Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 31:47

Ο δε Ιησούς του Ναυή έστησε και έναν λίθο ως μάρτυρα των λόγων —ήδη άλλωστε κάπου και ένας λόφος ονομάστηκε μάρτυρας από τον Ιακώβ. «Διότι θα είναι», λέγει, «ο λίθος ανάμεσά σας σήμερα ως μαρτυρία κατά τις έσχατες ημέρες, όταν ψευσθείτε απέναντι στον Κύριο τον Θεό μας»· ίσως αφενός πιστεύοντας ότι, με τη δύναμη του Θεού, ακόμη και οι λίθοι θα βγάλουν φωνή για τον έλεγχο των παραβατών· ειδάλλως, ότι τουλάχιστον η συνείδηση του καθενός, μέσω της ενέργειας της υπενθύμισης, οπωσδήποτε θα τρωθεί βαθύτατα.

Τώρα, λοιπόν, έλα να συνάψουμε διαθήκη εγώ και εσύ, και αυτή θα χρησιμεύει ως μαρτυρία ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα. Και του είπε: Ιδού, κανείς δεν είναι μαζί μας, δες, ο Θεός είναι μάρτυρας ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα. Παίρνοντας δε ο Ιακώβ έναν λίθο, τον έστησε ως στήλη. Και είπε ο Ιακώβ στους αδελφούς του: Συλλέξτε λίθους. Και συνέλεξαν λίθους και έφτιαξαν έναν σωρό, και έφαγαν εκεί πάνω στον σωρό. Και του είπε ο Λάβαν: Ο σωρός αυτός μαρτυρεί ανάμεσα σε εμένα και σε εσένα σήμερα. Και τον ονόμασε ο Λάβαν, Σωρός μαρτυρίας. Ο δε Ιακώβ τον ονόμασε, Σωρός μάρτυρας.

Διότι, εφόσον ο κόσμος δεν έχει πλέον τους ψευδώνυμους θεούς, θα γίνει φίλος. Μάλλον δε, έχει ήδη συνδεθεί με τον Χριστό και αποτελεί τον σύνδεσμο της ειρήνης. Αυτός πάλι είναι ο πλέον δόκιμος λίθος, ο πολυτελής, ο ακρογωνιαίος, ο έντιμος, αυτός που τέθηκε ως κεφαλή της γωνίας και στα θεμέλια της Σιών. «Διότι έστησε», λέει, «ο Ιακώβ στήλη», ως τύπο του Χριστού. Συσσωρεύονται δε και άλλοι λίθοι των αγίων αποστόλων, δηλαδή εκείνων που έχουν δικαιωθεί μέσω της πίστης και έχουν αγιαστεί εν πνεύματι, προτυπώνοντας με ωραίο τρόπο τη σύναξη γύρω από τον Χριστό. Διότι, σχετικά με τους αγίους αποστόλους, ο προφητικός λόγος είπε: «Διότι άγιοι λίθοι κυλούν πάνω στη γη». Επειδή οι θεσπέσιοι μαθητές διέτρεξαν ολόκληρη τη γη, μεταφέροντας στα έθνη το ευαγγελικό κήρυγμα. Προς δε αυτούς που δικαιώθηκαν μέσω της πίστης, ο σοφός Παύλος γράφει: «Στον οποίο και εσείς συνοικοδομείστε, για να γίνετε κατοικητήριο του Θεού εν Πνεύματι Αγίω». Ονομάστηκε, λοιπόν, η συγκέντρωση των λίθων «Βουνός μαρτυρίας» από τον Λάβαν, ενώ ο θεσπέσιος Ιακώβ ανάγει το νόημα σε κάτι ακόμη μεγαλύτερο και ασυγκρίτως ανώτερο, δηλαδή στον Χριστό, ονομάζοντας αυτό που δημιουργήθηκε «Βουνός μάρτυς».

Όταν δε ο Ιακώβ είπε ότι το έπραξε αυτό επειδή φοβήθηκε μήπως από φθόνο του πάρει τις κόρες του, ο Λάβαν αναζήτησε τους θεούς του, τους οποίους είχε κλέψει η Ραχήλ. Επειδή όμως δεν τους βρήκε, ο Ιακώβ του επιτίθεται με σφοδρότητα και τον κατηγορεί. Και τελικά, αφού έφαγαν και ήπιαν, χωρίστηκαν ο ένας από τον άλλον, αφού έστησαν εκεί έναν σωρό από λίθους, τον οποίο και ονόμασαν Βουνό του μαρτυρίου. Τότε συνάντησαν τον Ιακώβ άγγελοι του Θεού. Ο Ιακώβ αποστέλλει αγγελιοφόρους προς τον Ησαύ, αναγγέλλοντάς του την άφιξή του. Όταν δε επέστρεψαν οι απεσταλμένοι και του είπαν ότι έρχεται ο Ησαύ με τετρακόσιους άνδρες, κυριεύθηκε από φόβο και παρακαλεί τον Θεό να τον απαλλάξει από τον επικείμενο κίνδυνο, και στέλνει δώρα στον Ησαύ. Όταν δε ο Ιακώβ πέρασε τον χείμαρρο, και ευλογήθηκε, και άλλαξε το όνομά του, βλέπει τον Ησαύ να έρχεται. Αφού χώρισε το πλήθος, τοποθέτησε πρώτες τις δούλες με τα παιδιά τους, δεύτερη τη Λεία με τα παιδιά της, και διέταξε να ακολουθούν τελευταίοι η Ραχήλ με τον Ιωσήφ, ενώ ο ίδιος προπορευόταν. Όταν δε ο Ησαύ τον αντίκρισε με χαρά και έλαβε τα δώρα από αυτόν, του ζήτησε να συμπορευθούν· εκείνος όμως αρνήθηκε.

Ευλογείται το ξύλο μέσω του οποίου επιτελείται δικαιοσύνη. Έτσι και ο Ελισαίος, ρίχνοντας ένα ξύλο στον Ιορδάνη, ανέβασε το σίδερο, που αποτελούσε τύπο του Αδάμ, σαν από τον Άδη. Έτσι προστάζει τον υπηρέτη του, μέσω της ράβδου, να αναστήσει το παιδί της Σωμανίτιδας. Ο Θεός λοιπόν, που θαυματούργησε μέσω τόσων ξύλων, δεν μπορεί, πες μου, να θαυματουργήσει μέσω του τιμίου ξύλου του αγίου σταυρού; Αν είναι ασεβές να τιμούμε τα οστά, πώς μετέφεραν με κάθε τιμή τα οστά του Ιωσήφ από την Αίγυπτο; Πώς ένας νεκρός άνθρωπος, που άγγιξε τα οστά του Ελισαίου, αναστήθηκε; Εάν δε ο Θεός θαυματουργεί μέσω οστών, είναι ολοφάνερο ότι μπορεί και μέσω εικόνων και μέσω λίθων και μέσω πολλών άλλων· επειδή και ο Αβραάμ δεν καταδέχτηκε να θάψει το σώμα της Σάρρας σε ξένα μνήματα, αλλά σε δικό του τάφο προς χάριν τιμής, επειδή και ο Ιακώβ τιμά τον Θεό μέσω ενός λίθου, τον οποίο έστησε και έχρισε ως τύπο του Χριστού, του ακρογωνιαίου λίθου, και πάλι, έναν σωρό από λίθους ενώπιον του Λάβαν, τον οποίο ονόμασε μάρτυρα· ο Ιησούς του Ναυή έστησε δώδεκα λίθους σε ανάμνηση του Θεού.

Γιατί διατάχθηκε να καλέσει ως μάρτυρες τον ουρανό και τη γη; Όχι επειδή αυτά είναι έμψυχα και λογικά, αλλά διότι περιλαμβάνουν όλα τα κτίσματα. Αυτό έπραξε και ο προφήτης Ησαΐας, διότι λέει: «άκουε, ουρανέ, και αφουγκράσου, γη» και τα εξής. Το ίδιο και ο Ιερεμίας: «Εξεπλάγη ο ουρανός για αυτό, και έφριξε ακόμη περισσότερο η γη, λέει ο Κύριος». Διότι, επειδή ο νομοθέτης τα κάλεσε ως μάρτυρες της απειλής, είναι εύλογο μετά την παράβαση των νόμων να λέγεται ότι και έφριξαν και εξεπλάγησαν. Έτσι και ο Ιακώβ και ο Λάβαν ονόμασαν τον λόφο «λόφο της μαρτυρίας», καθώς και ο πατριάρχης Αβραάμ και ο Αβιμέλεχ ο βασιλιάς των Γεράρων ονόμασαν το πηγάδι «φρέαρ του όρκου», επειδή εκεί συνήψαν τις συμφωνίες τους με όρκο.