ιδʹ. ΟΤΙ ΘΕΟΣ ΕΙΣ ΕΣΤΙ ΜΟΝΟΣ Μωσέως περὶ τοῦ τῶν ὅλων θεοῦ φήσαντος· “Ἄκουε, Ἰσραήλ, κύριος ὁ θεὸς ἡμῶν, κύριος εἶς ἐστι,” πάλιν ὁ Πλάτων τούτῳ συντρέχων ἕνα θεὸν εἶναι ὡς καὶ οὐρανὸν ἕνα διδάσκει, ὧδέ πη λέγων ἐν Τιμαίῳ· “Πότερον οὖν ὀρθῶς ἕνα οὐρανὸν προσειρήκαμεν ἢ πολλοὺς καὶ ἀπείρους λέγειν ἦν ὀρθότερον; ἕνα, εἴπερ κατὰ τὸ παράδειγμα δεδημιουργημένος ἔσται. τὸ γὰρ περιέχον πάντα, ὁπόσα νοητὰ ζῷα, μεθ᾽ ἑτέρου δεύτερον οὐκ ἄν ποτε εἴη.” Δῆλος δέ ἐστιν ἕνα θεὸν εἰδώς, εἰ καὶ συνήθως Ἕλλησι τῇ τῶν πλειόνων εἴωθε χρῆσθαι προσηγορίᾳ, καὶ ἀπὸ τῆς πρὸς Διονύσιον Ἐπιστολῆς ἐν ᾗ σύμβολα διδοὺς τῶν τε διὰ σπουδῆς αὐτῷ γραφομένων ἐπιστολῶν καὶ τῶν ἄλλως ἀπερριμμένων, τῶν μὲν μηδὲν ἐχουσῶν σπουδαῖον σημεῖον τὸ τῶν θεῶν ὄνομα προτάξειν ἔφησε, τῶν δὲ πεφροντισμένως αὐτῷ συνταττομένων τὸ τοῦ θεοῦ. λέγει δ᾽ οὖν ὧδε κατὰ λέξιν· “Περὶ δὲ δὴ τοῦ ξυμβόλου τοῦ περὶ τὰς ἐπιστολάς, ὅσας τε ἂν ἐπιστέλλω σπουδῇ καὶ ὅσας μή, οἶμαι μέν σε μεμνῆσθαι, ὅμως δ᾽ ἐννόει καὶ σφόδρα πρόσεχε τὸν νοῦν· πολλοὶ γὰρ οἱ κελεύοντες γράφειν, οὓς οὐ ῥᾴδιον φανερῶς διωθεῖσθαι. τῆς μὲν οὖν σπουδαίας ἐπιστολῆς ὁ θεὸς ἄρχει, θεοὶ δὲ τῆς ἧττον.”
Μετάφραση
ΙΔ΄. ΟΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΕΙΝΑΙ ΜΟΝΟ ΕΝΑΣ Εφόσον ο Μωυσής είπε για τον Θεό του σύμπαντος: «Άκουε, Ισραήλ, ο Κύριος ο Θεός μας, ο Κύριος είναι ένας», ο Πλάτωνας πάλι, συμφωνώντας μαζί του, διδάσκει ότι υπάρχει ένας Θεός, όπως ακριβώς υπάρχει και ένας ουρανός, λέγοντας κάπως έτσι στο έργο του «Τίμαιος»: «Άραγε, λοιπόν, ορθώς ονομάσαμε τον ουρανό έναν ή θα ήταν ορθότερο να λέμε ότι υπάρχουν πολλοί και άπειροι; Έναν, εάν βεβαίως έχει δημιουργηθεί σύμφωνα με το παράδειγμα. Διότι αυτό που περιέχει τα πάντα, όσα δηλαδή είναι τα νοητά όντα, δεν θα μπορούσε ποτέ να είναι δεύτερο μαζί με κάποιο άλλο». Είναι δε φανερό ότι γνώριζε πως ο Θεός είναι ένας, αν και κατά τη συνήθεια των Ελλήνων συνήθιζε να χρησιμοποιεί την ονομασία των πολλών (θεών), και από την Επιστολή προς τον Διονύσιο. Σε αυτήν, δίνοντας διακριτικά σημεία τόσο για τις επιστολές που γράφει με σοβαρότητα όσο και για εκείνες που γράφονται πρόχειρα, είπε ότι για μεν αυτές που δεν έχουν τίποτα το σπουδαίο θα θέτει ως σημάδι στην αρχή το όνομα των θεών, ενώ για εκείνες που συντάσσονται από αυτόν με φροντίδα, το όνομα του Θεού. Λέει, λοιπόν, κατά λέξη τα εξής: «Σχετικά δε με το σύμβολο (διακριτικό γνώρισμα) στις επιστολές, για όσες στέλνω με σπουδή και όσες όχι, νομίζω μεν ότι το θυμάσαι, ωστόσο λάβε το υπόψη σου και πρόσεξέ το πάρα πολύ καλά· διότι είναι πολλοί εκείνοι που μου ζητούν να τους γράψω, τους οποίους δεν είναι εύκολο να απορρίψω φανερά. Της μεν σπουδαίας επιστολής, λοιπόν, προηγείται η λέξη Θεός, ενώ της λιγότερο σπουδαίας η λέξη θεοί».
Περισσότερα
Λεπτομέρειες