Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 6:17

Έθεσε μέσα σε αυτήν διάνοια, λογισμούς, θέλημα, κυρίαρχο νου, ενθρονίζοντας σε αυτήν και κάποια άλλη μεγάλη λεπτότητα. Την έκανε ευκίνητη, ταχύπτερη, ακούραστη στο να κινείται ακαριαία και να Τον διακονεί με τα φρονήματά της όπου το Πνεύμα θέλει, και απλούστατα την έκτισε τέτοια, ώστε να γίνει νύμφη και κοινωνός Του, ώστε Εκείνος να ενωθεί μαζί της και να γίνει αυτή «ένα πνεύμα» μαζί Του, όπως λέει η Γραφή: «εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα». Διότι ούτε οι σοφοί με τη σοφία τους ούτε οι συνετοί με τη σύνεσή τους μπόρεσαν να κατανοήσουν τη λεπτότητα της ψυχής ή να πουν πώς πραγματικά είναι, παρά μόνο εκείνοι στους οποίους αποκαλύπτεται μέσω του Πνεύματος η κατανόηση και στους οποίους φανερώνεται η ακριβής γνώση περί της ψυχής. Όμως εδώ, παρατήρησε, διάκρινε και άκουσε με σύνεση: Αυτός είναι Θεός, αυτή δεν είναι Θεός· Αυτός είναι Κύριος, αυτή είναι δούλη· Αυτός είναι Κτίστης, αυτή είναι κτίσμα· Αυτός είναι Ποιητής, αυτή είναι ποίημα. Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα κοινό μεταξύ της δικής Του και της δικής της φύσης, αλλά εξαιτίας της άπειρης, άρρητης και ασύλληπτης αγάπης και ευσπλαχνίας Του, ευδόκησε να δημιουργήσει ένα τέτοιο ποίημα και κτίσμα νοερό, τίμιο και εξαίρετο, όπως λέει η Γραφή: «για να είμαστε εμείς μια κάποια απαρχή των κτισμάτων Του», για τη δική Του συνάφεια και κοινωνία, για δικό Του «κατοικητήριο», για δική Του τίμια και καθαρή νύμφη.

Είθε, ώστε αγωνιζόμενος με αυτόν τον τρόπο και προσέχοντας πάντοτε τον εαυτό του, είτε στην προσευχή, είτε στην υπακοή, είτε σε οποιοδήποτε έργο εντολής που γίνεται σύμφωνα με το θέλημα του Θεού, ο νους να μη μένει έξω από την έρευνα του εαυτού του και από την αναζήτηση του Κυρίου. Και είθε με αυτόν τον τρόπο να μπορέσει να διαπεράσει το σκοτάδι των πονηρών δυνάμεων και να ανακτήσει τη δική του ψυχή που βρισκόταν στην απώλεια των παθών, αιχμαλωτίζοντας τον εαυτό του διαρκώς με πνευματική βία και προθυμία προς τον Κύριο και προσκολλώμενος μόνο σε Αυτόν, καθώς έχει γραφτεί: «και αιχμαλωτίζοντες κάθε νόημα στην υπακοή του Χριστού», ώστε, μέσα από έναν τέτοιο αγώνα, πόθο και αναζήτηση του νου, να αξιωθεί να γίνει μαζί Του ένα πνεύμα, καθώς η χάρη και η δωρεά του Χριστού θα αναπαύεται στο σκεύος στο οποίο επιφοίτησε. Και τούτο, αφού η ψυχή έχει προετοιμάσει τον εαυτό της για κάθε αγαθό έργο, μη υβρίζοντας το Πνεύμα του Χριστού με τα δικά της θελήματα και με τους ρεμβασμούς και τους περισπασμούς αυτού του αιώνα, ή με δόξες, ή αξιώματα, ή ιδιογνωμοσύνες, ή σαρκικές ηδονές, και με συγκαταθέσεις και κοινωνία με τα πονηρά πνεύματα, αλλά έχοντας αφιερώσει τον εαυτό της ολόκληρο εξολοκλήρου στον Χριστό, και μένοντας προσκολλημένη μόνο σε Αυτόν, και διατρίβοντας αδιάλειπτα στις εντολές Του, τιμώντας επάξια το Πνεύμα του Χριστού που επιφοίτησε σε αυτήν — γι' αυτό και αξιώνεται να γίνει μαζί Του ένα πνεύμα και μία κράση, όπως λέει ο απόστολος: «εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο» θα είναι «ένα πνεύμα».

