Πατερικές αναφορές στο ΒΑΣΙΛΕΙΩΝ Β΄ 12:7

Πολέμησε ξένο οίκο και από τον δικό του οίκο ξεσηκώθηκε εναντίον του πόλεμος. Το νόημα δεν είναι δικό μου· το απόφθεγμα είναι του Θεού. Όπου δε ο Θεός είναι αυτός που ερμηνεύει, κανείς δεν μπορεί να φέρει αντίρρηση. Διότι, για να καταλάβεις ότι γι' αυτόν τον λόγο επαναστάτησε εναντίον του Δαβίδ ο γιος του, επειδή δολοφόνησε τον Ουρία και πήρε τη γυναίκα του, άκουσε τον Θεό που λέει προς τον Δαβίδ μέσω του προφήτη Νάθαν: «Εγώ σε έχρισα βασιλιά στον Ισραήλ και σε ελευθέρωσα από το χέρι του Σαούλ και σου έδωσα όλα τα υπάρχοντα του κυρίου σου, καθώς και τον οίκο του Σαούλ και του Ιούδα. Και αν αυτά σου είναι λίγα, θα προσθέσω σε σένα κι άλλα τόσα. Γιατί περιφρόνησες τον Κύριο, διαπράττοντας το πονηρό ενώπιόν μου; Τον Ουρία τον Χετταίο χτύπησες με ρομφαία και πήρες τη γυναίκα του για γυναίκα σου. Και τώρα, δεν θα λείψει ποτέ η ρομφαία από τον οίκο σου εις τον αιώνα». Τον ξένο οίκο τον έκοψες στα δύο με τη ρομφαία, τη ρομφαία εναντίον σου θα τη σφυρηλατήσω μέσα στον δικό σου οίκο. «Ιδού, εγώ θα ξεσηκώσω εναντίον σου συμφορές από τον ίδιο σου τον οίκο»· όχι από κάπου έξω, αλλά «από τον οίκο σου». Από εκεί από όπου προήλθε η πηγή της αμαρτίας, από εκεί έρχεται και η πληγή της τιμωρίας.

Αφού εξετάσεις προηγουμένως μέσα σου αυτό που πρόκειται να λεχθεί, έτσι να εκφέρεις τον λόγο σου. Να είσαι προσηνής στις συναναστροφές, γλυκύς στις ομιλίες· μη επιδιώκοντας το ευχάριστο μέσω της αστειότητας, αλλά διατηρώντας την πραότητα μέσω της ευμενούς προτροπής. Να αποβάλλεις παντού την τραχύτητα, ακόμη και αν χρειαστεί να επιπλήξεις. Διότι, αφού ταπεινώσεις πρώτα τον εαυτό σου μέσω της ταπεινοφροσύνης, έτσι θα γίνεις ευπρόσδεκτος σε αυτόν που έχει ανάγκη θεραπείας. Πολλές φορές, εξάλλου, μας είναι χρήσιμος και ο τρόπος της επίπληξης του προφήτη, ο οποίος, όταν ο Δαβίδ αμάρτησε, δεν του επέβαλε από μόνος του την απόφαση της καταδίκης, αλλά, χρησιμοποιώντας ένα υποθετικό πρόσωπο, κατέστησε τον ίδιο τον Δαβίδ κριτή του δικού του αμαρτήματος, ώστε, εφόσον ο ίδιος εξέφερε προηγουμένως την κρίση εναντίον του εαυτού του, να μην μπορεί πλέον να μεμφθεί σε τίποτα εκείνον που τον έλεγξε.

Πολλές φορές, εξάλλου, μάς είναι χρήσιμος και ο τρόπος επιπλήξεως του προφήτη, ο οποίος στον Δαβίδ, όταν εκείνος αμάρτησε, δεν επέβαλε την καταδικαστική απόφαση από μόνος του, αλλά, παρουσιάζοντας ένα υποθετικό πρόσωπο, κατέστησε τον ίδιο κριτή του δικού του αμαρτήματος· έτσι ώστε, αφού εξέφερε ο ίδιος προηγουμένως την κρίση εναντίον του εαυτού του, να μην μπορεί πλέον να μεμφθεί σε τίποτα εκείνον που τον έλεγξε.

