Πατερικές αναφορές στο ΔΕΥΤΕΡΟΝΟΜΙΟΝ 18:15

Έστω ότι δεν πείθεσαι από εμάς, ω Ιουδαίε, διάβασε τους ιεροφάντες, ξεδίπλωσε τις σελίδες που βρίσκονται στα χέρια σου. Μην αποδεχθείς τον Πέτρο ούτε τον Παύλο. Αποκήρυξε τους ευαγγελιστές. Άκουσε όμως τουλάχιστον τον Μωυσή. Τι προέγραψε στον νόμο; «Προφήτη θα αναστήσει για εσάς Κύριος ο Θεός, από τους αδελφούς σας, όπως εμένα· αυτόν θα ακούσετε.» Δες τι φωνάζει προφητεύοντας ο Ησαΐας: «Ιδού η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό, και θα καλέσουν το όνομά του Εμμανουήλ.» Άκουσε τον Ιερεμία που κραυγάζει δυνατά: «Αυτός είναι ο Θεός μας, κανείς άλλος δεν θα συγκριθεί μαζί του.» Και προχωρώντας πιο κάτω λέει: «Μετά από αυτά φανερώθηκε επί της γης και συναναστράφηκε με τους ανθρώπους.» Δες πάλι τι σήμανε ο Ζαχαρίας: «Ιδού άνδρας, Ανατολή το όνομά του» και ο Μαλαχίας: «Θα ανατείλει για εσάς που φοβάστε το όνομά μου ήλιος δικαιοσύνης και θεραπεία θα υπάρχει στις φτερούγες του.» Και αυτόν τον λόγο η αιμορροούσα γυναίκα, που θεραπεύτηκε μετά από πολλά έτη, μαζί με άλλους τον βεβαίωσε και τον επισφράγισε, λαμβάνοντας τη θεραπεία με το άγγιγμα του κρασπέδου. Τι άλλο; Τον Ιεζεκιήλ και τον «άνδρα των επιθυμιών» διάβασε με φιλομάθεια.

Διότι και ο Μωυσής, ο πιστός θεράπων του Θεού, αφού είπε: «Κύριος ο Θεός σου, Κύριος ένας είναι», και αφού κήρυξε τον ένα και μόνο Θεό, ομολόγησε αμέσως και τον Κύριό μας λέγοντας: «Ο Κύριος έβρεξε πάνω στα Σόδομα και στα Γόμορρα φωτιά και θειάφι από τον Κύριο». Και πάλι: «Και είπε ο Θεός: ας κάνουμε άνθρωπο σύμφωνα με τη δική μας εικόνα· και δημιούργησε ο Θεός τον άνθρωπο, σύμφωνα με την εικόνα του Θεού τον δημιούργησε», και στη συνέχεια: «Σύμφωνα με την εικόνα του Θεού δημιούργησα τον άνθρωπο». Και για το ότι θα γίνει άνθρωπος, λέει: «Ο Κύριος θα αναστήσει για σας προφήτη από τους αδελφούς σας, όπως εμένα».

94. Προς τον ίδιο. Εις το ρητό: «Προφήτη θα αναστήσει για εσάς Κύριος ο Θεός». Πες στον Ιουδαίο που λογομάχησε μαζί σου, και δεν είπε τίποτα το σπουδαίο ούτε το ρωμαλέο, αλλά εξέμεσε αγυρτικές φλυαρίες και ισχυρίστηκε ότι για τον γιο του Ναυή ειπώθηκε το: «Προφήτη θα αναστήσει ο Θεός για εσάς από τους αδελφούς σας, σαν εμένα», ότι σφάλλει σε πολλά, δεν σκέφτεται υγιώς, αποφεύγει τη μάθηση και αποκρύπτει τα ανώτερα από τον Μωυσή. Διότι έχει ειπωθεί: «Αυτόν θα υπακούτε σε όλα, όσα σας παραγγείλει. Και όποια ψυχή δεν υπακούσει στον προφήτη εκείνο, θα εξολοθρευτεί από τον λαό της». Επειδή, πρώτον, ο Μωυσής θέσπισε αυτά ευρισκόμενος σε ένθεη κατάσταση, μετά τη χειροτονία εκείνου.

