Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΚΟΡΙΝΘΙΟΥΣ 6:9

Γιατί δεν προτιμάτε καλύτερα να αποστερείστε; Αλλά εσείς αδικείτε και αποστερείτε, και μάλιστα αδελφούς. Ή δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού;» Διπλό είναι το έγκλημα, διότι και δικάζονται, και μάλιστα ενώπιον απίστων. «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε κλέφτες». Εδώ υπονοεί κάποιους που έλεγαν αυτά που και τώρα λένε οι πολλοί, ότι, επειδή ο Θεός είναι φιλάνθρωπος και αγαθός, δεν τιμωρεί τα παραπτώματα. Γι' αυτό λέει: Μην πλανάσθε. Διότι είναι έσχατη πλάνη και απάτη το να ελπίζει κανείς σε καλά πράγματα και να του συμβαίνουν τα αντίθετα. «Ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού. Και τέτοιοι ήσασταν μερικοί από εσάς, αλλά καθαριστήκατε, αλλά δικαιωθήκατε στο όνομα του Κυρίου Ιησού και με το Πνεύμα του Θεού μας». Και αυτά συγκαταλέγονται στα έσχατα αμαρτήματα, δηλαδή αυτό της μέθης και αυτό της λοιδορίας. Διότι και ο Χριστός παρέδωσε στη γέεννα εκείνον που αποκάλεσε τον αδελφό του μωρό· και ο λαός των Ιουδαίων, αφού μέθυσε, παρεκτράπηκε στην ειδωλολατρία.

Διότι αυτό εννοεί όταν λέει: «Ή από εσάς προήλθε ο λόγος του Θεού, ή μόνο σε εσάς έφτασε;» Επειδή έφερε ως παράδειγμα και τις υπόλοιπες Εκκλησίες, οι οποίες πίστεψαν σε αυτόν τον κανόνα. Και όχι μόνο από αυτές αντλεί επιχείρημα, αλλά παραθέτει και το ισχυρότερο από όλα, το ότι δηλαδή ο Θεός τα προστάζει αυτά και τώρα μέσω εμού. Διότι, λέει, ας αναγνωρίζει ότι αυτά που γράφω είναι εντολές του Κυρίου. «Ή από εσάς προήλθε ο λόγος του Θεού; Ή μόνο σε εσάς έφτασε; Εάν κάποιος νομίζει ότι είναι προφήτης ή πνευματικός, ας αναγνωρίζει αυτά που σας γράφω, ότι είναι εντολές του Κυρίου». Διότι ούτε αυτό θα μπορούσατε να πείτε, λέει, ότι εμείς γίναμε δάσκαλοι των άλλων και δεν θα ήταν σωστό να μαθαίνουμε από άλλους· ούτε ότι μόνο εδώ περιορίστηκαν τα της πίστεως και δεν πρέπει να δεχόμαστε τα παραδείγματα από άλλους. «Εάν όμως κάποιος αγνοεί, ας αγνοεί». Για ποιο λόγο το πρόσθεσε αυτό; Δείχνει ότι ούτε ασκεί πίεση, ούτε φιλονικεί· πράγμα που αποτελεί γνώρισμα εκείνων που δεν επιθυμούν να επιβάλλουν τα δικά τους, αλλά αποβλέπουν στο συμφέρον των άλλων. Γι' αυτό και αλλού λέει: «Εάν όμως κάποιος φαίνεται να είναι φιλόνικος, εμείς δεν έχουμε τέτοια συνήθεια». Όμως δεν το κάνει αυτό παντού, παρά μόνο όπου τα αμαρτήματα δεν είναι πάρα πολύ μεγάλα, και τότε το κάνει μάλλον για να συνετίσει. Επειδή, όταν μιλάει για άλλα ζητήματα, δεν εκφράζεται έτσι. Αλλά πώς; «Μην πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε μαλακοί πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού».

