Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΓΑΛΑΤΑΣ 6:14

Αυτά, λέει, έχουν γίνει νεκρά για εμένα, τα τόσο λαμπρά και μεγάλα. «Και εγώ για τον κόσμο». Ομιλεί για διπλή νέκρωση, ότι δηλαδή και εκείνα είναι νεκρά για εμένα, και εγώ για εκείνα, και ούτε αυτά μπορούν να με εξοντώσουν και να με καθυποτάξουν· διότι είναι οριστικά νεκρά· ούτε εγώ μπορώ να τα επιθυμήσω· διότι και εγώ είμαι νεκρός γι' αυτά. «Διότι εν Χριστώ Ιησού ούτε η περιτομή έχει καμία ισχύ, ούτε η ακροβυστία, αλλά η νέα κτίση». Βλέπε πόση δύναμη του σταυρού κηρύττει· διότι όχι μόνο νέκρωσε μέσα του όλα τα πράγματα του κόσμου, αλλά και τον κατέστησε πολύ ανώτερο από την παλαιά πολιτεία. Και ονομάζει νέα κτίση αυτήν που δίνεται διαμέσου της πίστεως. «Και όσοι βαδίσουν σύμφωνα με αυτόν τον κανόνα, ειρήνη σε αυτούς και έλεος, και στον Ισραήλ του Θεού». Όσοι τα επιδιώκουν αυτά, λέει, αυτοί είναι που απολαμβάνουν και την ειρήνη και τη φιλανθρωπία, και οι οποίοι θα ονομάζονταν κυριολεκτικά με το όνομα του Ισραήλ. «Στο εξής, ας μην μου προκαλεί κανείς κόπους». Εδώ τα λέει αυτά όχι επειδή έχει κουραστεί, ούτε επειδή έχει αποθαρρυνθεί, αλλά για να ανακόψει τη ράθυμη νοοτροπία τους, να τους εμβάλει σε μεγαλύτερο φόβο, να στερεώσει τους νόμους που έχουν τεθεί από τον ίδιο και να μην τους επιτρέπει να τους κλονίζουν διαρκώς. «Διότι εγώ βαστάζω στο σώμα μου τα στίγματα του Κυρίου Ιησού». Πιο λαμπρά, λέει, από κάθε λόγο και από κάθε φωνή, απολογούμαι μέσω των στιγμάτων προς εκείνους που ισχυρίζονται ότι υποκρίνομαι στο δόγμα και ότι μιλώ από ανθρωπαρέσκεια.

Ακούγοντας αυτά εκείνος ο άνθρωπος του Θεού, του αποκρίθηκε με χάρη και συνάμα με ηρεμία: «Εάν θέλεις να συζητήσεις μαζί μου, βασιλιά, απομάκρυνε τους εχθρούς σου από το δικαστήριο, και τότε θα σου αποκριθώ για όσα ζητήσεις να μάθεις. Διότι, εφόσον αυτοί παρευρίσκονται μαζί σου, δεν έχω τίποτα να σου πω. Διαφορετικά, χωρίς καμία συζήτηση, τιμώρησέ με, σφάξε με, κάνε ό,τι θέλεις. Διότι για εμένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί, και εγώ για τον κόσμο, όπως λέει ο θείος και δικός μου δάσκαλος». Όταν δε ο βασιλιάς ρώτησε: «Και ποιοι είναι αυτοί οι εχθροί, τους οποίους με προστάζεις να απομακρύνω;», ο θείος άνδρας είπε: «Ο θυμός και η επιθυμία. Διότι αυτά από την αρχή δημιουργήθηκαν από τον Δημιουργό ως συνεργοί της φύσεως, και το ίδιο ισχύει και τώρα για όσους δεν ζουν σύμφωνα με τη σάρκα, αλλά σύμφωνα με το πνεύμα. Σε εσάς όμως, οι οποίοι είστε εξ ολοκλήρου σάρκες και δεν έχετε τίποτα από το πνεύμα, έχουν γίνει αντίδικοι και πράττουν έργα εχθρών και πολεμίων. Διότι η επιθυμία μέσα σας, όταν ικανοποιείται, προκαλεί ηδονή, ενώ όταν ματαιώνεται, προκαλεί θυμό. Ας απομακρυνθούν λοιπόν αυτά σήμερα από εσένα, και ας πάρουν την πρώτη θέση για την ακρόαση και την κρίση των λεγομένων η φρόνηση και η δικαιοσύνη. Διότι, εάν απομακρύνεις τον θυμό και την επιθυμία, και φέρεις στη θέση τους τη φρόνηση και τη δικαιοσύνη, θα σου πω τα πάντα με φιλαλήθεια».

