οι λοίδοροι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αλλά ούτε και ο γογγυσμός είναι μικρό αμάρτημα. Διότι λέει: «Ούτε να γογγύζετε, καθώς γόγγυσαν μερικοί από αυτούς και εξολοθρεύτηκαν από τον ολοθρευτή». Αλλά ούτε και η ματαιολογία είναι μικρό έγκλημα. Διότι λέει: «Κανένας σάπιος λόγος ας μην βγαίνει από το στόμα σας, αλλά μόνο όποιος είναι αγαθός για την οικοδομή της ανάγκης, ώστε να μεταδώσει χάρη σε εκείνους που ακούνε. Και μην λυπείτε το Πνεύμα το άγιο του Θεού, με το οποίο σφραγιστήκατε για την ημέρα της απολυτρώσεως». Δεν βλέπετε την απειλή, ότι παροργίζουμε το Πνεύμα του Θεού ματαιολογώντας; Δεν φοβόμαστε ότι θα δώσουμε λόγο την ημέρα της κρίσεως ακόμη και για κάθε αργό λόγο, όπως απείλησε ο Κύριος; Γιατί λοιπόν δεν προσέχουμε τους εαυτούς μας; Και γιατί δεν προετοιμαζόμαστε ώστε να βρεθούμε έτοιμοι για τα επερχόμενα;

Πού είναι όμως εκείνοι που αγοράζουν αγρούς και αμπελώνες, βόδια και ημιόνους, και επισύρουν πάνω τους τη λέπρα του Γιεζή; Από εκεί προέρχεται η φιλαργυρία· από εκεί η φιλοκέρδεια· από εκεί η αστάθεια και το να μην επιλέγει κανείς να συζεί με τον αδελφό του, αλλά να ζει μόνος και με το δικό του θέλημα· από εκεί προέρχεται το «να βλασφημείται το όνομα του Θεού εξαιτίας σας ανάμεσα στα έθνη, καθώς είναι γραμμένο»· από εκεί προέρχεται και το να νεκρώνεται κανείς ψυχικά. Διότι πώς να μην νεκρωθεί εκείνος που ζει αδιάφορα; «Δεν γνωρίζετε», λέει ο Απόστολος, «ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός.» Και πάλι λέει: «Μην πλανάσθε, ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε θηλυπρεπείς ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες ούτε κλέφτες ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.» Και αυτά έχουν ειπωθεί για εκείνους που ζουν στον κοινωνικό βίο· για εμάς όμως δεν είναι έτσι. Αλλά τι ισχύει; «Όσοι ανήκουν στον Χριστό σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες.» Και εσείς δεν είστε από τον κόσμο τούτο, και «Το δικό μας πολίτευμα υπάρχει στους ουρανούς.» Γιατί λοιπόν χάνουμε τη μακαριότητά μας; Γιατί εξευτελίζουμε την ευγένεια της κλήσης μας; Γιατί δεν μιμούμαστε τους αδελφούς μας που ζουν με καλόν τρόπο, των οποίων ο βίος είναι φωτεινός και ο έπαινος προέρχεται από τον Θεό και τους ανθρώπους; Δεν θα συνέλθουμε επιτέλους κάποτε και εμείς;

«Εγώ όμως σας λέω να μην ορκίζεστε καθόλου.» Πάλι λέει: «Ειπώθηκε: Θα αγαπήσεις τον πλησίον σου και θα μισήσεις τον εχθρό σου. Εγώ όμως σας λέω: Αγαπάτε τους εχθρούς σας, ευλογείτε αυτούς που σας καταρώνται, κάνετε καλό σε αυτούς που σας μισούν.» Βλέπεις πόσο μεγάλη είναι η διαφορά των δύο διαθηκών; Η μεν πρώτη απαγορεύει τις ίδιες τις πράξεις, η δε δεύτερη απαγορεύει ακόμη και τις αφορμές από τις οποίες πηγάζουν οι πράξεις, ώστε να μη ριζώσει από εκεί η αμαρτία. Εάν, λοιπόν, εμείς βρεθούμε να μη ζούμε ούτε σύμφωνα με τον Νόμο ούτε σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, αλλά, τρόπον τινά, σαν τους εθνικούς, τι θα πάθουμε εκείνη την ημέρα; «Μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες ούτε κλέφτες ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.» Και γι' αυτό, όπως πολλές φορές, έτσι και τώρα για λόγους ασφαλείας παραγγέλλω, να μη ζει κανείς απομονωμένος, να μη συμπεριφέρεται με αδιαφορία, να μη θησαυρίζει χρυσάφι, να μην κατέχει δούλο· να μην εκτρέφει άλογα, να μην εκτρέφει βόδια, ούτε να ασχολείται με οτιδήποτε άλλο πέρα από τον κανόνα του διωγμού· διότι από αυτά προέρχονται τα μεγαλύτερα και χειρότερα αμαρτήματα.

Εσύ όμως δεν άκουσες τη Γραφή που λέει ότι ο Θεός «δεν λυπήθηκε τον αρχαίο κόσμο, αλλά διαφύλαξε τον Νώε, όγδοο κατά σειρά, ως κήρυκα της δικαιοσύνης, επιφέροντας κατακλυσμό σε έναν κόσμο ασεβών»; Δεν έμαθες ότι ο Κύριος «κατέκρινε σε καταστροφή τις πόλεις των Σοδόμων και της Γομόρρας, μετατρέποντάς τες σε στάχτη, θέτοντάς τες ως παράδειγμα για εκείνους που στο μέλλον θα ζούσαν με ασέβεια»; Δεν άκουσες πολλές φορές τον Απόστολο να φωνάζει δυνατά: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε θηλυπρεπείς ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες ούτε κλέφτες ούτε μέθυσοι ούτε υβριστές ούτε άρπαγες πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού»; Πώς λοιπόν, ενώ τα έχεις ακούσει αυτά, λες ότι αγνοούσες το κακό;