«Και βγαίνοντας οι δούλοι εκείνοι στους δρόμους, συγκέντρωσαν όλους όσους βρήκαν, και κακούς και καλούς· και γέμισε η αίθουσα του γάμου από συνδαιτυμόνες·» και τα υπόλοιπα του χωρίου. «Τότε η βασιλεία των ουρανών παρομοιάστηκε με δέκα παρθένους, οι οποίες παίρνοντας τις λαμπάδες τους, βγήκαν για να προϋπαντήσουν τον νυμφίο,» και τα λοιπά. «Έλεγε ο Κύριος: Έτσι είναι η βασιλεία του Θεού, όπως όταν ένας άνθρωπος ρίχνει τον σπόρο στη γη, και κοιμάται, και σηκώνεται νύχτα και μέρα, και ο σπόρος βλασταίνει και ψηλώνει με τρόπο που ο ίδιος δεν γνωρίζει. Διότι από μόνη της η γη καρποφορεί, πρώτα χορτάρι, έπειτα στάχυ, έπειτα γεμάτο σιτάρι μέσα στο στάχυ. Όταν δε ωριμάσει ο καρπός, αμέσως στέλνει το δρεπάνι, επειδή έφτασε ο θερισμός. Έλεγε: Με τι να παρομοιάσω τη βασιλεία του Θεού; Ή με ποια παραβολή να την παραβάλουμε; Είναι σαν τον κόκκο του σιναπιού, ο οποίος όταν σπαρθεί στη γη, είναι το μικρότερο από όλα τα σπέρματα που υπάρχουν πάνω στη γη, και όταν σπαρθεί, φυτρώνει και γίνεται μεγαλύτερο από όλα τα λαχανικά, και κάνει κλαδιά μεγάλα, ώστε να μπορούν να κατασκηνώνουν κάτω από τη σκιά του τα πετεινά του ουρανού.» «Μέσα από πολλές θλίψεις πρέπει να εισέλθουμε στη βασιλεία του Θεού.» «Η βασιλεία του Θεού δεν είναι φαγητό και ποτό, αλλά δικαιοσύνη και χαρά εν Αγίω Πνεύματι.» «Η βασιλεία του Θεού δεν βρίσκεται σε λόγια, αλλά σε δύναμη.» «Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού;»

«Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε υβριστές, ούτε μέθυσοι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.» Ο άνθρωπος που φθάνει στην τελειότητα, ανυψώνεται στην αξία των αγγέλων.

Αλίμονο σε εσάς που γελάτε, διότι θα πενθήσετε και θα κλάψετε. «Απομακρυνθείτε από εμένα, όλοι οι εργάτες της αδικίας. Εκεί θα είναι το κλάμα και το τρίξιμο των δοντιών.» «Γιατί δεν προτιμάτε μάλλον να αδικείστε; Γιατί δεν προτιμάτε μάλλον να αποστερείστε; Αντίθετα, εσείς αδικείτε και αποστερείτε, και μάλιστα αδελφούς. Ή μήπως δεν γνωρίζετε ότι οι άδικοι δεν πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού;» «Εκείνος που αδικεί θα λάβει ως ανταπόδοση την αδικία που έπραξε. Και δεν υπάρχει προσωποληψία εκ μέρους του Θεού.» «Κανείς να μην υπερβαίνει τα όρια και να μην εκμεταλλεύεται τον αδελφό του σε καμία υπόθεση· διότι ο Θεός είναι εκδικητής για όλα αυτά.» «Ας απομακρυνθεί από την αδικία καθένας που επικαλείται το όνομα του Θεού.» «Όσοι επιθυμούν να πλουτούν, πέφτουν σε πειρασμό, σε παγίδα και σε πολλές ανόητες και βλαβερές επιθυμίες, οι οποίες βυθίζουν τους ανθρώπους στον όλεθρο και στην απώλεια. Διότι ρίζα όλων των κακών είναι η φιλαργυρία, την οποία μερικοί, επειδή την επιθύμησαν, αποπλανήθηκαν από την πίστη και διαπέρασαν τον εαυτό τους με πολλές οδύνες.» «Εσείς οι πλούσιοι, κλάψτε με ολολυγμούς για τις ταλαιπωρίες σας που επίκεινται. Ο πλούτος σας έχει σαπίσει και τα ενδύματά σας έγιναν σκωρόβρωτα.»

