Εἰ δὲ ἐν μόνῳ τῷ κατ’ οὐσίαν ἑνωθέντι αὐτῷ ἀνθρώπῳ ὁ θεὸς λόγος ὑπάρχει κατ’ οὐσίαν, εἴπατε ἡμῖν, παρακαλῶ· ἰδοὺ ἐν τῷ θανάτῳ τοῦ Χριστοῦ διῃρέθη εἰς δύο ὁ κατ’ αὐτὸν ἡνωμένος ἄνθρωπος, τοῦ μὲν σώματος ἄνω ἐν τῷ τάφῳ ἐπὶ γῆς μείναντος, τῆς δὲ ψυχῆς κάτω ἐν τοῖς καταχθονίοις ἐν τῷ ᾅδῃ κατελθούσης. Ἡ οὐσία οὖν τῆς θεότητος τοῦ λόγου ἐὰν οὐδαμοῦ ἦν ἐπὶ τῆς γῆς εἰ μὴ ἐν τῇ ἡνωμένῃ αὐτῇ ψυχῇ καὶ τῷ σώματι, πρόδηλον ὅτι καὶ αὐτὴ εἰς δύο διετμήθη, ἵνα μὴ διαιρεθῇ ἐκ τῆς ψυχῆς ἢ τοῦ σώματος, ἄθεα ταῦτα καὶ ἔρημα καταλιποῦσα. Εἰ δὲ λέγεις μοι ὅτι ὥσπερ ῥητίνη δένδρου διετάθη καὶ ἠκολούθησε τῇ ψυχῇ ἐκ τοῦ σώματος κατερχομένῃ ἐν τῷ ᾅδῃ καὶ ὥσπερ σχοῖνος συνεῖχεν ἄνω μὲν τὸ σῶμα, κάτω δὲ τὴν ψυχὴν ὁ λόγος, μύθους καὶ φληνάφους λέγεις· πρῶτον μὲν ὅτι ἡ ἀπερίγραπτος θεότης οὔτε ἐκτείνεται, οὔτε κατέρχεται, οὔτε ἀνέρχεται· δεύτερον δὲ ὅτι ἐὰν ὡς σχοῖνος ἐξετάθη ὁ θεὸς λόγος ἀπὸ τοῦ σώματος ἐν τῷ ᾅδῃ, πρόδηλον ὅτι ἐπλήρωσε καὶ τοὺς μεταξὺ τῶν ἐπιγείων καὶ καταχθονίων τόπους δι’ ὧν παρῆλθε, καὶ οὐκέτι ἐν μόνῃ τῇ σαρκὶ καὶ τῇ ψυχῇ ὑπῆρχε τῇ ἑαυτοῦ, ἀλλὰ καθ’ ὃν τρόπον τὸν οὐρανὸν καὶ τὴν γῆν πληροῖ, οὕτω καὶ τὸν ἡνωμένον αὐτῷ ἐπλήρου ἄνθρωπον. Καὶ ὥσπερ αἱ ἐνέργειαι τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς οὐκ ἀναφέρονται εἰς αὐτόν, οὕτως οὔτε ἡ ἐνέργεια τοῦ ἡνωμένου αὐτῷ ἀνθρώπου ἤγουν τοῦ ναοῦ τοῦ λυθέντος ἐν τῷ πάθει ἀναφέρεται εἰς τὸν μὴ λυόμενον θεὸν λόγον. Καὶ γὰρ καὶ περὶ ἡμῶν πάντων φησὶν ὁ Ἀπόστολος ὅτι Ἐν τῷ θεῷ λόγῳ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν, καὶ οὐ παρατοῦτο πάντων ἡμῶν αἱ κινήσεις καὶ ἐνέργειαι εἰς αὐτὸν ἀναφέρονται.
Μετάφραση
Αν όμως ο Θεός Λόγος υπάρχει κατ’ ουσίαν μόνο μέσα στον άνθρωπο που ενώθηκε μαζί του κατ’ ουσίαν, πείτε μας, παρακαλώ: ιδού, κατά τον θάνατο του Χριστού, ο άνθρωπος που ήταν, κατά τη δική σας αντίληψη, ενωμένος μαζί του, χωρίστηκε στα δύο, αφού το μεν σώμα έμεινε επάνω, στον τάφο, επάνω στη γη, ενώ η ψυχή κατέβηκε κάτω, στα καταχθόνια, στον Άδη. Εάν λοιπόν η ουσία της θεότητος του Λόγου δεν βρισκόταν πουθενά επάνω στη γη παρά μόνο στην ψυχή και στο σώμα που ήταν ενωμένα μαζί της, είναι φανερό ότι και αυτή η ίδια διχοτομήθηκε στα δύο, ώστε να μη χωριστεί από την ψυχή ή από το σώμα, αφήνοντάς τα άθεα και έρημα. Αν όμως μου λες ότι, όπως η ρητίνη του δένδρου τεντώθηκε και ακολούθησε την ψυχή καθώς αυτή κατέβαινε από το σώμα στον Άδη, και όπως ένα σχοινί συγκρατούσε επάνω το σώμα και κάτω την ψυχή, έτσι και ο Λόγος, λες παραμύθια και φλυαρίες. Πρώτον, διότι η απερίγραπτη θεότητα ούτε εκτείνεται ούτε κατεβαίνει ούτε ανεβαίνει· δεύτερον, διότι, αν ο Θεός Λόγος εκτάθηκε σαν σχοινί από το σώμα μέχρι τον Άδη, είναι φανερό ότι γέμισε και τους ενδιάμεσους τόπους ανάμεσα στα επίγεια και στα καταχθόνια, από τους οποίους πέρασε, και δεν υπήρχε πλέον μόνο στη δική του σάρκα και ψυχή, αλλά, όπως γεμίζει τον ουρανό και τη γη, έτσι γέμιζε και τον άνθρωπο που ήταν ενωμένος μαζί του. Και όπως οι ενέργειες του ουρανού και της γης δεν αναφέρονται σε αυτόν, έτσι ούτε και η ενέργεια του ανθρώπου που είναι ενωμένος μαζί του, δηλαδή του ναού που λύθηκε κατά το πάθος, αναφέρεται στον Θεό Λόγο, ο οποίος δεν λύεται. Διότι και για όλους εμάς λέει ο Απόστολος ότι «ἐν τῷ Θεῷ Λόγῳ ζῶμεν καὶ κινούμεθα καὶ ἐσμέν», και όμως όχι γι’ αυτό όλες οι κινήσεις και οι ενέργειές μας αναφέρονται σε αυτόν.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες
- Κεφάλαιο
- {Κεφάλαιον [ϛʹ] ἐν ᾧ αἱ ἀντιθέσεις τῶν ἐναντίων εὐσεβῶς σαφηνίζονται ὑφ’ ἡμῶν.}