Πατερικές αναφορές στο ΠΡΑΞΕΙΣ ΤΩΝ ΑΠΟΣΤΟΛΩΝ 13:47

Σε εσάς ήταν αναγκαίο να λαληθεί ο λόγος του Θεού· επειδή όμως τον απορρίπτετε, και δεν κρίνετε τους εαυτούς σας άξιους της αιώνιας ζωής, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη. Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος: Σε έχω θέσει ως φως των εθνών, για να είσαι προς σωτηρίαν έως τα πέρατα της γης.

Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος: Σε έθεσα ως φως των εθνών, για να φέρεις τη σωτηρία έως τα πέρατα της γης. Κυρίλλου. Έλαμψε, λοιπόν, στα έθνη ο Χριστός και κατέστησε την οικουμένη γεμάτη από θείο φως, ώστε με καθαρά τα μάτια της διανοίας να ατενίσουν τη θεία και ύψιστη φύση και να καθιερώσουν τους τρόπους της πνευματικής λατρείας.

Διότι σφραγίστηκε η όραση και η προφητεία μετά τον σταυρό του Σωτήρος. Και δεν υπάρχει πλέον σε αυτούς ο νόμος και ο λόγος του Θεού. Γι' αυτό άλλωστε και ο θεσπέσιος Παύλος, σχεδόν έχοντας απηυδήσει, και βλέποντας το πλήθος των Ιουδαίων να μην επιδέχεται νουθεσία, λέει: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να κηρυχθεί πρώτα ο λόγος του Κυρίου· επειδή όμως τον απορρίπτετε και δεν κρίνετε τους εαυτούς σας άξιους της αιώνιας ζωής, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη· διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος.» Κατάλαβε λοιπόν πώς καυχώνται τα έθνη για τη χάρη του Χριστού. Διότι λένε ότι ο νόμος και ο λόγος του Κυρίου έχουν εξέλθει από τη Σιών και από την Ιερουσαλήμ, και έχουν μεταβεί οπωσδήποτε σε αυτά. Διότι η χάρη έχει μεταβεί από εκείνους που επέλεξαν να απειθούν σε εκείνους που έχουν κληθεί μέσω της πίστεως. Και θα κρίνει ανάμεσα στα έθνη, και θα ελέγξει πολύ λαό· και θα κατακόψουν τα μαχαίρια τους σε άροτρα, και τις λόγχες τους σε δρέπανα.

Γι' αυτό λοιπόν αναζητούσαν για τον εαυτό τους εκείνους που κατοικούν την αγία πόλη εν Κυρίω τω παντοκράτορι Θεώ αυτών, δηλαδή εν Χριστώ, και μάλιστα στράφηκαν προς τα έθνη, διακηρύσσοντας προς τα πλήθη των Ιουδαίων: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να κηρυχθεί πρώτα ο λόγος του Θεού· επειδή όμως τον απορρίπτετε και δεν θεωρείτε τους εαυτούς σας άξιους της αιώνιας ζωής, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη, διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Θεός». Από εκεί αναζήτησαν τους πολίτες της Εκκλησίας, την οποία μνημονεύει και ο θεσπέσιος Δαβίδ λέγοντας: «Δεδοξασμένα ελαλήθησαν περί σου, η πόλις του Θεού». Και αφού τους αναζήτησαν, πλούτισαν και συγκέντρωσαν πλήθος που ξεπερνά κάθε αριθμό, και μάλιστα λένε στην αγία πόλη: «Πλάτυνε τον τόπο της σκηνής σου και των αυλαιών σου, στερέωσε, μη λυπηθείς, μάκρυνε τα σχοινιά σου και στερέωσε δυνατά τους πασσάλους σου, άπλωσε ακόμη προς τα δεξιά και προς τα αριστερά».