Και ο μακάριος Παύλος λέγει: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και πάλι: «Κάθε πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, ο οποίος είναι ειδωλολάτρης, δεν έχει μερίδιο στη βασιλεία του Χριστού και του Θεού». «Και θα εξέλθουν», λέγει ο Κύριος, «όσοι έπραξαν τα αγαθά σε ανάσταση ζωής, και όσοι έπραξαν τα φαύλα σε ανάσταση κρίσεως».

Ο θείος νόμος, λοιπόν, νομοθετεί είτε την παρθενία είτε τη νόμιμη συζυγία, και ό,τι βρίσκεται πέρα από αυτά τα δύο δεν είναι ούτε παρθενία ούτε συζυγία, αλλά παρανομία και ακολασία άξια κατακρίσεως, διότι «τους πόρνους και τους μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός» και «μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε κλέφτες ούτε ειδωλολάτρες ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού», αλλά «νεκρώστε τα μέλη σας τα επί της γης, την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία, η οποία είναι ειδωλολατρία»· διότι τούτο να γνωρίζετε, ότι κάθε πόρνος ή ακάθαρτος ή πλεονέκτης, ο οποίος είναι ειδωλολάτρης, δεν έχει κληρονομιά στη βασιλεία του Χριστού και Θεού. Κανείς ας μην σας εξαπατά με μάταια λόγια· διότι εξαιτίας αυτών έρχεται η οργή του Θεού στους υιούς της απείθειας και διότι «σε ό,τι υποκύπτει κανείς, σε αυτό και έχει υποδουλωθεί», δηλαδή είτε στη σωφροσύνη για αγιασμό, είτε στη φιληδονία για μολυσμό, και «ό,τι σπείρει» ο καθένας, «αυτό και θα θερίσει· εκείνος που σπέρνει στη σάρκα, από τη σάρκα θα θερίσει φθορά, ενώ εκείνος που σπέρνει από το πνεύμα στο πνεύμα θα θερίσει αιώνια ζωή».

ΚΑΝΟΝΑΣ Δ'. Ο κήρυκας της αλήθειας, ο θείος Απόστολος Παύλος, θέτοντας τρόπον τινά κανόνα στους Πρεσβυτέρους των Εφεσίων, ή μάλλον και σε ολόκληρο το ιερατικό πλήρωμα, μίλησε με παρρησία λέγοντας: «Ασήμι, ή χρυσό, ή ιματισμό κανενός δεν επιθύμησα· σε όλα σας υπέδειξα ότι έτσι πρέπει να κοπιάζουμε και να βοηθούμε τους αδυνάτους, θεωρώντας ότι είναι πιο μακάριο το να δίνει κανείς παρά το να λαμβάνει». Γι' αυτό και εμείς, έχοντας μαθητεύσει από αυτόν, ορίζουμε ότι δεν επιτρέπεται με κανέναν τρόπο ο Επίσκοπος να επινοεί με αισχροκέρδεια, προβάλλοντας αμαρτωλές προφάσεις, ώστε να απαιτεί χρυσό, ή ασήμι, ή οποιοδήποτε άλλο είδος, από τους Επισκόπους, ή τους Κληρικούς, ή τους Μοναχούς που υπάγονται σε αυτόν· διότι λέει ο Απόστολος, «οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού· και δεν οφείλουν τα παιδιά να αποταμιεύουν για τους γονείς, αλλά οι γονείς για τα παιδιά».