Διότι έτσι αποφάνθηκε και ο ίδιος ο Κύριός μας και Θεός: «Εκείνος που τρώει το σώμα μου και πίνει το αίμα μου μένει μέσα μου, κι εγώ μέσα του». Με αυτόν τον θείο λόγο συμφωνεί και το ρητό του Αποστόλου που λέει τα εξής: «Εκείνος που προσκολλάται στην πόρνη είναι ένα σώμα μαζί της· ενώ εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα μαζί Του». Και όταν λέω «ένα», δεν εννοώ ως προς τις υποστάσεις, αλλά ένα ως προς τη φύση της θεότητας και της ανθρωπότητας· ως προς τη φύση της θεότητας, επειδή γίνονται και αυτοί θεοί κατά χάριν, σύμφωνα με αυτό που ειπώθηκε από τον Ιωάννη: «Και γνωρίζουμε ότι, όταν Εκείνος φανερωθεί, λέει, θα είμαστε όμοιοι με Αυτόν». Με ποιον τρόπο; Επειδή, λέει, «από το πλήρωμά Του όλοι εμείς λάβαμε»· και ως προς τη φύση της ανθρωπότητας, επειδή ονομαστήκαμε συγγενείς και αδελφοί Του, όπως είπαμε και αλλού. Γνωρίζοντας αυτά και οι άγιοι πατέρες μας έλεγαν φανερά: «Δώσε αίμα και λάβε Πνεύμα», επειδή το Πνεύμα δεν δίνεται σε εμάς με άλλον τρόπο, παρά μόνο μέσα από την εκούσια σταύρωση και συγχρόνως νέκρωσή μας ως προς τον κόσμο. Διότι ο Θεός, ο οποίος είναι πνεύμα σύμφωνα με τη θεία φωνή, θέλει να ενωθούμε και να προσκολληθούμε σε Αυτόν εν Αγίω Πνεύματι, και να γίνουμε σύσσωμοι και συγκληρονόμοι Του, όπως μαρτυρεί ολόκληρη η Θεία Γραφή. Αλλά ας επανέλθουμε στο προκείμενο.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ Και κατά εκείνων που επιχειρούν να θεολογούν χωρίς Πνεύμα. Εκείνος που έχει λάβει άνωθεν το χάρισμα να φέρει αδιάκοπα στο στόμα του την αίνεση του Θεού, εκείνος που ανοίγει το στόμα του και ελκύει πνεύμα ζωής, φροντίζει να το κάνει αυτό ολοένα και πιο πλατύ κάθε ώρα, για να υποδεχθεί πιο άφθονα τον Λόγο της ζωής, ο οποίος είναι ο άρτος που κατεβαίνει από τον ουρανό, για τον οποίο έχει λεχθεί: «Άνοιξε διάπλατα το στόμα σου και θα το γεμίσω». Επομένως, και εκείνος που έχει αξιωθεί από τον Θεό να γίνει τέτοιος, μπορεί να έχει την έννοια του Θεού διαπαντός ενυπάρχουσα στην ψυχή του, αποτυπωμένη άπαξ και σαν σφραγισμένη στο ηγεμονικό της ψυχής. Μπορεί επίσης, σύμφωνα με την αποστολική παραίνεση, πάντοτε να χαίρεται, να προσεύχεται αδιαλείπτως, να ευχαριστεί για το κάθε τι, να τα κάνει όλα προς δόξαν Θεού, είτε τρώει είτε πίνει, τρεφόμενος και δυναμωμένος ακατάπαυστα δηλαδή από τον άρτο της ζωής. Σε έναν τέτοιον άνθρωπο, όταν κοιμάται, η καρδιά του αγρυπνά, και όταν είναι ξύπνιος, ποτέ δεν χωρίζεται από τον Θεό με κανέναν τρόπο. Και δηλώνοντας αυτό, ο Απόστολος λέει: «Εκείνος που προσκολλάται στη γυναίκα είναι ένα σώμα, και εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα». «Διότι ο Θεός είναι πνεύμα, και εκείνοι που τον προσκυνούν πρέπει να τον προσκυνούν με πνεύμα και αλήθεια.»

