Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 6:19

Και πάλι: «Εάν όμως όλοι προφητεύουν, και εισέλθει κάποιος άπιστος ή αμύητος, ελέγχεται από όλους· και έτσι τα κρυφά της καρδιάς του γίνονται φανερά· και έτσι, πέφτοντας με το πρόσωπο, θα προσκυνήσει τον Θεό, αναγγέλλοντας ότι όντως ο Θεός είναι ανάμεσά σας». Θεό, λοιπόν, ονόμασε το Άγιο Πνεύμα, το οποίο μιλούσε μέσα τους. Και πάλι: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας;» Έδειξε ότι είμαστε ναός του Θεού· και όπου υπάρχει ναός, εκεί υπάρχει ο Θεός· το δε Πνεύμα κατοικεί, όπως στον δικό του ναό. Διότι λέγει: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό; Δοξάστε, λοιπόν, τον Θεό που κατοικεί μέσα σας». Εάν όμως δεν δοξάζεις αυτόν που κατοικεί μέσα σου ως Θεό, έχεις γίνει ναός ειδώλων. Διότι λέγει: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας;» Και αλλού λέγει: «Σήμερα, εάν ακούσετε τη φωνή του, μην σκληρύνετε τις καρδιές σας, όπως κατά τον παραπικρασμό, την ημέρα του πειρασμού στην έρημο, όπου με επείρασαν οι πατέρες σας· με δοκίμασαν, και είδαν τα έργα μου επί σαράντα έτη». Λέγεται δε ότι το Άγιο Πνεύμα τα είπε αυτά· διότι λέγει ο Απόστολος: «Γι' αυτό, καθώς λέγει το Άγιο Πνεύμα: Σήμερα εάν ακούσετε τη φωνή του», και τα εξής. Άρα λοιπόν, το Άγιο Πνεύμα επείρασε ο Ισραήλ και δοκίμασε στην έρημο· και είδαν τα έργα του, δηλαδή τα θαυμάσια.

Διότι το Πνεύμα είναι ευωδία του Χριστού· και όπως από την ευωδία γνωρίζεται μέσω των ρινών το μύρο, έτσι και από το Πνεύμα γνωρίζεται ο Χριστός. «Διότι κανείς δεν μπορεί να αποκαλέσει Κύριο τον Ιησού, παρά μόνο εν Πνεύματι Αγίω». Και οι απόστολοι του Χριστού ήταν και είναι ευωδία, επειδή είναι και ναοί του Πνεύματος. Διότι λέει ο Παύλος: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που είναι μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό, και ότι δεν ανήκετε στον εαυτό σας; Δοξάστε, λοιπόν, τον Θεό με το σώμα σας». Ανόμοιος. Εάν διαφορετικά κτίζει ο Θεός και διαφορετικά γεννά, είναι σύνθετος; Ορθόδοξος. Σύνθετος βέβαια δεν είναι —μη γένοιτο να πω κάτι τέτοιο!— αλλά γεννά καθ' υπόστασιν και κτίζει δι' εντολής. Εάν όμως, όπως κτίζει, έτσι και γεννά, τότε το κτίσμα του είναι και γέννημά του. Ανόμοιος. Βεβαιότατα. Ορθόδοξος. Έκτισε όμως τον σκύλο· τόλμησε να πεις ότι ο σκύλος έχει γεννηθεί εκ γαστρός, καθώς και οποιοδήποτε άλλο από τα κτίσματα. Διότι εγώ λέω ότι και τον σκύλο και όλα τα άλογα ζώα, μαζί με όλη την υπόλοιπη κτίση, τα έκτισε ο Θεός. Πες και εσύ, ότι τα γέννησε εκ γαστρός, εάν πράγματι με τον ίδιο ακριβώς τρόπο κτίζει και γεννά.

Διότι δεν ήταν αυτοί που μιλούσαν, αλλά το Πνεύμα του Πατρός. Μακεδ. Δείξε μου πού έχει ονομαστεί φανερά Θεός το Άγιο Πνεύμα. Ορθ. Ομολογείς ότι είναι ναός του Θεού, ή όχι; Μακεδ. Ναι. Διότι έχει ειπωθεί από τον άγιο Παύλο: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό;» Ορθ. Όμως κάθε ναός, είναι ναός Θεού· άρα το Πνεύμα είναι Θεός. Μακεδ. Δεν ονομάζω Θεό το Πνεύμα. Ορθ.

Διότι το σώμα είναι σαν σκηνή, στην οποία ενοικεί το Άγιο Πνεύμα. Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας; Η δε ψυχή είναι αμπελώνας, από τον οποίο απαιτείται καρποφορία αντάξια της αρχικής φύτευσης και της γεωργικής φροντίδας του Θεού. Διότι φυτεύτηκε ως αληθινή άμπελος, αφού δημιουργήθηκε κατ' εικόνα του αληθινού Θεού· και καλλιεργείται με τις επιμέρους φροντίδες του Κτίστη, ο οποίος καθαρίζει το κλήμα που καρποφορεί, για να φέρει περισσότερο καρπό. —Διότι, εάν παραδώσουμε τους εαυτούς μας στην καθαρότητα του βίου, ο Θεός μάς συμπαρίσταται στην κάθαρση από τα πάθη, τελειοποιώντας τον ζήλο και την προθυμία μας για το αγαθό. Όπως λοιπόν κλαδεύεται η άμπελος, εμποδιζόμενη από την τάση να αναπτύσσει περιττά βλαστάρια, έτσι περικόπτουμε και εμείς την ενασχόληση της ψυχής με τα μάταια, ταμιεύοντας όλη τη δύναμή της για την καρποφορία των σπουδαίων έργων, μήπως τυχόν, αναπτύσσοντας άγρια βλάστηση στον κόσμο της επίδειξης, εξαντλήσει όλη της τη δύναμη στην προσπάθεια να αρέσει στους ανθρώπους, αναλώνοντας τον εαυτό της, σαν να λέμε, στα φύλλα και τους έλικες, δηλαδή στο πρόσκαιρο σχήμα τούτου του κόσμου.

Και τι λέει ο Δαβίδ; «Με τον λόγο του Κυρίου στερεώθηκαν οι ουρανοί και με το Πνεύμα του στόματός Του όλη η δύναμή τους». Πάλι, ο άνθρωπος διά του βαπτίσματος κτίζεται. «Διότι, εάν κάποιος είναι εν Χριστώ, αποτελεί καινή κτίση». Και τι λέει στους μαθητές ο Σωτήρας; «Πορευθείτε και μαθητεύστε όλα τα έθνη, βαπτίζοντάς τους εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος». Βλέπεις και εδώ ότι το Άγιο Πνεύμα είναι συμπαρόν με τον Πατέρα και τον Υιό. Και τι θα μπορούσες να πεις για την ανάσταση των νεκρών, όταν εκλείψουμε και επιστρέψουμε στο χώμα μας; Διότι γη είμαστε και στη γη θα απέλθουμε, και θα αποστείλει το Άγιο Πνεύμα και θα μας κτίσει και θα ανακαινίσει το πρόσωπο της γης. Διότι αυτό που ο άγιος Παύλος αποκάλεσε εξανάσταση, ο Δαβίδ το ονόμασε ανακαινισμό. Ας ακούσουμε δε πάλι αυτόν που αρπάχθηκε έως τον τρίτο ουρανό. Τι λέει; «Ότι είστε ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας». Και κάθε ναός είναι ναός του Θεού.