Ερμηνεία. Επειδή ο μέγας Παύλος, και με τον λόγο και με το έργο του, παραγγέλλει στους αρχιερείς των Εφεσίων, και μέσω αυτών σε όλους τους μεταγενέστερους αρχιερείς, να μην επιθυμούν αργύριο ή χρυσίο ή ιμάτια, αλλά με τον κόπο των χεριών τους να βοηθούν τους ασθενείς και αυτούς που έχουν ανάγκη, και ότι είναι μακάριο το να δίνει κανείς μάλλον παρά να παίρνει· για τον λόγο αυτό και ο παρών Κανόνας προστάζει ότι κανένας αρχιερέας δεν πρέπει να ζητά ως χρέος, από αισχροκέρδεια, χρυσό ή άργυρο ή οποιοδήποτε άλλο πράγμα από τους υποκείμενους σε αυτόν επισκόπους, κληρικούς ή μοναχούς, επειδή μια τέτοια απαίτηση είναι άδικη, και οι άδικοι δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού, σύμφωνα με τον ίδιο απόστολο. Και επειδή τα τέκνα δεν οφείλουν να θησαυρίζουν για να δίνουν στους γονείς, αλλά οι γονείς για να δίνουν στα τέκνα. Όποιος αρχιερέας, λοιπόν, βρεθεί να θέτει σε αργία ή να αφορίζει κάποιον ιερέα ή κληρικό ή να κλείνει εκκλησίες για να πάρει χρήματα ή εξαιτίας κάποιας άλλης εμπάθειάς του, αυτός ας παθαίνει εκείνο που κάνει, δηλαδή ας τίθεται σε αργία και ας αφορίζεται, αν μεν είναι επίσκοπος από τον μητροπολίτη του, αν δε είναι μητροπολίτης, από τον πατριάρχη του.

Αλλά τι χρειάζονται οι μύθοι, ο Φρύγας, τα σταφύλια και τέτοιου είδους αναφορές; «Μη μεθάτε με κρασί, στο οποίο υπάρχει ασωτία» και «μην πλανάσθε· ούτε ειδωλολάτρες ούτε άρπαγες ούτε μέθυσοι θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Αυτά δεν είναι μύθος, που εξαπατά την ακοή θέλγοντάς την και αναμειγνύει την παραίνεση με τη μυθοπλασία, και μέσω αυτού του θέλγητρου προσελκύει και μαλακώνει την απείθεια και τον ατίθασο χαρακτήρα αυτού που αγαπά το κρασί· διότι αυτός δεν έφερε δεσποτική απόφαση που να προκαλεί φόβο με τη δύναμη της εξουσίας, αλλά αποτελούσε απλώς νουθεσίες μιας φιλάνθρωπης ανθρώπινης επινόησης. Αλλά ποιος εκφέρει τις αποφάσεις που μόλις αναφέρθηκαν; Ο Παύλος, εκείνος ο ουράνιος άνθρωπος, τα δόγματα του οποίου είναι αδύνατον να καταφρονήσει κανείς, εκτός αν προηγουμένως αποσκιρτήσει από το ποίμνιο των Χριστιανών. Ο Παύλος, το στόμα του Χριστού, ο στύλος της Εκκλησίας, ο διδάσκαλος της οικουμένης, και όλος ο χορός των αγίων που μαθήτευσαν σε αυτόν, οι οποίοι, επειδή θαύμασαν τον κοινό νομοθέτη, αγκάλιασαν την εντολή και, έχοντας αποδεχθεί τον φόβο, τον μετέβαλαν σε μια υψηλότερη στοργή.