Εκείνοι, λοιπόν, που προασπίζονταν στα λόγια τον νόμο, έλεγαν: «Βλασφημεί κατά του Μωυσή». Εκείνος όμως αποδεικνύει ότι αυτοί μάλλον βλασφημούν, όχι μόνο κατά του Μωυσή, αλλά και κατά του Θεού, και ότι αυτοί ανέκαθεν πράττουν τέτοια, και ότι οι ίδιοι κατέλυσαν τα έθιμα, και ότι δεν υπάρχει πλέον ανάγκη από αυτά· και ότι, ενώ τον κατηγορούσαν και έλεγαν πως αυτός εναντιώνεται στον Μωυσή, οι ίδιοι εναντιώνονταν στο Πνεύμα· και όχι απλώς, αλλά και διαπράττοντας φόνο· και ότι ανέκαθεν έτρεφαν αυτή την έχθρα. Βλέπεις ότι αποδεικνύει πως εκείνοι εναντιώνονται και στον Μωυσή και σε όλους, και ότι δεν τηρούν τον νόμο; Καίτοι ο Μωυσής βέβαια είχε πει: «Προφήτη θα αναστήσει για σας ο Κύριος»· αλλά και οι υπόλοιποι προέλεγαν ότι Αυτός θα έλθει, όπως και ο προφήτης, όταν έλεγε: «Ποιον οίκο θα μου οικοδομήσετε;» και πάλι: «Μήπως μου προσφέρατε σφάγια και θυσίες επί σαράντα έτη;»

Προφήτη θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος από τους αδελφούς σας, σαν εμένα; Δεν ακούσατε τον Ησαΐα να ανακράζει: Ιδού η παρθένος θα συλλάβει και θα γεννήσει υιό; Δεν ακούσατε τον Ζαχαρία να βοά: Θα πατάξω τον ποιμένα και θα διασκορπιστούν τα πρόβατα; Δεν ακούσατε τον Δαβίδ να βοά:

Αν λοιπόν επιμείνουμε πεισματικά να τον διατηρήσουμε σε ισχύ, εξαιτίας αυτού ακριβώς γινόμαστε παραβάτες, επειδή επιμένουμε να τηρούμε όσα έχουν καταργηθεί από τον Θεό. Έπειτα, δείχνει και πώς καταργήθηκε. «Διότι εγώ διά του νόμου πέθανα ως προς τον νόμο». Αυτό επιδέχεται διπλή ερμηνεία· διότι είτε εννοεί τον νόμο της χάριτος, επειδή συνηθίζει να ονομάζει και αυτόν νόμο, όπως όταν λέει: «Ο νόμος του Πνεύματος της ζωής με ελευθέρωσε»· είτε εννοεί εδώ τον παλαιό νόμο, υποδεικνύοντας ότι μέσω του ίδιου του νόμου πέθανε ως προς τον νόμο, δηλαδή: «Ο ίδιος ο νόμος με οδήγησε στο να μην τον ακολουθώ πλέον». Εάν λοιπόν είχα σκοπό να τον τηρώ, παραβαίνω τον ίδιο τον νόμο. Πώς και με ποιον τρόπο; Ο Μωυσής λέει: «Προφήτη σαν και εμένα θα αναδείξει σε εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας· αυτόν θα ακούσετε», μιλώντας για τον Χριστό. Επομένως, εκείνοι που δεν υπακούουν σε Αυτόν, παραβαίνουν τον νόμο.

Του λέει η γυναίκα: Κύριε, αντιλαμβάνομαι ότι είσαι προφήτης. Οι πατέρες μας προσκύνησαν στο όρος αυτό, ενώ εσείς οι Ιουδαίοι λέτε ότι στα Ιεροσόλυμα είναι ο τόπος όπου πρέπει να προσκυνούμε. Ποιον προφήτη εννοείς, γυναίκα; Εκείνον για τον οποίο έγραψε ο Μωυσής, ότι Προφήτη θα αναστήσει για εσάς Κύριος ο Θεός σας μέσα από τους αδελφούς σας όμοιο με εμένα, ή κάποιον άλλον; Αυτόν εννοείς, γυναίκα, που αποκαλύπτει τα κρυφά της καρδιάς;

Και ο ίδιος ο Μωυσής λέει: «Προφήτη θα αναδείξει για σας Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας, όμοιο με εμένα· αυτόν να ακούτε». Και τα σχετικά με τον όφι, και τα σχετικά με τη ράβδο του Μωυσή, και τα σχετικά με τον Ισαάκ και το πρόβατο, καθώς και πολλά άλλα, θα ήταν δυνατόν να επιλέξουν όσοι το επιθυμούν, τα οποία διακηρύσσουν την παρουσία του.

