Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 26:7

Διότι φοβήθηκε να πει ότι «είναι γυναίκα μου», μήπως τυχόν τον σκοτώσουν οι άνδρες της πόλεως εξαιτίας της. Πρόσεξε πώς πολιορκούνταν η ψυχή του δικαίου από τυραννικότατα πάθη και πώς τον εξωθούσε ο φόβος. Αλλά, μολονότι ο πρώτος φόβος, δηλαδή ο φόβος της παράδοσης της γυναίκας του, ήταν εξαιρετικά βαρύς, ο φόβος του θανάτου τον παραμέριζε. Διότι, για να αποφύγει τον θάνατο, υπέμεινε να βλέπει με τα ίδια του τα μάτια τη σύντροφο της ζωής του να παραδίδεται στα χέρια του βασιλιά. Το πόσο αφόρητο είναι αυτό, το γνωρίζουν καλά όσοι έχουν γυναίκες. Γι' αυτό και κάποιος σοφός έλεγε: «Γεμάτος ζήλια είναι ο θυμός του συζύγου της· δεν θα δείξει κανένα έλεος την ημέρα της κρίσεως, και με κανένα λύτρο δεν πρόκειται να ανταλλάξει την έχθρα του». Όμως, αυτό το τόσο βαρύ και σε όλους αφόρητο, δες πώς, εξαιτίας του φόβου του θανάτου, το υπέμεινε γενναία ο δίκαιος. Αυτό άλλωστε συνηθίζει να συμβαίνει και με τα σωματικά πάθη· διότι, όταν δύο πάθη πολιορκούν ταυτόχρονα το σώμα μας, η ένταση του ενός επισκιάζει το άλλο, και παραδινόμαστε ολόκληροι στην πρώτη οδύνη, και πολλές φορές δεν έχουμε καν αίσθηση του άλλου πόνου, επειδή η μεγάλη οδύνη μάς αποσπά την προσοχή και δεν μας αφήνει να νιώσουμε το μικρότερο πάθος. Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και αυτός ο δίκαιος τώρα, βλέποντας τον φόβο του θανάτου να επικρέμαται, θεωρούσε όλα τα υπόλοιπα υποφερτά.

γ΄. Μιμήσου λοιπόν τη δική του υπακοή και πίστεψε στα δικά μου λόγια, για να αξιωθείς πολλαπλάσια αμοιβή, τόσο για την αρετή του πατέρα σου όσο και για τη δική σου υπακοή, και μην κατέβεις στην Αίγυπτο, αλλά μείνε εδώ. Είδες τη φιλανθρωπία του Θεού, πώς μέσα από την ανάμνηση της αρετής του πατέρα του δυνάμωσε τον λογισμό του; «Κατοίκησε δε», λέει, «ο Ισαάκ στα Γέραρα». Δες πώς και αυτός περιέπεσε σχεδόν στις ίδιες καταστάσεις, στις οποίες είχε περιπέσει ο πατέρας του. Διότι, όταν εγκαταστάθηκε στα Γέραρα, «ρώτησαν», λέει, «οι άνδρες του τόπου για τη Ρεβέκκα, τη γυναίκα του, και εκείνος απάντησε: Είναι αδελφή μου»· επειδή φοβήθηκε μήπως τον σκοτώσουν, νικημένοι από την ομορφιά της γυναίκας. Διότι σκέφτηκε μήπως, όπως λέει, τον σκοτώσουν οι άνδρες του τόπου εξαιτίας της Ρεβέκκας, επειδή ήταν ωραία στην όψη. Και παρέμεινε εκεί πολύ καιρό. Σκύβοντας δε να κοιτάξει ο Αβιμέλεχ, είδε τον Ισαάκ να χαριεντίζεται με τη Ρεβέκκα τη γυναίκα του, και τον κάλεσε και του είπε: «Ώστε γυναίκα σου είναι; Γιατί είπες: Είναι αδελφή μου;». Επειδή λοιπόν ο δίκαιος αποκαλύφθηκε από τις αποδείξεις, δεν το αρνείται πλέον, αλλά το ομολογεί, και καθιστά φανερή την αιτία για την οποία δέχτηκε να την ονομάσει αδελφή του.

Αλλά το κακό δεν σταματά μέχρι εδώ, αλλά είτε γεννηθούν παιδιά από τη δεύτερη γυναίκα είτε δεν γεννηθούν, υπάρχει πάλι πόλεμος και μάχη· διότι, αν μεν δεν γεννηθούν, υποφέρει περισσότερο και βλέπει τα παιδιά της πρώτης σαν εχθρούς και σαν να την έχουν αδικήσει τα μέγιστα, επειδή μέσα από τη δική τους ζωή αποκτά σαφέστερη αίσθηση της δικής της ατεκνίας· αν πάλι γεννηθούν, το κακό δεν είναι μικρότερο. Διότι ο άνδρας, τρέφοντας συχνά στοργικά αισθήματα για την εκλιπούσα, τα υπερασπίζεται, αγαπώντας τα και σπλαχνιζόμενός τα ταυτόχρονα για την ορφάνια τους· εκείνη όμως παντού θέλει να προτιμώνται τα δικά της παιδιά. Ακούστε, άνδρες, ακούστε, γυναίκες, τη φιλοστοργία των συζύγων, την οποία επέδειξαν ο ένας προς τον άλλον φτάνοντας μέχρι και σε κινδύνους. Διότι, αφού ο Αβραάμ εγκαταστάθηκε στα Γέραρα, είπε για τη Σάρρα, τη γυναίκα του: «Είναι αδελφή μου»· επειδή φοβήθηκε να πει ότι «είναι γυναίκα μου», μήπως τυχόν τον σκοτώσουν οι άνδρες της πόλης εξαιτίας της. Και έστειλε ανθρώπους ο Αβιμέλεχ, ο βασιλιάς των Γεράρων, και πήρε τη Σάρρα. Αναλογίσου την τρικυμία των λογισμών που υπέμενε ο δίκαιος, βλέποντας τη γυναίκα του να απάγεται και μην μπορώντας να την προστατεύσει καθόλου.

