Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 17:22

Και να μην πεις από κακοβουλία: «Μα ο Πατέρας είπε στον Υιό "ας φτιάξουμε", ενώ ο Υιός δεν είπε στον Πατέρα "ας φτιάξουμε" και ο Υιός δεν λέει "εγώ εργάζομαι και ο Πατέρας μου εργάζεται", αλλά τοποθετεί τον Πατέρα πρώτο να ομιλεί και να εργάζεται». Διότι αυτό το λες ανόητα και θέλεις να κατανοείς το θείο ως έχον πολλές αρχές. Μία όμως είναι η αρχή και η αυτή μία θεότητα, και πουθενά εδώ ο Υιός δεν λέει «Θεέ μου». Και τα λέω αυτά, όχι αρνούμενος την τιμή του Υιού προς τον Πατέρα, αλλά για να δείξω πώς έχει η ακολουθία της θεότητας. Και πάλι λέει: «Άκουσε ο Αδάμ τον Θεό να περιπατεί στον παράδεισο το δειλινό»· και πουθενά δεν λέει ο Υιός «Θεό μου και Θεό σας», αλλά αναφέρει εδώ Θεό αυτοτελή. Και πάλι: «Και μίλησε ο Θεός στον Νώε», και πουθενά δεν απαντάται τέτοια φράση. «Και φανερώθηκε», λέει, «ο Θεός στον Αβραάμ, ενώ αυτός καθόταν κοντά στη δρυ του Μαμβρή· και ιδού τρεις άνδρες, και έτρεξε να τους συναντήσει και προσκύνησε έως τη γη και είπε: αν βρήκα χάρη ενώπιόν σου», ώστε να καταδείξει τον έναν ως Θεό, και τους άλλους δύο που τον ακολουθούσαν ως αγγέλους του. Διότι σχετικά με αυτό λέει επίσης: «Αναχώρησε ο Θεός από τον Αβραάμ»· και ο ίδιος που ήλθε προς αυτόν λέει: «Μήπως θα κρύψω τίποτα από τον δούλο μου τον Αβραάμ; Η κραυγή», λέει, «των Σοδόμων και της Γομόρρας έχει πληθύνει προς εμένα» και τα εξής· και πουθενά δεν αναφέρεται σε αυτούς τους χρόνους το «Θεός μου και Θεός σας». «

Με τον όρο «ανάβαση» βέβαια εδώ δεν εννοεί αυτήν που έγινε με τη σάρκα, αλλά εκείνη που σχετίζεται με τις διάφορες αρχαίες οικονομίες του Θεού, για τις οποίες λέει η Γραφή: «Ανέβηκε ο Θεός από τον Αβραάμ, όταν έπαψε να του μιλάει», και άλλα παρόμοια. Το γεγονός δε ότι μετά τη σάρκωση αποκαλεί τον Θεό Λόγο «Υιό ανθρώπου», δεν είναι αξιοπερίεργο· διότι όπως ακριβώς και ένας βασιλιάς ή στρατηγός που αγόρασε έναν αγρό ή σύναψε γάμο πριν αναλάβει τη βασιλεία ή τη στρατηγία, εντούτοις λέγεται εκ των υστέρων ότι ο βασιλιάς ή ο στρατηγός απέκτησε τον αγρό.

Και τα άλλα παρόμοια έχουν ειπωθεί από τον νομοθέτη και τους προφήτες. Και νομίζω ότι έχω μιλήσει επαρκώς ώστε, όταν αναφέρεται για τον Θεό: «Ανέβηκε ο Θεός από τον Αβραάμ», ή «Μίλησε ο Κύριος προς τον Μωυσή», και «Κατέβηκε ο Κύριος για να δει τον πύργο που οικοδόμησαν οι γιοι των ανθρώπων», ή όταν «Έκλεισε ο Θεός την κιβωτό του Νώε απ' έξω», να μη θεωρείτε ότι ο ίδιος ο αγέννητος Θεός έχει κατέβει ή έχει ανέβει από κάπου. Διότι ο άρρητος Πατέρας και Κύριος των πάντων ούτε φτάνει κάπου, ούτε περπατά, ούτε κοιμάται, ούτε σηκώνεται, αλλά μένει στον δικό του χώρο, οπουδήποτε κι αν είναι αυτός, βλέποντας οξύτατα και ακούγοντας οξύτατα, όχι με μάτια ούτε με αυτιά αλλά με ανέκφραστη δύναμη· και επιβλέπει τα πάντα και γνωρίζει τα πάντα, και κανείς από εμάς δεν του διαφεύγει. Ούτε κινείται Αυτός που είναι αχώρητος και σε τόπο και σε ολόκληρο τον κόσμο, Αυτός που υπήρχε και πριν δημιουργηθεί ο κόσμος. Πώς λοιπόν αυτός θα μπορούσε είτε να μιλήσει σε κάποιον είτε να οραθεί από κάποιον είτε να φανεί σε ένα ελάχιστο μέρος της γης, όταν βέβαια ο λαός δεν άντεχε να δει ούτε τη δόξα εκείνου που στάλθηκε από αυτόν στο Σινά, ούτε ο ίδιος ο Μωυσής μπόρεσε να εισέλθει στη σκηνή, την οποία κατασκεύασε, επειδή γέμισε από τη δόξα του Θεού, ούτε μάλιστα ο ιερέας άντεξε να σταθεί μπροστά στον ναό, όταν ο Σολομών έφερε την κιβωτό μέσα στον οίκο στην Ιερουσαλήμ, τον οποίο ο ίδιος ο Σολομών είχε οικοδομήσει;