Πατερικές αναφορές στο Α΄ ΠΡΟΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΙΣ 5:17

Αυτά τα είπαμε όχι για να κατακρίνουμε άλλους, αλλά για να ομολογήσουμε τις δικές μας ελλείψεις. Διότι το πρώτο είναι γνώρισμα υπερηφάνειας, ενώ το δεύτερο ταπεινοφροσύνης. Και «ο Κύριος αντιτάσσεται στους υπερηφάνους, ενώ στους ταπεινούς δίνει χάρη», μέσω της οποίας μας οδηγεί όχι μόνο στη γνώση, αλλά και στην έξη της ιερής αρετής, εννοώ δηλαδή της απερίσπαστης προσευχής, την οποία ο μακάριος Παύλος, θέλοντας να μην την παραμελούμε καθόλου, λέει: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Συγχρόνως δε, φανερώνοντας και το αμετεώριστο του νου, είπε: «Μην προσαρμόζεσθε στο σχήμα αυτού του αιώνα, αλλά να μεταμορφώνεσθε με την ανακαίνιση του νου σας, ώστε να διακρίνετε ποιο είναι το θέλημα του Θεού, το αγαθό και ευάρεστο και τέλειο». Επειδή, δηλαδή, απέναντι στην ολιγοπιστία και την ασθένειά μας ο Θεός έθεσε διάφορες εντολές, έτσι ώστε ο καθένας, ανάλογα με τη δική του προθυμία, να αποφύγει την κόλαση και να επιτύχει τη σωτηρία, για τον λόγο αυτό ο Απόστολος μας οδηγεί στο τέλειο θέλημα του Θεού, μη επιθυμώντας καθόλου να κατακριθούμε. Γνωρίζοντας δε ότι η προσευχή συνεργεί στο να κατορθωθούν όλες οι εντολές, δεν παύει με πολλούς τρόπους και μορφές να δίνει παραγγελίες γι' αυτήν λέγοντας: «Να προσεύχεσθε σε κάθε καιρό εν πνεύματι, και για τον σκοπό αυτό να αγρυπνείτε με κάθε επιμονή και δέηση». Από αυτό κατανοούμε ότι υπάρχει διαφορά μεταξύ προσευχής και προσευχής.

Άλλοι λοιπόν είναι αυτοί που άλλοτε νικούν και άλλοτε νικιούνται, πέφτουν και σηκώνονται, προξενούν θλίψη και θλίβονται, πολεμούν και πολεμούνται, και άλλοι είναι αυτοί που παρέμειναν στην πρώτη τους πτώση εξαιτίας της μεγάλης τους άγνοιας και ούτε καν γνωρίζουν ότι έχουν ξεπέσει, στους οποίους με ευσπλαχνία απευθύνεται ο προφήτης: «Μήπως αυτός που πέφτει δεν σηκώνεται; Ή αυτός που αποστρέφεται τον δρόμο του δεν επιστρέφει;» Και πάλι: «Ξύπνα εσύ που κοιμάσαι, και σήκω από τους νεκρούς, και θα σε φωτίσει ο Χριστός.» Προς εκείνους όμως που δεν θέλουν να αναλάβουν τον κόπο της ανέγερσης και να παραμείνουν αφοσιωμένοι στην προσευχή, αλλά και να υποστούν θλίψεις χάριν της ευσέβειας για τη μέλλουσα βασιλεία, λέει: «Στην καταστροφή σου, Ισραήλ, ποιος θα σε βοηθήσει;» Δεν πρόκειται για «τραύμα, ούτε μώλωπα, ούτε πληγή που φλεγμαίνει», ούτε για κάποιο από τα κακά που συμβαίνουν παρά τη θέλησή μας· διότι αυτή η πληγή είναι εκούσια. Αυτή είναι η «αμαρτία προς θάνατον», η οποία δεν θεραπεύεται ούτε καν με τις προσευχές των άλλων. Διότι λέει: «Προσπαθήσαμε να θεραπεύσουμε τη Βαβυλώνα, αλλά δεν γιατρεύτηκε», επειδή η νόσος είναι αυθαίρετη, και δεν μπορεί πλέον «να τοποθετηθεί καταπραϋντικό, ούτε λάδι, ούτε επίδεσμοι», δηλαδή οι βοήθειες που προέρχονται από άλλους. Αυτά και τα παρόμοια διακηρύττει η θεία Γραφή προς εκείνους που ευτελίζουν την προσευχή και, εκτός περιπτώσεων ανάγκης και ασθένειας, την περιορίζουν σε ορισμένες ώρες και στιγμές, ενώ ο μεν Κύριος νομοθέτησε να προσφέρεται αυτή στον παντοδύναμο Θεό «πάντοτε νύχτα και ημέρα», ο δε Απόστολος «αδιαλείπτως».

