Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 31:12

Εγώ δε είπα: Τι είναι; Και είπε: Σήκωσε τα μάτια σου και δες τους τράγους και τα κριάρια που ανεβαίνουν στα πρόβατα και στις κατσίκες, διάλευκα, ποικιλόχρωμα και σταχτιά με στίγματα.» Αυτά, λοιπόν, λέει το ιερό Γράμμα. Αλλά εμπρός, προσπερνώντας το ταπεινό επίπεδο της ιστορίας, ας ανέλθουμε στα πνευματικά.

Έπειτα, προχωρώντας, αυτόν ακριβώς τον Θεό και Κύριο που του εμφανίστηκε τον ονομάζει άγγελο του Θεού. Λέει, λοιπόν, ο Ιακώβ: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου: Ιακώβ· και εγώ είπα: Τι είναι;». Και στη συνέχεια: «Έχω δει», λέει, «όλα όσα σου κάνει ο Λάβαν. Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο του Θεού, όπου έχρισες εκεί για εμένα μια στήλη, και μου έκανες εκεί ένα τάμα».

Επομένως, εκείνος που είπε ανωτέρω: «Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός του Αβραάμ του πατέρα σου και ο Θεός του Ισαάκ», στον οποίο και έστησε στήλη ο θεοφιλής, ήταν μεν Θεός και Κύριος (διότι πρέπει να πιστεύουμε στον ίδιο που ομιλεί), όχι όμως ο επί πάντων Θεός, αλλά ο δεύτερος μετά από Εκείνον, ο οποίος διακονεί και εξαγγέλλει τα του Πατρός στους ανθρώπους. Γι' αυτό, άλλωστε, και ο Ιακώβ στην παρούσα περίπτωση τον ονομάζει άγγελο: «μου είπε ο άγγελος του Θεού, μιλώντας στον ύπνο μου, εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε σε αυτόν τον τόπο». Συνεπώς, ο ίδιος άγγελος Κυρίου έχει σαφώς ανακηρυχθεί μέσα από αυτά τα λόγια και Θεός και Κύριος. Και στον προφήτη Ησαΐα, επίσης, προσαγορεύεται «άγγελος μεγάλης βουλής», αλλά ταυτόχρονα και «Θεός» και «άρχων» και «εξουσιαστής», στα χωρία όπου προφητεύει τη γέννησή του ανάμεσα στους ανθρώπους λέγοντας: «διότι παιδί γεννήθηκε για εμάς, και Υιός μάς δόθηκε, του οποίου η εξουσία βρίσκεται στον ώμο του, και το όνομά του καλείται άγγελος μεγάλης βουλής, άρχων ειρήνης, Θεός ισχυρός, εξουσιαστής, πατήρ του μέλλοντος αιώνος». 〈〈Της ιδίας〉.〉 «Όταν δε σηκώθηκε εκείνη τη νύχτα, πήρε τις δύο γυναίκες, τις δύο υπηρέτριες και τα έντεκα παιδιά του, και πέρασε τη διάβαση του Ιαβόκ· τους πήρε και πέρασε απέναντι όλα τα υπάρχοντά του. Απέμεινε δε μόνος ο Ιακώβ, και πάλευε μαζί του ένας άνθρωπος μέχρι το πρωί.»

Από το Βιβλίο της Γενέσεως. Λέει ο Ιακώβ προς τις δύο γυναίκες του: «Και μου είπε ο άγγελος του Θεού στον ύπνο μου, είδα όσα σου κάνει ο Λάβαν», και τα εξής. Έπειτα: «Εγώ είμαι ο Θεός, που σου εμφανίστηκε στον τόπο του Θεού». Εάν λοιπόν ήταν απλώς ένας άγγελος από τις λειτουργικές δυνάμεις, πώς ονόμαζε τον εαυτό του Θεό; Ήταν οπωσδήποτε ο Υιός, ο οποίος είναι άγγελος του Θεού και Πατρός, ως λόγος του νου· διότι ο λόγος είναι εξαγγελτικός του νου, ακόμη δε, και επειδή μετά την ενανθρώπηση μας ανήγγειλε το όνομα της πατρότητας. Διότι λέει: «Φανέρωσα το όνομά σου στους ανθρώπους», και ως άγγελος της μεγάλης βουλής.