<Εξέλεξε για εμάς την κληρονομιά του, την καλλονή του Ιακώβ που αγάπησε.> (B f. 179, E f. 85, I f. 252, L. f. 124 b) Σε άλλους πάλι φαίνεται ότι το «Υπέταξε λαούς σε εμάς, και έθνη κάτω από τα πόδια μας» πρέπει να κατανοηθεί και με διαφορετικό τρόπο· διότι ως λαούς και έθνη κάτω από τα πόδια των αγίων λένε ότι εννοείται ο ίδιος ο Σατανάς και οι πονηρές δυνάμεις που είναι μαζί του. Για αυτές τις οποίες είπε ο Χριστός: «Ιδού, σας έχω δώσει την εξουσία να πατάτε πάνω σε φίδια και σκορπιούς και πάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού.» Θαυμάζουν επίσης και τη γενναιοδωρία του Σωτήρα, διότι με δίκαιη απόφαση του Θεού όλα τα βραβεία αυτών που προέρχονται από τον Ισραήλ, και όσα τους είχαν υποσχεθεί από τον Θεό, δίνονται μάλλον σε αυτούς που προέρχονται από τα έθνη, εφόσον αυτοί αποδέχθηκαν την πίστη και αναγνώρισαν τον ευεργέτη. Και μάλιστα, σχετικά με αυτό το θείο κήρυγμα, έχει ειπωθεί κάπου προς εκείνους που κατάγονται εξ αίματος από τον Ισραήλ, από τους αγίους μυσταγωγούς: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να κηρυχθεί πρώτα ο λόγος του Θεού· επειδή όμως τον απορρίπτετε, και κρίνετε τους εαυτούς σας ανάξιους της αιώνιας ζωής, ιδού στρεφόμαστε προς τα έθνη· διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος.» Χαίρονται λοιπόν επειδή έλαβαν από τον Χριστό το να είναι δικός του κλήρος, και το να συγκαταλεχθούν σαν να βρίσκονται στην καλλονή του Ιακώβ.

«Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος.» Ακούς πώς ο νυμφίος της Εκκλησίας, δηλαδή ο Χριστός, έχει δώσει εντολή στους δικούς του να μεταβούν στο πλήθος των Ελλήνων, και να αποκτήσουν τέκνα από εκεί, και να αναδειχθούν τρόπον τινά πατέρες λαών.

Αντήχησε δε και η σάλπιγγα, φανερώνοντας την εύηχη φωνή των ευαγγελικών θεσπισμάτων. Και λοιπόν είπε κάπου ο Θεός μέσω της φωνής των προφητών προς τα πλήθη των Ιουδαίων: «Κατέστησα πάνω σας σκοπούς. Ακούστε τη φωνή της σάλπιγγας. Και είπαν: Δεν θα ακούσουμε. Γι' αυτό άκουσαν τα έθνη και εκείνοι που ποιμαίνουν τα ποίμνια ανάμεσά τους. Άκου, γη: Ιδού, εγώ επιφέρω σε αυτόν τον λαό κακά, τον καρπό της αποστασίας τους, διότι δεν πρόσεξαν τον λόγο μου και απέρριψαν τον νόμο μου.» Διότι ήχησε σε αυτούς η σάλπιγγα μέσω των σκοπών του Θεού, δηλαδή των αγίων αποστόλων. Επειδή έχουν χειροτονηθεί ως σκοποί για εμάς. «Αλλά είπαν: Δεν θα ακούσουμε. Γι' αυτό άκουσαν τα έθνη.» Και θα βρούμε ότι οι ίδιοι οι άγιοι μαθητές είναι αυτοί που είπαν ανοιχτά στους λαούς των Ιουδαίων: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να λαληθεί πρώτα ο λόγος του Θεού. Επειδή όμως τον απορρίπτετε και κρίνετε τους εαυτούς σας ανάξιους της αιώνιας ζωής, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη. Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος.» Με σάλπιγγα παρομοιάζει την ευφωνία των κηρυγμάτων του Χριστού και ο μακάριος Ησαΐας, λέγοντας για τον καιρό της παρουσίας Του: «Και θα συμβεί, εκείνη την ημέρα, θα σαλπίσουν με τη μεγάλη σάλπιγγα.» Διότι σάλπιγγα ήταν και ο νόμος, αλλά είχε αδύναμη φωνή και ήταν βραδύγλωσσος. Γι' αυτό και ο Μωυσής, επειδή μόλις και μετά βίας ηχούσε μόνο στην Ιουδαία, όπου και έγινε γνωστός ο Θεός.