Α΄. «Των οποίων ο θεός είναι η κοιλιά, και η δόξα τους βρίσκεται στην αισχύνη τους», έλεγε ο Παύλος γράφοντας προς τους Φιλιππησίους για κάποιους. Ότι δε και οι Ιουδαίοι ήταν τέτοιοι, είναι φανερό και από τα προηγούμενα, αλλά είναι φανερό και από τα όσα έλεγαν όταν πλησίασαν τον Χριστό και συνομιλούσαν μαζί του. Διότι, όταν τους έδωσε άρτο και χόρτασε την κοιλιά τους, και προφήτη έλεγαν πως είναι και ζητούσαν να τον κάνουν βασιλιά· όταν όμως τους δίδασκε για την πνευματική τροφή, για την αιώνια ζωή, όταν τους απομάκρυνε από τα αισθητά, όταν τους μιλούσε για την ανάσταση και ανύψωνε το φρόνημά τους· τότε ακριβώς που έπρεπε κυρίως να τον θαυμάζουν, τότε γογγύζουν και απομακρύνονται. Και όμως, αν αυτός είναι ο προφήτης, όπως είχαν ήδη πει: «Αυτός είναι για τον οποίο λέει ο Μωυσής, ότι Προφήτη θα αναστήσει σε εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας σαν εμένα· αυτόν θα ακούτε»· έπρεπε να τον ακούν όταν έλεγε, ότι «Έχω κατεβεί από τον ουρανό». Αλλά δεν άκουγαν, παρά γόγγυζαν.

Δεν υπήρχε τίποτε άλλο να πουν, παρά ότι, μετανοώντας ας επιστρέψουμε, και προσπίπτοντας σε αυτόν ας πιστέψουμε. Διότι, τι άλλο θα μπορούσαν να πουν μετανοώντας, παρά αυτό: Τι να κάνουμε, εφόσον παραβήκαμε την εντολή του Θεού, εφόσον δεν τηρήσαμε τον νόμο που μας δόθηκε, τον νόμο που μας λέει ότι Προφήτη θα αναδείξει για εμάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας, όπως εμένα· αυτόν θα υπακούτε σε όλα, όσα σας παραγγείλει. Τώρα όμως δεν λένε προς μετάνοια το «Τι να κάνουμε;», αλλά λένε: «Τι να κάνουμε; Πώς να θανατώσουμε τον δίκαιο;». Πόσο παραφρονεί ο Ισραήλ!

Β΄. Λέγοντας τέτοια πράγματα, λογομαχούσαν με τον Στέφανο. Τότε ο Στέφανος είπε: «Δεν φυλάσσονται σε εσάς τα συγγράμματα των προφητών; Δεν ξεδιπλώνετε και δεν μελετάτε εσείς τα βιβλία της Παλαιάς Διαθήκης; Δεν λέγατε μεταξύ σας: "Εμείς γνωρίζουμε ότι στον Μωυσή μίλησε ο Θεός, ενώ τούτον εδώ δεν γνωρίζουμε από πού είναι· εμείς είμαστε μαθητές του Μωυσή"; Δεν έλεγε ο Μωυσής: "Προφήτη σαν εμένα θα αναστήσει σε εσάς Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας· αυτόν να ακούσετε"; Δεν προέγραψε από παλιά ο Μιχαίας: "Και εσύ, Βηθλεέμ, γη του Ιούδα, διόλου δεν είσαι η πιο ασήμαντη ανάμεσα στους ηγεμόνες του Ιούδα· διότι από εσένα θα προέλθει ηγέτης"; Δεν προανήγγειλε ο Ησαΐας τον τοκετό της απειρόγαμης Κόρης: "Ιδού, η παρθένος θα συλλάβει"; Δεν προείπε ο Αββακούμ την παρουσία των ζώων στη φάτνη: "Ανάμεσα σε δύο ζώα θα γίνεις γνωστός"; Δεν προείπε ο Ησαΐας τη φυγή στην Αίγυπτο εξαιτίας του Ηρώδη: "Ιδού, ο Κύριος έρχεται πάνω σε ελαφριά νεφέλη στην Αίγυπτο"; Δεν προμήνυσε ο Δαβίδ τη φυγή των υδάτων του Ιορδάνη: "Σε είδαν τα ύδατα, Θεέ, σε είδαν τα ύδατα και φοβήθηκαν"; Δεν προέγραψε ο Ησαΐας την έκβαση των κόπων και των πόνων: "Αυτός πήρε τις αμαρτίες μας και βάσταξε τις ασθένειές μας"; Δεν προείπε ο προφήτης Δαβίδ τη βία των καρφιών: "Τρύπησαν τα χέρια μου και τα πόδια μου"; Δεν προανήγγειλε ο Μωυσής την ανάρτηση στο ξύλο: "Θα δείτε τη ζωή σας κρεμασμένη πάνω σε ξύλο";»