Ότι βεβαίως, κυρίως κατά την ώρα της αναίμακτης θυσίας, ο λόγος προτρέπει τους υποδιακόνους να στέκονται στις θύρες του ναού και να εμποδίζουν, όπως έχει λεχθεί, την είσοδο στους απίστους και τους κατηχουμένους, λέγοντας «τας θύρας, τας θύρας, πρόσχωμεν», και όχι μόνο αυτό, αλλά προτρέπει και όλους τους πιστούς να κλείνουν τις θύρες των αισθήσεών τους από την εξωτερική περιπλάνηση και να μην παρατηρούν αδιάκριτα τα φρικτά μυστήρια που τελούνται από τους ιερείς στο ιερό βήμα, το γνωρίζω και εγώ. Αλλά αυτή η φράση δεν περιορίζεται μόνο σε αυτά, όπως ακριβώς δεν περιορίζεται ούτε το «ευχαριστήσωμεν τω Κυρίω». Διότι δεν οφείλουμε να ευχαριστούμε τον Κύριο μόνο για την υπέρ ημών προσφερόμενη θυσία, αλλά και για όλη την ανέκφραστη ευσπλαχνία και αγαθότητα του Θεού προς εμάς, καθώς και για όσα άλλα οικονομούνται από την Πρόνοια στη ζωή μας, τα ευνοϊκά και τα δυσμενή, ή ακόμη και για όσα λέγονται ή πράττονται από εμάς· έχουμε την εντολή από τον απόστολο να ευχαριστούμε σε όλη τη ζωή μας, όταν λέει τα εξής: «Και κάθε τι που κάνετε με λόγια ή με έργα, να τα κάνετε όλα στο όνομα του Κυρίου Ιησού Χριστού, ευχαριστώντας τον Θεό και Πατέρα μέσω αυτού», και πάλι: «Πάντοτε να χαίρεστε, αδιάλειπτα να προσεύχεστε, σε όλα να ευχαριστείτε· διότι αυτό είναι το θέλημα του Θεού εν Χριστώ για εσάς».

Επομένως, ο Απόστολος Παύλος προστάζει τους κοσμικούς και τους παραγγέλλει να προσεύχονται παντοτινά: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε», διότι είναι δυνατόν σε αυτούς να προσεύχονται αδιάκοπα, και όταν εργάζονται, και όταν τρώνε και πίνουν, και όταν βρίσκονται στον οίκο τους, και όταν βρίσκονται έξω, και όταν κάθονται, και όταν περπατούν· αρκεί μόνο να θέλουν να αφήνουν τις πολυλογίες και να συγκεντρώνουν τον νου τους στην καρδιά τους·

