Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 29:27

Ο μακάριος Ιακώβ, δες πόσα υπέμεινε: αρχικά παραγνωρισμένος από τον πατέρα του Ισαάκ, δεχόμενος με φόβο τις ευλογίες του πατέρα, αποτελώντας εξαιτίας αυτών στόχο επιβουλής από τον Ησαύ, αποξενωμένος από τους γονείς του, αναχωρώντας μόνος και χωρίς υπηρέτη για συνοδοιπόρο, γινόμενος μισθωτός του Λάβαν και καθιστάμενος βοσκός, δουλεύοντας δεκατέσσερα χρόνια για μία γυναίκα. Διότι, αν και είχε συμφωνήσει επτά χρόνια για τη Ραχήλ, τελικά δούλεψε δεκατέσσερα γι' αυτήν, επειδή έλαβε άλλη αντί για άλλη την πρώτη φορά.

Έδωσε δε ο Λάβαν τη Ζελφά την υπηρέτριά του στη Λεία την κόρη του ως υπηρέτρια. Όταν δε έγινε πρωί, ιδού, ήταν η Λεία. Και είπε ο Ιακώβ στον Λάβαν: «Τι είναι αυτό που μου έκανες; Δεν δούλεψα σε εσένα για τη Ραχήλ; Και γιατί με εξαπάτησες;» Είπε δε ο Λάβαν: «Δεν συνηθίζεται έτσι στον τόπο μας, να δώσουμε τη νεότερη πριν από τη μεγαλύτερη· συμπλήρωσε, λοιπόν, την εβδομάδα αυτής, και θα σου δώσω και τούτη για την εργασία που θα μου προσφέρεις άλλα επτά χρόνια». Και έπραξε έτσι ο Ιακώβ, και συμπλήρωσε την εβδομάδα αυτής. Και του έδωσε ο Λάβαν τη Ραχήλ την κόρη του για γυναίκα του. Έδωσε δε ο Λάβαν στη Ραχήλ την κόρη του τη Βαλλά, την υπηρέτριά του, ως υπηρέτρια, και εισήλθε στη Ραχήλ. Και αγάπησε τη Ραχήλ περισσότερο από τη Λεία, και τον δούλεψε άλλα επτά χρόνια». Στ΄. Τα μεν της ιστορίας, λοιπόν, δεν θα χρειάζονταν κανέναν λόγο προς αποσαφήνιση, διότι δεν υπάρχει απολύτως τίποτα το δυσνόητο σε αυτά. Εκτός εάν πει κάποιος από εκείνους που συνηθίζουν να ερευνούν τέτοια ζητήματα το εξής: «Δεν έχει θεωρηθεί από εμάς ως ένα από τα πλέον απαράδεκτα πράγματα, το να συνάψει κάποιος αμέσως δύο γάμους, και μάλιστα να βάλει στο σπίτι του ένα ζεύγος γυναικών, και μάλιστα αδελφών;» Προς αυτό απαντούμε, ότι για τους αρχαιότερους ανθρώπους ολόκληρος ο σκοπός του βίου απέβλεπε στην πολυτεκνία· και μάλιστα το ζήτημα αυτό λογιζόταν ως το μερίδιο της ανώτατης από όλες τις ευτυχίες.

Ότι και το επτά είναι τέλειος αριθμός. Εʹ. Την έβδομη ημέρα κατέπαυσε ο Θεός από όλα τα έργα Του. Επτά εκδικήσεις απέτισε εκείνος που σκότωσε τον Κάιν. Διότι ο μιαρός διέπραξε επτά αμαρτίες: φθόνο, δόλο, αδελφοκτονία, έγινε ο πρώτος διδάσκαλος των φόνων, αποτέλεσε έτσι μίασμα για τη ζωή, λύπησε τους γονείς του, και είπε ψέματα στον Θεό. Υπέπεσε λοιπόν και σε επτά τιμωρίες: κατοικούσε σε καταραμένη γη, την εργαζόταν άκαρπα, αναστέναζε, έτρεμε, εκδιώχθηκε από το πρόσωπο (του Θεού), αγωνιούσε για όποιον περαστικό συναντούσε, και έφερε ένα σημάδι που τον καθιστούσε γνωστό σε όλους. Έβδομος μετά τον Αδάμ ήταν ο Ενώχ, ο οποίος ευαρέστησε τον Θεό, και όπως το σιτάρι από τα ζιζάνια, χωρίστηκε από τους ασεβείς. Επτά έτη την πρώτη φορά, και επτά τη δεύτερη, δούλεψε ο Ιακώβ στον Λάβαν για τη Ραχήλ.

