Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 13:30

Του ιδίου αγίου Αθανασίου, αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας και ομολογητού, από τον Μείζονα Λόγο περί Πίστεως. Αυτός που εγέρθηκε από τους νεκρούς ήταν άνθρωπος ή Θεός; Το ερμηνεύει ο απόστολός μας Πέτρος, γνωρίζοντας καλύτερα, και λέει: «αφού τον κατέβασαν από το ξύλο, τον έβαλαν σε μνημείο, ο δε Θεός τον ανέστησε από τους νεκρούς». Επομένως, το νεκρό σώμα του Ιησού, που κατεβάστηκε από το ξύλο και τοποθετήθηκε στο μνημείο και ενταφιάστηκε από τον Ιωσήφ από την Αριμαθαία, αυτό ακριβώς ανέστησε ο Λόγος λέγοντας: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό και σε τρεις ημέρες θα τον εγείρω». Εκείνος, λοιπόν, που ζωοποιεί όλους τους νεκρούς, ζωοποίησε και τον προερχόμενο από τη Μαρία άνθρωπο, τον Χριστό Ιησού, τον οποίο είχε προσλάβει.

Από τον ίδιο λόγο Εάν λοιπόν ο απόστολος αναφέρει το ρητό που λέει: «Αυτός που ανέστησε τον Χριστό Ιησού από τους νεκρούς, θα αναστήσει και εμάς μαζί με τον Ιησού», μην αισχύνεσαι λέγοντας: «Δεν μπορούσε ο Κύριος να αναστήσει το δικό του σώμα, εάν δεν το ανέσταινε ο Πατέρας;». Διότι αυτό το λένε εκείνοι που υβρίζουν τον Κύριο. Κατανόησε ότι αυτός που ανασταίνεται από τους νεκρούς είναι ο άνθρωπος, τον οποίο ερμηνεύει ο απόστολός μας Πέτρος γνωρίζοντας καλύτερα, και λέει: «Αφού τον κατέβασαν από το ξύλο, τον έθεσαν σε μνήμα, ο Θεός όμως τον ανέστησε από τους νεκρούς». Επομένως, το νεκρό σώμα του Ιησού που καθεαιρέθηκε από το ξύλο, το οποίο και τοποθετήθηκε σε μνήμα και ενταφιάστηκε από τον Ιωσήφ τον από Αριμαθαίας, αυτό ακριβώς ανέστησε ο Λόγος, ο οποίος λέει: «Γκρεμίστε αυτόν τον ναό, και σε τρεις ημέρες θα τον αναστήσω». Αυτός που ζωοποιεί όλους τους νεκρούς, ζωοποίησε και τον άνθρωπο από τη Μαρία, τον Χριστό Ιησού, τον οποίο ανέλαβε ο ίδιος ο Λόγος του Θεού. Διότι, εάν ενώ βρισκόταν στον σταυρό ανέστησε τα ήδη διαλυμένα νεκρά σώματα των αγίων, πόσο μάλλον μπορούσε να αναστήσει το σώμα που φόρεσε ο αιώνια ζωντανός Θεός Λόγος, όπως λέει ο Παύλος: «Διότι ζωντανός είναι ο λόγος του Θεού και ενεργός».

Και έτσι συνενώνει όλα τα διεστώτα μέσω της ανάστασης Εκείνος που βρίσκεται και στα δύο, ο οποίος με δική Του εξουσία παραδίδει το μεν σώμα στην καρδιά της γης, καθώς είναι γραμμένο, ενώ την ψυχή την καταθέτει αφ' εαυτού Του, όπως λέγει προς μεν τον Πατέρα: «Εις χείρας σου παρατίθημι το πνεύμά μου», και προς δε τον ληστή 〈ότι «Σήμερα θα είσαι μαζί μου»〉 στον παράδεισο, αληθεύοντας και στα δύο. Διότι δεν πρέπει να πιστεύουμε ότι εκείνη η θεία διαβίωση που ονομάζεται παράδεισος βρίσκεται κάπου αλλού, παρά μόνο στην ευρύχωρη παλάμη του Πατέρα, καθώς λέγει και ο προφήτης προς την άνω Ιερουσαλήμ, μιλώντας εκ προσώπου του Κυρίου: «Πάνω στα χέρια μου έχω ζωγραφίσει τα τείχη σου και βρίσκεσαι διαρκώς ενώπιόν μου». Έτσι, λοιπόν, εισέρχεται και στον θάνατο, αλλά δεν κυριεύεται από τον θάνατο. Διότι το μεν σύνθετο μερίζεται, ενώ το ασύνθετο δεν επιδέχεται λύση· αντίθετα, η ασύνθετη φύση παραμένει 〈μέσα〉 στον μερισμό του σύνθετου και, ενώ η ψυχή αποχωρίζεται από το σώμα, Εκείνος δεν χωρίζεται από κανένα από τα δύο. Τεκμήριο αυτού αποτελεί η ενέργεια, όπως έχει λεχθεί, η οποία στο μεν σώμα ενήργησε την αφθαρσία, στη δε ψυχή την παραμονή στον παράδεισο. Επομένως, ο Απλός και Ασύνθετος δεν συνδιαχωρίζεται με τον χωρισμό αυτών των δύο, αλλά αντίθετα απεργάζεται την ενότητα· διότι με το δικό Του αδιαίρετο οδηγεί και το διηρημένο σε ένωση, και αυτό το υποδεικνύει εκείνος που είπε ότι «Ο Θεός τον ανέστησε εκ νεκρών».

