Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Α΄ 1:14

Γι' αυτό και η γυναίκα στα βιβλία των Βασιλειών, όταν προσευχόταν κραυγάζοντας, ο ιερέας της έκλεισε το στόμα, θεωρώντας ότι ήταν μεθυσμένη· και όμως εκείνη, επειδή προσευχόταν νοερώς, εισακούστηκε και γέννησε τον Σαμουήλ. Γι' αυτό και εσύ, γιατί κραυγάζεις όταν προσεύχεσαι, σαν να μην ακούει ο Θεός; Άκουσε εκείνον που λέει: «Αυτός που φύτεψε το αυτί, δεν ακούει;» Διότι, εάν εσύ που έχεις αυτιά ακούς, πόσο μάλλον ο Δημιουργός των αυτιών; Γι' αυτό, όταν προσευχόμαστε στον Κύριο, ας μην κραυγάζουμε σαν να μην ακούει ο Θεός· διότι ο Θεός ακούει και αυτούς που σιωπούν.

«Αλλά δεν μπορώ», λέει, «επειδή είμαι άνθρωπος». Επομένως, ας σου παρουσιάσουμε ανθρώπους. Και μην νομίσεις ότι θα αναφέρω τον Παύλο ή τον Πέτρο, αλλά κάποιους από τους μικρότερους και πολύ κατώτερους. Το παιδάριο του Ηλεί ύβρισε την Άννα λέγοντας: «Απομάκρυνε το κρασί σου». Τι θα μπορούσε να είναι πιο προσβλητικό από αυτό; Τι απάντησε λοιπόν εκείνη; «Εγώ είμαι γυναίκα που βρίσκεται σε σκληρή ημέρα». Πραγματικά, τίποτα δεν ισούται με τη θλίψη· είναι η μητέρα της φιλοσοφίας. Η ίδια αυτή γυναίκα, λοιπόν, ενώ είχε την αντίζηλό της, δεν την ύβρισε. Αλλά τι έκανε; Καταφεύγει στον Θεό, και ενώ προσεύχεται ούτε καν την φέρνει στο νου της, ούτε λέει: «Επειδή με ονειδίζει η τάδε, υπερασπίσου με». Τόσο φιλόσοφος ήταν η γυναίκα αυτή (ας ντραπούμε εμείς οι άνδρες)· καίτοι γνωρίζετε ότι τίποτα δεν ισούται με τη ζηλοτυπία.

γ΄. Έτσι και ο Μωυσής προσευχόταν· γι' αυτό, και ενώ εκείνος δεν άρθρωνε καμία λέξη, λέει ο Θεός: «Τι φωνάζεις προς εμένα;». Διότι οι άνθρωποι ακούνε μόνο αυτήν την εξωτερική φωνή· ο Θεός όμως, πριν από αυτήν, ακούει εκείνους που κράζουν από μέσα τους. Άρα είναι δυνατόν να εισακούεται κάποιος και χωρίς να φωνάζει, και ενώ βαδίζει στην αγορά να προσεύχεται νοερά με μεγάλη προσήλωση, και ενώ κάθεται σε συντροφιά με φίλους, και κάνοντας οτιδήποτε, να καλεί τον Θεό με δυνατή βοή – την εσωτερική εννοώ – και σε κανέναν από τους παρόντες να μην την καθιστά φανερή. Αυτό ακριβώς έκανε τότε και αυτή η γυναίκα. Διότι η φωνή της δεν ακουγόταν, όπως λέει η Γραφή, και ο Θεός την εισάκουσε. Τέτοια ήταν η εσωτερική της κραυγή. Και της είπε ο υπηρέτης του Ηλεί: «Έως πότε θα είσαι μεθυσμένη; Απομάκρυνε το κρασί σου από πάνω σου και φύγε από το πρόσωπο του Κυρίου». Εδώ ακριβώς μπορεί κανείς να διακρίνει τη φιλοσοφία της γυναίκας. Στο σπίτι την ονείδιζε η αντίζηλη· ήλθε στον ναό, και ο υπηρέτης του ιερέα την εξύβρισε, και ο ιερέας την επιτίμησε. Ξέφυγε από τον χειμώνα του σπιτιού της, ήλθε στο λιμάνι, και βρήκε πάλι κύματα· ήλθε να λάβει φάρμακο, και εκείνη όχι μόνο δεν το έλαβε, αλλά απέκτησε και άλλη πληγή μέσω των ονειδισμών, και το τραύμα της ερεθιζόταν περισσότερο εξαιτίας τους. Διότι γνωρίζετε καλά πώς αντιδρούν στις λοιδορίες και τις ύβρεις οι πονεμένες ψυχές.