Εάν όμως λένε ότι αυτός που ερευνά δεν γνωρίζει, και γι' αυτόν τον λόγο ερευνά· θα απαντήσουμε ότι και ο Θεός ερευνά τις καρδιές των ανθρώπων. Και μέσω των προφητών λέει: Θα ερευνήσω την Ιερουσαλήμ με το λυχνάρι. Και πάλι είναι γραμμένο: Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό; Και πάλι: Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Και πάλι: Εσείς όμως δεν είστε στη σάρκα, αλλά στο Πνεύμα, εφόσον το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας. Και πάλι είναι γραμμένο: Και τέτοιοι ήσασταν μερικοί· αλλά απολουστήκατε, αγιαστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού, και στο Πνεύμα του Θεού μας. Και πάλι: Διότι δεν θα τολμήσω να πω τίποτα από όσα δεν κατεργάστηκε ο Χριστός μέσω εμού με λόγο και με έργο, για την υπακοή των εθνών, με δύναμη σημείων και τεράτων, με δύναμη του Αγίου Πνεύματος.

Όταν, λοιπόν, συνάπτουμε την Τριάδα, μην φαντάζεσαι τα τρία ως μέρη ενός αδιαίρετου πράγματος (διότι ο λογισμός αυτός είναι ασεβής), αλλά να δέχεσαι την αχώριστη συνύπαρξη τριών τέλειων ασώματων. Διότι όπου υπάρχει η παρουσία του Αγίου Πνεύματος, εκεί υπάρχει και η παρουσία του Χριστού· και όπου βρίσκεται ο Χριστός, εκεί προφανώς είναι παρών και ο Πατέρας. Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας; Και, εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός. Αγιαζόμενοι, λοιπόν, δια του Πνεύματος, δεχόμαστε τον Χριστό να κατοικεί στον εσωτερικό μας άνθρωπο, και μαζί με τον Χριστό τον Πατέρα, καθιστώντας κοινή την κατοικία σε όσους είναι άξιοι. Αυτήν τη συνάφεια φανερώνει και η παράδοση του βαπτίσματος, και η ομολογία της πίστεως. Διότι, εάν ήταν ξένο ως προς τη φύση, πώς θα συναριθμούνταν το Πνεύμα;

Διότι, εάν ο Θεός δεν βρίσκεται μέσα μας, ούτε ζωή ούτε αιώνια αγαθά θα αποκτήσουμε. Λέει εξάλλου πάλι ο Παύλος: «Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας;» και πάλι: «Τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό.» Και η μεν κτίση έχει ανάγκη αποκάλυψης για να γνωρίσει τα του Θεού· το Πνεύμα όμως αποκαλύπτει. «Σε εμάς», λέει, «ο Θεός τα απεκάλυψε διά του Πνεύματός του.» Και ως προς εμάς ερευνά, επειδή εν αυτώ κάνουμε την έρευνα· «Το Πνεύμα», λέει, «ερευνά και τα βάθη του Θεού»· αφ’ εαυτού του όμως γνωρίζει, όπως ακριβώς το δικό μας πνεύμα. «Διότι ποιος από τους ανθρώπους», λέει, «γνωρίζει τα του ανθρώπου παρά μόνο το πνεύμα που είναι μέσα του; Έτσι και τα του Θεού κανείς δεν τα εγνώρισε παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού.» Και ζωογονεί μεν ο Θεός· διότι λέει ο Παύλος: «Παραγγέλλω ενώπιον του Θεού που ζωογονεί τα πάντα»· ζωή δε δίνει ο Χριστός, ο οποίος λέει: «Τα δικά μου πρόβατα ακούνε τη φωνή μου, και εγώ τους δίνω ζωή αιώνια.» Ζωοποιούμαστε δε διά του Πνεύματος, όπως λέει ο Παύλος: «Εκείνος που ανέστησε τον Χριστό από τους νεκρούς θα ζωοποιήσει και τα θνητά σας σώματα διά του Πνεύματός του που ενοικεί μέσα σας.» Ζωογονείται, λοιπόν, κανείς από τον Θεό διά του Χριστού εν Πνεύματι.

Επειδή και αυτός που φονεύει και αυτός που ατιμάζει και αυτός που λοιδορεί, αν και διαπράττει την αμαρτία με το σώμα του, εντούτοις την πράττει εις βάρος άλλων, με αυτόν τον τρόπο λέγεται: «Κάθε αμάρτημα είναι εκτός του σώματος, ενώ αυτός που πορνεύει αδικεί το ίδιο του το σώμα». Τα σώματά μας μέσω της αγνείας παραμένουν μέλη του Χριστού, και μετέχουν στη ζωή και τη δόξα που προέρχεται από Αυτόν. Εάν όμως το σώμα μολυνθεί, στερείται αυτής της δόξης. «Δεν γνωρίζετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας;» Διότι κατοίκησε μέσα μας το «Πνεύμα της υιοθεσίας», δηλαδή το Άγιο, «μέσω του οποίου κράζουμε, Αββά ο Πατήρ». Αγοραστήκαμε δε με τίμημα, καθώς ο Σωτήρας όλων μας Χριστός προσέφερε την ίδια του τη ζωή για εμάς. Είμαστε, λοιπόν, ναοί του ζώντος Θεού, διότι ο Χριστός κατοικεί μέσα μας μέσω του Αγίου Πνεύματος, έχοντας στη δική του φύση και τον Πατέρα και Θεό από τον οποίο προήλθε ουσιωδώς. Διότι ο ίδιος είπε: «Εάν κάποιος με αγαπά, θα τηρήσει τον λόγο μου, και ο Πατέρας μου θα τον αγαπήσει, και θα έλθουμε προς αυτόν και θα κατοικήσουμε μαζί του».

