Πατερικές αναφορές στο ΔΑΝΙΗΛ 8:23

ΛΓʹ. Μικρό ήταν το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε, και η θεία δίκη, παραδίδοντας τον αλιτήριο στους Πέρσες, τον δικάζει εκεί· και αφού τον κατευόδωσε ως φιλόδοξο αυτοκράτορα, τον επιστρέφει νεκρό, χωρίς κανείς να τον σπλαχνιστεί· και, όπως άκουσα εγώ από κάποιον, ούτε ο τάφος δεν τον δέχτηκε, αλλά αποβλήθηκε και πετάχτηκε έξω από τη γη που σείστηκε εξαιτίας του· γεγονός που αποτελεί προοίμιο, νομίζω, της κολάσεως στον άλλο κόσμο. Αναδεικνύεται τότε ένας άλλος αυτοκράτορας, όχι αναιδής στην όψη όπως ο προαναφερθείς, ούτε καταπιέζοντας τον Ισραήλ με πονηρά έργα και εργοδιώκτες, αλλά υπερβολικά ευσεβής και πράος. Αυτός, για να θέσει το καλύτερο θεμέλιο της βασιλείας του και να ξεκινήσει την ευνομία από εκεί που πρέπει, αίρει την εξορία των επισκόπων και όλων των υπολοίπων, και προπάντων εκείνου που ήταν ανώτερος όλων στην αρετή και που ολοφάνερα πολεμήθηκε για την ευσέβειά του. Ερευνά δε την αλήθεια της πίστεώς μας, η οποία είχε διασπαστεί και συγχυστεί από πολλούς και είχε κατατμηθεί σε πολλές δοξασίες και παρατάξεις, ώστε κατά κύριο λόγο να ομονοήσει όλος ο κόσμος, αν είναι δυνατόν, και να ενωθεί με τη συνέργεια του Πνεύματος. Ειδάλλως, τουλάχιστον ο ίδιος να συμπαραταχθεί με την πιο ορθή, να της παραχωρήσει την ισχύ και να λάβει από αυτήν υποστήριξη, σκεπτόμενος με εξαιρετικά υψηλό και μεγαλοπρεπή τρόπο τα μέγιστα ζητήματα.

«Και κατά τα τέλη της βασιλείας τους, όταν φτάσουν στο αποκορύφωμα οι αμαρτίες τους, θα εγερθεί ένας βασιλιάς με ξεδιάντροπο πρόσωπο και ικανότητα να επιλύει αινίγματα. Η δύναμή του θα είναι μεγάλη [αλλά όχι από τη δική του ισχύ], και θα προξενήσει θαυμαστές καταστροφές, θα ευημερήσει και θα ενεργήσει, και θα καταστρέψει ισχυρούς και τον άγιο λαό, και ο ζυγός του περιλαιμίου του θα κατευθυνθεί επιτυχώς. Ο δόλος θα είναι στο χέρι του, και μέσα στην καρδιά του θα υπερηφανευθεί, και με δόλο θα καταστρέψει πολλούς, και θα σταθεί εναντίον πολλών για να τους απολέσει και θα τους συντρίψει σαν αυγά με το χέρι του. Και το όραμα της εσπέρας και της πρωίας που ειπώθηκε είναι αληθινό· εσύ όμως σφράγισε το όραμα, διότι αναφέρεται σε ημέρες πολλές». Και εγώ, ο Δανιήλ, έπεσα κατάκοιτος και αρρώστησα, έπειτα σηκώθηκα και εκτελούσα τις υποθέσεις του βασιλιά, και απορούσα για το όραμα, και δεν υπήρχε κανείς που να το κατανοεί. Επειδή λοιπόν και ο άγγελος Γαβριήλ, όπως έχουμε κατανοήσει, τα διηγήθηκε με αυτόν τον τρόπο στον προφήτη, καθώς πράγματι έγιναν και στα βιβλία των Μακκαβαίων είναι όλα σαφώς καταγεγραμμένα, ας δούμε τι λέει και σχετικά με τις εβδομάδες. Διότι έτσι, αφού διάβασε το βιβλίο του προφήτη Ιερεμία, στο οποίο είναι γραμμένο ότι «εβδομήντα έτη» θα παραμείνει έρημο το αγιαστήριο, ικέτευε με νηστείες και δεήσεις εξομολογούμενος, να επιστρέψει ταχύτερα ο λαός από την αιχμαλωσία στην πόλη της Ιερουσαλήμ.