Αρχικά, λοιπόν, παρακάλεσαν από μόνοι τους. «Αντιλέγοντας», λέει, «και βλασφημώντας». Ω της αναίδειας! Ενώ για αυτά έπρεπε να τους αποδεχθούν, εκείνοι αντιλέγουν. Μιλώντας δε με παρρησία ο Παύλος και ο Βαρνάβας είπαν: «Σε εσάς ήταν αναγκαίο να κηρυχθεί πρώτα ο λόγος του Θεού· επειδή όμως τον απωθείτε και δεν κρίνετε τους εαυτούς σας άξιους της αιώνιας ζωής, ιδού, στρεφόμαστε προς τα έθνη». Βλέπεις πώς, με το να έρθουν σε αντιπαράθεση, επεξέτειναν περισσότερο το κήρυγμα και δόθηκαν περισσότερο στα έθνη, έχοντας απολογηθεί και καταστήσει τους εαυτούς τους απαλλαγμένους από ευθύνες και κατηγορίες απέναντι στους ομοεθνείς τους; Και δεν είπε: «Είστε ανάξιοι»· αλλά: «Κρίνατε τους εαυτούς σας ανάξιους», κάνοντας τον λόγο λιγότερο επαχθή. «Ιδού στρεφόμαστε προς τα έθνη. Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος: Σε έχω θέσει ως φως των εθνών, για να φέρεις τη σωτηρία έως το πέρατο της γης». Διότι, για να μη λυπούνται τα έθνη όταν τα ακούν αυτά, με τη σκέψη ότι δεν θα απολάμβαναν τα αγαθά παρά μόνο εξαιτίας της απροθυμίας εκείνων, παραθέτει την προφητεία λέγοντας: «Σε έχω θέσει ως φως των εθνών, για να φέρεις τη σωτηρία έως το πέρατο της γης». Και όταν το άκουσαν τα έθνη. Αυτό έκανε και τους ίδιους προθυμότερους, επειδή αυτά που εκείνοι όφειλαν να απολαύσουν ακούγοντάς τα, τα απολαμβάνουν πλέον οι ίδιοι, και αυτό πλήγωνε εκείνους ακόμη περισσότερο. «Ακούγοντας δε τα έθνη», αναφέρει, «χαίρονταν και δόξαζαν τον λόγο του Κυρίου· και πίστεψαν όσοι ήταν ταγμένοι για την αιώνια ζωή»· δηλαδή, όσοι ήταν ξεχωρισμένοι για τον Θεό.

Διότι, για να μη νομίσει κανείς ότι η φράση «δεν κρίνετε τους εαυτούς σας άξιους» είναι έκφραση ευλάβειας, γι' αυτόν τον λόγο είπε πρώτα: «τον απορρίπτετε»· και έπειτα: «στρεφόμαστε στα έθνη». Ο λόγος αυτός είναι γεμάτος από πολλή επιείκεια. Δεν είπε, «σας εγκαταλείπουμε», δείχνοντας ότι είναι δυνατόν να στραφούν και πάλι σε αυτούς· και αυτό δεν συνέβη εξαιτίας της δικής σας ύβρεως· διότι αυτή την εντολή έχουμε λάβει. Έπρεπε βέβαια να ακούσουν τα έθνη· όμως το ότι προηγήθηκαν από εσάς, ενώ όφειλαν να ακολουθήσουν, δεν προήλθε από εμάς, αλλά από εσάς. Διότι έτσι μας έχει δώσει εντολή ο Κύριος: «Σε έθεσα ως φως των εθνών, για να είσαι προς σωτηρία»· δηλαδή, προς τη γνώση που οδηγεί στη σωτηρία· και όχι απλώς των εθνών, αλλά όλων των ανθρώπων. Διότι αυτό ακριβώς φανερώνει με το να πει: «Όσοι ήταν ταγμένοι για την αιώνια ζωή». Και αυτό αποτελεί τεκμήριο ότι έγιναν δεκτοί σύμφωνα με το θέλημα του Θεού.