5. Επομένως, επειδή αγοραστήκαμε με τίμημα και δεν ανήκουμε στον εαυτό μας, ας υπηρετήσουμε αυτόν που μας αγόρασε όσο περισσότερο μπορούμε, και ας βρεθούμε ανώτεροι από τα πάθη. Ας αποτινάξουμε τη βέβηλη αμαρτία, και, λαμπρύνοντας τον εαυτό μας με κάθε επιείκεια, ας αγωνιστούμε τον καλό αγώνα, ας τελειώσουμε τον δρόμο, ας τηρήσουμε την πίστη. Ελαφρύνοντας τους πόνους εκείνων που βρίσκονται σε ανάγκη, παρηγορώντας τα ορφανά, υπερασπίζοντας τις χήρες, ανακουφίζοντας τις κακουχίες όσων το σώμα έχει υποστεί βλάβες, επισκεπτόμενοι εκείνους που βρίσκονται στα δεσμά, και όντας χρηστοί και φιλάλληλοι προς όλους. Διότι τότε, τότε θα νηστεύσουμε καθαρά, αρχίζοντας την Αγία Τεσσαρακοστή από την πρώτη του μήνα Φαμενώθ, και την εβδομάδα του σωτηρίου Πάσχα από την έκτη του μήνα Φαρμουθί. Καταλύοντας τις νηστείες τη δέκατη έκτη του ίδιου μήνα Φαρμουθί, αργά το βράδυ του Σαββάτου, σύμφωνα με το ευαγγελικό κήρυγμα, γιορτάζοντας δε την επόμενη Κυριακή που ξημερώνει, τη δωδέκατη του ίδιου μήνα, συνάπτοντας στη συνέχεια και τις επτά εβδομάδες της αγίας Πεντηκοστής. Διότι έτσι θα κληρονομήσουμε τη βασιλεία των ουρανών, εν Χριστώ Ιησού τω Κυρίω ημών, με τον οποίο και δια του οποίου ανήκει στον Πατέρα, μαζί με το Άγιο Πνεύμα, η δόξα και το κράτος στους αιώνες. Αμήν.

Περί της αφιερώσεως των πρωτοτόκων. α'. Έχουμε λυτρωθεί από την παλαιά πατροπαράδοτη διαγωγή μας, σύμφωνα με το γεγραμμένο: «Όχι με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού, ως αμνού άμωμου και άσπιλου, ο οποίος ήταν προεγνωσμένος προ καταβολής κόσμου, αλλά φανερώθηκε κατά τους έσχατους καιρούς.» Επειδή είναι Θεός κατά φύση, και έχει τη μορφή και την ισότητα του Θεού και Πατέρα, και επειδή ο Μονογενής ονομάστηκε και πρωτότοκος, εμφανίστηκε στη γη και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους. Διότι είπε κάπου για εμάς στους Ψαλμούς προς τον εν ουρανοίς Πατέρα και Θεό: «Θα αναγγείλω το όνομά σου στους αδελφούς μου, εν μέσω εκκλησίας θα σε υμνήσω.» Διότι, αφού προσέλαβε στον εαυτό του τα ανθρώπινα, και συγκατέβηκε οικονομικώς στα δικά μας μέτρα, δεν αισχύνεται να μας αποκαλεί αδελφούς, επειδή έχουμε κληθεί σε υιοθεσία δι' αυτού. Και είναι αλήθεια, και μαρτυρείται από τα ίδια τα πράγματα, ότι ο Πατέρας έδωσε τον ίδιο του τον Υιό ως αντάλλαγμα για τη σωτηρία όλων μας. Επομένως, όπως λέει ο Παύλος, «αγοραστήκαμε με τίμημα», και δεν ανήκουμε στους εαυτούς μας. «Αλλά ένας πέθανε υπέρ πάντων, ώστε όλοι να μη ζούμε πλέον για τους εαυτούς μας, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς.»

Διότι δεν συνηθίζουμε να λέμε ανοησίες κατ' αυτόν τον τρόπο, εφόσον δεν γνώρισε καθόλου το σφάλμα, όντας Θεός εκ φύσεως και έχοντας φανερωθεί από τον Θεό Πατέρα, αλλά επειδή έγινε θυσία για την αμαρτία. «Διότι το Πάσχα μας, ο Χριστός, θυσιάστηκε για εμάς». Γι' αυτόν τον λόγο λέμε ότι έγινε και αμαρτία. Διότι θυσιάστηκε, όπως είπα, για να αποκτήσει με το ίδιο Του το αίμα την υφήλιο. «Διότι αγοραστήκαμε με τίμημα», σύμφωνα με τις Γραφές, και δεν ανήκουμε στους εαυτούς μας, αλλά σε Εκείνον που έγινε για εμάς αμαρτία, για να μας απαλλάξει από τα αρχαία σφάλματα και να μας αναδείξει αγίους μέσω της μετοχής στην αγία Του σάρκα, και προφανώς και στο αίμα Του.

Θα μπορούσε κανείς να το δει αυτό πολύ καθαρά και στα βιβλία του Μωυσή, να προδιαγράφεται σαν σε σκιές στα παλαιά γεγονότα· διότι η σφαγή του προβάτου απάλλαξε από τον θάνατο και τη φθορά τους Ισραηλίτες, και απομάκρυνε τον εξολοθρευτή. Το γεγονός αυτό λοιπόν αποτελούσε τύπο του Χριστού. «Διότι το Πάσχα μας, ο Χριστός, θυσιάστηκε για εμάς», προκειμένου να καταλύσει το αμείλικτο κράτος του θανάτου, και με το δικό του αίμα να αποκτήσει την οικουμένη. «Διότι αγοραστήκαμε με τίμημα», και «δεν ανήκουμε στους εαυτούς μας». «Επειδή ένας πέθανε για όλους», ο αξιότερος όλων, «ώστε αυτοί που ζουν να μη ζουν πλέον για τους εαυτούς τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για αυτούς». Μαζί θα συμφωνήσει και ο Παύλος λέγοντας: «Διότι εγώ μέσω του νόμου πέθανα ως προς τον νόμο, για να ζήσω για τον Θεό. Έχω συσταυρωθεί με τον Χριστό. Και δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός».

ΛΟΓΟΣ 34ος. Παράθεση ρητών στη συνέχεια, στα οποία μπορεί ο προσεκτικός μελετητής να δει ότι το Πνεύμα είναι Θεός, και ότι έχει παντού την ίδια ενέργεια με τον Υιό, και δεν είναι αποξενωμένο από την ουσία Του. Συγχρόνως δε διδάσκουν ότι, όταν λέγεται πως ο Θεός κατοικεί μέσα μας, το Πνεύμα είναι αυτό που ενοικεί. Προς τον Τιμόθεο λέει ο Παύλος: «Την καλή παρακαταθήκη φύλαξέ την, διά του αγίου Πνεύματος που ενοικεί μέσα μας». Προς τους Ρωμαίους: «Δεν τολμώ βέβαια να πω τίποτα από όσα δεν κατεργάστηκε ο Χριστός δι' εμού, για την υπακοή των εθνών με λόγο και με έργο, με τη δύναμη σημείων και τεράτων, με τη δύναμη του Πνεύματος του Θεού». Και πάλι: «Σας παρακαλώ, λοιπόν, αδελφοί, διά του Κυρίου μας Ιησού Χριστού και διά της αγάπης του Πνεύματος, να αγωνιστείτε μαζί μου στις προσευχές». Προς τους Κορινθίους: «Ή δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του αγίου Πνεύματος που είναι μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό;» Και πάλι: «Εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο, είναι ένα πνεύμα με Αυτόν». Ιδού καθαρά εδώ ονομάζει το Πνεύμα, Κύριο. Και κάνοντας αυτό ακόμη πιο σαφές, γράφει πάλι για τους Ιουδαίους: «Διότι μέχρι τη σημερινή ημέρα το ίδιο κάλυμμα παραμένει κατά την ανάγνωση της Παλαιάς Διαθήκης χωρίς να ανακαλύπτεται, επειδή καταργείται διά του Χριστού. Αλλά έως σήμερα, όταν διαβάζεται ο Μωυσής, κάλυμμα βρίσκεται πάνω στην καρδιά τους».

