Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 31:24

Και πώς τον πατριάρχη στο όρος Γαλαάδ, τον Ιακώβ εννοώ, παρά λίγο να τον φονεύσει ο πεθερός του Λάβαν; Και τον πρόφτασε, λέει το κείμενο, ο Λάβαν τον Ιακώβ: «Τι είναι αυτό που έκανες; Γιατί έφυγες κρυφά, με ξεγέλασες και πήρες τις κόρες μου σαν αιχμάλωτες πολέμου; Και αν μου το είχες αναγγείλει, θα σε κατευόδωνα με χαρά, με μουσικές, με τύμπανα και με κιθάρα. Δεν αξιώθηκα να καταφιλήσω τα παιδιά μου και τις κόρες μου. Τώρα όμως έπραξες άφρονα». Έπειτα προσθέτει: «Και τώρα έχει τη δύναμη το χέρι μου να σε κακοποιήσει» πάνω στο όρος· «ο Θεός όμως, στον οποίο εσύ στηρίζεσαι, αυτός μου είπε χθες: Πρόσεξε μήπως μιλήσεις με κακό τρόπο στον Ιακώβ». Και ο Θεός τον βοήθησε, το όρος όμως δεν τον ωφέλησε. Αλλά και ο αρχιερέας Ααρών ανέβηκε στο όρος Γοώρ και εκεί πέθανε. Ομοίως και ο μέγας Μωυσής στο όρος Ναβαύ πέθανε. Και προς τι τα πολλά λόγια; Αν τα όρη σώζουν, τότε πώς ο πρώτος βασιλιάς του Ισραήλ, ο Σαούλ, μαζί με τον γιο του Ιωνάθαν, καταφεύγοντας στα όρη Γελβουέ σφαγιάστηκαν εκεί με σπαθιά; Γι' αυτόν τον λόγο, πενθώντας τους ο Δαβίδ, έλεγε: «Όρη των Γελβουέ, ας μην πέσει πάνω σας ούτε δροσιά ούτε βροχή στα ύψη σας, όρη θανάτου», διότι εκεί τα μεγάλα όρη του Ισραήλ, τα λογικά όρη, ο Σαούλ και ο Ιωνάθαν, κατέπεσαν σε αυτά. Αν λοιπόν τα όρη έγιναν τάφος και τόπος σφαγής για πολλούς, πώς λέτε σε εμένα, ω άνδρες: «Φύγε στα όρη σαν το στρουθίο;»

Διότι, επειδή γνώριζε ότι Αυτός ονομάζεται Άγγελος της μεγάλης βουλής του Πατρός, έλεγε ότι δεν ήταν κανείς άλλος παρά ο Ίδιος που τον ευλογούσε και τον ελευθέρωνε από τα κακά. Επειδή δεν αξίωνε βέβαια να ευλογηθεί ο ίδιος από τον Θεό, ενώ τους απογόνους του να τους ευλογήσει άγγελος· αλλά Εκείνον, τον οποίο ο ίδιος παρακαλούσε λέγοντας: «Δεν θα σε αφήσω να φύγεις, εάν δεν με ευλογήσεις» (και Αυτός ήταν ο Θεός, όπως λέει ο ίδιος: «Είδα τον Θεό πρόσωπο με πρόσωπο»), Αυτόν ακριβώς ευχόταν να ευλογήσει και τους γιους του Ιωσήφ. Ίδιον γνώρισμα λοιπόν του αγγέλου είναι να διακονεί σύμφωνα με την προσταγή του Θεού· και πολλές φορές προπορεύεται για να εκδιώξει τον Αμορραίο, και αποστέλλεται για να φυλάξει τον λαό καθ' οδόν. Αλλά και αυτά τα έργα δεν ανήκουν στον ίδιο τον άγγελο, αλλά στον Θεό που τον πρόσταξε και τον απέστειλε, στον οποίο ανήκει και το να σώζει, όποιους Αυτός θελήσει να σώσει. Γι' αυτό τον λόγο κανείς άλλος, παρά ο ίδιος ο Κύριος και Θεός που του εμφανίστηκε, του είπε: «Και ιδού, εγώ είμαι μαζί σου, διαφυλάσσοντάς σε σε κάθε οδό όπου θα πορευθείς». Και κανένας άλλος, αλλά πάλι ο Θεός που του εμφανίστηκε, ανέκοψε την επιβουλή του Λάβαν, διατάζοντάς τον να μην πει κακά λόγια στον Ιακώβ· και ο ίδιος δεν παρακαλούσε άλλον παρά τον Θεό, λέγοντας: «Ελευθέρωσέ με από τα χέρια του αδελφού μου Ησαύ, διότι τον φοβάμαι». Διότι και όταν μιλούσε στις γυναίκες του έλεγε ότι: «Δεν επέτρεψε ο Θεός στον Λάβαν να μου κάνει κακό».

