Πατερικές αναφορές στο ΑΜΩΣ 8:10

Διότι, όπως ακριβώς οι γιορτές των αμαρτωλών μεταβάλλονται σε πένθος και οι ωδές σε θρήνο, καθώς έλεγε ο Θεός: «Και θα μετατρέψω τις γιορτές σας σε πένθος και τις ωδές σας σε θρήνο», έτσι πάλι οι θρήνοι όσων μετανόησαν μεταβάλλονται σε ύμνους. «Εις το τέλος εν ύμνοις· ψαλμός τω Δαυίδ». Αγαθή πράξη και καρπός μετάνοιας υπάρχει και για τον προφήτη και για καθέναν που έχει τη δυνατότητα στα χέρια του: «Κάντε λοιπόν καρπούς άξιους της μετάνοιας», ώστε καθένας που μετανόησε και προσέφερε καρπούς στον Θεό και στους φτωχούς να λέει: «Κύριε, μη με ελέγξεις με τον θυμό σου, ούτε να με παιδεύσεις με την οργή σου». Πες μου, Δαυίδ, απορρίπτεις εντελώς τον έλεγχο και την παιδαγωγία; Όπως φαίνεται, αποφεύγεις τον μακαρισμό. Διότι το ότι ο έλεγχος του Θεού είναι πρόξενος μακαρισμού, είναι γραμμένο στο βιβλίο του Ιώβ: «Μακάριος ο άνθρωπος τον οποίο ήλεγξε ο Κύριος πάνω στη γη». Και το ότι το να παιδαγωγείται κανείς από τον Κύριο είναι μακάριο, εσύ ο ίδιος το είπες: «Μακάριος ο άνθρωπος τον οποίο θα παιδαγωγήσεις, Κύριε». Δεν αποφεύγω τον έλεγχο, λέει, αλλά φοβάμαι τον έλεγχο που γίνεται με θυμό· ούτε αποστρέφομαι την παιδαγωγία, αλλά τρέμω την παιδαγωγία που γίνεται με οργή.

Η Πεντηκοστή είχε την ολοφάνερη και σε όλους γνωστή έλευση του Αγίου Πνεύματος· εσύ όμως, προτρέχοντας, κατέστησες τον εαυτό σου κατοικία του αντικείμενου πνεύματος και έγινες ναός ειδώλων, αντί να γίνεις ναός Θεού διά της ενοικήσεως του Αγίου Πνεύματος. Επέσυρες την κατάρα του προφήτη, ο οποίος είπε εκ προσώπου του Θεού: «Θα μετατρέψω τις εορτές τους σε πένθος». Πώς θα κυβερνήσετε τους υπηρέτες σας, όταν εσείς οι ίδιοι υποδουλώνεστε σαν ανδράποδα σε επιθυμίες ανόητες και βλαβερές; Πώς θα νουθετήσετε τα παιδιά σας, ζώντας ζωή αδιόρθωτη και άτακτη; Τι λοιπόν; Να σας εγκαταλείψω σε αυτήν την κατάσταση; Αλλά φοβάμαι μήπως ο μεν ανυπότακτος γίνει πιο σκληρός, ο δε κατανενυγμένος καταποθεί από την υπερβολική λύπη.