Επειδή δηλαδή ήταν σκληροί, θα φόνευαν τις γυναίκες, εάν εξαναγκάζονταν να τις κρατήσουν. Τώρα όμως πρόσταξε να δίδεται έγγραφο διαζυγίου σε όσες μισούνταν από τους άνδρες. «Εγώ όμως σας λέω», αναφέρει, «ότι τη γυναίκα που πόρνευσε είναι καλό να την αποβάλλει κανείς ως μοιχαλίδα. Εάν όμως κάποιος αποβάλλει εκείνη που δεν πόρνευσε, γίνεται αίτιος να διαπράξει αυτή μοιχεία». Να εννοείς όμως και τούτο, ότι εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα με Αυτόν, και δημιουργείται συζυγία του πιστού με τον Χριστό. Διότι όλοι γίναμε σύσσωμοι με Αυτόν, και είμαστε κατά μέρος μέλη του Χριστού. Επομένως, δικαίως κανείς δεν μπορεί να χωρίσει μια τέτοια συζυγία, κατά τον λόγο του Παύλου, που λέει: «Ποιος θα μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού;». Εκείνα λοιπόν που ο Θεός συνέζευξε, ούτε άνθρωπος ούτε καμία άλλη κτίση ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε εξουσίες, όπως λέει ο Παύλος, μπορούν να τα χωρίσουν. «Του λέγουν οι μαθητές του: Εάν τέτοια είναι η κατάσταση του ανθρώπου με τη γυναίκα, δεν συμφέρει να νυμφευθεί». Θορυβούνται οι μαθητές και λένε ότι, εάν για αυτόν τον λόγο ενώθηκαν, για να είναι ένα και να παραμένουν αχώριστοι σε όλο τον βίο, ώστε, ακόμη και αν η γυναίκα είναι κατά τα άλλα διεφθαρμένη, να μην τολμά να την αποβάλλει, τότε δεν συμφέρει να νυμφευθεί κανείς. Διότι είναι ελαφρύτερο να μη νυμφευθεί, αλλά να μάχεται και να παλεύει με τις φυσικές επιθυμίες, παρά να ανέχεται μία πονηρή γυναίκα.

Και αφού πορεύθηκε, δηλαδή προχώρησε και προέκοψε στην κακία, προσκολλήθηκε σε έναν από τους πολίτες εκείνης της χώρας. Διότι, αυτός που προσκολλάται στον Κύριο γίνεται ένα πνεύμα μαζί Του, ενώ αυτός που προσκολλάται στην πόρνη φύση των δαιμόνων γίνεται ένα σώμα, καθιστάμενος εξ ολοκλήρου σάρκα και μη έχοντας μέσα του χώρο για το πνεύμα, όπως οι άνθρωποι την εποχή του κατακλυσμού. Διότι πολίτες εκείνης της χώρας, που απέχει από τον Θεό, είναι αναμφίβολα οι δαίμονες. Αυτός, λοιπόν, αφού προέκοψε και έγινε ισχυρός στην κακία, βόσκει χοίρους, δηλαδή γίνεται και σε άλλους δάσκαλος της πονηρίας και της βορβορώδους πράξης.