Πότε καὶ τίσι; Πρὸ χάριτος καὶ τοῖς ὑπὸ νόμον φρουρουμένοις, καὶ εἰς ἑνὸς προσώπου μοναρχίαν ἀναγομένοις· ἡνίκα Θεὸς οὔπω σαρκὶ πεφανέρωτο· καὶ τῶν θύραθεν εἰδώλων οἱ πάλαι ἀπετειχίζοντο· ἔδει γὰρ τοῖς διὰ τοῦ προπάτορος Ἀβραὰμ εἰς ἔθνος ἐκλεκτὸν ἀναφοιτήσασι ταῦτα νενομοθετῆσθαι, φυγοῦσι τῆς πολυθεΐας τὸ βάραθρον. Ὅτι εἷς ἐστι Θεὸς καὶ Κύριος τῶν ἁπάντων· ὃν εἶδεν οὐδεὶς ἄνθρωπος, οὐδὲ ἰδεῖν δύναται, ὡς ὁ λόγος· οὗ οὐκ ἔστι σημασία, οὐχ ὁμοίωσις, οὐ περιγραφή, οὐ περιορισμός, οὔ τί πως ἂν τῶν ὅσα ὑπὸ κατάληψιν ἀνθρωπίνῃ διανοίᾳ ἔνεστι. Πρὸς ἃ ἐκεῖνο ἂν ῥηθείη εὖ μάλα τρανώτατα· Τίνι ὡμοιώσατε Κύριον; καὶ τίνι ὁμοιώματι ὡμοιώσατε αὐτόν; Παρ[ε]ῶ λέγειν ὅτι οὐχ ὅπερ ἂν πάντως ἐπὶ Θεοῦ ἀπείρητο, τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων. Ὁ γὰρ ἀποφήσας πρότερον τῷ ἱεροφάντῃ Μωσεῖ, αὐτίκα προστέταχε· Ποιήσεις γάρ, φησί, δύο Χερουβὶμ χρυσᾶ τορευτά, ἐπὶ τὰ δύο κλίτη· καὶ ἔσονται οἱ δύο Χερουβὶμ ἐκτείνοντες τὰς πτέρυγας ἐπάνωθεν, συσκιάζοντες ταῖς πτέρυξιν αὐτῶν ἐπὶ τοῦ ἱλαστηρίου· καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν εἰς ἄλληλα, καὶ γνωσθήσομαί σοι ἐκεῖθεν, καὶ λαλήσω σοι. Καὶ ἐν τῷ Λευιτικῷ· Ποίησον σεαυτῷ ὄφιν, καὶ θὲς αὐτὸν ἐπὶ σημείου, καὶ ἔσται ἐὰν δάκῃ ὄφις ἄνθρωπον, πᾶς ὁ δεδηγμένος ἰδὼν αὐτὸν ζήσεται.
Μετάφραση
Πότε και σε ποιους; Πριν από τη χάρη και σε αυτούς που φρουρούνταν υπό τον νόμο, και οι οποίοι ανάγονταν στη μοναρχία ενός προσώπου· όταν ο Θεός δεν είχε ακόμη φανερωθεί εν σαρκί και οι παλαιοί αποτειχίζονταν από τα εξωτερικά (ειδωλολατρικά) είδωλα. Διότι έπρεπε να νομοθετηθούν αυτά σε εκείνους που, μέσω του προπάτορα Αβραάμ, αναδείχθηκαν σε εκλεκτό έθνος, έχοντας αποφύγει το βάραθρο της πολυθεΐας. Ότι δηλαδή, ένας είναι ο Θεός και Κύριος των πάντων, τον οποίο κανένας άνθρωπος δεν είδε, ούτε μπορεί να δει, όπως λέει ο λόγος της Γραφής· για τον οποίο δεν υπάρχει ούτε προσδιορισμός, ούτε ομοίωση, ούτε περιγραφή, ούτε περιορισμός, ούτε τίποτα από όσα μπορούν να κατανοηθούν από την ανθρώπινη διάνοια. Ως προς αυτά, θα μπορούσε να λεχθεί εκείνο με πολύ μεγάλη σαφήνεια: «Με ποιον παρομοιάσατε τον Κύριο; Και με ποιο ομοίωμα τον παρομοιάσατε;». Παραλείπω να πω ότι δεν σημαίνει πως ό,τι γενικώς απαγορεύτηκε για τον Θεό, αυτό απαγορεύτηκε και για τα υπόλοιπα. Διότι Εκείνος που προηγουμένως το απαγόρευσε στον ιεροφάντη Μωυσή, αμέσως του πρόσταξε: «Θα κατασκευάσεις», λέει, «δύο Χερουβίμ χρυσά σφυρήλατα, στα δύο άκρα· και τα δύο Χερουβίμ θα εκτείνουν τις φτερούγες τους από πάνω, επισκιάζοντας με τις φτερούγες τους το ιλαστήριο· και τα πρόσωπά τους θα είναι στραμμένα το ένα προς το άλλο, και από εκεί θα σου γίνω γνωστός και θα σου μιλήσω». Και στο Λευιτικό: «Κατασκεύασε για τον εαυτό σου ένα φίδι και τοποθέτησέ το πάνω σε ένα σημάδι (κοντάρι), και θα συμβεί ώστε, εάν ένα φίδι δαγκώσει άνθρωπο, κάθε δαγκωμένος που θα το δει, θα ζήσει».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες