Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 31:34

«Αλλά δεν γνώριζε», λέει, «ο Ιακώβ ότι η Ραχήλ, η γυναίκα του, τα είχε κλέψει. Και όταν ο Λάβαν έψαξε για τους δικούς του θεούς, δεν τους βρήκε στη σκηνή της Λείας, ούτε βέβαια στη σκηνή των θεραπαινίδων, της Βάλλας και της Ζελφάς.» Επειδή όμως η Ραχήλ περίμενε ότι θα ερευνηθεί από τον πατέρα της, σοφίζεται την εξής δικαιολογία με αρκετή επιδεξιότητα. «Διότι πήρε τα είδωλα», λέει, «και τα έβαλε στα σαμάρια της καμήλας και κάθισε πάνω τους, και είπε στον πατέρα της: Μην το παίρνεις βαριά, κύριέ μου, που δεν μπορώ να σηκωθώ μπροστά σου, επειδή έχω τα έμμηνα των γυναικών. Έψαξε λοιπόν ο Λάβαν σε όλο τον οίκο της και δεν βρήκε τα είδωλα.» Καθώς εκείνος λοιπόν βρισκόταν σε αμηχανία και θρηνούσε, όπως ήταν επόμενο, την απώλεια των θεών του, ο μακάριος Ιακώβ τον κατηγόρησε δικαιολογημένα, επειδή είχε επιλέξει να τον καταδιώξει μάταια, χωρίς να έχει απολύτως κανένα στοιχείο εναντίον του. Έπειτα ξεκίνησαν μεταξύ τους συζητήσεις για την επίτευξη συμφωνίας, και συνήφθη ειρήνη με αμοιβαία συνεννόηση. «Διότι αποκρίθηκε ο Λάβαν», λέει, «και είπε στον Ιακώβ: Οι θυγατέρες σου είναι θυγατέρες μου, και οι υιοί σου υιοί μου, και τα κτήνη σου κτήνη μου, και όλα όσα βλέπεις είναι δικά μου, και των θυγατέρων μου. Τι να κάνω σε αυτές σήμερα, και στα τέκνα τους τα οποία γέννησαν;»

Αναζήτησε ο Λάβαν τους θεούς στη Λεία, και βεβαίως και στις δύο θεραπαινίδες, «και δεν τους βρήκε», λέει. Η δε Ραχήλ καθόταν πάνω τους, προφασιζόμενη τη γυναικεία της περίοδο. Τι υποδηλώνει λοιπόν αυτός ο λόγος; Η καθαίρεση των ειδώλων δεν ήταν κατόρθωμα της Συναγωγής των Ιουδαίων, ούτε εκείνων που γεννήθηκαν στη δουλεία, αλλά της νεότερης Ραχήλ, δηλαδή της Εκκλησίας, η οποία περιέβαλε με ατιμία τα χειροποίητα είδωλα, και σχεδόν εκπλήρωσε σε αυτά όσα ειπώθηκαν μέσω της φωνής του προφήτη: «Και θα αφαιρέσεις τα αργυρωμένα είδωλα, και τα επιχρυσωμένα θα τα κάνεις σκόνη, και θα τα διασκορπίσεις σαν το νερό της γυναίκας που έχει έμμηνα, και θα τα απορρίψεις σαν κοπριά». Επειδή λοιπόν δεν βρέθηκαν από τον Λάβαν οι θεοί του, προχώρησε πλέον σε ειρηνικό συμβιβασμό με τον θεσπέσιο Ιακώβ.

Δεν έχεις να μου προσάψεις τίποτε άλλο, παρά μόνο ότι πραγματοποίησα την αναχώρησή μου κρυφά· και σε αυτό δεν προέβην με τη θέλησή μου, αλλά επειδή υποπτευόμουν την αδικία και φοβόμουν μήπως, εάν το μάθαινες, θελήσεις να μου αφαιρέσεις και τις κόρες σου και την υπόλοιπη περιουσία μου. Και δεν αναγνώρισε, λέγει, τίποτε επάνω του. Δεν γνώριζε δε ο Ιακώβ ότι η σύζυγός του, η Ραχήλ, τα είχε κλέψει. Όταν λοιπόν εισήλθε ο Λάβαν, ερεύνησε τον οίκο της Λείας και δεν βρήκε τίποτε. Εισήλθε κατόπιν και στον οίκο της Ραχήλ. Η Ραχήλ, όμως, πήρε τα είδωλα, τα έβαλε μέσα στα σαμάρια των καμηλών, κάθισε πάνω τους, και είπε στον πατέρα της: «Μη δυσανασχετείς, κύριέ μου· δεν μπορώ να σηκωθώ ενώπιόν σου, διότι έχω τα συνήθη των γυναικών». Ερεύνησε δε ο Λάβαν σε όλο τον οίκο της, και δεν τα βρήκε.