Διότι, επειδή γνώριζε ότι εκείνος φλεγόταν από πόθο γι’ αυτήν, και ότι, αν πετύχαινε αυτό που επιθυμούσε, δεν θα προτιμούσε πλέον να υπομείνει τη δουλεία για χάρη της Λείας ούτε τη συνοίκηση μαζί της, γι’ αυτό ο Λάβαν, βλέποντας την αρετή του άνδρα και συλλογιζόμενος ότι δεν θα μπορούσε αλλιώς να τον κυριεύσει και να τον πείσει, μηχανεύθηκε αυτή την απάτη και του δίνει τη Λεία μαζί με τη Ζελφά, τη δούλη. Έπειτα, όταν κατηγορήθηκε από τον δίκαιο για ποιον λόγο έκανε αυτή την απάτη, πρόβαλε ευπρεπή απολογία. Διότι, όταν είπε ο Ιακώβ: «Για ποιον λόγο μου το έκανες αυτό; Δεν σου υπηρέτησα για τη Ραχήλ; Και γιατί με εξαπάτησες;», τι λέει ο Λάβαν; «Δεν είναι συνήθεια στον τόπο αυτό να δίνεται η νεότερη πριν από την πρεσβύτερη. Συμπλήρωσε λοιπόν και αυτής την εβδομάδα, και θα σου δώσω και αυτήν ως αντάλλαγμα της εργασίας που θα εργαστείς κοντά μου ακόμη επτά χρόνια». Βλέπεις ότι, μηχανευόμενος ακριβώς αυτό, τα είχε κατασκευάσει όλα. Διότι, επειδή είδε τον έρωτα που είχε για την κόρη, λέει: «Μη νομίσεις ότι αδικήθηκες».

Επειδή φοβόταν μήπως προλάβει ο Ησαύ και καταστήσει μάταιη τη σοφία της. Γι' αυτό και συντομεύει τα λόγια της και επισπεύδει τον νέο, και, αποφεύγοντας να φέρει αντιρρήσεις σε όσα ειπώθηκαν, του προβάλλει ένα επιχείρημα ικανό να τον πείσει. Διότι δεν του είπε: «Άσκοπα τα λες αυτά και μάταια φοβάσαι, αφού ο πατέρας σου έχει γεράσει και έχει στερηθεί την οξύτητα των αισθήσεών του», αλλά τι; «Πάνω μου ας πέσει η κατάρα σου, παιδί μου· φτάνει μόνο εσύ να μην καταστρέψεις το εγχείρημα, ούτε να χάσεις το θήραμα, ούτε να προδώσεις τον θησαυρό». Αλλά και αυτός ο ίδιος ο Ιακώβ δεν δούλεψε ως υπηρέτης στον συγγενή του δύο φορές από επτά χρόνια; Δεν έγινε, μαζί με τη δουλεία, και περίγελος εξαιτίας εκείνης της απάτης;