Διότι, γνωρίζοντας ότι αυτός ονομάζεται «άγγελος μεγάλης βουλής» του Πατρός, έλεγε ότι δεν είναι άλλος παρά αυτός ο ίδιος που «ευλογεί και λυτρώνει από τα κακά». Επειδή δεν αξίωνε ο ίδιος μεν να ευλογηθεί από τον Θεό, ενώ τους εγγονούς του να τους ευλογήσει κάποιος άγγελος, αλλά προσευχόταν, αυτόν που ο ίδιος παρακαλούσε λέγοντας: «δεν πρόκειται να σε αφήσω, εάν δεν με ευλογήσεις» (και αυτός ήταν ο Θεός, καθώς ο ίδιος λέει: «είδα Θεό πρόσωπο με πρόσωπο»), αυτός να ευλογήσει και τους γιους του Ιωσήφ. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του αγγέλου βέβαια είναι να διακονεί σύμφωνα με την προσταγή του Θεού· και πολλές φορές «προπορεύεται» για να εκδιώξει τον Αμορραίο και αποστέλλεται για να φυλάξει τον λαό στον δρόμο του. Όμως ούτε και αυτά τα έργα προέρχονται από τον ίδιο, αλλά από τον Θεό που τον διέταξε και τον απέστειλε, στον οποίο ανήκει και η λύτρωση, για όποιους Εκείνος επιθυμεί να λυτρώσει. Για τον λόγο αυτό δεν ήταν άλλος παρά ο ίδιος ο Κύριος ο Θεός που εμφανίστηκε και του είπε: «Και ιδού, εγώ είμαι μαζί σου, για να σε διαφυλάσσω σε κάθε οδό, όπου κι αν πορευθείς». Και δεν ήταν άλλος, αλλά πάλι ο Θεός που εμφανίστηκε και ανέστειλε την επιβουλή του Λάβαν, διατάζοντάς τον «να μη μιλήσει με πονηρά λόγια στον Ιακώβ»· και ο ίδιος δεν παρακαλούσε κανέναν άλλον παρά τον Θεό, λέγοντας: «Γλίτωσέ με από τα χέρια του αδελφού μου Ησαύ, διότι τον φοβάμαι»· αφού και στις γυναίκες του, όταν μιλούσε, έλεγε: «Δεν επέτρεψε ο Θεός στον Λάβαν να μου κάνει κακό».

Και γνωρίζοντας ότι αυτό ισχύει, ο Σωτήρας έλεγε: «Αν ήσασταν από τον κόσμο, ο κόσμος θα αγαπούσε το δικό του. Επειδή όμως δεν είστε από τον κόσμο, γι' αυτό σας μισεί ο κόσμος.» Άρα λοιπόν, μισώντας, καταδιώκει. Ενώ όμως αυτός πνέει φόνο και αγριεύει με ασυγκράτητες οργές, ο Θεός τον χαλιναγωγεί, μην επιτρέποντάς του ούτε καν να προκαλέσει λύπη με σκληρά λόγια. Διότι ο Θεός είπε στον Λάβαν, αναφέρει η Γραφή: «Πρόσεξε τον εαυτό σου μήπως και μιλήσεις με κακά λόγια εναντίον του Ιακώβ.» Αλλά ο κόσμος διαμαρτύρεται κατηγορώντας ότι έχει λεηλατηθεί και ότι έχει χάσει τους θεούς του. Η Ραχήλ όμως τους είχε κλέψει. Πρόσεξε όμως την ενέργεια αυτή.

Άλλο, από τα ίδια. Εμφανίστηκε στον πατριάρχη ο Κύριος ο Θεός, όπως είναι γραμμένο, και του είπε: «Ιδού, εγώ είμαι μαζί σου, για να σε διαφυλάσσω στον δρόμο όπου κι αν πορευτείς.» Επομένως, ο Θεός ήταν αυτός που τον έσωζε, και όχι άγγελος. Και πάλι, όταν ο Λάβαν καταδίωξε τον Ιακώβ και τον πρόφτασε, τότε πάλι ο Θεός εμπόδισε την κακοβουλία, μην επιτρέποντας να πει λόγια στον Ιακώβ. Και για το ότι ο Θεός επιτέλεσε και αυτό για χάρη του, μάρτυρας θα είναι ο ίδιος, λέγοντας προς τις γυναίκες του: «Δεν επέτρεψε ο Θεός στον Λάβαν να με κακοποιήσει.» Και πάλι, όταν δεχόταν επιβουλή από τον αδελφό του Ησαύ, δεν επικαλέστηκε άγγελο, αλλά παρακαλούσε τον Θεό φωνάζοντας: «Ελευθέρωσέ με, Κύριε, από το χέρι του αδελφού μου Ησαύ, διότι τον φοβάμαι.»