ΑΛΛΟ. «Ή δεν γνωρίζετε», λέει, «ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό;» Εφόσον, λοιπόν, όταν κατοικεί μέσα μας το Άγιο Πνεύμα, ονομαζόμαστε οίκος Θεού και ναός, πώς δεν θα ανήκει στη θεία φύση, αλλά θα συγκαταλεχθεί στα γενητά, όταν μάλιστα είναι ολοφάνερο και τούτο, ότι κανένα από τα γενητά ή τα δημιουργήματα δεν λέγεται ότι κατοικεί μέσα σε ναό ως Θεός; Και αυτό το χαρακτηριστικό, μαζί με τα υπόλοιπα, αποτελεί αποκλειστικό γνώρισμα μόνο της θείας φύσεως.

Δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό, και ότι δεν ανήκετε στον εαυτό σας; Διότι αγοραστήκατε με τίμημα.

Οι εισηγητές αυτών των αισχρών επινοήσεων διαβεβαίωναν ότι η απανθρωπία απέναντι στους γονείς είναι ακατηγόρητη, επειδή είχαν προτιμήσει να αφιερώσουν τα υπάρχοντά τους στον Θεό σύμφωνα με τον νόμο. Αυτό, νομίζω, σημαίνει το: «Όποιος πει στον πατέρα του ή στη μητέρα του, Δώρο προς τον Θεό είναι ό,τι θα μπορούσες να ωφεληθείς από εμένα, αυτός δεν θα τιμήσει τον πατέρα του ή τη μητέρα του». Διότι, ας επιτραπεί λοιπόν να μην τιμούν τον πατέρα, ούτε να δείχνουν σεβασμό στη μητέρα, εκείνοι που λένε: «Δώρο είναι ό,τι θα μπορούσες να ωφεληθείς από εμένα», δηλαδή, εκείνο που, αν σου το έδινα, θα σε ωφελούσε τυχόν, αυτό είναι θείο αφιέρωμα, και θα γίνεις κλέφτης ιερών αναθημάτων αν το λάβεις. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ορθά και αληθινά λέω ότι έχει ειπωθεί. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Επειδή λοιπόν το νόημα της ιστορίας είναι αρκετά σαφές σε εμάς, ας προχωρήσουμε στα πνευματικά ζητήματα, και ας καταπιαστούμε με τη θεωρία που βρίσκεται πέρα από τα αισθητά. ΠΑΛΛΑΔΙΟΣ: Ας προχωρήσουμε. ΚΥΡΙΛΛΟΣ: Ο καθένας μας, ω Παλλάδιε, από όσους έχουμε δικαιωθεί μέσω της πίστεως και αγιαστεί εν Πνεύματι, έχει γίνει ιερό ανάθημα στον Θεό. Και ο καθένας μας οφείλει τη δική του ζωή στον Χριστό. Διότι, όπως είπε ο θεσπέσιος Παύλος, «Αγοραστήκαμε με τίμημα και δεν ανήκουμε στον εαυτό μας». Και, «Ένας πέθανε για όλους, ώστε αυτοί που ζουν να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για αυτούς». Διότι μας απέκτησε μέσω του εαυτού Του για τον Θεό και Πατέρα, καταβάλλοντας ως τίμημα για εμάς το ίδιο Του το αίμα.

Σφαγιάζεται δε από όλο το πλήθος· διότι πέθανε υπέρ πάντων, ώστε να γνωρίζουν αυτοί που προσφέρουν τον αμνό για τη δική τους σωτηρία, ότι εξαγοράστηκαν με τίμημα, ότι δεν ανήκουν στον εαυτό τους, αλλά ότι ένας πέθανε υπέρ πάντων, ώστε αυτοί που ζουν να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε και αναστήθηκε για χάρη τους. Επειδή, λοιπόν, παραδόθηκε για τα δικά μας πταίσματα, λέγεται ότι πέθανε για εμάς. Για τον λόγο αυτόν, εμείς είμαστε αυτοί που τον σφάζουν.

Δεν τα λέω εγώ αυτά, αλλά τα έχει πει ο Απόστολος Παύλος: Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας; Προφύλαξε λοιπόν το σώμα σου, εφόσον τυγχάνει να είναι ναός του Αγίου Πνεύματος. Μη μολύνεις τη σάρκα σου με πορνείες. Μη μολύνεις αυτήν την άριστη στολή σου. Εάν όμως και τη μόλυνες, ξέπλυνέ την τώρα διά της μετανοίας. Διότι είναι ο καιρός της κάθαρσης.

Τίποτα δεν είναι μιαρό στην ανθρώπινη κατασκευή, εκτός εάν την μολύνει κάποιος με μοιχείες και ακολασία. Εκείνος που έπλασε τον Αδάμ, έπλασε και την Εύα, και με θεϊκά χέρια έχει πλαστεί το αρσενικό και το θηλυκό. Κανένα από τα μέλη του σώματος δεν είναι μιαρό, όπως πλάστηκε εξ αρχής. Ας φιμωθούν, λοιπόν, όλοι οι αιρετικοί που κατηγορούν τα σώματα, ή μάλλον τον ίδιο τον Πλάστη τους. Εμείς όμως ας θυμόμαστε τον Παύλο που λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας;» Και πάλι ο προφήτης προείπε εκ προσώπου του Ιησού: «Η σάρκα μου προέρχεται από αυτούς». Και αλλού είναι γραμμένο: «Γι' αυτό θα τους παραδώσει μέχρι τον καιρό εκείνης που πρόκειται να γεννήσει». Και ποιο είναι το σημείο; Στη συνέχεια λέει: «Θα γεννήσει, και οι υπόλοιποι από τους αδελφούς τους θα επιστρέψουν». Και ποια είναι τα δώρα της μνηστείας της παρθένου, της αγίας νύμφης; «Και θα σε μνηστευθώ για τον εαυτό μου με πίστη». Και η Ελισάβετ, μιλώντας προς αυτήν, ομοίως λέει: «Και μακάρια είναι εκείνη που πίστεψε, διότι θα υπάρξει εκπλήρωση σε όσα της ειπώθηκαν από τον Κύριο».