Πρέπει να είναι κανείς ευπροσήγορος στις συναναστροφές, γλυκύς στις συνομιλίες· να μην επιδιώκει το ευχάριστο κλίμα μέσω της ευτραπελίας, αλλά να διατηρεί την προσήνεια μέσω της ευμενούς παράκλησης· αποβάλλοντας παντού την τραχύτητα, ακόμη και αν παραστεί ανάγκη να επιτιμήσει. Διότι, έχοντας προηγουμένως ταπεινώσει τον εαυτό του μέσω της ταπεινοφροσύνης, με αυτόν τον τρόπο θα γίνει ευπρόσδεκτος σε εκείνον που έχει ανάγκη θεραπείας. Πολλές φορές, άλλωστε, μας είναι χρήσιμος και ο τρόπος επίπληξης του προφήτη, ο οποίος, όταν ο Δαβίδ αμάρτησε, δεν επέβαλε από μόνος του την καταδίκη, αλλά, χρησιμοποιώντας την προβολή ενός υποθετικού προσώπου, κατέστησε τον ίδιο δικαστή του δικού του αμαρτήματος· έτσι ώστε, αφού ο ίδιος εξέφερε την κρίση εναντίον του εαυτού του, να μην μπορέσει να μεμφθεί σε τίποτα εκείνον που τον ήλεγξε.

εʹ. Βλέπεις, λοιπόν, και αυτόν να υποφέρει πιο δεινά, επειδή έλαβε τα αγαθά του; Και εσύ, λοιπόν, όταν δεις κάποιον που πλουτίζει άδικα να ευημερεί, αναστέναξε και δάκρυσε· διότι ο πλούτος αυτός αποτελεί γι' αυτόν προσθήκη κολάσεως. Επειδή, όπως ακριβώς εκείνοι που αμαρτάνουν πολύ και δεν θέλουν να μετανοήσουν θησαυρίζουν για τον εαυτό τους θησαυρό οργής, έτσι και εκείνοι που, αντί να τιμωρούνται, απολαμβάνουν ευημερία, θα υποστούν μεγαλύτερη τιμωρία. Και γι' αυτό, αν θέλεις, θα σου φέρω το παράδειγμα όχι μόνο από την μέλλουσα ζωή, αλλά και από την παρούσα. Διότι ο μακάριος Δαβίδ, όταν διέπραξε εκείνη την αμαρτία με τη Βηρσαβεέ και ελέγχθηκε από τον προφήτη, κατηγορήθηκε σφοδρότερα κυρίως για τούτο: επειδή, παρόλο που είχε απολαύσει τόση πολλή εύνοια, έπραξε κατ' αυτόν τον τρόπο. Άκουσε, λοιπόν, τον Θεό να τον επιπλήττει προπάντων γι' αυτό: «Δεν σε έχρισα εγώ βασιλιά, δεν σε γλίτωσα από τα χέρια του Σαούλ και δεν σου έδωσα όλα τα υπάρχοντα του κυρίου σου, καθώς και όλο τον οίκο του Ισραήλ και του Ιούδα; Και αν αυτά σου φαίνονταν λίγα, θα σου πρόσθετα κι άλλα τόσα. Γιατί έπραξες το πονηρό ενώπιόν μου;». Διότι δεν επιφέρουν όλα τα αμαρτήματα τις ίδιες τιμωρίες, αλλά υπάρχουν πολλές και διάφορες, και εξαρτώνται από τους χρόνους, από τα πρόσωπα, από τα αξιώματα, από τη σύνεση και από πολλά άλλα.

Ακούγοντας αυτό ο βασιλιάς Δαβίδ, αν και είχε περιπέσει στην αμαρτία, εντούτοις είχε περιβληθεί τη δικαιοσύνη· διότι η αμαρτία ανήκει στο σώμα, ενώ το κατόρθωμα στην ψυχή. Γι' αυτό, αποκρινόμενος με θυμό, είπε: «Ζει ο Κύριος, είναι άξιος θανάτου αυτός που το έπραξε αυτό, και θα αποζημιώσει την αμνάδα επταπλάσια». Υπερβαίνει τον νόμο ο Δαβίδ· διότι ο νόμος προστάζει τετραπλάσια αποζημίωση, ενώ αυτός προστάζει επταπλάσια. Ο Νάθαν τότε του απευθύνθηκε: «Εσύ είσαι, βασιλιά, αυτός που τα έχει πράξει αυτά». Έπειτα ο Δαβίδ, όντας συνετός και έχοντας ζήσει με ευλάβεια, δεν έκανε κατάχρηση του βασιλικού του αξιώματος, ούτε συμπεριφέρθηκε τυραννικά σε εκείνον που τον έλεγχε, καίτοι είχε τη δύναμη· δεν είπε: «Ποιος είσαι εσύ, που τόλμησες ενώπιον όλων να με ονειδίσεις;». Διότι γνώριζε σαφώς ότι, μολονότι ο ίδιος είναι επίγειος βασιλιάς, εντούτοις εξουσιάζεται από τον βασιλιά των άνω δυνάμεων.