Επειδή δηλαδή είδε τον Λάβαν να καταδιώκει με πολλή αγανάκτηση τον δίκαιο και να επιθυμεί, τρόπον τινά, να του ζητήσει ευθύνες για την αναχώρησή του, εμφανίζεται στον Λάβαν κατά τη διάρκεια του ύπνου του τη νύχτα. Ήλθε δε, λέγει, ο Θεός προς τον Λάβαν τον Σύρο τη νύχτα και του είπε. Δες τη συγκατάβαση του Θεού, και πώς, εξαιτίας της μέριμνάς Του για τον δίκαιο, συνομιλεί ακόμη και με τον Λάβαν, ώστε, αφού συγκλονίσει τη διάνοιά του, να τον αποτρέψει από την ορμή του εναντίον του Ιακώβ: «Πρόσεξε τον εαυτό σου, μήπως μιλήσεις στον Ιακώβ με κακό τρόπο».

Μεγάλη είναι η αγαθότητα του Δεσπότου. Επειδή τον έβλεπε να βιάζεται για μάχη και να επιθυμεί να επιτεθεί εναντίον του δικαίου, σχεδόν με μία λέξη κατευνάζει τον λογισμό του και λέει: «Πρόσεξε τον εαυτό σου, μην τυχόν και πεις κάτι κακό στον Ιακώβ». Ούτε καν με λόγια, του λέει, μην επιχειρήσεις να λυπήσεις τον Ιακώβ, αλλά φυλάξου, συγκράτησε αυτή σου την κακή ορμή, κατάστειλε τον θυμό σου, αναχαίτισε την οργισμένη σου διάνοια, και μην επιτρέψεις στον εαυτό σου να τον λυπήσει ούτε καν με μία λέξη. Και παρατήρησε εδώ τη φιλανθρωπία του Θεού.

«Διότι μετά από αυτό», λέει, «θα δω το πρόσωπό του· επειδή ίσως», λέει, «θα δεχθεί το πρόσωπό μου». Και τα δώρα προπορεύονταν μπροστά του. Αλλά πρόσεξέ μου εδώ πάλι την άφατη φιλανθρωπία του Θεού, και πώς πάντοτε με κατάλληλο τρόπο επιδεικνύει τη δική Του πρόνοια. Διότι στην περίπτωση του Λάβαν, επειδή ο δίκαιος δεν υποπτευόταν τίποτα τέτοιο, ούτε γνώριζε ότι οπωσδήποτε θα τον προλάβαινε ο Λάβαν με πολλή ορμή για να εκδικηθεί τον δίκαιο εξαιτίας της κρυφής αναχώρησής του, ο Θεός, αφού εμφανίστηκε στον Λάβαν, καταστέλλει την ορμή του, και του δίνει εντολή να μην πει στον Ιακώβ απολύτως τίποτα το λυπηρό ούτε καν με λόγια. «Διότι πρόσεξε», λέει, «να μη μιλήσεις στον Ιακώβ με κακό τρόπο»· και αυτό το οικονόμησε, ώστε να γίνει γνωστό στον δίκαιο μέσω του στόματος εκείνου, προκειμένου, αφού μάθει την οικονομία που εκδηλώθηκε γι' αυτόν, να αποκτήσει μεγαλύτερο θάρρος. Τώρα όμως, επειδή ο αδελφός του είχε καταπραϋνθεί από την πάροδο του χρόνου και είχε παύσει τον θυμό και την αγανάκτηση εναντίον του Ιακώβ, ενώ αυτός βρισκόταν σε αγωνία, φοβούμενος και τρέμοντας τη συνάντηση με τον αδελφό του, ο αγαθός Δεσπότης δεν δίνει πλέον εντολή στον Ησαύ· διότι εκείνος δεν σχεδίαζε κάτι εναντίον του αδελφού του· αντίθετα, παρηγορεί τον δίκαιο. Διότι, αφού έστειλε, λέει, αυτούς που μετέφεραν τα δώρα, και αφού κοιμήθηκε, λέει, «σηκώθηκε εκείνη τη νύχτα και πέρασε τις δύο γυναίκες και τα παιδιά από το πέρασμα του Ιαβώκ· και τους πήρε, και διέσχισε τον χείμαρρο».