Άνδρες αδελφοί, υιοί του γένους του Αβραάμ, και όσοι ανάμεσά σας φοβούνται τον Θεό, σε εσάς εστάλη ο λόγος αυτής της σωτηρίας. Διότι οι κάτοικοι της Ιερουσαλήμ και οι άρχοντές τους, επειδή αγνόησαν αυτόν και τα λόγια των προφητών που διαβάζονται κάθε σάββατο, καταδικάζοντάς τον τα εκπλήρωσαν· και μολονότι δεν βρήκαν καμία αιτία θανάτου, ζήτησαν από τον Πιλάτο να θανατωθεί. Παντού επιδιώκουν να δείξουν ότι αυτό το αγαθό τους ανήκει, ώστε να μην το αποφύγουν θεωρώντας το ξένο, επειδή τον σταύρωσαν. «Αυτόν», λέει, «αφού τον αγνόησαν»· επομένως το αμάρτημα οφειλόταν σε άγνοια. Δες πώς απολογείται με πραότητα και υπέρ εκείνων. Και δεν κάνει μόνο αυτό, αλλά προσθέτει ότι έτσι έπρεπε να γίνει. Και για να μην πει κανείς: «Από πού είναι φανερό ότι αναστήθηκε;», αναφέρει: «Και υπάρχουν μάρτυρές του». Έπειτα πάλι αντλεί επιχειρήματα από τις Γραφές: «Όταν δε εκπλήρωσαν όλα όσα ήταν γραμμένα για αυτόν, τον κατέβασαν από το ξύλο και τον έθεσαν σε μνημείο. Ο Θεός όμως τον ανέστησε εκ νεκρών, και αυτός εμφανίστηκε επί πολλές ημέρες σε εκείνους που είχαν ανεβεί μαζί του από τη Γαλιλαία στην Ιερουσαλήμ, οι οποίοι είναι μάρτυρές του ενώπιον του λαού. Και εμείς σας ευαγγελιζόμαστε την υπόσχεση που είχε δοθεί στους πατέρες, ότι δηλαδή ο Θεός την έχει εκπληρώσει σε εμάς, τα παιδιά τους, ανασταίνοντας τον Ιησού, όπως ακριβώς είναι γραμμένο και στον δεύτερο Ψαλμό: “Υιός μου είσαι εσύ, εγώ σήμερα σε γέννησα”».

«Και όταν εξετέλεσαν όλα όσα ήταν γραμμένα για αυτόν, αφού τον κατέβασαν από το ξύλο, τον έθεσαν σε μνήμα». Πρόσεξε με πόση μεγάλη σπουδή το έπραξαν αυτό. Ανέφερε τον τρόπο του θανάτου και φέρνει στο προσκήνιο τον Πιλάτο, αφενός για να γίνει φανερό το πάθος από την απόφαση του δικαστηρίου, και αφετέρου για να κατηγορηθούν εκείνοι βαρύτερα, επειδή τον παρέδωσαν σε αλλόφυλο άνδρα. Και δεν είπε «Απευθύνθηκαν», αλλά «Απαίτησαν να θανατωθεί, χωρίς να βρουν καμία αιτία θανάτου», ώστε να δηλώσει ότι έλαβαν χάρη από εκείνον παρόλο που δεν το ήθελε· πράγμα το οποίο εκφράζει σαφέστερα ο Πέτρος λέγοντας: «ενώ εκείνος είχε κρίνει να τον απολύσει». Πάρα πολύ τους αγαπούσε ο Παύλος. Και πρόσεξε, δεν επιμένει στην αγνωμοσύνη των πατέρων, αλλά τους επισείει τον φόβο. Διότι ο μεν Στέφανος δικαιολογημένα το κάνει αυτό, επειδή επρόκειτο να θανατωθεί και όχι να διδάξει, αποδεικνύοντας ότι ο νόμος ήδη καταργείται· αυτός όμως όχι πλέον, αλλά μόνο απειλεί και προκαλεί φόβο. «Ο δε Θεός τον ανέστησε εκ νεκρών. Ο οποίος εμφανίστηκε», λέει, «επί πολλές ημέρες σε εκείνους που είχαν ανεβεί μαζί του από τη Γαλιλαία στα Ιεροσόλυμα». Διότι, πρόσεξε ότι αυτός, καθώς κινείται από το ίδιο το Πνεύμα, κηρύττει ακατάπαυστα το πάθος και τον τάφο. «Και εμείς σας ευαγγελιζόμαστε», λέει, «την υπόσχεση που είχε δοθεί στους πατέρες»· δηλαδή, οι μεν πατέρες δέχτηκαν την υπόσχεση, ενώ εσείς το ίδιο το έργο.