Επομένως, έστω κι αν αυτός ο τωρινός αγώνας είναι μικρότερος, σε τίποτα δεν θα μπορέσει αυτό να σε βλάψει ως προς τους στεφάνους. Διότι εκείνος που προσέφερε τα δύο τάλαντα δεν προσέφερε λιγότερα από εκείνον που παρουσίασε τα πέντε. Γιατί; Διότι, αν και το κέρδος δεν ήταν το ίδιο, εντούτοις η προθυμία ήταν η ίδια, γι' αυτό και ο καθένας έτυχε της ίδιας τιμής ακούγοντας: «Είσελθε στη χαρά του Κυρίου σου». Τι συνέβη λοιπόν με τον Ισαάκ; Δεν επιχείρησε βέβαια μακρινή αποδημία, όπως ο πατέρας του, ούτε αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την πατρική του γη, όπως εκείνος, όμως το αποκορύφωμα των συμφορών το υπέμεινε και αυτός: τον φόβο της ατεκνίας. Όταν δε απομάκρυνε αυτό το δεινό με την προσευχή, τον διαδέχθηκε άλλος φόβος, μεγαλύτερος από τον προηγούμενο· διότι δεν ήταν το ίδιο πράγμα το να τρέμει κανείς για την ατεκνία με το να τρέμει για την ίδια τη ρίζα. Τόσο πολύ δηλαδή σπαρασσόταν εκείνη από τις ωδίνες, ώστε να υπομένει ζωή πιο πικρή από κάθε θάνατο· και άκουσέ την να το λέει αυτό: «Αν πρόκειται να μου συμβαίνει αυτό, τότε γιατί να ζω;» Αλλά και ο ίδιος δοκίμασε την πείρα του λιμού· και αν δεν κατέβηκε στην Αίγυπτο, ωστόσο αυτό που λίγο έλειψε να πάθει εκεί ο πατέρας του, το ίδιο υπέμεινε και αυτός και κινδύνευσε εξαιτίας της γυναίκας του. Και ενώ τον πατέρα του τον τιμούσαν όλοι οι γείτονες, αυτόν τον έδιωχναν ως εχθρό και πολέμιο και δεν τον άφηναν να απολαύσει τους δικούς του κόπους, αλλά, περιάγοντάς τον σε μεγάλη στενοχώρια, αυτοί απολάμβαναν αυθαίρετα τους δικούς του μόχθους.

Επειδή η Ρεβέκκα ήταν στείρα, ο Ισαάκ παρακαλούσε τον Θεό να μπορέσει αυτή να κυοφορήσει· και όταν συνέλαβε, της είπε ο Θεός: «Δύο έθνη βρίσκονται στην κοιλιά σου, και ο ένας λαός θα υπερισχύσει του άλλου», προλέγοντας τα όσα αφορούν τους Ιουδαίους και εμάς τους Χριστιανούς. Όταν γεννήθηκαν τα παιδιά και μεγάλωσαν, ο Ησαύ εκχωρεί και πωλεί τα πρωτοτόκιά του στον Ιακώβ έναντι βρασμένης φακής. Ενώ δε ο Ισαάκ επιθυμούσε να κατέβει στην Αίγυπτο, επειδή επικρατούσε μεγάλος λιμός, ο Θεός τον εμποδίζει, προτρέποντάς τον να παραμείνει εκεί όπου κατοικούσε, και υποσχόμενος ότι θα είναι μαζί του, και ότι θα ευλογήσει και θα πληθύνει το σπέρμα του. Όταν δε ο βασιλιάς των Γεράρων Αβιμέλεχ έμαθε ότι η Ρεβέκκα είναι γυναίκα του Ισαάκ (διότι είχε υποπτευθεί ότι αυτή ήταν αδελφή του), όρισε την ποινή του θανάτου εάν κάποιος την προσέβαλλε.

Διότι συνηθίζει η Γραφή να ονομάζει τους συγγενείς αδελφούς· όπως και ο Ισαάκ για τη Ρεβέκκα είπε ότι «Είναι αδελφή μου», αν και ήταν γυναίκα του. Έτσι, λοιπόν, και εδώ αδελφή της Θεοτόκου λέγεται εκείνη που θεωρείται θυγατέρα του Κλωπά, εξαιτίας της συγγένειας. Τέσσερις Μαρίες, επομένως, εμφανίζονται στα Ευαγγέλια· πρώτη η Θεοτόκος, την οποία ονομάζουν και μητέρα του Ιακώβου και του Ιωσή.