Από αυτό μαθαίνουμε ότι, όταν αδικούμαστε από οποιονδήποτε και το υπομένουμε με επιείκεια και πραότητα, απολαμβάνουμε μεγαλύτερη και αφθονότερη την άνωθεν συμμαχία. Ας μην αντιστεκόμαστε λοιπόν σε εκείνους που θέλουν να μας βλάψουν, αλλά ας τα υπομένουμε γενναία, γνωρίζοντας ότι ο Δεσπότης των πάντων δεν θα μας εγκαταλείψει, αρκεί μόνο εμείς να επιδείξουμε την πρέπουσα ευγνωμοσύνη. Διότι λέει: «Σε εμένα ανήκει η εκδίκηση· εγώ θα ανταποδώσω, λέει ο Κύριος». Γι' αυτό και ο Ιακώβ έλεγε: «Δεν του επέτρεψε ο Θεός να μου κάνει κακό». Επειδή δηλαδή εκείνος θέλησε, λέει, να με στερήσει από τον μισθό των κόπων μου, ο Δεσπότης επέδειξε απέναντί μας τη μέριμνά Του με τόση αφθονία, ώστε να μεταφέρει όλη του την περιουσία σε εμάς. Και γνωρίζοντας ο Θεός ότι εγώ πρόσφερα την υπηρεσία μου με καλή διάθεση, ενώ εκείνος δεν μου συμπεριφέρθηκε όπως έπρεπε, έδειξε τόσο μεγάλη πρόνοια για εμάς. Και ότι δεν τα λέω αυτά απλώς, ούτε επειδή θέλω να τον κατηγορήσω άσκοπα και μάταια, έχω και τον Θεό μάρτυρα για όσα έπραξε εις βάρος μου ο πατέρας σας. Διότι λέει: «Έχω δει όλα όσα σου κάνει ο Λάβαν· ότι δηλαδή όχι μόνο σε στέρησε από τον μισθό σου, αλλά και ότι τώρα πλέον δεν έχει απέναντί σου την ίδια διάθεση όπως παλαιότερα, αλλά έχει διαφθαρεί η γνώμη του. Εγώ είμαι ο Θεός σου, που σου εμφανίστηκα στον τόπο του Θεού, εκεί όπου άλειψες για μένα στήλη».

«Διότι έχω δει», λέγει, «όλα όσα σου κάνει ο Λάβαν. Εγώ είμαι ο Κύριος ο Θεός σου, που σου εμφανίστηκα στον τόπο του Θεού, όπου εκεί μου άλειψες μια στήλη και μου έταξες μια ευχή». Σχετικά με αυτά, τι λέγει ο μέγας Γρηγόριος από τους δικούς μας ιερομύστες; «Ο Ιακώβ είδε σε όραμα μια κλίμακα και την άνοδο των αγγέλων, και αλείφει μια στήλη μυστικώς· ίσως για να προτυπώσει τον λίθο που δόθηκε για εμάς, και δίνει σε κάποιον τόπο την ονομασία "Είδος Θεού" προς τιμήν Εκείνου που εμφανίστηκε». Και εδώ παραθέτει όλα τα άλλα εγκώμια. Σε ποιον λοιπόν δεν καθίστανται αυτά ολοφάνερα, ότι δηλαδή, σχετικά με την ίδια ύλη, εννοώ των λίθων που καθιερώνονται, μάς διδάσκει τη διαφορά τους, ότι τα μεν είναι οικεία και τίμια για τον Θεό, ενώ τα δε, που είναι αφιερωμένα στους αντιπάλους, είναι αποτρόπαια και απεχθή;

Πόσο φοβερός είναι αυτός ο τόπος! Αυτό δεν είναι τίποτε άλλο παρά οίκος Θεού, και αυτή είναι η πύλη του ουρανού. Και σηκώθηκε ο Ιακώβ το πρωί· και πήρε τον λίθο που είχε βάλει εκεί κάτω από το κεφάλι του, και τον έστησε ως στήλη, και έχυσε λάδι στο επάνω μέρος της, και ονόμασε εκείνον τον τόπο οίκο Θεού. Στα οποία προσθέτει μετά από λίγο: και αυτός ο λίθος, τον οποίο έστησα ως στήλη, θα είναι για μένα οίκος Θεού. Τι λοιπόν; Απαγορεύει αυτά ο Θεός, όπως νομίζει ο Ευσέβιος; Σε καμία περίπτωση, αλλά και τα δέχεται και τα επιδοκιμάζει· και είναι φανερό από όσα του αποκαλύπτει μετά από αυτά: Διότι έχω δει, λέει, όσα σου κάνει ο Λάβαν. Εγώ είμαι ο Θεός που σου εμφανίστηκε στον τόπο του Θεού, όπου μου έχρισες εκεί στήλη και μου έκανες ευχή. Σε σχέση με αυτά, τι λέει ο μέγας Γρηγόριος από τους δικούς μας ιερομύστες; Ο Ιακώβ βέβαια είδε σε όραμα κάποια ψηλή κλίμακα και την άνοδο αγγέλων, και αλείφει μυστικά μια στήλη (ίσως για να προτυπώσει τον λίθο που χρίστηκε για χάρη μας), και δίνει σε κάποιον τόπο την ονομασία 'Είδος Θεού' προς τιμήν Εκείνου που εμφανίστηκε. Και αναφέρει λεπτομερώς πόσα άλλα εγκώμια εδώ· αλλά στα αλήθεια 'αυτός είναι ο Θεός μας, και δεν θα λογιστεί κανένας άλλος ίσος με Αυτόν', αναφωνεί σε εμάς εν Πνεύματι κάποιος από τους θεοφόρους.