Βλέπεις ότι όλα όσα προέρχονται από τον Θεό προς εμάς οδηγούν μόνο σε δοξολογία και ευχαριστία· ενώ για τις ικεσίες αυτές και τις δεήσεις είμαστε εμείς οι αίτιοι. Γι' αυτό, μνημονεύοντας όλα τα αγαθά, τόσο τα σωματικά όσο και της ψυχής, στις προσευχές μας προς τον Θεό, τα μνημονεύουμε όλα με ευχαριστία, είτε μας είναι όλα παρόντα είτε όχι. Διότι Εκείνος τα έδωσε όλα μια για πάντα και δεν κράτησε τίποτα για τον εαυτό Του. Και γνωρίζοντάς το αυτό ο μακάριος Απόστολος έδωσε την εντολή να ευχαριστούμε για όλα, γράφοντας: «Πάντοτε να χαίρεστε, για το καθετί να ευχαριστείτε». Γι' αυτόν τον λόγο, την πιο τέλεια και ακριβέστατη επικοινωνία με τον Θεό, την τελετή της θείας κοινωνίας, στην οποία δεν μνημονεύουμε αυτήν ή εκείνη τη χάρη αλλά απλώς όλα τα αγαθά του Θεού, και αυτά που έχουμε ήδη στην πράξη και όσα πρόκειται να λάβουμε, ήταν εύλογο να την ονομάζουμε Ευχαριστία, αντλώντας την ονομασία της όχι από εκείνα τα οποία έχουμε ανάγκη όταν δυστυχούμε, αλλά από εκείνα με τα οποία ο Θεός μάς ευεργετεί, ούτε από τη δική μας φτώχεια, αλλά από τον πλούτο της δικής Του αγαθότητας.

Γι' αυτό τον λόγο οι ενάρετοι προφυλάσσονται από τις μέριμνες και αντιμετωπίζουν εξαρχής τα κακά από τη ρίζα τους, και τηρούν την καρδιά τους μόνο για τον Θεό, σαν κάποιο ιερό τέμενος, ξεχωρίζοντας τη μνήμη αποκλειστικά για Εκείνον. Διότι γνωρίζουν, βέβαια, ότι αφενός, στους πολλούς δεν επιτρέπεται ούτε καν να αγγίζουν τους ιερούς οίκους και ότι είναι αθέμιτο να χρησιμοποιούνται για κάποιον άλλο σκοπό τα σκεύη και τα ιερά καλύμματα που έχουν με αυτόν τον τρόπο αφιερωθεί· αφετέρου, τίποτα από τα ιερά δεν είναι ίσο με μια ψυχή που έχει καθιερωθεί στον Θεό, γι' αυτό και πρέπει περισσότερο από κάθε τι να παραμένει άβατο για όσους πωλούν και αγοράζουν, και να είναι απαλλαγμένη από τους πάγκους των αργυραμοιβών και από παρόμοια πράγματα. Διότι, αν ο οίκος της προσευχής έπρεπε να διατηρείται έτσι, πώς άραγε πρέπει να θεωρούμε τον ίδιο τον προσευχόμενο, για χάρη του οποίου και εκείνος ο τόπος έπρεπε να είναι καθαρός από θορύβους; Και ενώ για τον υλικό ναό, η ονομασία του δεν βρισκόταν πάντοτε σε ενέργεια ούτε ήταν πάντοτε οίκος προσευχής, επειδή μερικές φορές έμενε κενός από προσευχομένους, για τους χριστιανούς αντίθετα, ο νόμος του Παύλου προστάζει να παραμένουν διαρκώς προσηλωμένοι στην κοινωνία με τον Θεό, «προσευχόμενοι αδιαλείπτως».

