Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 31:11

Διότι δεν θα βρούμε μόνο εδώ τον Κύριό μας να ονομάζεται από τη Γραφή και άγγελος και Θεός· αλλά και ο Ιακώβ, διηγούμενος την οπτασία στις γυναίκες, λέει: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού»· και μετά από λίγο από τον ίδιο: «Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο όπου μου άλειψες εκεί στήλη». Μολονότι εκεί, στο γεγονός της στήλης, έχει ειπωθεί στον Ιακώβ: «Εγώ είμαι ο Κύριος, ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου, και ο Θεός του Ισαάκ». Αυτός, λοιπόν, που εδώ αναφέρεται ως άγγελος, είναι ο ίδιος που εκεί λέει ότι έχει φανερωθεί στον Ιακώβ. Είναι επομένως φανερό στον καθένα ότι, όπου ο ίδιος προσωνυμείται και άγγελος και Θεός, υποδηλώνεται ο Μονογενής, ο οποίος φανερώνει τον εαυτό του σε κάθε γενεά στους ανθρώπους και διακηρύττει το θέλημα του Πατρός στους αγίους Του. Ώστε, και στην περίπτωση του Μωυσή, ονομάζοντας τον εαυτό του «ο Ών», δεν μπορεί να νοηθεί κανείς άλλος παρά ο Θεός Λόγος, ο οποίος ήταν εν αρχή προς τον Θεό.

Στον μεν Αβραάμ από την αρχή ο Κύριος αποκαλύπτεται εν εγρηγόρσει, και πολλές φορές συνομιλεί μαζί του, ενώ έχει καταγραφεί ότι εμφανίστηκε σε αυτόν τρεις φορές, και μάλιστα δεν εμφανίστηκε μέσα στη νύχτα, αλλά στο μέσο της ημέρας· την τρίτη μάλιστα φορά, φιλοξενείται από αυτόν ακριβώς το μεσημέρι. Στον δε Ιακώβ αρχικά εμφανίζεται μετά τη δύση του ηλίου στο μέσο της νύχτας, κατά τη διάρκεια του ύπνου του, καθώς εκείνος κατέβαινε στη Μεσοποταμία, όταν, βλέποντας στο όραμα την ουράνια κλίμακα και τους αγγέλους να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν σε αυτήν, και τον Κύριο να στηρίζεται πάνω της, ακούει τον Κύριο να του λέει: «Εγώ είμαι ο Κύριος, ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου», και τα υπόλοιπα, τα οποία, όπως αποδεικνύεται από τα επόμενα, του τα είπε μέσω αγγέλου· και κατά δεύτερον στη Μεσοποταμία, όταν παρουσιάστηκε ξανά ο Κύριος, ο οποίος δηλώνεται διά του Τετραγράμματου, και του είπε: «Επίστρεψε στη γη των πατέρων σου και στη γενεά σου, και εγώ θα είμαι μαζί σου». Στον ύπνο του του τα είπε αυτά και μέσω αγγέλου· όπως άλλωστε διδάσκει ο ίδιος ο Ιακώβ, ο οποίος, αμέσως με τη θεϊκή φωνή κάλεσε τη Λεία και τη Ραχήλ, και μετά από άλλα τους εξιστορεί τη θεϊκή αποκάλυψη που έλαβε, λέγοντας: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου, Ιακώβ», και τα εξής, στα οποία αναφέρει: «Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο του Θεού, όπου άλειψες για μένα εκεί μια στήλη, και μου έταξες εκεί μια ευχή· τώρα, λοιπόν, σήκω και βγες από τούτη τη γη, και πήγαινε στη γη της γεννήσεώς σου».

Έπειτα, προχωρώντας, αυτόν ακριβώς τον Θεό και Κύριο που του εμφανίστηκε τον ονομάζει άγγελο του Θεού. Λέει, λοιπόν, ο Ιακώβ: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου: Ιακώβ· και εγώ είπα: Τι είναι;». Και στη συνέχεια: «Έχω δει», λέει, «όλα όσα σου κάνει ο Λάβαν. Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο του Θεού, όπου έχρισες εκεί για εμένα μια στήλη, και μου έκανες εκεί ένα τάμα».