Διότι θα προσπεράσουμε, σαν κάποιον χείμαρρο, την ορμή της κακίας του. <Και θα συμβεί κατά την ημέρα εκείνη, λέει ο Κύριος ο Θεός, να δύσει ο ήλιος το μεσημέρι, και να σκοτεινιάσει το φως πάνω στη γη μέσα στη μέρα· και θα μετατρέψω τις εορτές σας σε πένθος, και όλες τις ωδές σας σε θρήνο, και θα βάλω σάκκο σε κάθε οσφύ, και φαλάκρα σε κάθε κεφάλι, και θα καταστήσω τον Ιακώβ ως πένθος για αγαπημένο πρόσωπο, και όσους είναι μαζί του ως ημέρα οδύνης.> Αυτά εγκυμονούν διπλό νόημα. Επειδή είναι πάντοτε συνήθεια στους άγιους προφήτες, κυρίως στο τέλος των λόγων τους, να μνημονεύουν τον Χριστό, και να προβαίνουν στην αφήγηση του μυστηρίου Του, η οποία σκιάζεται ακόμη από ασάφειες. Εμπρός λοιπόν, βλέποντας και τα δύο νοήματα, ας πούμε τα πρέποντα. Θα εκθέσουμε πρώτα τα όσα ακολουθούν από τα λεγόμενα, και στη συνέχεια θα προσαρμόσουμε το νόημα των λεγομένων στην εξήγηση περί του Χριστού. Κατά την ημέρα εκείνη λοιπόν, κατά την οποία η καταστροφή θα επέλθει σε ολόκληρη τη γη των Σαμαρειτών σαν ποταμός της Αιγύπτου, πάνω σε όλους, για να το πούμε έτσι, τους κατοίκους της θα απλωθεί φοβερό και βαθύ σκοτάδι, καθώς ο ήλιος θα δύσει κατά κάποιον τρόπο, και μάλιστα το μεσημέρι. Και δεν λέμε βέβαια ότι το φως του ήλιου έδυσε στην πραγματικότητα, αλλά ότι η συμφορά του πολέμου έγινε σαν σκοτάδι για τους κατοίκους της Σαμάρειας.

Επομένως θα δουν σκοτάδι, λέει, ακόμη κι αν τυχόν μεσουρανεί ο ήλιος. Εκείνοι δε που παλαιότερα γιόρταζαν λαμπρά, χρησιμοποιώντας πάντα έγχορδα και λύρες και τα πιο μελωδικά από τα άσματα, θα απέχουν από τέτοιες ασχολίες, αλλά μάλλον θα θρηνήσουν γοερά, και θα έχουν ως κύριο μέλημά τους τα πένθιμα άσματα, και θα αναλάβουν το σχήμα των πενθούντων, εννοώ τον σάκο και το ξύρισμα του κεφαλιού. Είναι δε άκρως ατιμωτικό να αποψιλώνεται το κεφάλι. Και γι' αυτό ο θεσπέσιος Ιώβ έκοψε τα μαλλιά του όταν χάθηκαν τα παιδιά του. Θα κάνω δε, λέει, τον Ιακώβ σαν πένθος για αγαπημένο πρόσωπο, δηλαδή, έτσι θα σκυθρωπάσουν για αυτόν όσοι τον δουν, σαν να ήταν μητέρα ή πατέρας πάνω από ένα και μοναδικό αγαπημένο νεκρό παιδί. Και όσους είναι μαζί του σε ημέρα οδύνης, δηλαδή, οι γείτονες του Ιούδα και του Βενιαμίν, οι οποίοι λάτρευσαν είδωλα μαζί με τον Εφραίμ, και συντάχθηκαν μαζί του προφανώς με αυτόν τον τρόπο, θα βρεθούν να έχουν ημέρα οδύνης, και σαν να βρίσκονται σε ωδίνες. Εννοώ δε σε ωδίνες που προέρχονται από τρόμους και λύπη και πόνους. Διότι, αφού λεηλάτησε τη Σαμάρεια ο Σενναχηρείμ, κυρίευσε όλες τις πόλεις τους. Έπειτα στέλνει τον Ραψάκη από τη Λαχίς στην Ιερουσαλήμ, ο οποίος απείλησε με δεινά αυτούς που βρίσκονταν στο τείχος. Και καταρράκωσε τόσο πολύ σε απόγνωση αυτούς που βρίσκονταν στα Ιεροσόλυμα, ώστε να περιμένουν ότι θα καταστραφούν αμέσως μαζί με εκείνους στη Σαμάρεια.