Η προσευχή έγινε για σένα πρόξενος αυτού του πράγματος έστω και για λίγο; Παράτεινέ την. Ο θείος Παύλος πριν από εμάς σου απευθύνει την προτροπή, λέγοντας «αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Μήπως όμως αυτό ήταν δώρο της εγκράτειας; Να την εφαρμόζεις πιο επιμελώς· διότι εκ φύσεως αυτή διαθέτει ακαταμάχητη δύναμη απέναντι σε τέτοιου είδους πάθη. Μήπως πάλι προήλθε από την ελεημοσύνη προς τους φτωχούς; Μην απομακρύνεσαι από την ελεημοσύνη· διότι αυτό το ιερό έλαιο ανάβει μεγάλη λαμπάδα και επιμερίζει τις ενέργειές του, και με τις μεν καταφλέγει τα πάθη, ενώ με τις δε φωτίζει και κατευθύνει τα βήματα προς τον δρόμο της αρετής. Μήπως όμως οφείλεται στο ότι συγχώρεσες εκείνους που φάνηκε ότι έσφαλαν απέναντί σου; Εάν είναι δυνατόν, να μην οργίζεσαι καθόλου· αν όμως παρασυρθείς, τότε πάντοτε, πριν από τη δύση του ηλίου, επιστρέφοντας στον εαυτό σου, να αφοσιώνεσαι πλήρως στη συγχώρεση. Και για να μιλήσουμε απλά, μέσω εκείνου από το οποίο κατάφερες για λίγο να καθαρθείς, μέσω αυτού μην παύσεις ποτέ να επιδιώκεις και τη διά βίου καθαρότητα· διότι διαφορετικά δεν είναι καθόλου δυνατόν να βρεις ανακούφιση από αυτά που σε ενοχλούν, παρά μόνο διά μέσου κάποιου από αυτά που αναφέρθηκαν, ή μερικών εξ αυτών, ή και όλων μαζί.

Εφόσον, λοιπόν, ο σκοπός της ευσέβειας προβάλλει ως ένας για όλους, τον οποίο εκθέσαμε προηγουμένως διεξοδικά παραθέτοντας μαρτυρίες από τις Γραφές - το να αξιωθεί δηλαδή κανείς, μέσω της πίστης και της πολλής προσπάθειας σε όλες τις αρετές, την πλήρωση του Αγίου Πνεύματος και να αποκτήσει την παντελή απαλλαγή από τα πάθη, πράγμα που συνιστά τον καθαρισμό της καρδιάς που συντελείται μέσω του αγιαστικού Πνεύματος στις πιστές και ευλαβείς ψυχές. Ας παραδώσει, επομένως, ο καθένας τον εαυτό του στο αγαθό, ανάλογα με το πόσο εκτείνεται ο έρωτας της ψυχής του προς τον Θεό. Και στο εξής, εάν κάποιος επιθυμεί να επιμένει αδιάλειπτα στις προσευχές και να αφιερώνεται στις νηστείες σύμφωνα με το λόγιο του αποστόλου Παύλου: «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε» και «Να προσκαρτερείτε στην προσευχή», καθώς και με τα λεγόμενα του Κυρίου: «Πόσο μάλλον ο Θεός θα αποδώσει δικαιοσύνη σε αυτούς που βοούν προς αυτόν νύχτα και ημέρα;». Αναφέρεται δε ότι έλεγε και παραβολή για την ανάγκη να προσεύχονται πάντοτε και να μην αποκάμνουν. Τον τρόπο δε με τον οποίο θα αξιωθούν την ένδυση των επουράνιων όπλων, όπως έχει προειπωθεί, όσοι επιθυμούν και πιστεύουν ότι θα την αποκτήσουν, ο απόστολος τον υπέδειξε με ακρίβεια λέγοντας: «Προσευχόμενοι σε κάθε καιρό εν Πνεύματι με κάθε προσευχή και δέηση, και γι' αυτό το σκοπό αγρυπνώντας με κάθε επιμονή και δέηση».