ϛʹ. Μεγάλη ήταν η σύνεση της Ραχήλ, μέσω της οποίας κατόρθωσε να παραπλανήσει τον Λάβαν. Ας τα ακούσουν αυτά όσοι είναι ακόμη προσκολλημένοι στην πλάνη και δίνουν μεγάλη σημασία στη λατρεία των ειδώλων. Τα τοποθέτησε, λέει, κάτω από τα σαμάρια των καμήλων και κάθισε πάνω τους. Τι είναι πιο γελοίο από αυτό; Άνθρωποι που έχουν τιμηθεί με το λογικό και έχουν αξιωθεί τέτοιας ανώτερης θέσης από τη φιλανθρωπία του Θεού, καταδέχονται να λατρεύουν αναίσθητους λίθους και δεν αισθάνονται ντροπή, ούτε αντιλαμβάνονται στο ελάχιστο το μέγεθος αυτού του παραλόγου, αλλά σαν τα άλογα ζώα παρασύρονται από τη συνήθεια; Γι' αυτό και ο Παύλος έγραφε: «Γνωρίζετε ότι, όταν ήσασταν εθνικοί, παρασυρόσασταν προς τα άφωνα είδωλα, ανάλογα με το πώς σας οδηγούσαν».

«Τώρα λοιπόν, παιδί μου, άκουσέ με όπως εγώ σε προστάζω· πήγαινε στα πρόβατα και πάρε μου από εκεί δύο τρυφερά και καλά ερίφια, και θα τα ετοιμάσω ως φαγητό για τον πατέρα σου· και θα φάει, ώστε να σε ευλογήσει ο πατέρας σου πριν πεθάνει». Είπε τότε ο Ιακώβ προς τη Ρεβέκκα, τη μητέρα του: «Ο αδελφός μου είναι άνδρας δασύτριχος, ενώ εγώ είμαι άνδρας λείος. Μήπως με ψηλαφήσει ο πατέρας μου και φανώ μπροστά του σαν να τον εμπαίζω· και έτσι φέρω επάνω μου κατάρα και όχι ευλογία». Του είπε όμως η μητέρα του: «Επάνω μου ας έρθει η κατάρα σου, παιδί μου· μόνο υπάκουσε στη φωνή μου». Και εκείνος πήγε και τα έφερε στη μητέρα του. Και η Ρεβέκκα, αφού πήρε την καλή στολή του Ησαύ, του μεγαλύτερου γιου της, που την είχε κοντά της μέσα στο σπίτι, έντυσε με αυτήν τον Ιακώβ, τον νεότερο γιο της· και περιέβαλε τα δέρματα των εριφίων γύρω από τους βραχίονές του και επάνω στα γυμνά μέρη του τραχήλου του. Και έδωσε τα φαγητά στα χέρια του Ιακώβ, του γιου της, και εκείνος τα εισήγαγε στον πατέρα του. «Η Ραχήλ πήρε τα είδωλα, τα έβαλε μέσα στα σάγματα της καμήλας και κάθισε επάνω τους· και είπε στον πατέρα της: “Δεν μπορώ να σηκωθώ μπροστά σου, διότι έχω το συνηθισμένο των γυναικών”». «Αναγγέλθηκε στη Θάμαρ από κάποιους που έλεγαν: “Ιδού, ο πεθερός σου ανεβαίνει για να κουρέψει τα πρόβατα”».

Τα είδωλα δεν ενυπάρχουν φυσικά στα ορώμενα, αλλά είναι σχήματα που ειδολοποιούνται από τον κακό πατέρα, τον διάβολο, με σκοπό την απάτη· αυτά ακριβώς τα κλέβει καλώς εκείνος που, κατά τον Απόστολο, αιχμαλωτίζει τα πάντα στην υπακοή του Χριστού. Και τα κρύβει αυτά μέσα στα σαμάρια των καμήλων. Ως καμήλα εδώ να εκλάβεις το σώμα, εξαιτίας του σκολιού χαρακτήρα του και επειδή η καμήλα, αποτυπώνοντας διαρκώς τα ίχνη των ποδιών της στη γη, φανερώνει το σώμα μας, το οποίο έχει γίνει σκολιό και εμπαθές εξαιτίας της παραβάσεως. Σαμάρια δε είναι οι διάφοροι τρόποι της ασκήσεως, πάνω στα οποία καθήμενη η ψυχή, διαφεύγει από τον πατέρα της κακίας, ο οποίος ερευνά και αναζητά τα είδωλα που ο ίδιος επινόησε για εξαπάτηση, τα οποία η ψυχή, αφού τα απέσπασε καλώς από αυτόν μέσω της υψηλής αναγωγής και θεωρίας γύρω από αυτά, τα κατέκρυψε μέσα στα σαμάρια της εγκρατείας που καταπιέζουν το σώμα μας. Όταν όμως έλθει στη γη της επαγγελίας, δηλαδή στην τέλεια γνώση, τότε λαμβάνει την εντολή να αφαιρέσει και αυτά, δηλαδή όσα εκλάπησαν καλώς προς δική μας πνευματική αναγωγή, είτε πρόκειται για ηθικότερους τρόπους ως άλλο ιμάτιο, είτε για τους φυσικούς λόγους που ενωτίζεται από αυτά ως άλλα ενώτια. Διότι αυτά, αφού τα πήρε ο διορατικός νους, τα κατέκρυψε στην τερέβινθο, δηλαδή στο μυστήριο του σταυρού· επειδή κάθε πράξη και γνώση έχει κατακρυφτεί μέσα σε αυτό.