Αλλά ζητάς να μάθεις με σαφήνεια κατά ποια ώρα εξέλιπε ο ήλιος; Άραγε την πέμπτη ώρα ή την όγδοη ή τη δέκατη; Πες με ακρίβεια στους ανυπάκουους Ιουδαίους, ω προφήτη, πότε δύει ο ήλιος. Λέει λοιπόν ο προφήτης Αμώς: «και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, λέει ο Κύριος ο Θεός, να δύσει ο ήλιος το μεσημέρι» (διότι από την έκτη ώρα έπεσε σκοτάδι) «και το φως θα σκοτεινιάσει πάνω στη γη κατά τη διάρκεια της ημέρας». Ποιος είναι αυτός ο καιρός, ω προφήτη, και ποια ημέρα; «Και θα μετατρέψω τις γιορτές σας σε πένθος». Διότι αυτό που συνέβη έγινε κατά την περίοδο των Αζύμων και στη γιορτή του Πάσχα. Έπειτα στη συνέχεια λέει: «Και θα καταστήσω αυτόν ως πένθος αγαπητού και εκείνους που είναι μαζί του ως ημέρα οδύνης». Διότι, κατά την ημέρα και τη γιορτή των Αζύμων, οι μεν γυναίκες τους θρηνούσαν και έκλαιγαν, ενώ οι απόστολοι βίωναν οδύνη όντας κρυμμένοι. Είναι, επομένως, θαυμαστό αυτό που προφητεύτηκε.

Και ο Ιωήλ λέγει: «Ενώπιόν του θα συνταραχθεί η γη και θα σκοτεινιάσει ο ουρανός· ο ήλιος και η σελήνη θα συσκοτιστούν και τα άστρα θα κρύψουν το φως τους». 〈ξα'〉 Ότι ο ήλιος θα δύσει το μεσημέρι — ο Αμώς λέγει: «Και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, λέγει ο Κύριος ο Θεός, να δύσει ο ήλιος το μεσημέρι, και το φως του να συσκοτίσει τη γη μέρα μεσημέρι, και θα μετατρέψει τις εορτές σας σε πένθος». 〈ξβ'〉 Ότι τα ιμάτιά του θα διαμοιραστούν — ο Δαβίδ στον 〈ξα'〉 ψαλμό λέγει: «Διαμοίρασαν τα ιμάτιά μου μεταξύ τους και για τον ιματισμό μου έβαλαν κλήρο». 〈ξγ'〉 Ότι θα συσταυρωθεί με ληστές — ο Ησαΐας λέγει: «Και συγκαταλέχθηκε μεταξύ των ανόμων, και η ψυχή του παραδόθηκε στον θάνατο». 〈ξδ'〉 Ότι θα λογχίσουν την πλευρά του — ο Ζαχαρίας λέγει: «Θα στρέψουν το βλέμμα τους σε εκείνον που λόγχισαν (εκκέντησαν)». 〈ξε'〉 Ότι δεν θα συντριβεί οστό του — ο Μωυσής λέγει: «Δεν θα συντριβεί οστό του». 〈ξστ'〉 Ότι από την πλευρά του θα ρεύσει ύδωρ ως τύπος του βαπτίσματος — ο Ησαΐας λέγει: «Άρτος θα του δοθεί, και το ύδωρ του θα είναι βέβαιο». 〈ξζ'〉 Ότι θα τεθεί σε πέτρα — ο Ησαΐας λέγει: «Κοιτάξτε τη στερεή πέτρα, την οποία λαξεύσατε, και το κοίλωμα του λάκκου, που σκάψατε». 〈ξη'〉 Ότι η θύρα του μνήματος θα είναι λίθος — Ο ίδιος λέγει: «Και τοποθέτησαν λίθο επάνω μου». 〈ξθ'〉 Ότι θα τον σφραγίσουν — ο Δανιήλ λέγει: «Και έφεραν έναν λίθο και τον τοποθέτησαν στο στόμιο του λάκκου, και ο βασιλιάς τον σφράγισε με το δαχτυλίδι του και με το δαχτυλίδι των μεγιστάνων του, ώστε να μην αλλοιωθεί τίποτε σχετικά με τον Δανιήλ». 〈ο'〉 Ότι το πάθος του θα συμβεί στην αρχή του θέρους, στον δικό μας μήνα Μάρτιο — Στο Άσμα Ασμάτων λέγει: «Ο καιρός παρήλθε· τα έθνη πορεύθηκαν στον δρόμο τους».