Είπε δε ο Βαρλαάμ προς αυτόν: Εάν μεν ζητάς να μάθεις τα χρόνια μου από τη γέννησή μου, ορθώς τα υπολόγισες ότι υπερβαίνουν περίπου τα εβδομήντα· αλλά για εμένα διόλου δεν λογαριάστηκαν ως μέτρο ζωής όσα καταναλώθηκαν στη ματαιότητα του κόσμου. Διότι, όταν ζούσα στη σάρκα υποδουλωμένος στις αμαρτίες, ήμουν νεκρός ως προς τον έσω άνθρωπο. Επομένως, τα χρόνια της νεκρώσεως δεν θα τα ονόμαζα ποτέ χρόνια ζωής. Αφότου όμως ο κόσμος σταυρώθηκε για εμένα, και εγώ για τον κόσμο, και, αφού απέβαλα τον παλαιό άνθρωπο, ο οποίος φθείρεται σύμφωνα με τις απατηλές επιθυμίες, δεν ζω πλέον στη σάρκα, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός. Τη ζωή δε που τώρα ζω, την ζω με την πίστη στον Υιό του Θεού, ο οποίος με αγάπησε και παρέδωσε τον εαυτό του για εμένα· αυτά ευλόγως θα μπορούσα να ονομάσω χρόνια ζωής και ημέρες σωτηρίας, τα οποία, υπολογίζοντάς τα σε περίπου σαράντα πέντε έτη, εύλογα και όχι άσκοπα σου ανέφερα τον αριθμό τους. Και εσύ, λοιπόν, να έχεις πάντοτε αυτό το σκεπτικό, να μην θεωρείς δηλαδή διόλου ότι ζουν εκείνοι που είναι νεκρωμένοι ως προς κάθε αγαθοεργία, αλλά ζουν μέσα στις αμαρτίες και υπηρετούν τον κοσμοκράτορα εκείνων που σύρονται προς τα κάτω, καταναλώνοντας τον βίο τους σε ηδονές και πονηρές επιθυμίες· απεναντίας, γνώριζε καλά ότι αυτοί είναι θανατωμένοι και νεκρωμένοι ως προς την ενέργεια της ζωής.

Πράγματι, έχοντας ζήσει έναν τέτοιο βίο και έχοντας προσφέρει σε Εκείνον που τον κάλεσε έργο αντάξιο της κλήσεώς του, αφού σταύρωσε τον κόσμο για τον εαυτό του και τον εαυτό του για τον κόσμο, αναχωρεί με ειρήνη προς τον Θεό της ειρήνης, και εκδημεί προς τον πάντοτε ποθούμενο Δεσπότη. Εμφανίζεται ενώπιον του προσώπου του Κυρίου άμεσα και καθαρά, στολίζεται με το στεφάνι της εκεί δόξας που έχει ήδη προετοιμαστεί γι' αυτόν, και αξιώνεται να βλέπει τον Χριστό, να είναι μαζί με τον Χριστό, και να αγάλλεται παντοτινά με το κάλλος του Χριστού. Στα χέρια Του παραδίδοντας την ψυχή του, μετοίκησε στη χώρα των ζώντων, όπου ακούγεται ήχος εορταζόντων, όπου βρίσκεται η κατοικία εκείνων που ευφραίνονται.