Λόγος 54ος. Τι να πούμε στους αγαπητούς μας αδελφούς, ή τι να υπενθυμίσουμε σε εσάς που ετοιμάσατε τους εαυτούς σας να πορευθούν οπίσω από τον Χριστό; Να σας πούμε ότι εκείνος που θέλει να ευαρεστήσει τον Θεό πρέπει να αναχωρήσει και να αποταχθεί αυτόν τον κόσμο; Ιδού, έχετε ήδη προλάβει να το κάνετε αυτό. Αλλά, μήπως να σας πούμε ότι αυτός που βούλεται να ακολουθήσει τον λόγο του Κυρίου πρέπει να γίνει ξένος και αλλότριος προς την πατρίδα του, τους γονείς, τους συγγενείς και τους φίλους του, εξαιτίας της αγάπης προς τον Κύριο και της ένθερμης επιθυμίας για τις εντολές του; Ιδού, και αυτό ο καθένας από εσάς το έπραξε πρόθυμα και έχει γίνει ξένος προς την ίδια του την πατρίδα για χάρη του Θεού. Αλλά μήπως να σας υπενθυμίσουμε την ανάγκη να εγκαρτερείτε στις προσευχές και στις νηστείες, σύμφωνα με την προσταγή του Κυρίου και την παραίνεση του Αποστόλου; Διότι ο Κύριος έλεγε: «παραβολή για το ότι πρέπει πάντοτε να προσεύχονται και να μην αποκάμνουν», και ο Απόστολος: «αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Όμως ιδού, με τη χάρη του Χριστού, βλέπουμε ότι διατελείτε σε αυτό το έργο και παραμένετε σε αυτό. Ή μήπως να σας πούμε ότι πρέπει να είστε έμπειροι στις θεόπνευστες Γραφές και να έχετε εντρυφήσει σε αυτές, ώστε να μην λησμονείτε τα ζωντανά λόγια του Κυρίου, τις εντολές του και τα θεία παραγγέλματά του; Ιδού, με τη χάρη του Κυρίου εξασκείστε σε αυτές και διαρκώς τις μελετάτε.

ΘΕΟΛΟΓΙΚΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ Και κατά εκείνων που επιχειρούν να θεολογούν χωρίς Πνεύμα. Εκείνος που έχει λάβει άνωθεν το χάρισμα να φέρει αδιάκοπα στο στόμα του την αίνεση του Θεού, εκείνος που ανοίγει το στόμα του και ελκύει πνεύμα ζωής, φροντίζει να το κάνει αυτό ολοένα και πιο πλατύ κάθε ώρα, για να υποδεχθεί πιο άφθονα τον Λόγο της ζωής, ο οποίος είναι ο άρτος που κατεβαίνει από τον ουρανό, για τον οποίο έχει λεχθεί: «Άνοιξε διάπλατα το στόμα σου και θα το γεμίσω». Επομένως, και εκείνος που έχει αξιωθεί από τον Θεό να γίνει τέτοιος, μπορεί να έχει την έννοια του Θεού διαπαντός ενυπάρχουσα στην ψυχή του, αποτυπωμένη άπαξ και σαν σφραγισμένη στο ηγεμονικό της ψυχής. Μπορεί επίσης, σύμφωνα με την αποστολική παραίνεση, πάντοτε να χαίρεται, να προσεύχεται αδιαλείπτως, να ευχαριστεί για το κάθε τι, να τα κάνει όλα προς δόξαν Θεού, είτε τρώει είτε πίνει, τρεφόμενος και δυναμωμένος ακατάπαυστα δηλαδή από τον άρτο της ζωής. Σε έναν τέτοιον άνθρωπο, όταν κοιμάται, η καρδιά του αγρυπνά, και όταν είναι ξύπνιος, ποτέ δεν χωρίζεται από τον Θεό με κανέναν τρόπο. Και δηλώνοντας αυτό, ο Απόστολος λέει: «Εκείνος που προσκολλάται στη γυναίκα είναι ένα σώμα, και εκείνος που προσκολλάται στον Κύριο είναι ένα πνεύμα». «Διότι ο Θεός είναι πνεύμα, και εκείνοι που τον προσκυνούν πρέπει να τον προσκυνούν με πνεύμα και αλήθεια.»