Ο μολυσμός της σάρκας δεν προσφέρει τίποτε άλλο, παρά μόνο την καταδίκη και το άσβεστο πυρ. Αντίθετα, ο αγιασμός προσφέρει και σε τούτον τον αιώνα έπαινο και καύχημα, και στον μελλοντικό αμάραντο στεφάνι. Το σώμα σου, αδελφέ, είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σου. Να φροντίζεις, λοιπόν, τον ναό, για να μην λυπήσεις Εκείνον που κατοικεί σε αυτόν. Αλλά ίσως πει κάποιος: «Κι εγώ ήθελα να προφυλάξω τον εαυτό μου από τον μολυσμό, αλλά τι να κάνω, αφού δεν τα καταφέρνω;» Αυτό είναι όμοιο με εκείνον που θέλει να επικρατήσει επί των εχθρών του χωρίς μάχη και κόπο· αφού και εμείς οι ίδιοι δίνουμε βέλη εναντίον μας σε αυτούς που μας πολεμούν. Διότι, όταν συμπεριφερόμαστε με νωθρότητα και απροσεξία ως προς την ασφάλεια των θυρίδων της ψυχής, δεν γινόμαστε επιβουλείς της δικής μας σωτηρίας, παρέχοντας δίοδο στους αντιπάλους; Διότι, όταν χρησιμοποιούμε τα μάτια μας χωρίς φόβο, παρατηρώντας όσα δεν πρέπει, τη στιγμή που σε αυτόν που αγωνίζεται για την αρετή δεν αρμόζει να περιεργάζεται άφοβα ούτε το ίδιο του το σώμα; Γι' αυτό τον λόγο προξενούμε βλάβες στους εαυτούς μας. Όταν πάλι τείνουμε την ακοή μας προς πονηρά ακούσματα και πορνικά τραγούδια, δεν προξενούμε ζημιές στους εαυτούς μας;

«Θα πάρω, λοιπόν, τα μέλη του Χριστού και θα τα κάνω μέλη πόρνης; Μη γένοιτο. Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι εκείνος που προσκολλάται στην πόρνη είναι ένα σώμα με αυτήν; Διότι, όπως λέει, “θα γίνουν οι δύο μία σάρκα”. Εκείνος όμως που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα με Αυτόν. Να αποφεύγετε την πορνεία. Κάθε αμάρτημα που ενδεχομένως διαπράξει ο άνθρωπος είναι εκτός του σώματος, ενώ εκείνος που πορνεύει αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα. Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό; Και δεν ανήκετε στον εαυτό σας· διότι αγοραστήκατε με τίμημα. Δοξάστε, λοιπόν, τον Θεό στο σώμα σας». 53. Διότι πρόσεξε ότι, επειδή αυτό το σώμα δύναται να 〈υποτάσσεται〉 στον νόμο του Θεού και να δεχθεί την αθανασία, εάν καθαριστεί από την ακράτεια των σαρκικών αναμμάτων, χωρίς να μολύνεται διόλου από άνομες προστριβές των παθών, ο απόστολος αποφθέχθηκε αυτά τα λόγια. Διότι ποιο άλλο είναι αυτό που «προσκολλάται στην πόρνη» και πλησιάζει, και γίνεται μαζί της μία σάρκα μέσω της συνένωσης των μελών και της συναναστροφής, παρά αυτό το εξωτερικό σώμα, διά του οποίου συντελούνται όλα αυτά τα αμαρτήματα της σαρκικής μίξης και της πύρωσης; Γι' αυτό και λέει: «κάθε αμάρτημα που ενδεχομένως διαπράξει ο άνθρωπος είναι εκτός του σώματος, ενώ εκείνος που πορνεύει αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα.»

Εσύ όμως υποστηρίζεις ότι, ακόμη και αυτοί που φανερά, λόγω άκρας καθαρότητας της καρδιάς, είδαν και βίωσαν τη λαμπρότητα του Θεού, και υποδέχθηκαν τον Υιό, ο οποίος ήρθε μαζί με τον Πατέρα για να κατοικήσει μέσα τους και να φανερώσει, σύμφωνα με την υπόσχεση, τον εαυτό Του σε αυτούς, είναι μέτοχοι και θεατές κτισμάτων; Τι λες, άνθρωπε; Το Πνεύμα του Χριστού, το Πνεύμα του Θεού, το Άγιο Πνεύμα της επαγγελίας, τον αρραβώνα της κληρονομίας των αγίων, το Πνεύμα της υιοθεσίας, την επαγγελία του Πνεύματος, την οποία αφού έλαβε ο Υιός από τον Πατέρα τη χάρισε σε αυτούς που πιστεύουν σε Αυτόν, το Πνεύμα που εκχύθηκε πάνω στους δούλους και τις δούλες του Θεού από το Πνεύμα Του σύμφωνα με τον προφήτη Ιωήλ, δοξάζεις ότι είναι κτίσμα και φυσική μίμηση, και περιφέρεσαι κηρύσσοντας ως ασεβείς αυτούς που δεν ανέχονται να βλασφημούν όπως εσύ; Δεν ντρέπεσαι, άνθρωπε, όταν λέει ο απόστολος «ότι τα σώματά μας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα μας»; Και πάλι: «είστε ναός του Θεού και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας»; Άραγε, θα καταδεχόταν ποτέ να τιμήσει το δουλικό οίκημα με την προσηγορία του ναού;

ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΛΟΓΟΣ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΙΕΡΩΣ ΗΣΥΧΑΖΟΝΤΩΝ, ΤΩΝ ΠΡΩΤΩΝ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ. ΟΤΙ ΓΙΑ ΟΣΟΥΣ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΟΥΝ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΤΟΥΣ ΣΤΗΝ ΗΣΥΧΙΑ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΝΩΦΕΛΟ ΝΑ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΚΡΑΤΟΥΝ ΤΟΝ ΔΙΚΟ ΤΟΥΣ ΝΟΥ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΩΜΑ. ΑΠΟΚΡΙΣΗ ΔΕΥΤΕΡΗ Αδελφέ, δεν ακούς τον Απόστολο που λέει ότι «τα σώματά μας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα μας», και πάλι ότι «εμείς είμαστε οίκος του Θεού», όπως ακριβώς λέει και ο Θεός ότι «θα κατοικήσω μέσα τους και θα περπατήσω ανάμεσά τους και θα είμαι Θεός τους»; Αυτό, λοιπόν, που από τη φύση του έχει τη δυνατότητα να γίνεται κατοικία του Θεού, πώς είναι δυνατόν κάποιος που έχει λογική να θεωρήσει ανάξιο να εγκατοικίσει τον δικό του νου σε αυτό; Πώς όμως και ο Θεός εξ αρχής εγκατοίκισε τον νου μέσα στο σώμα; Μήπως και Εκείνος έπραξε κακώς;

