Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Δ΄ 4:27

Σχετικά δε με την ανάσταση λέει ο προφήτης: «και θα θρηνήσουν κατά φυλές, η μία φυλή απέναντι από την άλλη· η φυλή του Νάθαν ξεχωριστά και οι γυναίκες τους ξεχωριστά· η φυλή του Ιούδα ξεχωριστά και οι γυναίκες τους ξεχωριστά» και τα εξής. Έτσι διατάσσουν στην Εκκλησία και οι απόστολοι, έτσι διέταξε και ο Κύριος στο Ευαγγέλιο, κηρύττοντας σε εμάς το παράδειγμα με αφορμή μία γυναίκα, όταν είπε στη μητέρα του: «Μην με αγγίζεις· διότι δεν έχω αναβεί ακόμη προς τον Πατέρα». Έτσι και ο Γιεζή πλησιάζει τη Σουμανίτιδα απωθώντας την, για να μην καταλύσει την τάξη, για να μην προσβάλει τον θεσμό των προφητών. Ο προφήτης όμως, φερόμενος από το Άγιο Πνεύμα, έβλεπε τη Σουμανίτιδα να είναι γεμάτη οδύνη, και για χάρη παρηγοριάς υπερέβη την τάξη και το αποδέχθηκε προς στιγμήν για να παρηγορήσει τη γυναίκα, θεωρώντας δικαιολογημένο το να αγγίζει η γυναίκα τα πόδια του αντίθετα με τα καθιερωμένα, 〈εξαιτίας〉 της εσωτερικής ψυχικής της οδύνης και της λύπης της. Και τι χρειάζεται να λέω πολλά για αυτούς που μιμούνται τους σκύλους και ζηλεύουν τους χοίρους; Όσο για το ότι αποκαλεί τον εαυτό του Χριστό, σε ποιον από αυτούς που διαθέτουν σύνεση δεν θα φαινόταν αυτό το δόγμα ως έργο μανίας, ή 〈το〉 να λέει ότι «εγώ είμαι προφήτης»; Διότι ποιο είδος προφητείας φαίνεται να υπάρχει σε αυτούς, ή ποιο θαυμαστό έργο του Χριστού επιτελείται; Αν όμως ο ίδιος είναι ο Χριστός, σε ποιον κύριο έχει ελπίσει και έχει πιστέψει; Τι είναι αυτές οι κενοφωνίες της πλάνης; Τι είναι τα δόγματα των ανοήτων;

Τα δε αυθάδη παιδιά τα εξολόθρευσε με θηρία· στον διψασμένο στρατό ανέβλυσε ρεύματα υδάτων από την Εδώμ· διέσωσε μία γυναίκα από το χρέος με πηγές ελαίου· στη δε Σουναμίτιδα χάρισε παιδί που δεν είχε, και το ανέστησε πάλι από τους νεκρούς. Ανέκοψε τη φθορά από το χόρτο, και σε πολλούς απέκρουσε τον λιμό με λιγοστή τροφή.

Α΄. Ένα ζήτημα τίθεται σήμερα ενώπιόν μας, το οποίο απασχολεί πολλούς και εξετάζεται από πολλές πλευρές. Και ποιο είναι αυτό το ζήτημα; Λέει: «Γι’ αυτό, μην μπορώντας πια να υπομείνω, έστειλα τον Τιμόθεο για να πληροφορηθώ για την πίστη σας». Τι λες; Αυτός που γνωρίζει τόσα πολλά, αυτός που άκουσε άρρητα λόγια, αυτός που ανέβηκε μέχρι τον τρίτο ουρανό, αυτός δεν γνωρίζει, αν και βρίσκεται στην Αθήνα; Καίτοι η απόσταση δεν ήταν μεγάλη, ούτε είχε χωριστεί από αυτούς πριν από πολύ καιρό· διότι λέει: «Αφού απορφανισθήκαμε από εσάς για λίγο χρόνο». Δεν γνωρίζει λοιπόν ένας τέτοιος άνθρωπος τα όσα συμβαίνουν στους Θεσσαλονικείς, αλλά αναγκάζεται να στείλει τον Τιμόθεο για να μάθει για την πίστη τους; «Μήπως τυχόν», λέει, «σας πείραξε ο πειράζων, και αποβεί μάταιος ο κόπος μας;». Τι θα μπορούσε λοιπόν να πει κανείς; Ότι οι άγιοι δεν τα γνώριζαν όλα; Και το ότι δεν τα γνώριζαν, μπορεί να το συμπεράνει κανείς από πολλά σημεία, τόσο από τα παλαιότερα όσο και από τα μεταγενέστερα· όπως ακριβώς ο Ελισσαίος αγνοούσε τα σχετικά με τη γυναίκα· όπως ο Ηλίας έλεγε προς τον Θεό: «Εγώ απέμεινα μόνος, και ζητούν την ψυχή μου». Γι’ αυτό και άκουσε από τον Θεό ότι: «Άφησα για τον εαυτό μου επτά χιλιάδες άνδρες».