«Διότι ο Κύριος ήταν Θεός, αν και έγινε άνθρωπος· εγώ όμως είμαι άνθρωπος αμαρτωλός, και υποδουλωμένος σε αμέτρητα πάθη· πώς λοιπόν μπορώ να μιμηθώ τον Κύριο;» Και αποκρίθηκε ο Γέροντας: «Από εκείνους που είναι υποδουλωμένοι στην ύλη του κόσμου, κανείς δεν μπορεί να μιμηθεί τον Κύριο· όσοι όμως μπορούν να πουν: "Ιδού, εμείς αφήσαμε τα πάντα και σε ακολουθήσαμε", εκείνοι λαμβάνουν τη δύναμη και να τον μιμηθούν, και να κατορθώσουν να τηρήσουν όλες τις εντολές του.» Και ρωτάει ο Αδελφός: «Ποια δύναμη;» Αποκρίθηκε ο Γέροντας: «Άκουσέ Τον που λέει: "Ιδού, σας έχω δώσει την εξουσία να πατάτε επάνω σε φίδια και σκορπιούς, και επάνω σε όλη τη δύναμη του εχθρού· και τίποτα απολύτως δεν θα σας βλάψει". δʹ. Λαμβάνοντας αυτήν τη δύναμη και την εξουσία ο Παύλος έλεγε: "Να γίνεστε μιμητές μου, όπως και εγώ του Χριστού". Και πάλι: "Δεν υπάρχει πλέον καμία κατάκριση για εκείνους που είναι εν Χριστώ Ιησού, οι οποίοι δεν περιπατούν σύμφωνα με τη σάρκα, αλλά σύμφωνα με το πνεύμα". Και πάλι: "Όσοι δε ανήκουν στον Χριστό, σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες". Και πάλι: "Για εμένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί, και εγώ για τον κόσμο". εʹ. Προφητεύοντας για αυτήν την εξουσία και τη βοήθεια ο Δαβίδ έλεγε: "Εκείνος που κατοικεί υπό τη βοήθεια του Υψίστου, θα αναπαυθεί υπό τη σκέπη του Θεού του ουρανού. Θα πει στον Κύριο: Είσαι ο υπερασπιστής μου και το καταφύγιό μου, ο Θεός μου, και σε Αυτόν θα ελπίζω".»

Ο δε ανάλαβος, επειδή φέρει τον σταυρό και εμπρός και πίσω, σημαίνει ότι πρέπει, σύμφωνα με τον Απόστολο, όχι μόνο να σταυρωθούμε εμείς ως προς τον κόσμο, αλλά και ο κόσμος ως προς εμάς, έτσι ώστε, απομακρυνόμενοι από τον κόσμο, να μην συναντούμε κανένα εμπόδιο, ούτε να δεσμευτούμε από τη σχέση μας μαζί του μέσω της φαινομενικής του απάτης, ούτε πάλι, καταδιωκόμενοι από πίσω από τον κόσμο, να υποχωρήσουμε από την ένταση της ευσέβειας εξαιτίας των ακούσιων πειρασμών, αλλά να παραμείνουμε αναίσθητοι και νεκροί απέναντι τόσο στα ακούσια όσο και στα εκούσια πάθη.

Διότι ο σταυρός έχει τη δύναμη να τιμωρεί μόνο την ανθρώπινη φύση, αλλά ονομάζεται σταυρός του Χριστού. Και ας σε πείσει εκείνος που λέει: Σε εμένα δε μη γένοιτο να καυχηθώ παρά μόνο για τον σταυρό του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού. Η περιτομή μπορεί να τέμνει την ανθρώπινη σάρκα, και ο τάφος γνωρίζει να την περιορίζει, να την περικλείει και να την αποκρύπτει.

