Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Δ΄ 4:29

Απόκριση του Ιωάννη: Αυτή η απόκριση προσεγγίζει την πρώτη. Πώς; Άκουσε. Έλαβες απόκριση περί κάποιου πράγματος, «Κάνε το τάδε», και συνάντησες εναντίωση. Πρώτα μεν οφείλεις να μεμφθείς τον εαυτό σου, μήπως τυχόν ηδύνθηκε η καρδιά σου με το πράγμα και δεν άφησες το παν στον Θεό. Και εξαιτίας αυτού δεν επέτρεψε ο Θεός να γίνει το πράγμα σύμφωνα με την απόκριση των Πατέρων. Έτσι, ενώ η αιτία προέρχεται από εσένα, εσύ την αποδίδεις στην απόκρισή τους. Διότι ο Ελισσαίος, έχοντας πεποίθηση, έστειλε τον μαθητή του να αναστήσει τον νεκρό, και δεν αναστήθηκε. Αλλά η αιτία δεν βρισκόταν σε αυτόν που έστειλε, αλλά σε αυτόν που στάλθηκε. Αλλιώς, πώς ο ίδιος τον ανέστησε αργότερα; Οφείλεις λοιπόν να κάνεις ό,τι είναι στη δύναμή σου ώστε να φροντίσεις να γίνει το πράγμα σύμφωνα με την απόκριση.

«Εγώ», λέει, «θα είμαι μαζί σας και θα σας προστατεύω, μεταβάλλοντας τους λύκους σε πρόβατα· διότι τίποτα δεν μπόρεσε να αντισταθεί στο θέλημά μου· και αυτό το απέδειξε η εμπειρία στην περίπτωση του Παύλου· διότι αυτόν, που ήταν πιο σκληρός από κάθε λύκο απέναντι σε όσους πίστευαν σε Αυτόν, τον έκανε πιο ήμερο και από πρόβατο. (B f. 101) Ούτε τη φροντίδα για το σώμα τους επιτρέπει να έχουν, πόσο μάλλον να ασχολούνται με τα εξωτερικά του σώματος, όπου ούτε για εφόδια δεν τους άφησε να φροντίσουν, ούτε να πάρουν μαζί τους τίποτε από όσα δεν ήταν ήδη φορεμένα στο σώμα τους, όπως υποδήματα· αλλά να εναποθέσουν εξ ολοκλήρου σε Αυτόν κάθε φροντίδα. Αλλά ούτε επέτρεψε να δεχτούν καμία καθυστέρηση στη σπουδή τους, μη επιτρέποντας να αποσπαστούν ούτε καν για τον ασπασμό αυτών που θα συναντούσαν στον δρόμο τους· αυτό άλλωστε είχε λεχθεί παλαιότερα και από τον Ελισσαίο στον απεσταλμένο του, δηλαδή να προχωρήσει απευθείας στο έργο του και να μην ανταποδώσει ούτε την ευλογία αυτού που τον ευλογούσε. Διότι είναι ζημιά για τη σπουδή η απόσπαση της προσοχής προς άλλους· ούτε αυτό, λέει, ας μη γίνει εμπόδιο στο κήρυγμα, όταν παρεμβάλλεται κάποια συνομιλία, ούτε η καθυστέρηση με το πρόσχημα της φιλίας. Καμία λοιπόν διαβολική κακουργία ας μη σας αποσπάσει. <Επέστρεψαν με χαρά, κ.λπ.> <Εθεώρουν τον Σατανά, κ.λπ.> (B f. 102 b) Διότι, για να μη νομιστεί ότι προσήλθαν στο κήρυγμα από δική τους πρωτοβουλία, έδινε τη μαρτυρία της η χάρη του Πνεύματος που τους είχε δοθεί· διότι, καθώς το θαύμα ακολουθούσε τον λόγο, κανένας τρόπος συκοφαντίας δεν θα μπορούσε να ισχύσει εναντίον τους.»

Τα δε αυθάδη παιδιά τα εξολόθρευσε με θηρία· στον διψασμένο στρατό ανέβλυσε ρεύματα υδάτων από την Εδώμ· διέσωσε μία γυναίκα από το χρέος με πηγές ελαίου· στη δε Σουναμίτιδα χάρισε παιδί που δεν είχε, και το ανέστησε πάλι από τους νεκρούς. Ανέκοψε τη φθορά από το χόρτο, και σε πολλούς απέκρουσε τον λιμό με λιγοστή τροφή.