Εδώ όμως, είναι δυνατόν κανείς και να σπέρνει και να θερίζει και το καλοκαίρι και τον χειμώνα, και πολλές φορές μέσα στην ίδια ημέρα έχουν συμβεί και τα δύο, και μάλιστα όταν η ψυχή που καλλιεργείται τυχαίνει να είναι εύφορη και γόνιμη. Αυτό ακριβώς μπορεί να δει κανείς και σε εσάς· γι' αυτό και εμείς προστρέχουμε σε εσάς με μεγαλύτερη προθυμία· επειδή και ο γεωργός καλλιεργεί με επιμέλεια εκείνον τον αγρό, από τον οποίο γέμισε πολλές φορές το αλώνι του. Επειδή λοιπόν και εσείς, με λίγο κόπο, μας προσφέρετε μεγάλη σοδειά, καταπιανόμαστε με αυτή την καλλιέργεια με πολλή προσοχή, και έχουμε έρθει για να σας φέρουμε τα υπόλοιπα από όσα λέχθηκαν προηγουμένως. Τότε μεν λοιπόν συνθέσαμε τον λόγο για τη δόξα του μονογενούς Υιού του Θεού αντλώντας από την Παλαιά Διαθήκη· τώρα δε θα κάνουμε το ίδιο ακριβώς αντλώντας πάλι από αυτήν. Τότε λοιπόν λέγαμε ότι ο Χριστός έλεγε: «Εάν πιστεύατε στον Μωυσή, θα πιστεύατε και σε εμένα»· τώρα όμως λέμε ότι ο Μωυσής είπε: «Προφήτη σαν και εμένα θα αναστήσει για εσάς ο Κύριος ο Θεός από τους αδελφούς σας· αυτόν να ακούσετε». Διότι, όπως ακριβώς ο Χριστός παραπέμπει στον Μωυσή, για να τους ελκύσει μέσω εκείνου στον Εαυτό Του, έτσι και ο Μωυσής παραδίδει τους μαθητές στον Διδάσκαλο, δίνοντάς τους την εντολή να Τον υπακούουν σε όλα. Ας πειθόμαστε λοιπόν σε όσα Εκείνος πράττει και λέγει, και σε όλα τα άλλα, και σε τούτο το σημείο που μας αναγνώστηκε σήμερα. Και ποιο είναι αυτό; «Ήταν», λέει, «μια εορτή των Ιουδαίων, και ανέβηκε ο Ιησούς στα Ιεροσόλυμα».

Γι' αυτόν τον λόγο ο Μωυσής προέλεγε στους Ιουδαίους: Θα αναδείξει ο Κύριος ο Θεός προφήτη από τους αδελφούς μας, σαν εμένα, και όχι σαν έναν από τους προφήτες, αλλά επιβεβαιωμένο άνωθεν περισσότερο από όλους, και πολύ πιο τιμημένο· διότι δεν είναι απλώς αναγνωρισμένος, αλλά Υιός αγαπημένος· που θα εισαγάγει νόμο· που θα διασώσει τον λαό· που θα εξαφανίσει μυριάδες εχθρών· που θα διασχίσει πεζός το πέλαγος, όχι όμως σε ξηρά αλλά πάνω στα ύδατα· που θα παρέχει άφθονη τροφή στην έρημο, έστω και με ελάχιστα μέσα, για να αποκρούσει κάθε υποψία ψευδαίσθησης· που το πρόσωπό του θα δοξαστεί όποτε το θελήσει, και μάλιστα σε υπέρτατο βαθμό, και το ακόμη σπουδαιότερο, ότι θα δοξαστούν και τα ιμάτιά του· που θα αναδείξει ιερείς· που θα θεσπίσει ιερουργία· που θα εγκαταστήσει κριτές και προφήτες και άρχοντες· που θα πράξει όλα τα εξαίρετα έργα του Μωυσή, και μάλιστα με τρόπο τελειότερο και υψηλότερο.