Έτσι λοιπόν και εκείνος που φέρει στη σάρκα του τα στίγματα του Χριστού, και καυχάται πολύ για το πάθος Του, φιλοτιμείτο λέγοντας: «Σε εμένα όμως μακάρι να μη συμβεί ποτέ να καυχηθώ, παρά μόνο για τον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού»· περιγράφοντάς μας μέσα από αυτά τη σταύρωση, δηλαδή το πάθος του Χριστού. Η δε εικόνα του ίδιου του πάσχοντος είναι αποτύπωμα και ομοίωμα, και είναι πιο οικείο και πιο αξιόλογο εκείνο που απεικονίζει τον Ίδιο, παρά εκείνο που υποδηλώνει τα εξωτερικά και τα γύρω από Αυτόν στοιχεία. Άρα, η εικόνα είναι πιο αξιόλογη, εφόσον μας φανερώνει τον ίδιο τον Χριστό, από ό,τι ο σταυρός, ο οποίος μας υποδεικνύει τον τρόπο του πάθους.

Για μένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί, κι εγώ για τον κόσμο. ΜΖ΄. Κάθε εγκατάλειψη σε αυτούς που αγωνίζονται συμβαίνει για τους εξής λόγους: εξαιτίας της κενοδοξίας, εξαιτίας της κατάκρισης του πλησίον και εξαιτίας της υπερηφάνειας για τις αρετές. Εάν λοιπόν κάτι από αυτά πλησιάσει και κυριαρχήσει στις ψυχές αυτών που αγωνίζονται, τους προξενεί την εγκατάλειψη από τον Θεό· και δεν θα αποφύγουν τη δίκαιη κρίση που επιτρέπει τις πτώσεις, μέχρις ότου αποτινάξουν την αρχική αιτία της εγκατάλειψης και καταφύγουν στο ύψος της ταπεινοφροσύνης.

Αυτά μεν είναι τα ενδύματα του σταυροφόρου. Ο δε μεγαλόσχημος, εκτός από αυτά, φέρει επιπλέον άλλα τρία ενδύματα: το Κουκούλιο, τον Ανάλαβο και τον Μανδύα. Και το μεν Κουκούλιο δηλώνει την περικεφαλαία του σωτηρίου, σύμφωνα με το Ευχολόγιο· την επισκίαση της θείας χάριτος, η οποία αποβάλλει τα νοήματα του κόσμου, σύμφωνα με τον Συμεών και τον Κύριλλο Ιεροσολύμων, καθώς και την ακακία και την ταπείνωση, σύμφωνα με τον Σωζόμενο και τον Αββά Δωρόθεο. Ο δε Ανάλαβος, ο οποίος ονομάζεται και αναβολεύς από τον Σωζόμενο και κατασκευάζεται από δέρματα, σύμφωνα με τον Συμεών, ενώ τώρα ονομάζεται Πολυσταύριο, αυτός, λέγω, δηλώνει ότι ο μοναχός αναλαμβάνει τον Σταυρό του Κυρίου και Τον ακολουθεί, σύμφωνα με το Ευχολόγιο, τον Συμεών και τον Δωρόθεο. Φέροντας δε αυτός σταυρούς εμπρός και πίσω, δηλώνει, σύμφωνα με τον Κύριλλο Ιεροσολύμων, ότι ο κόσμος πρέπει να σταυρώνεται για τον μοναχό με την αναχώρησή του από αυτόν, και ο μοναχός, αντιστρόφως, πρέπει να σταυρώνεται για τον κόσμο με την απροσπάθειά του προς αυτόν, σύμφωνα με το «Εμοί ο κόσμος εσταύρωται, καγώ τω κόσμω».