Πώς με κατηγορείς, επειδή τιμώ και προσκυνώ αυτούς που τίμησαν και προσκύνησαν τον Θεό; Δεν είναι ωφέλιμο, πες μου, να προσκυνά κανείς τους αγίους και όχι να τους λιθοβολεί όπως εσύ; Δεν είναι ωφέλιμο να τους προσκυνά και να μην τους πριονίζει, και να μην κατακρημνίζει τους ευεργέτες σε λάκκο με βούρκο; Αν αγαπούσες τον Θεό, οπωσδήποτε θα τιμούσες και τους δούλους Του. Και αν είναι ακάθαρτα τα οστά των δικαίων, πώς μεταφέρθηκαν με κάθε τιμή τα οστά του Ιακώβ και του Ιωσήφ από την Αίγυπτο; Πώς ένας νεκρός άνθρωπος, μόλις άγγιξε τα οστά του Ελισσαίου, αναστήθηκε αμέσως; Αν, λοιπόν, ο Θεός θαυματουργεί μέσω των οστών, είναι ολοφάνερο ότι μπορεί να το πράξει και μέσω εικόνων και λίθων και πολλών άλλων, όπως ακριβώς συνέβη και στην περίπτωση του Ελισσαίου, ο οποίος έδωσε το ίδιο του το ραβδί στον υπηρέτη του και του είπε να πάει με αυτό και να αναστήσει το παιδί της Σωμανίτιδας. Και ο Μωυσής με ένα ραβδί τιμώρησε τον Φαραώ και έσχισε τη θάλασσα και γλύκανε το νερό και διέρρηξε τον βράχο και έβγαλε νερό. Και ο Σολομών λέει: «Ευλογημένο είναι το ξύλο μέσω του οποίου επέρχεται η σωτηρία». Και ο Ελισσαίος, ρίχνοντας ένα ξύλο στον Ιορδάνη, ανέσυρε το σίδερο· υπάρχει και το «ξύλο της ζωής» και το «φυτό Σαβέκ», δηλαδή της συγχώρησης. Και ο Μωυσής με ένα ξύλο ύψωσε το φίδι και έδωσε ζωή στον λαό· με ένα ξύλο που βλάστησε μέσα στη Σκηνή, επικύρωσε την ιεροσύνη.

Ευλογείται το ξύλο μέσω του οποίου επιτελείται δικαιοσύνη. Έτσι και ο Ελισαίος, ρίχνοντας ένα ξύλο στον Ιορδάνη, ανέβασε το σίδερο, που αποτελούσε τύπο του Αδάμ, σαν από τον Άδη. Έτσι προστάζει τον υπηρέτη του, μέσω της ράβδου, να αναστήσει το παιδί της Σωμανίτιδας. Ο Θεός λοιπόν, που θαυματούργησε μέσω τόσων ξύλων, δεν μπορεί, πες μου, να θαυματουργήσει μέσω του τιμίου ξύλου του αγίου σταυρού; Αν είναι ασεβές να τιμούμε τα οστά, πώς μετέφεραν με κάθε τιμή τα οστά του Ιωσήφ από την Αίγυπτο; Πώς ένας νεκρός άνθρωπος, που άγγιξε τα οστά του Ελισαίου, αναστήθηκε; Εάν δε ο Θεός θαυματουργεί μέσω οστών, είναι ολοφάνερο ότι μπορεί και μέσω εικόνων και μέσω λίθων και μέσω πολλών άλλων· επειδή και ο Αβραάμ δεν καταδέχτηκε να θάψει το σώμα της Σάρρας σε ξένα μνήματα, αλλά σε δικό του τάφο προς χάριν τιμής, επειδή και ο Ιακώβ τιμά τον Θεό μέσω ενός λίθου, τον οποίο έστησε και έχρισε ως τύπο του Χριστού, του ακρογωνιαίου λίθου, και πάλι, έναν σωρό από λίθους ενώπιον του Λάβαν, τον οποίο ονόμασε μάρτυρα· ο Ιησούς του Ναυή έστησε δώδεκα λίθους σε ανάμνηση του Θεού.