Ο Μωυσής ανέκραζε: «Αυτόν θα ακούσετε», και ο Πατέρας από τους ουρανούς: «Αυτόν να ακούτε». Το ότι δε ο Μωυσής δεν τον αποκάλεσε Θεό αλλά προφήτη, δεν είναι παράδοξο· διότι απευθυνόταν σε λαό που είχε ροπή προς την πολυθεΐα, και κύριο μέλημά του ήταν να τους απομακρύνει από αυτή την πλάνη και να τους κατευθύνει προς τον έναν Θεό. Γι' αυτό ούτε αγγέλους μνημόνευσε, ή αν κάπου το έκανε, ήταν με μεγάλη φειδώ, για να μην αποδώσουν λατρεία και στους αγγέλους. Για τον λόγο αυτόν αποκρύφτηκε και το σώμα και ο τάφος του Μωυσή, ώστε να μην προσφέρουν θυσίες και εκεί.

Αφού εξέτασε αυτά, ολοκληρώνει τον λόγο του. Ως τελευταίο, το βιβλίο περιείχε έναν λόγο που έφερε τον τίτλο: «Όρος που εκφωνήθηκε προς τους Σαμαρείτες». Η δε υπόθεσή του είναι η εξής: Το πλήθος των Σαμαρειτών διαιρέθηκε σε αντίπαλες παρατάξεις και στασίασαν μεταξύ τους, αποχωρίζοντας τους εαυτούς τους με αλλότριες δοξασίες. Οι μεν πίστευαν ότι ο Ιησούς του Ναυή είναι εκείνος για τον οποίο ο Μωυσής είπε: «Ο Κύριος ο Θεός θα αναστήσει για εσάς έναν προφήτη από τους αδελφούς σας, όπως εμένα», οι δε τον απέρριπταν και ανακήρυσσαν κάποιον ονόματι Δοσθή ή Δοσίθεο, Σαμαρείτη και τον ίδιο στην καταγωγή, ο οποίος ήκμασε την ίδια εποχή με τον Σίμωνα τον μάγο· και προβάλλοντας τον τερατώδη ισχυρισμό ότι αυτός είναι ο προφητευθείς, έλαβαν από αυτόν την προσωνυμία, ονομαζόμενοι Δοσθηνοί.

Έστρωσαν, λοιπόν, στην οδό, δηλαδή στον Χριστό. «Διότι εγώ είμαι η οδός», λέει. Επειδή, εάν κάποιος δεν στρώσει τη σάρκα του, δηλαδή αν δεν την ταπεινώσει, παραμένοντας στην οδό, δηλαδή στον Χριστό, και χωρίς να είναι αιρετικός, ο Κύριος δεν επιβαίνει επάνω του. Το δε «Ωσαννά», άλλοι μεν λένε ότι σημαίνει ύμνο ή ψαλμό, άλλοι δε, το οποίο είναι και ακριβέστερο: «Σώσον δη». Ο Κύριος αποκαλείται δε «Ερχόμενος», επειδή αναμενόταν από τους Εβραίους να έλθει. Διότι έτσι λέει και ο Ιωάννης: «Εσύ είσαι ο ερχόμενος;», αντί του: ο προσδοκώμενος να έλθει. Αλλά και αλλιώς αποκαλείται «Ερχόμενος», καθώς καθημερινά προσδοκάται η Δευτέρα Παρουσία Του. Πρέπει, λοιπόν, ο καθένας να αναμένει πάντοτε τη συντέλεια, και να προσδοκά διαρκώς τον Κύριο που έρχεται, και να προετοιμάζεται. «Και όταν εισήλθε στα Ιεροσόλυμα, σείστηκε όλη η πόλη, λέγοντας: Ποιος είναι αυτός; Και τα πλήθη έλεγαν: Αυτός είναι ο Ιησούς ο προφήτης, από τη Ναζαρέτ της Γαλιλαίας». Τα πλήθη, όντας άδολα και απλά, ούτε φθονούσαν τον Χριστό, ούτε πάλι είχαν την αρμόζουσα άποψη για Αυτόν. Γι' αυτό και τώρα Τον αποκαλούν προφήτη. Ίσως, όμως, επειδή το λένε με το άρθρο, «ο προφήτης», να μπορεί να νοηθεί ότι Αυτός είναι ο προσδοκώμενος προφήτης, για τον οποίο μίλησε ο Μωυσής, λέγοντας ότι «Ο Θεός θα αναδείξει σε εσάς Προφήτη». Διότι δεν είπαν: Αυτός είναι προφήτης, αλλά, «Ο προφήτης», δηλαδή εκείνος που αναμενόταν. «