Ο Θεόδωρος προς τις πανταχού διεσπαρμένες αδελφότητες, μαζί με όσους αγωνίζονται για την ομολογία του Χριστού, απευθύνει χαιρετισμό. Πρέπει να θεωρούμε ως απόλυτη χαρά, αδελφοί μου, τις παρούσες θλίψεις, εφόσον για τον Χριστό υφίστανται και οι διωγμοί των διωκόμενων και οι φυλακίσεις των φυλακισμένων, και θα πρόσθετα και τα μαστιγώματα όσων μαστιγώνονται. Δεν θα σταματήσω, λοιπόν, να απευθύνομαι, να παρακαλώ και να υπενθυμίζω, τόσο σε όλους μαζί όσο και στον καθένα ξεχωριστά, αν και γνωρίζω ότι είστε στερεωμένοι στην πίστη και έχετε εκ των ένδον την παρηγοριά και τη νουθεσία. Όμως, εγώ ο αμαρτωλός έχω χρέος να συνεισφέρω και το δικό μου μερίδιο, πολύ περισσότερο επειδή με πιέζει ο πόθος μου· διότι σας αγαπώ με ζήλο Θεού, στολίζομαι εγώ ο αστόλιστος με τις ομολογιακές σας αρετές. Εσείς είστε η χαρά και ο στέφανός μου, το έρεισμα και το ακατανίκητο στήριγμά μου. Ναι, σας ζητώ και σας προτρέπω να παραμένετε όλοι ακλόνητοι με κάθε ευθυμία και προθυμία. «Πάντοτε», λέει ο θείος Απόστολος, «να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε, σε όλα να ευχαριστείτε». Και δεν αποτελούν αυτά χαρά και αγαλλίαση, εφόσον, αν συμπάσχουμε, θα συνδοξαστούμε, αν πεθάνουμε, θα συζήσουμε, και αν υπομείνουμε, θα συμβασιλεύσουμε, όπως είναι γεγραμμένο; Πόσο μεγάλη είναι η υπόσχεση, αγαπητοί· ακόμη και αν ριχτούμε στη φωτιά, θα το υποστούμε, ακόμη και αν παραδοθούμε σε θηρία, ας το υπομείνουμε.

Έχετε, λοιπόν, καλά παραδείγματα για την πρόοδο στην αρετή, όσες και όσους έχουν εκδημήσει· έχετε τους βίους των αγίων, τις νομοθεσίες των πατέρων· έχετε το σπουδαιότερο από όλα, τον Θεό και Δημιουργό των πάντων ανάμεσά σας, σύμφωνα με την αψευδή Του υπόσχεση· έχετε την αγία Θεοτόκο βοηθό, και όλους τους αγίους πρεσβευτές· έχετε και τη δική μας μηδαμινότητα, που έχει όλη την προθυμία για το καλό σας. Όλα λοιπόν να τα πράττετε σωστά, όλα να τα φέρνετε εις πέρας ειρηνικά, πάντοτε να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε, για τα πάντα να ευχαριστείτε, όπως αναφωνεί ο μέγας Απόστολος· με τις πρεσβείες του οποίου είθε να σωθούμε και εμείς και εσείς.