Επειδή δηλαδή αυτοί, που κατοικούσαν προηγουμένως τον τόπο, σήκωσαν άθεα χέρια εναντίον του Χριστού του Θεού στο μέσο της γιορτής Του, και κραύγασαν με άθεες και μιαρές φωνές, ζητώντας την ίδια ακριβώς ημέρα του Πάσχα να πέσει το αίμα Του πάνω στους εαυτούς τους και στα ίδια τους τα παιδιά· εύλογα, λοιπόν, στο μέσο της γιορτής τούς βρήκε η οργή του Θεού, ώστε να εκπληρωθεί σε αυτούς και μια άλλη προφητεία, δια της οποίας είχε ειπωθεί: «Και θα μετατρέψω τις γιορτές σας σε πένθος, και τις πανηγύρεις σας σε θρήνο».

Αλλά, εφόσον έχουν προαναγγελθεί τόσα πολλά σχετικά με εκείνον που επρόκειτο να προδώσει τον Σωτήρα και Κύριό μας, καθώς και για όσους τον επιβουλεύτηκαν με άλλους τρόπους, είναι καιρός να εξετάσουμε και τα όσα προφητεύτηκαν ότι πρόκειται να συμβούν σχετικά με το πάθος του. 〈Από τον Αμώς〉. «Ορκίζεται ο Κύριος κατά της υπερηφάνειας του Ιακώβ, ότι δεν πρόκειται να ξεχαστούν στο διηνεκές όλα τα έργα σας, και εξαιτίας αυτών δεν θα ταραχθεί η γη, και δεν θα πενθήσει καθένας που κατοικεί σε αυτήν; Και θα ανέλθει η συντέλεια σαν ποταμός, και θα κατέλθει σαν τον ποταμό της Αιγύπτου. Και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, λέγει ο Κύριος, θα δύσει ο ήλιος το μεσημέρι, και το φως θα σκοτεινιάσει πάνω στη γη κατά τη διάρκεια της ημέρας· και θα μετατρέψω τις γιορτές σας σε πένθος, και όλες τις ωδές σας σε θρήνο, και θα τοποθετήσω σάκο (πένθιμο ένδυμα) σε κάθε οσφύ, και θα φέρω φαλάκρα σε κάθε κεφάλι, και θα το καταστήσω σαν πένθος για τον αγαπητό, και εκείνους που είναι μαζί του σαν ημέρα οδύνης. Ιδού, έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα εξαποστείλω λιμό πάνω στη γη, όχι λιμό άρτου ούτε δίψα για ύδωρ, αλλά λιμό για την ακρόαση του λόγου του Κυρίου· και θα σαλευθούν τα ύδατα από θάλασσα σε θάλασσα, και από τον βορρά έως τις ανατολές θα περιτρέχουν αναζητώντας τον λόγο του Κυρίου, αλλά δεν πρόκειται να τον βρουν.»