«Όχι». Του είπαν λοιπόν: «Ποιος είσαι, για να δώσουμε απάντηση σε αυτούς που μας έστειλαν; Τι λες για τον εαυτό σου;» Είπε: «Εγώ είμαι φωνή βοώντος στην έρημο: Ισιώστε τον δρόμο του Κυρίου, όπως είπε ο προφήτης Ησαΐας». Περίμεναν ότι θα έρθει ο Ηλίας, πιστεύοντας σε αρχαία παράδοση· γι' αυτό τον ρωτούν αν είναι ο Ηλίας· διότι πράγματι και ο τρόπος ζωής του έμοιαζε με αυτόν του Ηλία. Αρνείται λοιπόν και αυτό. «Είσαι εσύ ο προφήτης;» Αρνείται και αυτό, αν και ήταν πράγματι προφήτης. Πώς λοιπόν το αρνείται; Πώς; Επειδή δεν τον ρώτησαν: «Είσαι προφήτης;» αλλά «Είσαι ο προφήτης;» διατυπώνοντας την ερώτηση με το άρθρο «ο», αντί του: εκείνος ο προφήτης ο αναμενόμενος, για τον οποίο είπε ο Μωυσής ότι «Προφήτη θα σας αναστήσει ο Κύριος ο Θεός». Δεν αρνήθηκε λοιπόν ο Ιωάννης ότι είναι προφήτης, αλλά το «ο προφήτης», εκείνος δηλαδή ο αναμενόμενος.

Διότι, το «Ας κάνουμε άνθρωπο», φανερώνει ότι ειπώθηκε από τον Πατέρα προς τον Υιό. Επίσης, ο Υιός ήταν αυτός που συνομιλούσε με τον Αβραάμ στη σκηνή. Και ο Ιακώβ προφητεύοντας για αυτόν έλεγε: «Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα, μέχρι να έρθει εκείνος στον οποίο ανήκει». Και ο ίδιος ο Μωυσής: «Ο Κύριος θα αναδείξει προφήτη από τους αδελφούς σας σαν εμένα· αυτόν θα ακούσετε». Και πολλά άλλα προαναγγέλλουν την παρουσία του Χριστού. Γι' αυτόν τον λόγο, λοιπόν, λέει η γυναίκα: «Γνωρίζω ότι έρχεται ο Μεσσίας». Ο Κύριος, λοιπόν, της αποκαλύπτει τον εαυτό Του, καθώς αυτό απαιτούσε η εξέλιξη του λόγου. Εάν, όμως, έλεγε ευθύς εξαρχής ότι «Εγώ είμαι ο Χριστός», ούτε τη γυναίκα θα έπειθε, και θα φαινόταν ότι είναι κάποιος φορτικός και αλαζόνας· τώρα, όμως, αφού την καθοδήγησε σιγά-σιγά στο να θυμηθεί την προσδοκία για τον Χριστό, έτσι πλέον αποκαλύπτει τον εαυτό Του. Για ποιον λόγο, όμως, στους Ιουδαίους που ρωτούσαν συνεχώς, «Πες μας αν εσύ είσαι ο Χριστός», δεν αποκάλυψε τον εαυτό Του, ενώ στη γυναίκα το λέει; Σε εκείνους δεν λέει τίποτα, διότι δεν ρωτούσαν για να μάθουν, αλλά μάλλον για να τον συκοφαντήσουν· σε αυτήν, όμως, επειδή είχε αγαθή προαίρεση, αποκαλύπτει τον εαυτό Του φανερά. Διότι ρωτούσε με απλό φρόνημα και διάνοια, και ποθούσε να μάθει την αλήθεια, κάτι που είναι φανερό από όσα ακολούθησαν. Επειδή, αφού άκουσε, όχι μόνο η ίδια πίστεψε, αλλά προσείλκυσε και άλλους στην πίστη, και παντού η γυναίκα παρουσιάζεται να εξετάζει με ακρίβεια τα πράγματα και να είναι πιστή.