Αυτό που εννοεί, είναι το εξής: Εάν δεν ήταν Δεσπότης, ούτε τόσο ανώτερος από εμάς, αλλά κάποιος ομότιμος φίλος, ποια δικαιολογία θα είχαμε, ενώ ευεργετηθήκαμε τόσο πολύ από αυτόν, να τον ανταμείβουμε με τα αντίθετα; Είδες το φιλόθεο φρόνημα, και πώς δεν υπερηφανεύεται, ούτε καυχάται για το ότι υπέμεινε γενναία εκείνες τις υπερφυσικές πληγές, ούτε θεωρεί πως αυτή η τόση μεγάλη υπομονή είναι δείγμα σοφίας και μεγαλοψυχίας, αλλά σαν να εξοφλούσε ένα αναγκαίο χρέος, και σαν να μην υπέστη τίποτα το παράλογο, αποστόμωσε με τόση άνεση τη γυναίκα του; Αυτό συνέβη και στην περίπτωση αυτής της γυναίκας. Επειδή, δηλαδή, την είδε [ο διάβολος] να υπομένει γενναία την ατεκνία και να ικετεύει τον Θεό, υποκίνησε τον υπηρέτη του ιερέα, για να την εξαγριώσει περισσότερο. Αλλά η γυναίκα δεν έπαθε τίποτα από αυτά, αντίθετα, έχοντας μάθει να υπομένει τις λοιδορίες μέσα στο σπίτι της και έχοντας εξασκηθεί από τις ύβρεις της αντίζηλής της, αντιμετώπιζε πλέον άφοβα τέτοιου είδους προσβολές. Γι' αυτό και μέσα στο ιερό επέδειξε μεγάλη πραότητα, υπομένοντας με πολλή ανδρεία και μεγαλοψυχία τα σκώμματα για δήθεν μέθη και οινοποσία. Τίποτα όμως δεν συγκρίνεται με το να ακούσουμε τα ίδια της τα λόγια. Όταν, δηλαδή, ο υπηρέτης είπε: «Απομάκρυνε το κρασί από πάνω σου και φύγε από το πρόσωπο του Κυρίου», η Άννα αποκρίθηκε και είπε: «Όχι, κύριε». Αυτόν που την πρόσβαλε, τον αποκάλεσε κύριο. Και δεν είπε αυτό που λένε πολλοί άνθρωποι: «Σε εμένα τα είπε αυτά ο ιερέας;»

Ιδού, έφτασε ο καιρός που πόθησα να δω· ημέρα έλαμψε για μένα και έτος δεκτό· στο σπίτι του Σίμωνα καταλύει ο Θεός μου· θα σπεύσω προς αυτόν και θα κλάψω, όπως η Άννα, για τη στειρότητά μου· κι αν ο Σίμων με θεωρήσει μεθυσμένη, όπως τότε ο Ηλεί την Άννα, εγώ παραμένω προσευχόμενη, κράζοντας σιωπηλά: «Κύριε, δεν ζήτησα τέκνο, τη μονογενή μου ψυχή ζητώ που έχασα· όπως με τον Σαμουήλ για την άτεκνη και τον Εμμανουήλ για την άνανδρη, σήκωσες το όνειδος της στείρας· λύτρωσε την πόρνη από τον βόρβορο των έργων μου». Ενδυναμώνεται μεν η πιστή με τέτοια λόγια, και σπεύδει για την αγορά του μύρου, και φτάνει φωνάζοντας στον μυροπώλη: «Δώσε μου, αν έχεις, μύρο αντάξιο του φίλου μου, αυτού που δικαίως και αγνά αγαπιέται, αυτού που πυρπόλησε τα πάντα μέσα μου, και τα σπλάχνα και την καρδιά· μη σε μέλει καθόλου για το τίμημα· γιατί με αμφισβητείς;»

Ρεύμα ζωής ανέβλυσες σε εμάς, εσύ που παραδόθηκες για να τραφείς στα Άγια και απόλαυσες την τροφή των αγγέλων, όντας αγία ανάμεσα στα άγια, όπως ορίστηκε, ναός και δοχείο του Κυρίου. Οι παρθένες προσήγαγαν την Παρθένο με λαμπάδες, προτυπώνοντας τον Ήλιο τον οποίο εκείνη επρόκειτο να προσφέρει στους πιστούς. Η στείρα γεννά τη Θεοτόκο και τροφό της ζωής μας: «Ω, μυστήριο που τελείται επί της γης». Μετά τον τοκετό η Άννα αναφώνησε προς τον προγνώστη Ποιητή και Θεό μας: «Με εισάκουσες, Δέσποτα, όπως την Άννα, όταν ο Ηλεί την κατηγορούσε για μέθη. Εκείνη υποσχέθηκε ότι ο Σαμουήλ, όταν θα γεννιόταν, θα ιεράτευε στον Κύριο. Εσύ, λοιπόν, όπως άλλοτε, το δώρισες και σε εμένα. Η στείρα γεννά τη Θεοτόκο και τροφό της ζωής μας».