Αφού, λοιπόν, αυτά εκπληρώθηκαν με αυτόν τον τρόπο, στη συνέχεια προσθέτει: «και θα μεταστρέψω τις εορτές σας σε πένθος, και όλες τις ωδές σας σε θρήνο, και θα βάλω σάκο σε κάθε οσφύ, και σε κάθε κεφάλι φαλάκρωμα, και θα τον κάνω σαν πένθος για αγαπημένο [πρόσωπο], και όσους είναι μαζί του σαν ημέρα οδύνης. Ιδού έρχονται ημέρες, λέγει ο Κύριος, και θα εξαποστείλω λιμό στη γη, όχι λιμό άρτου ούτε δίψα ύδατος, αλλά λιμό τού να ακούσουν τον λόγο του Κυρίου», και τα εξής. Όλα αυτά, τα οποία προφητεύτηκαν ότι θα συμβούν εξαιτίας της υπερηφάνειάς τους εναντίον του Χριστού, απέδειξαν ξεκάθαρη την έκβαση της προρρήσεως μετά την επιβουλή τους εναντίον του Σωτήρα μας. Διότι όχι νωρίτερα, αλλά από τότε και μέχρι σήμερα μετέστρεψε ο Θεός «τις εορτές τους σε πένθος και τις ωδές τους σε θρήνο», αποστερώντας τους από την ξακουστή μητρόπολη, και κατεδαφίζοντας το σεπτό αγίασμα που βρισκόταν σε αυτήν κατά τη διάρκεια της ηγεμονίας των Ρωμαίων αυτοκρατόρων Τίτου και Ουεσπασιανού, έτσι ώστε να μην μπορούν, ακόμη κι αν έρχονταν σε αυτήν, να επιτελούν τις εορτές και τις πανηγύρεις που όριζε ο νόμος. Τι χρειάζεται να πούμε για το πώς ο λιμός «τού να ακούσουν τον λόγο του Κυρίου» τους έπληξε όλους, επειδή έδιωξαν μακριά τους τον Λόγο του Θεού, αρνούμενοι αυτόν ομόφωνα και έχοντας πλέον απορριφθεί από αυτόν; 〈Από τον Ζαχαρία〉. «Και θα παραστεί ο Κύριος ο Θεός μου, και όλοι οι άγιοι μαζί του».

Αποτελεί σύμβολο για τους μεν απίστους του σκότους που επιφυλάσσεται κατά την ημέρα της κρίσεως, για τους δε πιστούς του φωτός της ημέρας στο οποίο μεταβάλλεται το σκότος. Αυτό άλλωστε διακηρύσσει και ένα προφητικό λόγιο που λέει: «Και θα συμβεί εκείνη την ημέρα, λέγει ο Κύριος, να δύσει ο ήλιος το μεσημέρι, και θα σκοτεινιάσει το φως κατά τη διάρκεια της ημέρας, και θα μετατρέψω τις εορτές σας σε πένθος, και όλες τις ωδές σας σε θρήνους». Βλέπεις, αγαπητέ, πόσο μεγάλο μυστήριο περιέχει το προφητικό λόγιο; Διότι εδώ αινίσσεται την κατάσταση και των δύο, εννοώ και των Ιουδαίων που βρίσκονται υπό τον Νόμο, και των εθνικών που διαπράττουν την ανομία ευρισκόμενοι εκτός του Νόμου. Διότι εκείνοι που εορτάζουν σύμφωνα με τον νόμο θα πενθήσουν, έχοντας πλέον παύσει τις εορτές τους, και αντί για ωδές θα θρηνήσουν γοερά για την Ιερουσαλήμ. Διότι δεν θα υπάρχει πλέον η Ιερουσαλήμ για να τελεί τις λατρείες, ούτε θα τελεστεί καμία εορτή σε αυτήν, εφόσον όλα έλαβαν τέλος μετά την έλευση του Χριστού, το πάθος Του και τη θεία οικονομία. Γι' αυτό λοιπόν λέει: «Θα μετατρέψω τις εορτές σας σε πένθος, και όλες τις ωδές σας σε θρήνους»· καθώς θα στερηθούν τις νομικές διατάξεις και θα παραδοθούν ως δούλοι σε κάθε έθνος, ως αντίτιμο για το ότι δεν πίστεψαν στο θείο και παράδοξο κήρυγμα του σταυρού.