Διότι στη δική του πατρίδα, δηλαδή στη συναγωγή των Ιουδαίων, θα μπορούσε να πει κανείς, δεν έλαβε τιμή ο προφήτης Χριστός, όπως λέει ο Μωυσής, ότι «Προφήτη θα αναδείξει ο Κύριός μας». «Ήλθε λοιπόν ο Ιησούς πάλι στην Κανά της Γαλιλαίας, όπου είχε μετατρέψει το νερό σε οίνο. Και υπήρχε κάποιος βασιλικός αξιωματούχος, του οποίου ο υιός ασθενούσε στην Καπερναούμ. Αυτός, όταν άκουσε ότι ο Ιησούς είχε έλθει από την Ιουδαία στη Γαλιλαία, πήγε προς αυτόν και τον παρακαλούσε να κατέβει και να θεραπεύσει τον υιό του, διότι κόντευε να πεθάνει. Είπε λοιπόν ο Ιησούς προς αυτόν: Εάν δεν δείτε σημεία και τέρατα, δεν πρόκειται να πιστέψετε. Λέει προς αυτόν ο βασιλικός αξιωματούχος: Κύριε, κατέβα πριν πεθάνει το παιδί μου. Του λέει ο Ιησούς:

Γι' αυτό λοιπόν, λέει, δεν με πιστεύετε· διότι δεν προσδοκάτε ότι θα έχετε από εμένα καμία ευχάριστη βιωτική απόλαυση. Και κατά δεύτερον· «Δεν με πιστεύετε, επειδή επιθυμείτε τη δόξα που προσφέρει ο ένας στον άλλον». Διότι οι μεν άρχοντες και οι διδάσκαλοι, επειδή θέλουν μόνοι αυτοί να αναγνωρίζονται από το πλήθος, δεν με δέχονται, για να μην ελαττωθεί η δόξα τους· ο δε λαός, επειδή αποζητά την αγάπη των αρχόντων, δεν θέλει να προστρέξει σε εμένα, για να μην εκπέσει εξαιτίας μου από την τιμή των αρχόντων. Και επειδή διαρκώς επικαλούνταν τον Μωυσή, τους λέει ότι εκείνος θα τους κατηγορήσει· διότι εκείνος έγραψε για εμένα. Και πού έγραψε γι' αυτόν; Και σε πολλά άλλα (διότι και το «Προφήτη θα αναστήσει για σας ο Κύριος» αναφερόταν στον Χριστό, καθώς και πολλά άλλα, άλλα μεν με λόγια, άλλα δε με σημεία και σύμβολα, όπως το θαύμα της βάτου· διότι η μεν θεότητα είναι πυρ, η δε ακανθώδης βάτος είναι η αμαρτωλή φύση, την οποία, όταν την κατέλαβε το πυρ της θεότητας, τη διατήρησε ακατάφλεκτη, λαμπρύνοντάς την με το φως, και μεταδίδοντάς της τα δικά του μεγαλεία, χωρίς όμως να μεταλάβει από τα δικά της ελαττώματα), ιδιαιτέρως δε ο Μωυσής έχει πει και αυτό, συμβάλλοντας στην πίστη προς τον Χριστό: Εάν, λέει, εμφανιστεί προφήτης που κάνει σημεία και απομακρύνει από τον Θεό, μην τον πιστέψετε· τέτοιος είναι ο Αντίχριστος. Εάν όμως εμφανιστεί προφήτης που κάνει σημεία και οδηγεί προς τον Θεό και Πατέρα, και κυρίως δεν απομακρύνει από Αυτόν, σε αυτόν να πιστέψετε.