Γνωρίζοντας, λοιπόν, ότι ο Θεός δεν εμπαίζεται, οφείλουμε να πορευόμαστε επάξια της εντολής και της δόξας Του. Παρομοίως, οι διάκονοι πρέπει να είναι άμεμπτοι ενώπιον της δικαιοσύνης Του, ως διάκονοι του Θεού και του Χριστού, και όχι των ανθρώπων. Να μην είναι συκοφάντες, ούτε δίγλωσσοι, να είναι αφιλάργυροι, εγκρατείς σε όλα, εύσπλαχνοι, επιμελείς, πορευόμενοι σύμφωνα με την αλήθεια του Κυρίου, ο οποίος έγινε διάκονος όλων. Εάν γίνουμε ευάρεστοι σε Αυτόν στον παρόντα αιώνα, θα λάβουμε και τον μέλλοντα, καθώς μας υποσχέθηκε να μας αναστήσει από τους νεκρούς, και ότι, εάν πολιτευθούμε επάξιά Του, θα συμβασιλεύσουμε μαζί Του, εφόσον βεβαίως πιστεύουμε. Παρομοίως και οι νεότεροι πρέπει να είναι άμεμπτοι σε όλα, προνοώντας προπάντων για την αγνεία και χαλιναγωγώντας τους εαυτούς τους από κάθε κακό. Διότι είναι καλό να αποκόπτεται κανείς από τις επιθυμίες που υπάρχουν στον κόσμο, επειδή κάθε επιθυμία στρατεύεται κατά του Πνεύματος, και ούτε πόρνοι ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού, ούτε αυτοί που πράττουν τα άτοπα. Γι' αυτό είναι αναγκαίο να απέχουν από όλα αυτά, υποτασσόμενοι στους πρεσβυτέρους και τους διακόνους όπως στον Θεό και στον Χριστό. Οι δε παρθένες να πορεύονται με άμωμη και αγνή συνείδηση.

Επομένως, αυτοί που παρακάθονται στους γάμους είναι οι άγιοι. Ως προς αυτόν, δε, που δεν έχει ένδυμα γάμου, γνωρίζω ότι μερικοί θεωρούν πως είναι μόνο όσοι ρύπαναν τα σώματά τους με πορνεία, μοιχεία και φόνους. Αλλά δεν είναι αυτό, δεν ισχύει· διότι εννοεί τον καθένα που έχει ρυπανθεί από οποιοδήποτε πάθος ή κακία. Και ότι αυτό είναι αληθές, άκουσε τον Παύλο που λέει: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε μοιχοί, ούτε θηλυπρεπείς, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε κλέφτες, ούτε πλεονέκτες, οι οποίοι είναι βεβαίως και ειδωλολάτρες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι», και θα προσθέσω ούτε αυτοί που τρέφουν μίσος ή φθόνο προς κάποιον αδελφό, «δεν θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού», ούτε έχουν μερίδιο στην ευφροσύνη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού. Βλέπεις πώς κάθε πονηρία και αμαρτία μολύνει το ένδυμα της ψυχής και μας κάνει να αποβαλλόμαστε από τη βασιλεία;

Διότι ποιο είναι το όφελος, αδελφοί, το να απέχει κανείς από την πορνεία και από άλλη σωματική ακαθαρσία, αλλά να επιδιώκει τη δόξα και να επιθυμεί χρήματα; Διότι η μεν πρώτη φθείρει το σώμα, η δε δεύτερη φθείρει την ψυχή. Και όχι μόνο αυτό, αλλά η ανθρώπινη δόξα και η αγάπη προς αυτήν, σύμφωνα με τον λόγο του Κυρίου, μας καθιστούν και απίστους: «Πώς μπορείτε», λέει, «να πιστεύετε, όταν λαμβάνετε δόξα από τους ανθρώπους και δεν αναζητάτε τη δόξα που προέρχεται από τον μόνο Θεό;» Και ποιο είναι το όφελος το να είναι κανείς καθαρός από την αρσενοκοιτία, αλλά να λιώνει από τον φθόνο, το μίσος και τη ζήλια εναντίον του πλησίον; Διότι το μίσος προς τον αδελφό καθιστά φονιά εκείνον που το κατέχει: «Διότι εκείνος που μισεί τον αδελφό του», λέει ο απόστολος, «είναι ανθρωποκτόνος». Ο αρσενοκοίτης όμως και ο φονιάς υποβάλλονται εξάπαντος σε ένα και στο αυτό επιτίμιο σύμφωνα με τους ιερούς κανόνες, και αν παραμείνουν αμετανόητοι γίνονται υπόδικοι της αιώνιας κρίσης. Και τι ωφελεί αν κάποιος δεν μεθάει με κρασί, αλλά λοιδορεί τον αδελφό του; Διότι και οι δύο, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, εκδιώκονται από τη βασιλεία των ουρανών: «Μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι, ούτε αρσενοκοίτες», και προσθέτει: «ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Ποιο είναι το όφελος της νηστείας, πες μου, αν δεν συνοδεύεται από πραότητα; Και ποιο το όφελος της πραότητας, αν γίνεται προς όλεθρο της ψυχής και με παράβαση μιας και της αυτής εντολής του Θεού;