Τι λέει λοιπόν ο μέγιστος οικονόμος αυτών; «Πάντοτε να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε, σε όλα να ευχαριστείτε». Αν, επομένως, σε κάθε καιρό και σε κάθε περίσταση και αδιαλείπτως έχει διαταχθεί σε εμάς να χαιρόμαστε και να ευχαριστούμε και να προσευχόμαστε, δεν πρόκειται να περάσει χρόνος, ούτε καν μια στιγμή, που να μην περιλαμβάνει για τον αληθινό χριστιανό τη χαρά και την ευχαριστία. Δεν είναι επομένως θλιβερά τα παρόντα, οποιαδήποτε κι αν είναι αυτά, ακόμη κι αν περιέχουν τον υπερβολικό όγκο της δυστυχίας. Και αυτά δεν τα λέω επειδή τα αγνοεί η αγαθή σου ψυχή, αλλά έχουν ειπωθεί από μένα υπενθυμιστικά, επειδή μια ταλαιπωρημένη ψυχή μερικές φορές ατονεί μπροστά στο ύψος της θεωρίας. Ο δεύτερος λόγος μου είναι ότι, αν και οι εξουσιάζοντες σε απογύμνωσαν από πολλά από τα υπάρχοντά σου, σε καμία περίπτωση όμως δεν μπόρεσαν να σε στερήσουν από το πιο πολύτιμο κτήμα. Δεν βλέπεις και δεν ευχαριστείς για το πόση γνώση σου εναπέθεσε ως θησαυρό ο Θεός, πόση ευφράδεια γλώσσας, από την οποία σαν από άδυτους θησαυρούς της καρδιάς προφέρεις τους λόγους και τα διανοήματα εντελώς δωρεάν; Αυτό είναι το πιο σπουδαίο και από όλα τα πλούτη πολυτιμότερο και από κάθε περιουσία ανώτερο· το οποίο, αν το κατέχει κάποιος, στα μάτια εκείνου που έχει νου, είναι προτιμότερος από τους πάρα πολύ πλούσιους, ακόμη κι αν είναι ντυμένος μόνο με κουρέλια. Και αυτό το έχει αποδείξει σύνολος ο χορός των δικαίων, ενώ στα εξωτερικά πρόσωπα εκείνος ο Οδυσσέας, ο οποίος εμφανίστηκε γυμνός μετά από ναυάγιο στη βασιλοπούλα.

ΚΑΤΗΧΗΣΗ ΠΘ' ΟΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΜΕ ΚΑΘΕ ΠΡΟΘΥΜΙΑ ΚΑΙ ΠΡΟΑΙΡΕΣΗ ΝΑ ΚΑΤΕΡΓΑΖΟΜΑΣΤΕ ΤΗ ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΣ Αδελφοί και πατέρες, «υπάρχει καιρός για κάθε πράγμα», σύμφωνα με όσα έχουν γραφτεί. Καιρός όμως για να κατεργαζόμαστε τη σωτηρία μας είναι διαρκώς και πάντοτε. Διότι λέει ο Απόστολος: «Πάντοτε να χαίρεστε, αδιαλείπτως να προσεύχεστε, για το καθετί να ευχαριστείτε». Σε αυτά λοιπόν τα τρία κατορθώματα περικλείεται η σωτηρία μας. Διότι το να χαίρεται κανείς πάντοτε προξενεί δικαιοσύνη, το να προσεύχεται αδιαλείπτως δεν δίνει τόπο στον διάβολο εναντίον μας, και το να ευχαριστεί πάντοτε είναι ξεκάθαρη απόδειξη της αγάπης προς τον Θεό. Ρυθμίζοντας λοιπόν τη ζωή μας από παντού με αυτούς τους κανόνες, ας γινόμαστε ευάρεστοι στον Κύριο, χωρίς να μικροψυχούμε καθόλου, ούτε να παραλύουμε από ραθυμία στις διακονίες, στις ψαλμωδίες και στα εργόχειρά μας. Αντιθέτως, με κάθε μακροθυμία να επιτελούμε τα πάντα, «ως καλοί οικονόμοι της ποικίλης χάριτος του Θεού». Δεν βλέπουμε τους στρατιώτες, πώς εκστρατεύουν μαζί με τον βασιλιά με κάθε προθυμία; Και προς τι; Προς πολέμους, προς σφαγές, προς θανάτους. Και όμως, για την παρούσα δόξα και τον παροδικό πλούτο προχωρούν προς όλα με προθυμία.