Πρέπει λοιπόν πρώτα να θυσιαστεί από τον ιερέα και να πεθάνει και τότε να αλατιστεί, αφού τεμαχιστεί, και έπειτα να τοποθετηθεί στη φωτιά. Διότι, εάν ο ιερέας δεν θυσιάσει και δεν θανατώσει πρώτα το πρόβατο, αυτό ούτε αλατίζεται ούτε προσφέρεται ως ολοκαύτωμα στον Δεσπότη. Έτσι και η δική μας ψυχή, όταν προσέρχεται στον αληθινό Αρχιερέα Χριστό, πρέπει να θυσιαστεί από Αυτόν και να πεθάνει ως προς το φρόνημα και ως προς τη χείριστη ζωή που ζούσε, δηλαδή την αμαρτία, και πρέπει να βγει από μέσα της η πονηριά των παθών σαν να ήταν η ίδια της η ζωή. Διότι, όπως ακριβώς το σώμα, όταν εξέλθει η ψυχή, πεθαίνει και δεν ζει πλέον τη ζωή που ζούσε, ούτε ακούει ούτε περπατάει, έτσι, όταν ο επουράνιος Αρχιερέας Χριστός με τη χάρη της δυνάμεώς Του θυσιάσει και θανατώσει τη ζωή μας ως προς τον κόσμο, η ψυχή πεθαίνει ως προς τη ζωή της πονηρίας που ζούσε, και πλέον ούτε ακούει ούτε μιλάει ούτε πολιτεύεται μέσα στο σκοτάδι της αμαρτίας· διότι μέσω της χάριτος εξέρχεται η πονηριά των παθών σαν να ήταν η ψυχή της. Και ο απόστολος βροντοφωνάζει λέγοντας: «για μένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί κι εγώ για τον κόσμο».

Διότι, όπως ακριβώς το σώμα, όταν εξέλθει η ψυχή, πεθαίνει και δεν ζει πλέον την προηγούμενη ζωή, με την οποία ζούσε, ούτε ακούει ούτε περπατά, έτσι και όταν ο αληθινός αρχιερέας Χριστός θυσιάσει και θανατώσει την ψυχή μας ως προς τον κόσμο με τη χάρη της δυνάμεώς Του, αυτή πεθαίνει ως προς τη ζωή της πονηρίας, την οποία ζούσε, και πλέον δεν ακούει και δεν μιλά και δεν πολιτεύεται μέσα στο σκοτάδι της αμαρτίας· επειδή μέσω της χάριτος εξέρχεται, σαν να ήταν η ψυχή και η ζωή της, η πονηρία των παθών. Όπως άλλωστε και ο Απόστολος αναφωνεί λέγοντας: «Ο κόσμος έχει σταυρωθεί για μένα, και εγώ για τον κόσμο». Διότι η ψυχή που ζει ακόμη στον κόσμο και στο σκοτάδι της αμαρτίας και δεν έχει θανατωθεί από Αυτόν, αλλά έχει ακόμη μέσα της την ψυχή της κακίας (δηλαδή την ενέργεια του σκότους των παθών της πονηρίας) και ποιμαίνεται από αυτήν και την υπακούει, δεν ανήκει στο σώμα του Χριστού, δεν ανήκει στο σώμα του φωτός, αλλά είναι σώμα του σκότους και ανήκει ακόμη στη μερίδα του σκότους. Όπως ακριβώς, αντίθετα, εκείνοι που έχουν την ψυχή του φωτός (δηλαδή τη δύναμη του Αγίου Πνεύματος) ανήκουν στη μερίδα του φωτός.

Διότι θεωρούν ως υγεία αυτό, το να κάνουν τα θελήματα της σάρκας και να πράττουν τα πάντα σύμφωνα με την επιθυμία και την ορμή τους· και όπως κανείς δεν θα καταφέρει ποτέ να κάνει όσους είναι εκτός εαυτού και παράφρονες να θεωρήσουν τους εαυτούς τους ως παράφρονες, έτσι κανείς ποτέ δεν θα πείσει όσους κυλιούνται στα πάθη, κυριαρχούνται από αυτά και δεν αντιλαμβάνονται την αιχμαλωσία τους, ότι βρίσκονται σε κακή κατάσταση, ούτε θα τους κάνει να αλλάξουν προς το καλύτερο. Διότι, όντας τυφλοί και μην πιστεύοντας ότι κάποιος άλλος βλέπει, έτσι ζουν στερημένοι από την όραση, και είναι πεπεισμένοι ότι δεν είναι καν δυνατόν γι' αυτούς να αναβλέψουν· διότι αν πείθονταν, ίσως και να αναζητούσαν να αναβλέψουν, και αφού ανέβλεπαν, θα έβλεπαν με ακρίβεια και θα αναγνώριζαν εκείνους που έχουν σταυρωθεί ως προς τον κόσμο. Αλλά, μη θέλοντας να απαλλαγούν από τα πάθη, βουλώνουν με τη θέλησή τους τα αυτιά τους και δεν θέλουν να δώσουν προσοχή στον Απόστολο που λέει τα εξής: «Για μένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί, και εγώ για τον κόσμο. Και δεν ζω πλέον εγώ, αλλά ζει μέσα μου ο Χριστός», και πάλι: «Νεκρώστε, λοιπόν, τα μέλη σας τα επίγεια, δηλαδή την πορνεία, την ακαθαρσία, το πάθος, την κακή επιθυμία και την πλεονεξία.»

