Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 26:4

...από όλα τα έθνη θα μπορούσε να εφαρμοστεί η ευλογία που θεσπίστηκε προς τον Αβραάμ για όλα τα έθνη, θα παραπέμψουμε και τώρα τους φιλομαθείς σε εκείνα. Β΄. <Από την ίδια>. Ο δε Κύριος, αποκαλυπτόμενος στον Ισαάκ, μεταξύ άλλων λέει και τα εξής: «και θα τηρήσω τον όρκο μου προς τον Αβραάμ τον πατέρα σου, και θα πληθύνω το σπέρμα σου σαν τα άστρα του ουρανού· και θα δώσω στο σπέρμα σου όλη αυτή τη γη, και μέσω του σπέρματός σου θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης». Ο σωτήρας και Κύριός μας Ιησούς, ο Χριστός του Θεού, προήλθε κατά σάρκα από το σπέρμα του Ισαάκ, μέσω του οποίου ευλογούνται όλα τα έθνη της γης, αφού γνώρισαν δι' αυτού τον Θεό των πάντων και εκπαιδεύτηκαν πάλι δι' αυτού να ευλογούν τους θεοφιλείς άνδρες. Γι' αυτό και ευλογούνται σε ανταπόδοση, απολαμβάνοντας ίση ευλογία με εκείνους που ευλογούνται από τα ίδια, σύμφωνα με τον λόγο που είπε ο Θεός στον Αβραάμ: «όσοι σε ευλογούν είναι ευλογημένοι». Γ΄. <<Από την ίδια>>. «Είπε δε σε αυτόν ο Θεός» (είναι προφανές ότι αναφέρεται στον Ιακώβ): «Εγώ είμαι Κύριος ο Θεός, αυξάνου και πληθύνου σε έθνη, και συναγωγές εθνών θα προέλθουν από εσένα». Όμως, κατά το προφανές, μόνο ένα έθνος συγκροτήθηκε από τον Ιακώβ, αυτό των Ιουδαίων. Πώς, λοιπόν, θα μπορούσε να είναι αληθινός ο χρησμός, εφόσον ομιλεί στον πληθυντικό;

Έπειτα, στη συνέχεια, αφού απηύθυνε μομφές στους τρεις πρώτους γιους, επειδή εξαιτίας κάποιων παραπτωμάτων τους έγιναν ανάξιοι της προφητείας που επρόκειτο να λεχθεί, στον τέταρτο, καθώς είχε επιδείξει βίο ανώτερο από τους υπόλοιπους αδελφούς του, προφητεύει τα εξής: «Ιούδα, εσένα ας επαινέσουν οι αδελφοί σου· τα χέρια σου θα είναι στα νώτα των εχθρών σου. Θα σε προσκυνήσουν οι γιοι του πατέρα σου. Σκύμνος λέοντα είσαι, Ιούδα· από τον βλαστό, γιε μου, ανέβηκες· αναπαύτηκες και κοιμήθηκες σαν λιοντάρι και σαν σκύμνος· ποιος θα τον εξεγείρει; Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα ούτε ηγέτης από τη γενιά του, έως ότου έλθουν όσα προορίζονται γι' αυτόν, και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών». Εξέτασε λοιπόν πρώτα, τι άραγε εννοεί λέγοντας «όσα προορίζονται γι' αυτόν», και δες μήπως ήταν ακριβώς αυτά τα οποία ο Θεός διακήρυξε και προφήτευσε στους προπάτορες του Αβραάμ σχετικά με την κλήση των εθνών· διότι έχει γραφτεί ότι ο Θεός είπε στον Αβραάμ: «Και θα είσαι ευλογημένος, και θα ευλογήσω αυτούς που σε ευλογούν, και θα καταραστώ αυτούς που σε καταρώνται, και στο πρόσωπό σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης», και πάλι: «Ο δε Αβραάμ», λέει, «θα γίνει έθνος μέγα και πολυάριθμο, και μέσω αυτού θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης». Και παρόμοια προς τον Ισαάκ ο χρησμός διακηρύττεται με αυτόν τον τρόπο: «Και θα πληθύνω το σπέρμα σου σαν τα άστρα του ουρανού, και μέσω του σπέρματός σου θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης».

Και θα εκπληρώσω, λέει, τον όρκο μου, τον οποίο ορκίστηκα στον Αβραάμ τον πατέρα σου. Έπειτα τον διδάσκει και ποια είναι εκείνα που του υποσχέθηκε, και για ποια πράγματα τον διαβεβαίωσε. Και θα πληθύνω το σπέρμα σου σαν τα αστέρια του ουρανού. Διότι αυτό ακριβώς έλεγε και στον πατριάρχη, ότι δηλαδή θα είναι τόσο πολύ το σπέρμα σου, ώστε να εξισωθεί με τα άστρα και με την άμμο. Και θα δώσω, λέει, στο σπέρμα σου όλη αυτή τη γη, και μέσω του σπέρματός σου θα ευλογηθούν όλα τα έθνη της γης. Και για τον λόγο αυτόν, τις υποσχέσεις που δόθηκαν σε εκείνον θα τις εκπληρώσω σε εσένα, επειδή ο Αβραάμ ο πατέρας σου υπάκουσε στη φωνή μου και φύλαξε τα προστάγματά μου, και τα δικαιώματά μου, και τους νόμους μου. Δες τη σοφία του Θεού, πώς διεγείρει τη διάνοια του δικαίου, τον κάνει πιο πρόθυμο και τον προετοιμάζει να γίνει μιμητής του ίδιου του του πατέρα. Διότι, αν εκείνος, λέει, επειδή υπάκουσε στη φωνή μου αξιώθηκε αυτής της υπόσχεσης, και εξαιτίας της δικής του αρετής πρόκειται να εκπληρώσω αυτά σε εσένα που γεννήθηκες από αυτόν· εάν και εσύ ο ίδιος γίνεις ζηλωτής του και βαδίσεις στον δικό του δρόμο, αναλογίσου πόση εύνοια θα απολαύσεις από εμένα, και πόσης πρόνοιας θα αξιωθείς. Διότι εκείνος που πρόκειται να ευεργετηθεί εξαιτίας της αρετής ενός άλλου, εάν γίνει και ο ίδιος ενάρετος, θα αξιωθεί πολύ μεγαλύτερης φροντίδας.

