οὔκουν ἀλλήλοις οἱ πατέρες ἀντιδοξάζουσιν, ἀλλὰ τοῖς πατράσιν ἀντιδοξεῖ προφανῶς ὁ τὴν ὁπώσποτε γενομένην ἐμφύσησιν παρὰ τοῦ υἱοῦ—δημιουργικῶς μὲν τὴν προτέραν, ἀνακαινιστικῶς δὲ τὴν δευτέραν —ταύτην εἶναι λέγων ἢ τοιαύτην τοῦ θείου πνεύματος τὴν ἐκπόρευσιν, κἀντεῦθεν ἀφορίζων τὴν τοῦ ὀνόματος ὕπαρξιν ἐν τῷ νῦν οὕτως καὶ νῦν οὕτως γίνεσθαί τε καὶ ἀπογίνεσθαι· πρὸς ὃ καὶ ἄμφω οἱ θεῖοι πατέρες διεμαχέσαντο. ἀλλ’ ἡμεῖς καὶ τοῖς θείοις τούτοις πατράσι καὶ πρὸ τούτων τῷ θεοκήρυκι Παύλῳ ἑπόμενοι, τὸ τοῦ κυρίου ἐμφύσημα τὸ μὲν πρῶτον ἐνεργείας εἶναι ψυχωτικῆς εἴτ’ οὖν ζωτικῆς, τὸ δὲ δεύτερον ἁγιαστικῆς τε καὶ πνευματικῆς ἀποφαινόμεθα χάριτος· ἐγένετο, γάρ φησιν, ὁ πρῶτος ἄνθρωπος Ἀδὰμ εἰς ψυχὴν ζῶσαν, ὁ ἔσχατος Ἀδὰμ εἰς πνεῦμα ζῳοποιοῦν· ὃ δὴ καὶ πνεῦμα ἅγιον εἰρῆσθαι παρὰ τοῦ σωτῆρός φαμεν· καὶ οὕτω πᾶσαν ἀτοπίαν τοῖς τοῦτ’ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐνυπόστατον πνεῦμα λέγουσιν ἑπομένην ἐκκλίνομεν. τοῦτο δὲ καὶ κτιζόμενον πνεῦμα παρὰ τοῦ Ἀμὼς εἰρῆσθαί φησιν ὁ μέγας Ἀθανάσιος, καὶ πάλιν ἐν Ἱεζεκιὴλ πνεῦμα καινὸν μετὰ καρδίας καινῆς δοθήσεσθαι τοῖς ἀνθρώποις ἐπαγγελλόμενον, τὸ διὰ τοῦ εὐαγγελίου ἀνακτιζόμενον καὶ ἀνακαινιζόμενον τῶν ἀνθρώπων πνεῦμα. ὁ μὲν γὰρ ὡς ἐκ προσώπου φησὶ τοῦ θεοῦ· ἰδοὺ ἐγὼ στερεῶν βροντὴν καὶ κτίζων πνεῦμα.
Μετάφραση
Επομένως, οι πατέρες δεν διαφωνούν μεταξύ τους, αλλά προφανώς με τους πατέρες διαφωνεί εκείνος που υποστηρίζει ότι το εμφύσημα που έγινε με οποιονδήποτε τρόπο από τον Υιό —δημιουργικά το πρώτο, ανακαινιστικά το δεύτερο— είναι αυτή ή τέτοια η εκπόρευση του θείου Πνεύματος, και από εκεί προσδιορίζει την ύπαρξη της ονομασίας στο να γίνεται πότε έτσι και πότε αλλιώς, και να παύει να υπάρχει· άποψη με την οποία και οι δύο θείοι πατέρες συγκρούστηκαν. Αλλά εμείς, ακολουθώντας τόσο αυτούς τους θείους πατέρες όσο και, πριν από αυτούς, τον θεοκήρυκα Παύλο, αποφαίνομαστε ότι το μεν πρώτο εμφύσημα του Κυρίου αποτελεί ψυχωτική ή ζωτική ενέργεια, ενώ το δεύτερο αποτελεί αγιαστική και πνευματική χάρη. Διότι, λέει, ο πρώτος άνθρωπος Αδάμ έγινε εις ψυχήν ζώσαν, ενώ ο έσχατος Αδάμ εις πνεύμα ζωοποιούν. Αυτό ακριβώς λέμε ότι ονομάστηκε από τον Σωτήρα Άγιο Πνεύμα· και έτσι αποφεύγουμε κάθε ατοπία που ακολουθεί εκείνους οι οποίοι ισχυρίζονται ότι αυτό είναι το ίδιο το ενυπόστατο Πνεύμα. Ο μέγας Αθανάσιος αναφέρει ότι αυτό έχει ονομαστεί από τον Αμώς και κτιζόμενο πνεύμα, και πάλι στον Ιεζεκιήλ εξαγγέλλεται ότι θα δοθεί στους ανθρώπους πνεύμα καινό μαζί με καρδία καινή, δηλαδή το πνεύμα των ανθρώπων που αναδημιουργείται και ανακαινίζεται δια του Ευαγγελίου. Διότι ο πρώτος λέει ως εκ προσώπου του Θεού: Ιδού εγώ που στερεώνω βροντή και κτίζω πνεύμα.
Περισσότερα
Λεπτομέρειες