Αλλά τι; Ήθελες να τα κατέχεις παντοτινά; Αυτό πάλι είναι γνώρισμα ανθρώπου αγνώμονα, που δεν γνωρίζει ότι κατείχε κάτι ξένο και όχι δικό του. Όπως λοιπόν όσοι τα αποχωρίζονται με προθυμία γνωρίζουν ότι δεν κατέχουν δικά τους πράγματα, έτσι και όσοι θλίβονται για την απώλειά τους σφετερίζονται τα αγαθά του Βασιλέως. Διότι, εάν εμείς δεν ανήκουμε στους εαυτούς μας, πώς είναι δικά μας εκείνα; Επειδή ανήκουμε διπλά σε Αυτόν, και λόγω της δημιουργίας και λόγω της πίστεως. Γι' αυτό λέει ο Δαβίδ: «Η υπόστασή μου εξαρτάται από Εσένα»· και ο Παύλος επίσης λέει ότι «εν Αυτώ ζούμε και κινούμαστε και υπάρχουμε». Και αναπτύσσοντας το ζήτημα της πίστεως λέει: «Δεν ανήκετε στον εαυτό σας, και αγοραστήκατε με τίμημα». Διότι τα πάντα ανήκουν στον Θεό. Όταν, λοιπόν, τα ζητά και θέλει να τα λάβει πίσω, ας μη προβάλλουμε συγκεχυμένες δικαιολογίες όπως οι αγνώμονες δούλοι, ούτε να ιδιοποιούμαστε τα αγαθά του Δεσπότη. Η ψυχή σου δεν είναι δική σου, πώς λοιπόν τα χρήματα είναι δικά σου; Πώς, επομένως, καταναλώνεις σε ανώφελα πράγματα αυτά που δεν είναι δικά σου; Δεν γνωρίζεις ότι γι' αυτό πρόκειται να λογοδοτήσουμε, επειδή τα διαχειριστήκαμε με κακό τρόπο;

Ή δεν γνωρίζετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος, το οποίο βρίσκεται μέσα σας;

βʹ. Δεν είπε απλώς, «του Πνεύματος», αλλά, «που βρίσκεται μέσα σας», πράγμα το οποίο χαρακτηρίζει αυτόν που παρηγορεί· και πάλι, δίνοντας περαιτέρω εξήγηση, πρόσθεσε: «Το οποίο έχετε από τον Θεό». Και ανέφερε Εκείνον που το έδωσε, εξυψώνοντας ταυτόχρονα τον ακροατή, αλλά και προκαλώντας του δέος, τόσο με το μέγεθος της παρακαταθήκης όσο και με τη γενναιοδωρία Εκείνου που την εμπιστεύθηκε.

Και δεν ανήκετε στον εαυτό σας. Αυτό δεν λέγεται μόνο για να προκαλέσει ντροπή, αλλά και για να εξαναγκάσει προς την αρετή. Διότι, τι εννοεί; Κάνεις ό,τι θέλεις, λέγει· δεν είσαι κύριος του εαυτού σου. Αυτά όμως τα έλεγε όχι για να αναιρέσει το αυτεξούσιο· διότι και όταν είπε, «Όλα μου επιτρέπονται, αλλά δεν συμφέρουν όλα», δεν αναίρεσε την ελευθερία μας· και εδώ πάλι γράφοντας ότι «Δεν ανήκετε στον εαυτό σας», δεν καταστρέφει την ελεύθερη προαίρεση, αλλά απομακρύνει από την κακία και καταδεικνύει την κηδεμονία του Δεσπότη. Γι' αυτό και πρόσθεσε: «Διότι αγοραστήκατε με τίμημα». Εάν όμως δεν ανήκω στον εαυτό μου, πώς απαιτείς από εμένα αυτά που πρέπει να πράξω; Και πώς, προχωρώντας πιο κάτω, λέγεις πάλι, «Δοξάστε λοιπόν τον Θεό με το σώμα σας και με το πνεύμα σας, τα οποία ανήκουν στον Θεό»;

Τι σημαίνει λοιπόν το «Δεν ανήκετε στον εαυτό σας»; Και τι θέλει να επιτύχει δι' αυτού; Να μας θέσει σε ασφάλεια ώστε να μην αμαρτάνουμε, ούτε να ακολουθούμε τις άτοπες επιθυμίες της ψυχής. Διότι, βεβαίως, επιθυμούμε πολλά άτοπα, αλλά πρέπει να τα συγκρατούμε· διότι έχουμε τη δύναμη· αν δε δεν είχαμε τη δύναμη, η παραίνεση θα ήταν περιττή. Δες λοιπόν πώς διασφαλίστηκε. Διότι, αφού είπε «Δεν ανήκετε στον εαυτό σας», δεν πρόσθεσε «Αλλά τελείτε υπό ανάγκην», αλλά «Εξαγοραστήκατε έναντι τιμήματος». Γιατί το λες αυτό; Κάποιος ίσως θα έλεγε ότι έπρεπε να μας προτρέψει διαφορετικά, δείχνοντας ότι έχουμε Δεσπότη. Αλλά αυτό μεν είναι κοινό σε εμάς με τους Έλληνες, ενώ το «Εξαγοραστήκατε έναντι τιμήματος» είναι δικό μας εξαιρετικό προνόμιο. Διότι μας υπενθυμίζει το μέγεθος της ευεργεσίας και τον τρόπο της σωτηρίας, δείχνοντας ότι, ενώ είχαμε αποξενωθεί, εξαγοραστήκαμε· και όχι απλώς, αλλά έναντι τιμήματος. Δοξάστε, λοιπόν, βαστάξτε τον Θεό στο σώμα σας και στο πνεύμα. Και αυτά τα λέει, ώστε όχι μόνο στο σώμα να αποφεύγουμε την πορνεία, αλλά και στο πνεύμα της ψυχής να μη συλλογιζόμαστε τίποτε το πονηρό και διώχνουμε τη χάρη.

Είστε μέλη του Χριστού, λέει, είστε ναός του Πνεύματος. Μην γίνεστε λοιπόν μέλη πόρνης. Διότι δεν υβρίζεται το δικό σας σώμα· επειδή το σώμα δεν είναι δικό σας, αλλά του Χριστού. Και τα έλεγε αυτά, αφενός για να αναδείξει τη φιλανθρωπία Του, ότι δηλαδή το δικό μας σώμα είναι δικό Του, και αφετέρου για να μας απαλλάξει από την εξουσία του πονηρού. Διότι, αν το σώμα είναι ξένο, δεν έχετε το δικαίωμα να υβρίζετε ένα ξένο σώμα, λέει, και μάλιστα όταν αυτό ανήκει στον Δεσπότη, ούτε να μολύνετε τον ναό του Πνεύματος. Διότι, αν κάποιος εισβάλει σε ένα ιδιωτικό σπίτι και οργιάσει μέσα σε αυτό, θα υποστεί την εσχάτη τιμωρία. Εκείνος που μετατρέπει τον ναό του Βασιλέως σε καταγώγιο ληστών, συλλογίσου πόσα δεινά θα υποστεί. Αναλογιζόμενος λοιπόν αυτά, νιώσε σεβασμό για Εκείνον που κατοικεί μέσα σου· διότι Αυτός είναι ο Παράκλητος. Φρίξε ενώπιον Εκείνου που είναι συνυφασμένος και ενωμένος μαζί σου· διότι είναι ο Χριστός. Μήπως εσύ έκανες τον εαυτό σου μέλη του Χριστού; Σκέψου το έτσι, και μείνε σώφρων, αναλογιζόμενος τίνος ήταν μέλη και τίνος έχουν γίνει. Μέλη πόρνης ήταν πριν από αυτό, και ο Χριστός τα έκανε μέλη του δικού Του σώματος. Επομένως, δεν έχεις πλέον καμία εξουσία πάνω σε αυτά· να υπηρετείς Εκείνον που τα ελευθέρωσε. Διότι, ούτε στην περίπτωση που είχες μια κόρη και από πολλή ανοησία την εκμίσθωνες σε μαστροπό και την εξωθούσες στην πορνεία, και έπειτα ο γιος του βασιλέως περνούσε, την ελευθέρωνε από εκείνη τη δουλεία και την ένωνε με τον εαυτό του, θα ήσουν πλέον κύριός της για να την οδηγήσεις ξανά στο πορνείο· διότι άπαξ και την έδωσες, την πούλησες.