Επομένως, έστω κι αν αυτός ο τωρινός αγώνας είναι μικρότερος, σε τίποτα δεν θα μπορέσει αυτό να σε βλάψει ως προς τους στεφάνους. Διότι εκείνος που προσέφερε τα δύο τάλαντα δεν προσέφερε λιγότερα από εκείνον που παρουσίασε τα πέντε. Γιατί; Διότι, αν και το κέρδος δεν ήταν το ίδιο, εντούτοις η προθυμία ήταν η ίδια, γι' αυτό και ο καθένας έτυχε της ίδιας τιμής ακούγοντας: «Είσελθε στη χαρά του Κυρίου σου». Τι συνέβη λοιπόν με τον Ισαάκ; Δεν επιχείρησε βέβαια μακρινή αποδημία, όπως ο πατέρας του, ούτε αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρική του γη, όπως εκείνος, όμως το αποκορύφωμα των συμφορών το υπέμεινε και αυτός: τον φόβο της ατεκνίας. Όταν δε απομάκρυνε αυτό το δεινό με την προσευχή, τον διαδέχθηκε άλλος φόβος, μεγαλύτερος από τον προηγούμενο· διότι δεν ήταν το ίδιο πράγμα το να τρέμει κανείς για την ατεκνία με το να τρέμει για την ίδια τη ρίζα. Τόσο πολύ δηλαδή σπαρασσόταν εκείνη από τις ωδίνες, ώστε να υπομένει ζωή πιο πικρή από κάθε θάνατο· και άκουσέ την να το λέει αυτό: «Αν πρόκειται να μου συμβαίνει αυτό, τότε γιατί να ζω;» Αλλά και ο ίδιος δοκίμασε την πείρα του λιμού· και αν δεν κατέβηκε στην Αίγυπτο, ωστόσο αυτό που λίγο έλειψε να πάθει εκεί ο πατέρας του, το ίδιο υπέμεινε και αυτός και κινδύνευσε εξαιτίας της γυναίκας του. Και ενώ τον πατέρα του τον τιμούσαν όλοι οι γείτονες, αυτόν τον έδιωχναν ως εχθρό και πολέμιο και δεν τον άφηναν να απολαύσει τους δικούς του κόπους, αλλά, περιάγοντάς τον σε μεγάλη στενοχώρια, αυτοί απολάμβαναν αυθαίρετα τους δικούς του μόχθους.

Βλέπετε, βέβαια, ότι τα ίδια υπόσχεται και στον Ισαάκ και στον Ιακώβ. Διότι έτσι λέει στον Ισαάκ: Και θα ευλογηθούν μέσω του σπέρματός σου όλα τα έθνη της γης· και στον Ιακώβ: Και θα ευλογηθούν μέσω εσού όλες οι φυλές της γης και μέσω του σπέρματός σου. Αυτό δεν το λέει πλέον στον Ησαύ ούτε στον Ρουβήμ ούτε σε κανέναν άλλον, αλλά σε εκείνους από τους οποίους επρόκειτο να προέλθει, σύμφωνα με την οικονομία διά της Παρθένου Μαρίας, ο Χριστός. Αν, μάλιστα, εξετάσεις και την ευλογία του Ιούδα, θα δεις αυτό που λέω. Διότι το σπέρμα διαχωρίζεται από τον Ιακώβ, και μέσω του Ιούδα και του Φαρές και του Ιεσσαί και του Δαβίδ κατέρχεται. Αυτά, λοιπόν, ήταν σύμβολα ότι κάποιοι από το γένος σας θα βρεθούν τέκνα του Αβραάμ και θα βρεθούν στη μερίδα του Χριστού, άλλοι όμως, αν και τέκνα του Αβραάμ, θα είναι σαν την άμμο που βρίσκεται στην ακρογιαλιά της θάλασσας, η οποία είναι άγονη και άκαρπη, άφθονη μεν και αναρίθμητη, χωρίς όμως να καρποφορεί απολύτως τίποτα, παρά μόνο πίνει το νερό της θάλασσας. Ακριβώς για αυτό ελέγχεται και το μεγάλο πλήθος στο γένος σας, οι οποίοι καταπίνουν διδάγματα πικρίας και αθεΐας, ενώ απορρίπτουν τον Λόγο του Θεού. Λέει, λοιπόν, και στον Ιούδα: Δεν θα εκλείψει άρχοντας από τον Ιούδα και ηγέτης από τους μηρούς του, μέχρις ότου έλθει εκείνος για τον οποίο προορίζεται· και αυτός θα είναι η προσδοκία των εθνών.