Διότι και οι δύο, σύμφωνα με τον θείο απόστολο, αποκλείονται από τη βασιλεία των ουρανών· διότι «μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες», και προσθέτει: «ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού».

Λοιπόν, τέκνα μου, καθώς ακούτε, να ακούτε με προσοχή· και καθώς κατανοείτε, να κατανοείτε ποια είναι αυτά που λέγονται και παραγγέλλονται σε εσάς από τους αγίους· διότι αυτά ακριβώς τολμούμε να σας παραθέτουμε στις κατηχήσεις μας με κάποιον ταπεινό και ανάξιο τρόπο, υπενθυμίζοντας και διευκρινίζοντας σε εσάς αυτά που είναι όσια για εσάς και για εμάς. Τι ακριβώς λοιπόν λένε, και τι βροντοφωνάζουν καθημερινά στα αυτιά σας; Θα σας το υπενθυμίσω προς το παρόν μέσα από δύο παραδείγματα. Διότι ο ένας, απειλώντας, λέει τα εξής: Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε κλέφτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.

Τι λοιπόν λένε και τι βροντοφωνάζουν καθημερινά στα αυτιά μας; Προς το παρόν θα υπενθυμίσω αποσπάσματα από τους δύο: Διότι ο ένας, απειλώντας, λέει τα εξής: «Μην πλανάσθε, ούτε πόρνοι, ούτε ειδωλολάτρες, ούτε μοιχοί, ούτε μαλακοί, ούτε αρσενοκοίτες, ούτε πλεονέκτες, ούτε κλέφτες, ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού». Και πάλι αλλού: «Κάθε πικρία και θυμός και οργή και βλασφημία ας αφαιρεθεί από εσάς μαζί με κάθε κακία· να γίνεστε δε μεταξύ σας χρηστοί, εύσπλαχνοι, συγχωρώντας ο ένας τον άλλον, καθώς και ο Θεός σας συγχώρησε». Ο άλλος δε, απευθύνοντας πρόσκληση, λέει τα εξής: «Ελάτε να προσκυνήσουμε και να προσπέσουμε σε αυτόν και να κλάψουμε ενώπιον του Κυρίου που μας δημιούργησε». Και αλλού: «Εισέλθετε στις πύλες του με εξομολόγηση, στις αυλές του με ύμνους».

Πού είναι όμως εκείνοι που αγοράζουν αγρούς και αμπελώνες, βόδια και ημιόνους, και επισύρουν πάνω τους τη λέπρα του Γιεζή; Από εκεί προέρχεται η φιλαργυρία· από εκεί η φιλοκέρδεια· από εκεί η αστάθεια και το να μην επιλέγει κανείς να συζεί με τον αδελφό του, αλλά να ζει μόνος και με το δικό του θέλημα· από εκεί προέρχεται το «να βλασφημείται το όνομα του Θεού εξαιτίας σας ανάμεσα στα έθνη, καθώς είναι γραμμένο»· από εκεί προέρχεται και το να νεκρώνεται κανείς ψυχικά. Διότι πώς να μην νεκρωθεί εκείνος που ζει αδιάφορα; «Δεν γνωρίζετε», λέει ο Απόστολος, «ότι είστε ναός του Θεού, και ότι το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας; Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός.» Και πάλι λέει: «Μην πλανάσθε, ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε θηλυπρεπείς ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες ούτε κλέφτες ούτε μέθυσοι, ούτε λοίδοροι, ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.» Και αυτά έχουν ειπωθεί για εκείνους που ζουν στον κοινωνικό βίο· για εμάς όμως δεν είναι έτσι. Αλλά τι ισχύει; «Όσοι ανήκουν στον Χριστό σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες.» Και εσείς δεν είστε από τον κόσμο τούτο, και «Το δικό μας πολίτευμα υπάρχει στους ουρανούς.» Γιατί λοιπόν χάνουμε τη μακαριότητά μας; Γιατί εξευτελίζουμε την ευγένεια της κλήσης μας; Γιατί δεν μιμούμαστε τους αδελφούς μας που ζουν με καλόν τρόπο, των οποίων ο βίος είναι φωτεινός και ο έπαινος προέρχεται από τον Θεό και τους ανθρώπους; Δεν θα συνέλθουμε επιτέλους κάποτε και εμείς;