Εάν σταυρώσει τον εαυτό του για τον κόσμο και τον κόσμο για τον εαυτό του, όπως λέει και ο Παύλος: «Για μένα ο κόσμος έχει σταυρωθεί, κι εγώ για τον κόσμο.» —Και πώς συμφωνούν αυτά, ρωτάει, με εκείνα τα λόγια; —Τα λόγια μεν, απαντά, είναι διαφορετικά, αλλά η δύναμη και των δύο είναι μία και η αυτή. Διότι, όπως ακριβώς εκείνος που βρίσκεται έξω από το σπίτι δεν βλέπει αυτούς που είναι κλεισμένοι μέσα, έτσι ούτε ο σταυρωμένος για τον κόσμο, δηλαδή ο νεκρωμένος, έχει κάποια αίσθηση για τα πράγματα μέσα στον κόσμο. Και όπως πάλι το νεκρό σώμα δεν έχει καμία απολύτως αίσθηση ούτε προς τα ζωντανά ούτε προς τα νεκρά σώματα που βρίσκονται μαζί του, έτσι ούτε αυτός που έχει βρεθεί έξω από τον κόσμο εν Πνεύματι Θείω και βρίσκεται μαζί με τον Θεό, μπορεί να έχει αίσθηση προς τον κόσμο ή προς τα πράγματα του κόσμου.

Όσοι όμως κατανόησαν το μυστήριο και απέκτησαν γνώση και εμπειρία της δύναμης του σταυρού κατά των δαιμόνων, και γνώρισαν ότι σε κάθε ασθένεια της ψυχής ο σταυρός χορηγεί δύναμη και κάθε ισχύ και σύνεση και ένθεη σοφία, αναφωνεί ο καθένας τους με μεγάλη χαρά: «Είθε να μην καυχηθώ για τίποτε άλλο, παρά μόνο για τον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, μέσω του οποίου ο κόσμος έχει σταυρωθεί για εμένα και εγώ για τον κόσμο». Επειδή λοιπόν το σημείο του σταυρού είναι μεγάλο και φοβερό, πρέπει αυτό να σχηματίζεται από τους χριστιανούς με φόβο και τρόμο και με κάθε ευλάβεια και επίγνωση, και όχι έτσι απλά, από συνήθεια και με περιφρόνηση· διότι ανάλογα με το μέτρο της ευλάβειας χορηγείται και το μέτρο της δύναμης του Θεού σε όσους χρησιμοποιούν τον σταυρό.

43. Αν υπάρχει μέσα σου το Άγιο Πνεύμα, οπωσδήποτε από τις ενέργειές του που γίνονται μέσα σου θα γνωρίσεις αυτά που λέει γι' αυτό ο Απόστολος, διότι λέει: «Όπου υπάρχει το πνεύμα του Κυρίου, εκεί υπάρχει ελευθερία» και ότι: «Το μεν σώμα είναι νεκρό εξαιτίας της αμαρτίας, το δε πνεύμα είναι ζωή εξαιτίας της δικαιοσύνης» και ότι: «Εκείνοι που ανήκουν στον Χριστό σταύρωσαν τη σάρκα μαζί με τα πάθη και τις επιθυμίες». Διότι όσοι βαπτίστηκαν στο Άγιο Πνεύμα έχουν ντυθεί ολόκληρο τον Χριστό και είναι υιοί φωτός και περπατούν σε φως ανέσπερο και βλέποντας τον κόσμο δεν τον βλέπουν και ακούγοντας τα πράγματα του κόσμου δεν τα ακούν. Διότι όπως είναι γραμμένο για τους σαρκικούς ανθρώπους ότι βλέποντας δεν βλέπουν και ακούγοντας για θεία πράγματα δεν καταλαβαίνουν ούτε μπορούν να χωρέσουν τα του Πνεύματος, διότι γι' αυτούς είναι μωρία, έτσι να σκεφτείς και για εκείνους που έχουν το Άγιο Πνεύμα μέσα τους· φορούν σώμα αλλά δεν είναι στη σάρκα· «Διότι εσείς», λέει, «δεν είστε στη σάρκα αλλά στο Πνεύμα, εάν βέβαια το Πνεύμα του Θεού κατοικεί μέσα σας»· είναι νεκροί για τον κόσμο και ο κόσμος γι' αυτούς· «Διότι για εμένα», λέει, «ο κόσμος έχει σταυρωθεί και εγώ για τον κόσμο».