Στην πρώτη περίπτωση, λέει: «Πλησίασε, και τον ρώτησα». Εδώ όμως δεν συμβαίνει πια αυτό. «Και άκουσα», λέει, «έναν άγιο να μιλάει». Και ένας άλλος ρώτησε, τάχα από άγνοια, για να μάθει αυτός. Και απάντησε, λέει. «Και στα έσχατα της βασιλείας τους, όταν θα έχει συμπληρωθεί το μέτρο των αμαρτιών τους, θα αναδειχθεί βασιλιάς με αναιδές πρόσωπο». Πρόσεξε πώς τους δείχνει ότι οι ίδιοι είναι οι αίτιοι. Γι' αυτό δεν φανερώνει τους λόγους, για να μην παραμείνουν με τη θέλησή τους στο κακό· διότι εάν, χωρίς να ειπωθεί τίποτα από αυτά, παρέμεναν στο κακό, πόσο μάλλον αν αυτά τους φανερώνονταν. Και αυτό γίνεται για να μάθεις ότι το Πνεύμα παντού έχει ισχύ, και ότι ο Θεός προγνωρίζει τα πάντα, και ότι τους ανέβασε από την αιχμαλωσία παρόλο που γνώριζε ότι πρόκειται να αμαρτήσουν. Και πρόσεξε, επειδή ανέφερε χρόνια και φαινόταν λίγος ο χρόνος, τον αναλύει σε αριθμό ημερών, ώστε να τους φοβίσει με το πλήθος, μετρώντας όχι μόνο τις ημέρες, αλλά και τις νύχτες. Και επιμένει στην τραγωδία που προκάλεσε ο Αντίοχος, ώστε έστω και με αυτόν τον τρόπο να τους φοβίσει. «Και όχι με τη δική του ισχύ». Δηλαδή, ότι ο Θεός μπορούσε να τον εμποδίσει, αλλά το επέτρεψε εξαιτίας των αμαρτιών, και μάλιστα όχι απλώς επειδή αμάρτησαν, αλλά όταν το μέτρο των αμαρτιών τους συμπληρώθηκε. Υπάρχει άραγε κάποιο μέτρο; Διότι λέει: «δεν είχαν ακόμη συμπληρωθεί οι αμαρτίες των Αμορραίων». Και πρόσεξε, δεν υπάρχει πλέον εμπρησμός, αλλά θανατώσεις από σφαγές. Επειδή δηλαδή επρόκειτο να υπάρξουν μερικοί καλοί, που θα υπερτερούσαν των πατέρων τους, για αυτό και η τιμωρία έγινε μικρότερη. Αυτά δε λέγονται, για να μην υπερηφανευθούν με τις νίκες την εποχή του Ζοροβάβελ και γίνουν ράθυμοι.

ζ΄. Και όλα αυτά με κάθε ακρίβεια, και μέχρι μίας ημέρας, είχαν προφητευθεί από τον Δανιήλ, και το πότε θα συμβούν, και το πώς, και από ποιον, και με ποιον τρόπο, και πού θα καταλήξουν, και ποια μεταβολή θα υποστούν. Θα τα μάθετε δε σαφέστερα, ακούγοντας την ίδια την όραση, την οποία ο προφήτης μάς ανήγγειλε μέσω παραβολής, ονομάζοντας κριό τον βασιλιά των Περσών, τον Δαρείο, τράγο τον βασιλιά των Ελλήνων, δηλαδή τον Αλέξανδρο τον Μακεδόνα, τέσσερα κέρατα εκείνους που αναδείχθηκαν ύστερα από αυτόν, και ονομάζοντας έσχατο κέρας τον ίδιο τον Αντίοχο. Μάλλον, όμως, είναι καλύτερο να ακούσετε την ίδια την όραση. Διότι λέει: Είδα σε όραμα και βρισκόμουν στον Ουβάλ· ονομάζοντας έτσι κάποιον τόπο στην περσική γλώσσα· και σήκωσα τα μάτια μου και είδα, και ιδού, στεκόταν ένας κριός μπροστά από τον Ουβάλ, και είχε κέρατα ψηλά, και το ένα ήταν ψηλότερο από το άλλο, και το ψηλότερο ανέβαινε τελευταίο. Και είδα τον κριό να χτυπά με τα κέρατά του προς τη θάλασσα και τον βορρά και τον νότο, και κανένα από τα θηρία δεν μπορούσε να σταθεί ενώπιόν του, και δεν υπήρχε κανείς να γλιτώσει από τα χέρια του· και έπραξε σύμφωνα με το θέλημά του και μεγάλωσε πολύ· και εγώ προσπαθούσα να κατανοήσω. Εννοεί την περσική δύναμη και εξουσία, η οποία εισέβαλε σε ολόκληρη τη γη.