Θα πενθήσουν, επίσης, τα έθνη εξομολογούμενα τις αμαρτίες τους, με ένα πένθος που γίνεται πρόξενος μακαρισμού. Διότι, λέει, μακάριοι όσοι πενθούν, επειδή αυτοί θα παρηγορηθούν. Θα πενθήσουν, επομένως, για τις μάταιες εορτές τους και τα αθέμιτα άσματα, με τα οποία τελούσαν λατρείες στους ακάθαρτους δαίμονες. Διότι δες σήμερα, πώς ο εθνικός που μετανόησε, ο οποίος προηγουμένως εόρταζε προς τιμήν των ειδώλων, μετατρέπει την εορτή του σε πένθος, μετανοώντας για όσα κακά έπραττε, και λέει θρηνώντας εκείνο το προφητικό λόγιο: «Πλανηθήκαμε μέσα στην αισχύνη μας και μας σκέπασαν τα αμαρτήματά μας, διότι γεμίσαμε από την ασέβειά μας. Αναγνωρίσαμε τις αδικίες των πατέρων μας». Έτσι, λοιπόν, και εμείς, θρηνώντας και πενθώντας καλώς για τα κακά που έχουμε διαπράξει στο παρελθόν, ας προσδέσουμε τους εαυτούς μας στον σταυρό, εναποθέτοντας τις ελπίδες μας στον σταυρό, ώστε, αφού παιδαγωγηθούμε διά του σταυρού και υψώσουμε τη διάνοιά μας προς τον ουρανό, πλησιάζοντας τον Χριστό τον Σωτήρα μας, να αξιωθούμε να βρεθούμε κοντά στον Θεό στη βασιλεία των ουρανών, μέσω του ίδιου του Χριστού του Κυρίου μας, στον οποίο ανήκει η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.

Και επειδή ο προφήτης διαλαλούσε ότι θα σκοτεινιάσει ο ήλιος το μεσημέρι, και ενίοτε μερικοί επρόκειτο να δυσπιστήσουν στο αν πράγματι συνέβη αυτό στον Σωτήρα ή όχι, υπάρχει μπροστά στα μάτια σου ένα μεγάλο τεκμήριο που το βλέπεις τώρα, ώστε βλέποντας την επαλήθευση μέσα από το τεκμήριο να απαλλαγείς από την αμφισβήτηση. Τι επακολουθεί λοιπόν σήμερα; Για να καταδειχθεί η δεσποτική φωνή που απειλεί τους Ιουδαίους, ομιλεί ο Αμώς, προβάλλοντας το πάθος του Σωτήρα, του Αγαπητού του Θεού, και αντιπαραθέτοντας σε αυτό τη δική τους παρανομία: «Θα δύσει ο ήλιος το μεσημέρι και θα συσκοτίσει το φως μέσα στην ημέρα, και θα μετατρέψω τις εορτές σας σε πένθος και όλες τις ωδές σας σε θρήνο, και θα περιβάλω κάθε οσφύ με τρίχινο σάκο και κάθε κεφάλι με φαλάκρα, και θα τους καταστήσω ως πένθος για τον Αγαπητό και εκείνους που είναι μαζί τους ως ημέρα οδύνης». Διότι ως σημεία για τη δύση του ήλιου το μεσημέρι έθεσε τη μετατροπή των εορτών σε πένθος και των ωδών σε θρήνο, και όλα αυτά είπε ο Θεός ότι θα τα πράξει εξαιτίας του δικού Του Αγαπητού· διότι λέει, τέτοιο θα είναι το πένθος και τέτοια η αναγκαιότητα της τιμωρίας, ώστε να αναλογεί στην αξία του Αγαπητού που υβρίστηκε.

Πρόσεξε λοιπόν· αν από τότε που έπαθε ο Σωτήρας δεν επακολουθούν οι συμφορές, αν δεν μετατράπηκαν σε πένθος οι εορτές τους, αν δεν έγιναν θρήνος οι ωδές τους, τότε δεν έδυσε ο ήλιος το μεσημέρι. Αν όμως αναλογιστείς το μέγα θαύμα, ότι δηλαδή ο Χριστός σταυρώθηκε κατά την εορτή του Πάσχα, και η θεία δίκη εξαιτίας αυτού μετέβαλε σε πένθος τις εορτές τους, καθώς επιτέθηκαν οι Ρωμαίοι και όλοι οι Ιουδαίοι κατέφυγαν μαζί στην Ιερουσαλήμ σαν σε κοινή παγίδα, και μέσα στις ίδιες τις εορτές, όπως αναφέρει η ιστορία, εξολοθρεύτηκαν από το ξίφος, τη φωτιά, την πείνα και τις ατελείωτες οιμωγές, έτσι ώστε, βρισκόμενοι σε κλοιό τόσων δεινών, να επέλθει ρητώς η μεταβολή και των εορτών σε πένθος και των ωδών σε θρήνο, είναι φανερό ότι, εφόσον αυτά εκπληρώθηκαν μπροστά στα μάτια μας, έδυσε ο ήλιος το μεσημέρι· διότι αυτό σημαίνουν τα όσα έχουν ειπωθεί. Για δύο χρόνια λοιπόν ο πόλεμος εξολόθρευσε τους Ιουδαίους μέσα στο πένθος και παρέτεινε το πένθος της Ιουδαίας μέχρι σήμερα. Διότι, πού είναι ο ναός; Πού η ιεροσύνη; Πού η βασιλεία; Πού το ορμητήριο; Πού η πόλη του νόμου; Όλα χάθηκαν, όλα έσβησαν, όλα ξεριζώθηκαν εκ θεμελίων και, με τη δύση του ηλίου, μεταβλήθηκαν σε πένθος.