Και δεν προτρέπει μόνο από αυτό, αλλά και από την υπεροχή του δεύτερου άνδρα· γι' αυτό και πρόσθεσε: «Για να ανήκετε σε άλλον, σε εκείνον που αναστήθηκε από τους νεκρούς». Έπειτα, για να μην πουν: «Τι γίνεται λοιπόν, εάν δεν θέλουμε να συνευρεθούμε με δεύτερο άνδρα;» –διότι ο νόμος, βέβαια, δεν καθιστά μοιχαλίδα τη χήρα που έρχεται σε δεύτερο γάμο, ωστόσο δεν την αναγκάζει να έρθει σε γάμο– για να μην πουν λοιπόν αυτό, αποδεικνύει ότι, και μόνο εξαιτίας όσων έχουν ήδη προσφερθεί σε εμάς, οφείλουμε να το θελήσουμε. Αυτό εξάλλου και αλλού το διατυπώνει με μεγαλύτερη σαφήνεια, λέγοντας: «Δεν ανήκετε στους εαυτούς σας»· και, «Αγοραστήκατε με τίμημα»· και, «Μη γίνεστε δούλοι ανθρώπων»· και πάλι, «Ένας πέθανε για όλους, ώστε αυτοί που ζουν, να μη ζουν πλέον για τον εαυτό τους, αλλά για εκείνον που πέθανε για αυτούς». Αυτό ακριβώς υπαινίχθηκε και εδώ λέγοντας: «Διά του σώματος». Έπειτα προτρέπει και με τις ανώτερες ελπίδες, λέγοντας: «Για να καρποφορήσουμε στον Θεό». Διότι τότε μεν, λέει, καρποφορούσατε για τον θάνατο, ενώ τώρα για τον Θεό. «Διότι, όταν ήμασταν υποταγμένοι στη σάρκα, τα αμαρτωλά πάθη που αποκαλύπτονταν μέσω του νόμου ενεργούσαν στα μέλη μας, με σκοπό να καρποφορήσουν για τον θάνατο». Είδες ποιο ήταν το κέρδος από τον πρώτο άνδρα;

ΟΜΙΛΙΑ ΙΔ΄. Άρα λοιπόν, αδελφοί, είμαστε οφειλέτες όχι στη σάρκα, ώστε να ζούμε σύμφωνα με τη σάρκα. Διότι, αν ζείτε σύμφωνα με τη σάρκα, πρόκειται να πεθάνετε· αν όμως με το Πνεύμα θανατώνετε τις πράξεις του σώματος, θα ζήσετε. α΄. Αφού έδειξε πόσο μεγάλο είναι το έπαθλο του πνευματικού βίου, και ότι καθιστά τον Χριστό ένοικο μέσα μας, και ότι ζωοποιεί τα θνητά σώματα, και τα φτερώνει προς τον ουρανό, και κάνει τον δρόμο της αρετής ευκολότερο, αναγκαία λοιπόν επιφέρει την προτροπή λέγοντας: Επομένως, δεν οφείλουμε να ζούμε σύμφωνα με τη σάρκα. Όμως δεν εκφράστηκε κατ' αυτόν τον τρόπο, αλλά με τρόπο πολύ πιο επιπληκτικό και δυνατό, δηλώνοντας: Είμαστε οφειλέτες στο Πνεύμα· διότι με το να πει ότι δεν είμαστε οφειλέτες στη σάρκα, αυτό ακριβώς φανέρωσε. Και παντού αυτό αναδεικνύει, δείχνοντας ότι όσα έχουν γίνει σε εμάς από τον Θεό δεν αποτελούσαν δική Του οφειλή, αλλά καθαρή χάρη· ενώ όσα γίνονται από εμάς μετέπειτα, δεν αποτελούν πλέον ζήτημα δικής μας προαιρετικής φιλοτιμίας, αλλά οφειλής. Διότι και όταν λέει: «Αγοραστήκατε με τίμημα, μη γίνεστε δούλοι ανθρώπων», αυτό ακριβώς υπονοεί· και όταν γράφει: «δεν ανήκετε στον εαυτό σας», το ίδιο ακριβώς δηλώνει.

«Αν όμως κρίναμε τους εαυτούς μας, δεν θα κρινόμασταν.» Διότι είναι ένοχοι ασέβειας απέναντι στον Κύριο όσοι δεν προσφέρουν το σώμα τους κατάλληλα προετοιμασμένο για την ανάκραση με το δικό Του σώμα, το οποίο μας έδωσε, ώστε, συγκεραννυόμενοι με αυτό, να ανακραθούμε και με το Άγιο Πνεύμα. Επειδή ακριβώς για αυτόν τον λόγο ο Λόγος του Θεού παρέδωσε τον εαυτό Του ολοκληρωτικά σε σώμα και «έγινε σάρκα», σύμφωνα με την ευαγγελική φωνή, ώστε, επειδή μας ήταν αδύνατο να συμμετάσχουμε σε Αυτόν ως Λόγο, να κοινωνήσουμε μαζί Του ως σάρκα, καθιστώντας οικεία τη δική μας σάρκα προς την πνευματική Του σάρκα, και το πνεύμα μας προς το Πνεύμα Του, κατά το δυνατόν, ώστε να καταστούμε ομοιώματα του Χριστού, γινόμενοι ναοί του Πνεύματος, όπως ακριβώς λέει ο Απόστολος: «Είστε ναοί του Θεού», και πάλι: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας, το οποίο έχετε λάβει από τον Θεό;». Και μέσω της ανάμειξης με το Πνεύμα, γίνονται σώματα του Χριστού, τα οποία οφείλουμε να μεταχειριζόμαστε «εν αγιασμώ», φροντίζοντάς τα, δηλαδή, ως μέλη του Χριστού. Διότι λέει: «Δεν γνωρίζετε ότι τα μέλη σας είναι μέλη του Χριστού; Θα πάρω, λοιπόν, τα μέλη του Χριστού για να τα κάνω μέλη πόρνης;»

Για τον λόγο αυτόν λοιπόν ο Παύλος, διακηρύσσοντας τα αντίθετα από αυτούς, προτρέπει: Δεν ανήκετε στον εαυτό σας, αγοραστήκατε με τίμημα· και παραγγέλλει να μη ζει κανείς ούτε για τον εαυτό του. Δεν είναι δικά σου τα χείλη, λέει, αλλά του Δεσπότη. Διότι αυτός τα εποίησε, αυτός τα κατασκεύασε, αυτός ενέπνευσε τη ζωή.