και οι απόγονοί σου θα είναι σαν την άμμο της θάλασσας, και θα επεκταθούν προς τη θάλασσα και την ανατολή και προς τον βορρά και τον νότο· και στο πρόσωπό σου και στους απογόνους σου θα ευλογηθούν όλες οι φυλές της γης. Και ιδού, εγώ είμαι μαζί σου, για να σε διαφυλάσσω σε κάθε δρόμο όπου κι αν πορευθείς· και θα σε επαναφέρω σε αυτή τη γη, διότι δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψω, μέχρι να κάνω όλα όσα σου έχω πει». Και ξύπνησε ο Ιακώβ από τον ύπνο του και είπε: «Πράγματι, ο Κύριος είναι σε αυτόν τον τόπο, και εγώ δεν το γνώριζα». Και φοβήθηκε, και είπε: «Πόσο φοβερός είναι αυτός ο τόπος! Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά ο οίκος του Θεού, και αυτή είναι η πύλη του ουρανού». Και σηκώθηκε ο Ιακώβ το πρωί, και πήρε την πέτρα που είχε βάλει κάτω από το κεφάλι του, και την έστησε ως στήλη, και έχυσε λάδι στην κορυφή της και ο Ιακώβ ονόμασε τον τόπο εκείνο "Οίκο Θεού"». Αυτόν που εδώ αποκαλύπτεται με τόσα λόγια ως Κύριος και Θεός, προχωρώντας παρακάτω θα τον βρεις ως άγγελο του Θεού, σε όσα λέει ο ίδιος ο Ιακώβ προς τις γυναίκες του: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου: "Ιακώβ". Και εγώ είπα: "Τι συμβαίνει;"»· και στη συνέχεια: «Έχω δει», λέει, «όλα όσα σου κάνει ο Λάβαν. Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο όπου μου άλειψες τη στήλη με λάδι και μου έκανες τάμα».

Επομένως, εκείνος που είπε ανωτέρω: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου και ο Θεός του Ισαάκ», στον οποίο και έστησε στήλη ο θεοφιλής, ήταν μεν Θεός και Κύριος (διότι πρέπει να πιστεύουμε στον ίδιο που ομιλεί), όχι όμως ο επί πάντων Θεός, αλλά ο δεύτερος μετά από Εκείνον, ο οποίος διακονεί και εξαγγέλλει τα του Πατρός στους ανθρώπους. Γι' αυτό, άλλωστε, και ο Ιακώβ στην παρούσα περίπτωση τον ονομάζει άγγελο: «μου είπε ο άγγελος του Θεού, μιλώντας στον ύπνο μου, εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε σε αυτόν τον τόπο». Συνεπώς, ο ίδιος άγγελος Κυρίου έχει σαφώς ανακηρυχθεί μέσα από αυτά τα λόγια και Θεός και Κύριος. Και στον προφήτη Ησαΐα, επίσης, προσαγορεύεται «άγγελος μεγάλης βουλής», αλλά ταυτόχρονα και «Θεός» και «άρχων» και «εξουσιαστής», στα χωρία όπου προφητεύει τη γέννησή του ανάμεσα στους ανθρώπους λέγοντας: «διότι παιδί γεννήθηκε για εμάς, και Υιός μάς δόθηκε, του οποίου η εξουσία βρίσκεται στον ώμο του, και το όνομά του καλείται άγγελος μεγάλης βουλής, άρχων ειρήνης, Θεός ισχυρός, εξουσιαστής, πατήρ του μέλλοντος αιώνος». 〈〈Της ιδίας〉.〉 «Όταν δε σηκώθηκε εκείνη τη νύχτα, πήρε τις δύο γυναίκες, τις δύο υπηρέτριες και τα έντεκα παιδιά του, και πέρασε τη διάβαση του Ιαβόκ· τους πήρε και πέρασε απέναντι όλα τα υπάρχοντά του. Απέμεινε δε μόνος ο Ιακώβ, και πάλευε μαζί του ένας άνθρωπος μέχρι το πρωί.»

Από το Βιβλίο της Γενέσεως. Λέει ο Ιακώβ προς τις δύο γυναίκες του: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου, είδα όσα σου κάνει ο Λάβαν», και τα εξής. Έπειτα: «Εγώ είμαι ο Θεός, που σου εμφανίστηκε στον τόπο του Θεού». Εάν λοιπόν ήταν απλώς ένας άγγελος από τις λειτουργικές δυνάμεις, πώς ονόμαζε τον εαυτό του Θεό; Ήταν οπωσδήποτε ο Υιός, ο οποίος είναι άγγελος του Θεού και Πατρός, ως λόγος του νου· διότι ο λόγος είναι εξαγγελτικός του νου, ακόμη δε, και επειδή μετά την ενανθρώπηση μας ανήγγειλε το όνομα της πατρότητας. Διότι λέει: «Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους», και ως άγγελος της μεγάλης βουλής.