Πολύ εύστοχα λοιπόν ο ιερός Απόστολος αναφώνησε: «Σε εμένα ας μη συμβεί ποτέ να καυχηθώ, παρά μόνο για τον σταυρό του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, διά του οποίου ο κόσμος έχει σταυρωθεί για εμένα, και εγώ για τον κόσμο». Διότι πάνω στον σταυρό η υπέρσοφη σοφία, αφού άνθισε, απέδειξε μωρά τα καυχήματα της σοφίας του κόσμου. Πάνω στον σταυρό η γνώση κάθε αγαθού, αφού καρποφόρησε, απέκοψε τα βλαστάρια της κακίας. Ακόμη και οι προτυπώσεις μόνο αυτού του ξύλου αποτελούν ανέκαθεν τα κατεξοχήν γνωρίσματα των θαυμάτων.

Γι' αυτό, ατενίζοντας και βλέποντας προς τον Θεό, και αποβλέποντας στα αγαθά που μας έχουν αποταμιευθεί, ας διανύσουμε τον αγώνα που βρίσκεται μπροστά μας ευχερώς, σταθερά και δυναμικά, χωρίς να παραλύουμε από την ακηδία, ούτε να εξαντλούμαστε από τη νηστεία, ούτε να χάνουμε τις δυνάμεις μας από την αγρυπνία, ούτε να οκνούμε στην προσευχή, ούτε να ναρκωνόμαστε ως προς τις άλλες εντολές, αλλά σαν προς χαρά, σαν προς ζωή, σαν προς ευφροσύνη, σαν προς αγαλλίαση, και σε κάτι ακόμη μεγαλύτερο από αυτά, σαν προς το φως, σαν προς τον Θεό ας τρέχουμε και ας σπεύδουμε και ας εισερχόμαστε από δύναμη σε δύναμη των εντολών και από δόξα σε δόξα των αρετών, μεταμορφούμενοι και βελτιούμενοι ολοκληρωτικά και πάντοτε λαμπρυνόμενοι και πλουτίζοντας με τα θεία, μέχρι να φθάσουμε, όπως λέει, στην ενότητα της πίστεως, στο μέτρο της ηλικίας του πληρώματος του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, για τον Οποίο σταυρωθήκαμε ως προς τον κόσμο και ο κόσμος σταυρώθηκε για εμάς, για τον Οποίο τα αφήσαμε όλα και τα θεωρήσαμε σκύβαλα, προκειμένου να κερδίσουμε Αυτόν.

Η'. Γιατί δεν έχει γραφτεί, λένε, το ίδιο και για την εικόνα, όπως ακριβώς για τον σταυρό; Διότι, λέει, «ο λόγος του σταυρού για αυτούς μεν που χάνονται είναι μωρία, για εμάς δε που σωζόμαστε είναι δύναμη Θεού». Και, «ας μη γένοιτο», λέει, «σε εμένα να καυχηθώ, παρά μόνο στον σταυρό του Χριστού»· και όσα άλλα υμνούνται μαζί με τα ιερά λόγια. Πού λοιπόν θα μπορούσες να δείξεις κάτι τέτοιο να έχει ειπωθεί για την εικόνα και από ποιους;