Ας σεβαστούμε, λοιπόν, την αγαθότητα του Χριστού, ας ευλαβηθούμε τα πάθη Του, ας μην καταστήσουμε μάταιους τους μώλωπές Του, ας μην προτιμήσουμε την αισχρή ηδονή από την αγαθή δική Του ηδονή και εντολή, ας μην ανταποδώσουμε με κακά τον Ευεργέτη, ας μην πάρουμε τα μέλη Του και τα κάνουμε μέλη πόρνης· διότι δεν είμαστε κύριοι του εαυτού μας· αγοραστήκαμε με τίμημα. Ποιος, όμως, μας πούλησε, ή ποιος μας αγόρασε;

«Εκείνος δε που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα.» Μεταφέρει τον λόγο σε κάτι πιο φοβερό. Διότι δεν είπε, θα τα ενώσω με την πόρνη, αλλά, θα τα κάνω μέλη πόρνης. «Να φεύγετε μακριά από την πορνεία.» Δεν είπε να απέχετε από την πορνεία, αλλά, να φεύγετε μακριά· δηλαδή, με σπουδή να φροντίζετε να απαλλαγείτε από το κακό. «Κάθε αμάρτημα που τυχόν διαπράξει ο άνθρωπος, είναι εκτός του σώματος. Εκείνος όμως που πορνεύει, αμαρτάνει εις βάρος του ίδιου του του σώματος. Δεν γνωρίζετε ότι το σώμα σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε λάβει από τον Θεό, και ότι δεν ανήκετε στον εαυτό σας; Διότι αγοραστήκατε με τίμημα· δοξάστε, λοιπόν, τον Θεό με το σώμα σας και με το πνεύμα σας, τα οποία ανήκουν στον Θεό.»

Και τα δύο λοιπόν είναι φοβερά, και η πλεονεξία και η πορνεία, και ρίχνουν τον άνθρωπο στη γέεννα. Αλλά επειδή ο Παύλος ενεργούσε πάντα κατ' οικονομίαν, με τα επιχειρήματα που διέθετε, με αυτά ακριβώς επέτεινε τη βαρύτητα του εγκλήματος της πορνείας. Δεν είπε απλώς «του Πνεύματος», αλλά «που κατοικεί μέσα σας», πράγμα που αποτελούσε και έκφραση παρηγορίας, και ανέφερε εκείνον που το έδωσε, ανυψώνοντας ταυτόχρονα τον ακροατή αλλά και προκαλώντας του φόβο· τόσο με το μέγεθος της παρακαταθήκης, όσο και με την αξία εκείνου που την παρακατέθεσε.

Το ότι δε μέσω του νου ο Θεός κατοίκησε στα σώματά τους, το λέει ο απόστολος: «Δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που κατοικεί μέσα σας;» «Ο δε Κύριος είναι το Πνεύμα», και: «Εάν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, αυτόν θα τον φθείρει ο Θεός». Πώς λοιπόν δεν πρέπει να τιμούμε τους έμψυχους ναούς του Θεού, τα έμψυχα σκηνώματα του Θεού; Αυτοί, όντας ζωντανοί, παρίστανται με παρρησία ενώπιον του Θεού.

«Μήπως γι' αυτά δεν θα επιβάλω τιμωρία, λέει ο Κύριος; Ή μήπως από ένα τέτοιο έθνος δεν θα πάρει εκδίκηση η ψυχή μου;» «Ακούσατε ότι ειπώθηκε στους αρχαίους: Δεν θα μοιχεύσεις. Εγώ όμως σας λέω ότι καθένας που κοιτάζει γυναίκα με σκοπό να την επιθυμήσει, έχει ήδη διαπράξει μοιχεία μαζί της μέσα στην καρδιά του.» «Να αποφεύγετε την πορνεία. Κάθε αμάρτημα που ενδεχομένως κάνει ο άνθρωπος είναι έξω από το σώμα του· εκείνος όμως που πορνεύει, αμαρτάνει στο ίδιο του το σώμα. Ή δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που βρίσκεται μέσα σας, το οποίο έχετε λάβει από τον Θεό, και ότι δεν ανήκετε στον εαυτό σας; Διότι αγοραστήκατε με τίμημα· δοξάστε, λοιπόν, τον Θεό με το σώμα σας.» «Ας μην πορνεύουμε, όπως πόρνευσαν μερικοί από αυτούς, και έπεσαν νεκροί σε μία ημέρα είκοσι τρεις χιλιάδες.» «Νεκρώστε τα μέλη σας τα επίγεια: την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία, η οποία είναι ειδωλολατρία.» «Τους πόρνους δε και τους μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός.» Μου έρχεται να δακρύσω για σένα, άνθρωπε, όταν αναλογίζομαι ότι προτιμάς τα έργα της αισχύνης από τη μεγάλη δόξα του Θεού, και εξαιτίας της ηδονής της ακολασίας, δύσκολα μπορείς να αποσπαστείς από την αμαρτία.

Και αλήθεια λέγω εν Χριστώ, δεν ψεύδομαι, καθώς συμμαρτυρεί μαζί μου η συνείδησή μου εν Πνεύματι Αγίω. Διότι η βασιλεία του Θεού δεν είναι βρώση και πόση, αλλά δικαιοσύνη και ειρήνη και χαρά εν Πνεύματι Αγίω. Και για να γίνει η προσφορά των εθνών ευπρόσδεκτη, αγιασμένη εν Πνεύματι Αγίω». Και στην Πρώτη προς Κορινθίους επιστολή: «σε εμάς όμως τα αποκάλυψε ο Θεός διά του Πνεύματός Του· διότι το Πνεύμα ερευνά τα πάντα, ακόμη και τα βάθη του Θεού· διότι ποιος γνωρίζει τα του ανθρώπου, παρά μόνο το πνεύμα του ανθρώπου που είναι μέσα του; Έτσι και τα του Θεού κανείς δεν τα γνωρίζει, παρά μόνο το Πνεύμα του Θεού· εμείς δε δεν λάβαμε το πνεύμα του κόσμου, αλλά το Πνεύμα που προέρχεται από τον Θεό. Και δεν γνωρίζετε ότι είστε ναός του Θεού, και το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας;». Και πάλι, «Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι τα σώματά σας είναι ναός του Αγίου Πνεύματος που είναι μέσα σας, το οποίο έχετε από τον Θεό; Και τέτοιοι ήσασταν μερικοί· αλλά λουστήκατε, αλλά αγιαστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού, και με το Πνεύμα του Θεού μας. Και κανείς δεν μπορεί να ονομάσει Κύριο τον Ιησού, παρά μόνο εν Πνεύματι Αγίω. Και έγινε ο πρώτος άνθρωπος, ο Αδάμ, ψυχή ζωντανή· ο έσχατος Αδάμ Πνεύμα ζωοποιό». Και στη Δεύτερη επιστολή, «εκείνος δε που μας στηρίζει μαζί με εσάς στον Χριστό, και μας έχρισε, είναι ο Θεός, ο οποίος και μας σφράγισε, και έδωσε τον αρραβώνα του Πνεύματος στις καρδιές μας.