Γι' αυτό ακριβώς και ο Προφήτης είπε: «Μέσα στη θλίψη μου έκραξα, και με εισάκουσε», για να μάθεις να ανεβαίνεις λίγο-λίγο και να κάνεις τις προσευχές σου φτερωτές, ώστε να μη δυσανασχετείς ούτε να καταβάλλεσαι μέσα στις θλίψεις, αλλά να δρέπεις το κέρδος που προέρχεται από αυτές. Διότι, αν ο προφήτης Ελισσαίος, παρόλο που ήταν άνθρωπος, όταν τον πλησίασε η γυναίκα δεν επέτρεψε στον μαθητή του να την αποδιώξει, λέγοντας: «Άφησέ την, διότι η ψυχή της είναι γεμάτη οδύνη»· μη θέλοντας να φανερώσει με αυτό τίποτε άλλο, παρά μόνο ότι έχει ως μεγάλη υπεράσπιση και συνήγορο τη θλίψη· πόσο μάλλον ο Θεός, δεν πρόκειται να σε αποκρούσει όταν Τον πλησιάζεις με ψυχή γεμάτη οδύνη.

Ένας αμαρτωλός σαν εμένα δεν ζητά από τον Θεό να αξιωθεί θείας οράσεως. Διότι μια τέτοια αίτηση είναι από τη φύση της αντίθετη στο θέλημα του Θεού, καθώς συχνά γίνεται πρόξενος υπερηφάνειας και περιβάλλει τον άνθρωπο με καύχηση. Πρέπει όμως να σου μιλήσω για την όραση, επειδή επιθυμείς να ακούσεις. Εάν δεις άνθρωπο να ζει με αγνεία και να είναι προσκολλημένος στην ταπεινοφροσύνη, ελεήμονα, πράο, χρηστό, συμπαθή, φιλόθεο, φιλάδελφο, να κοσμείται με όλες γενικά τις αρετές, ω, τι οράματος αξιώθηκες! Διότι αξιώθηκες να δεις τον ίδιο τον αόρατο Θεό στον ορατό ναό Του και στην εικόνα Του. Εξάλλου, το διορατικό ή το προορατικό χάρισμα δίνεται από τον Θεό στους αγίους, όπως λέγεται, όταν Εκείνος το θέλει. Και πάλι δεν δίνεται, όταν δεν το θέλει. Διότι, όταν ο Θεός τους αποκαλύπτει τα κρυφά, γίνονται διορατικοί και προορατικοί. Όταν όμως δεν τα αποκαλύπτει, δεν διαφέρουν σε τίποτα από τους υπόλοιπους ανθρώπους, όπως ακριβώς και ο προφήτης Ελισσαίος, που είπε στον Γιεζή ότι δεν του φανερώθηκε από τον Κύριο η θλίψη της Σουναμίτιδας. Αλλά τέτοιου είδους οράσεις βέβαια δεν συμβαίνουν πάντοτε, παρά μόνο όταν το θέλει ο Θεός. Πιο μακάρια, όμως, είναι εκείνη η όραση με την οποία κάποιος βλέπει διαρκώς τον Θεό, σύμφωνα με αυτόν που είπε: Έβλεπα τον Κύριο διαρκώς ενώπιόν μου, διότι είναι στα δεξιά μου για να μην κλονιστώ.