«Εγώ όμως σας λέω να μην ορκίζεστε καθόλου.» Πάλι λέει: «Ειπώθηκε: Θα αγαπήσεις τον πλησίον σου και θα μισήσεις τον εχθρό σου. Εγώ όμως σας λέω: Αγαπάτε τους εχθρούς σας, ευλογείτε αυτούς που σας καταρώνται, κάνετε καλό σε αυτούς που σας μισούν.» Βλέπεις πόσο μεγάλη είναι η διαφορά των δύο διαθηκών; Η μεν πρώτη απαγορεύει τις ίδιες τις πράξεις, η δε δεύτερη απαγορεύει ακόμη και τις αφορμές από τις οποίες πηγάζουν οι πράξεις, ώστε να μη ριζώσει από εκεί η αμαρτία. Εάν, λοιπόν, εμείς βρεθούμε να μη ζούμε ούτε σύμφωνα με τον Νόμο ούτε σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, αλλά, τρόπον τινά, σαν τους εθνικούς, τι θα πάθουμε εκείνη την ημέρα; «Μην πλανάσθε», λέει, «ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε μαλακοί ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες ούτε κλέφτες ούτε μέθυσοι ούτε λοίδοροι ούτε άρπαγες θα κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού.» Και γι' αυτό, όπως πολλές φορές, έτσι και τώρα για λόγους ασφαλείας παραγγέλλω, να μη ζει κανείς απομονωμένος, να μη συμπεριφέρεται με αδιαφορία, να μη θησαυρίζει χρυσάφι, να μην κατέχει δούλο· να μην εκτρέφει άλογα, να μην εκτρέφει βόδια, ούτε να ασχολείται με οτιδήποτε άλλο πέρα από τον κανόνα του διωγμού· διότι από αυτά προέρχονται τα μεγαλύτερα και χειρότερα αμαρτήματα.

Εσύ όμως δεν άκουσες τη Γραφή που λέει ότι ο Θεός «δεν λυπήθηκε τον αρχαίο κόσμο, αλλά διαφύλαξε τον Νώε, όγδοο κατά σειρά, ως κήρυκα της δικαιοσύνης, επιφέροντας κατακλυσμό σε έναν κόσμο ασεβών»; Δεν έμαθες ότι ο Κύριος «κατέκρινε σε καταστροφή τις πόλεις των Σοδόμων και της Γομόρρας, μετατρέποντάς τες σε στάχτη, θέτοντάς τες ως παράδειγμα για εκείνους που στο μέλλον θα ζούσαν με ασέβεια»; Δεν άκουσες πολλές φορές τον Απόστολο να φωνάζει δυνατά: «Μην πλανάσθε· ούτε πόρνοι ούτε ειδωλολάτρες ούτε μοιχοί ούτε θηλυπρεπείς ούτε αρσενοκοίτες ούτε πλεονέκτες ούτε κλέφτες ούτε μέθυσοι ούτε υβριστές ούτε άρπαγες πρόκειται να κληρονομήσουν τη βασιλεία του Θεού»; Πώς λοιπόν, ενώ τα έχεις ακούσει αυτά, λες ότι αγνοούσες το κακό;