Και τον ακούς να διηγείται τις ταλαιπωρίες του από την ποιμενική ζωή και να λέει: «Εγώ αποζημίωνα από τα δικά μου όσα κλέβονταν την ημέρα και όσα κλέβονταν τη νύχτα· κατακαιγόμουν από τον καύσωνα της ημέρας και τον παγετό της νύχτας, και ο ύπνος απομακρυνόταν από τα μάτια μου. Αυτά τα υπέφερα επί είκοσι χρόνια». Αυτά τα υπέφερε εκείνος που είχε ζήσει τον άδολο βίο, εκείνος που κατοικούσε πάντοτε στο σπίτι, και μετά από τόσους μόχθους, τις ζημιές και εκείνον τον πολύ χρόνο, υπέμεινε την πικρή απάτη σχετικά με τη γυναίκα του. Διότι, ακόμη κι αν δεν είχε δουλέψει τα επτά χρόνια, ακόμη κι αν δεν είχε πάθει τίποτα από όσα με οδυρμό εξιστόρησε στον πεθερό του, ακόμη κι αν δεν αγαπούσε την κόρη, αυτό και μόνο το γεγονός, ότι δηλαδή του είχαν αρραβωνιάσει την καλύτερη, αλλά του δόθηκε η υποδεέστερη αντί για εκείνη, πόση απογοήτευση, πόση ταραχή, πόση προσβολή προκάλεσε τότε στον μακάριο εκείνο άνδρα! Εάν λοιπόν ήταν κάποιος άλλος, δεν θα είχε ανεχθεί εύκολα αυτήν την αδικία, αλλά θα είχε ανατρέψει ολόκληρο το σπίτι των πεθερικών του, σφαγιάζοντας τον εαυτό του μαζί με εκείνους ή καταστρέφοντάς τους μαζί με κάποιον άλλον τρόπο. Επειδή όμως ο Ιακώβ ήταν ανεξίκακος και μακρόθυμος, δεν το έπραξε αυτό, αλλά ούτε καν το σκέφτηκε εξ αρχής· και όταν προστάχθηκε να δουλέψει πάλι άλλα επτά χρόνια, υπάκουσε πρόθυμα. Τόσο πολύ ήταν πράος και επιεικής. Εάν δε ο έρωτάς του για την κόρη συμπαραστεκόταν στην επιείκεια του χαρακτήρα του, πάλι μου καταδεικνύεις την υπερβολή της θλίψης του.

Οι γάμοι του Ιακώβ αποτέλεσαν τύπους της πράξης που επρόκειτο να ολοκληρωθεί από τον Χριστό. Διότι δεν ήταν θεμιτό να παντρευτεί ο Ιακώβ δύο αδελφές ταυτόχρονα· και δουλεύει στον Λάβαν για τις κόρες του, και, αφού εξαπατήθηκε όσον αφορά τη νεότερη, δούλευσε πάλι επτά χρόνια. Αλλά η μεν Λεία είναι ο λαός σας και η συναγωγή, ενώ η Ραχήλ είναι η εκκλησία μας. Και για αυτές δουλεύει μέχρι τώρα ο Χριστός, καθώς και για τους δούλους που ανήκουν και στις δύο. Διότι, επειδή ο Νώε έδωσε το σπέρμα του τρίτου γιου στους άλλους δύο σε δουλεία, τώρα πάλι ο Χριστός ήλθε για την αποκατάσταση αμφοτέρων, τόσο των ελεύθερων τέκνων όσο και των δούλων ανάμεσά τους, αξιώνοντας των ίδιων δωρεών όλους όσους τηρούν τις εντολές του, με τον ίδιο τρόπο που και όσοι γεννήθηκαν στον Ιακώβ από τις ελεύθερες και από τις δούλες έγιναν όλοι γιοι και ομότιμοι· αλλά σύμφωνα με την τάξη και σύμφωνα με την πρόγνωση, το πώς θα είναι ο καθένας, έχει προαναγγελθεί. Ο Ιακώβ δούλευσε στον Λάβαν για τα πιτσιλωτά και πολύχρωμα θρέμματα· δούλευσε και ο Χριστός τη δουλεία μέχρι τον σταυρό για τους ποικίλους και διαφόρων ειδών ανθρώπους από κάθε γένος, αποκτώντας τους δια του αίματος και του μυστηρίου του σταυρού· τα μάτια της Λείας ήταν ασθενικά· γιατί πράγματι και τα δικά σας μάτια της ψυχής είναι πάρα πολύ ασθενικά. Η Ραχήλ έκλεψε τους θεούς του Λάβαν και τους έκρυψε μέχρι τη σημερινή ημέρα· έτσι και για εμάς έχουν χαθεί οι πατρικοί και υλικοί θεοί.