Η Πεντηκοστή είχε την ολοφάνερη και σε όλους γνωστή παρουσία του Αγίου Πνεύματος, εσύ όμως έσπευσες να κάνεις τον εαυτό σου κατοικία του εχθρικού πνεύματος, και έγινες ναός ειδώλων αντί να γίνεις ναός του Θεού δια της ενοικήσεως του Αγίου Πνεύματος. Επέσυρες την κατάρα του προφήτη, ο οποίος είπε εκ μέρους του Θεού: Θα μετατρέψω τις εορτές τους σε πένθος. Πώς θα εξουσιάσετε τους υπηρέτες, εσείς που είστε υποδουλωμένοι σε ανόητες και βλαβερές επιθυμίες σαν σκλάβοι; Πώς νουθετείτε τα παιδιά, όταν ζείτε ζωή χωρίς νουθεσία και τάξη;

Εάν, εορτάζοντας, σκέφτεσαι κατ' αυτόν τον τρόπο και έχεις γίνει τέτοιος όπως σε περιέγραψε προηγουμένως ο λόγος, τότε με αυτά που κάνεις εορτάζεις πνευματική εορτή και συνεορτάζεις με τις άνω δυνάμεις των αγγέλων. Εάν όμως δεν συμβαίνει έτσι ούτε έκανες τον εαυτό σου τέτοιο μέσω της τηρήσεως των εντολών, ποιο είναι το όφελός σου να εορτάζεις; Υπάρχει φόβος μήπως και εσύ, όπως οι παλαιοί Ιουδαίοι, ακούσεις: «Θα μετατρέψω, λέει, σε πένθος τις εορτές σου και θα μεταβάλω τη χαρά σου σε λύπη.» Τι λοιπόν; Δεν θα εορτάσουμε σωματικά και αισθητά, εάν δεν μπορέσουμε να γίνουμε τέτοιοι όπως μας υπέδειξες με τον λόγο σου; Βεβαιότατα μάλιστα. «Εόρταζε», λέει, και εκτέλει όσα γίνονται προς τιμήν του Θεού και των αγίων του, με όση δύναμη έχεις, και προσκάλεσε όλους, αν είναι δυνατόν, βασιλείς, άρχοντες, αρχιερείς, λευίτες, μοναχούς, λαϊκούς, ώστε μέσα από όλους να δοξαστεί ο Θεός μέσω σου· και η δοξολογία αυτών, επειδή αναπέμπεται από εσένα τον έναν προς τον Θεό, θα λογιστεί σε εσένα και θα γίνεις ευπρόσδεκτος σε Αυτόν. Μη νομίζεις όμως ότι μέσα από αυτά δοξάζεις τον Θεό και τους αγίους του ή ότι προσθέτεις κάτι στη δόξα τους. Διότι πώς είναι δυνατόν; «Διότι δεν έχει δοξαστεί, λέει, το δεδοξασμένο εξαιτίας της υπερβάλλουσας δόξας του», ούτε έχουν ανάγκη οι άγιοι από επίγεια και ανθρώπινη δόξα.