Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 32:10

Διότι με αυτήν τη ράβδο διώχνεις όχι μόνο τα μικρά σκυλιά, αλλά και τον αρχηγό των θηρίων, το λιοντάρι που ωρύεται. Και ο Ιακώβ είπε: «Με τη ράβδο μου διέβην τον ποταμό» και πάλι: «Προσκύνησε στο άκρο της». Και ο Μωυσής με τη ράβδο έκανε τα σημεία. Και εκείνος που καρφώνεται σε αυτήν, απαλλάσσεται οπωσδήποτε από τη ρέουσα υγρότητα. Διότι αυτός που πέθανε, πεθαίνει ως προς την αμαρτία. Και ποια είναι η προσδοκώμενη ελπίδα μετά από αυτά, παρά η τριήμερη ανάσταση; Διότι αρκεί σε αυτόν που σταυρώνεται να συναναστηθεί με τον Ιησού.

Και επέστρεψαν οι αγγελιοφόροι στον Ιακώβ, λέγοντας: «Πήγαμε στον αδελφό σου τον Ησαύ, και έρχεται να σε συναντήσει, και τετρακόσιοι άνδρες μαζί του». Και ο Ιακώβ φοβήθηκε πάρα πολύ και περιήλθε σε αμηχανία. Και χώρισε τον λαό που ήταν μαζί του, και τα βόδια, και τα πρόβατα σε δύο στρατόπεδα. Και είπε ο Ιακώβ: «Εάν έρθει ο Ησαύ στο ένα στρατόπεδο και το καταστρέψει, το δεύτερο στρατόπεδο θα διασωθεί». Είπε έπειτα ο Ιακώβ: «Ο Θεός του πατέρα μου Αβραάμ, και ο Θεός του πατέρα μου Ισαάκ, Κύριε, που μου είπες: “Επίστρεψε στη γη της γέννησής σου, και θα σε ευεργετήσω”, ας μου είναι αρκετή η κάθε δικαιοσύνη και η κάθε αλήθεια που έδειξες στον δούλο σου. Διότι μόνο με το ραβδί μου διέσχισα αυτόν τον Ιορδάνη, ενώ τώρα έχω γίνει δύο στρατόπεδα. Λύτρωσέ με από το χέρι του αδελφού μου του Ησαύ, διότι τον φοβάμαι, μήπως έρθει και χτυπήσει εμένα, καθώς και τη μητέρα μαζί με τα παιδιά. Εσύ όμως είπες: “Θα σε ευεργετήσω, και θα κάνω το σπέρμα σου σαν την άμμο της θάλασσας, η οποία δεν θα μπορεί να μετρηθεί εξαιτίας του πλήθους”». Κατανοείς πώς προσεγγίζει κολακευτικά τον Ησαύ, και σχεδόν τον καλοπιάνει υποτελικά ενώ εκείνος είναι πικραμένος, και προσπαθεί να κατευνάσει, μέσω των καλών του λόγων, την ακράτητη οργή του.

Διότι, αν και είχε αξιωθεί να βρίσκεται σε πλεονεκτικότερη θέση λόγω της ευλογίας του πατέρα του, και είχε τιμηθεί με τη δόξα των πρωτοτοκίων, και είχε βοηθό του τον Θεό, υποχωρούσε με τρόπο ιεροπρεπή, έχοντας επιλέξει να κατορθώνει πάντοτε το εξής: «Εάν είναι δυνατόν, σε ό,τι εξαρτάται από εσάς, να ειρηνεύετε με όλους τους ανθρώπους». Διότι κάποτε ένας λόγος τραχύς, απότομος και γεμάτος υπεροψία θα γίνει ανυπόφορος σε κάποιους. Όπως δε έγραψε ο σοφός Παροιμιαστής, «Η υποχωρητική απόκριση αποτρέπει τον θυμό». Και δες, σε παρακαλώ, την επιδεξιότητα του δικαίου προς την ευσέβεια. Διότι αφενός αποστέλλει αγγελιαφόρους για να ζητήσουν ειρήνη και για να μεταφέρουν τους πιο ήπιους λόγους προς τον Ησαύ· επειδή τους πρόσταξε να επαναλαμβάνουν συνεχώς: «Αυτά λέει ο δούλος σου ο Ιακώβ». Αφετέρου δε, ο ίδιος στρέφεται πάλι σε προσευχές, και δεν εγκαταλείπει την πάντοτε σωτήρια βοήθειά τους. Επιβεβαιώνει δε ότι την ελπίδα για το μέλλον φώτιζε η εμπειρία των παρελθόντων, λέγοντας: «Με αυτήν εδώ τη ράβδο μου διάβηκα τον Ιορδάνη, ενώ τώρα έχω γίνει δύο στρατόπεδα». Διότι εννοούσε ότι: «Έχοντας μαζί μου από την πατρίδα μου μόνο αυτή τη ράβδο διέσχισα τον Ιορδάνη, και έγινα κύριος πολλών πραγμάτων, επειδή είχα τη δική σου εύνοια, Δέσποτα». Θα γνωρίσουμε λοιπόν μέσα από αυτά και εμείς, ότι πρέπει να είμαστε πράοι και ειρηνικοί, και να επιδιώκουμε με κάθε τρόπο να ζούμε χωρίς διαμάχες. «Διότι ο δούλος του Κυρίου», λέει, «δεν πρέπει να μάχεται, αλλά να είναι ήπιος προς όλους», σύμφωνα με το γεγραμμένο.

Δες, λοιπόν, και εκείνον να μνημονεύει ιδιαιτέρως τις ευεργεσίες. «Με το ραβδί μου», λέει, «διέσχισα τον Ιορδάνη». Οι δε Ιουδαίοι θυμούνται πάντοτε και τις ευεργεσίες προς τους προγόνους τους, φέρνοντας διαρκώς στον νου τους τα γεγονότα της Αιγύπτου. Επομένως, πολύ περισσότερο εμείς πρέπει να θυμόμαστε τα όσα αφορούν εμάς τους ίδιους και όσα μας έχουν συμβεί, το πόσες φορές έχουμε περιπέσει σε επιβουλές και συμφορές· και αν ο Θεός δεν άπλωνε προστατευτικά το χέρι Του, προ πολλού θα είχαμε καταστραφεί.

Διότι φοβήθηκε, λέει, ο Ιακώβ, και περιήλθε σε αμηχανία. Ο φόβος του τάραζε τον νου, και δεν γνώριζε τι να πράξει, αλλά βρισκόταν σε απόγνωση· γι' αυτό, επειδή φοβόταν για τα πάντα και είχε τον θάνατο προ των οφθαλμών του, χωρίζει σε δύο στρατόπεδα όλο τον λαό που βρισκόταν μαζί του. Διότι είπε, λέει: Εάν έλθει στο ένα στρατόπεδο και το καταστρέψει, το δεύτερο θα διασωθεί. Αυτά βέβαια του τα υπαγόρευσε ο φόβος και η μεγάλη δειλία. Βλέποντας όμως τον εαυτό του σαν να έχει εγκλωβιστεί σε δίχτυα, καταφεύγει στον ακαταμάχητο Δεσπότη, και ζητά από τον Θεό των όλων την εκπλήρωση των υποσχέσεων που του είχε δώσει, λέγοντάς Του σχεδόν: Τώρα έφτασε ο καιρός, κατά τον οποίο, και ένεκα της αρετής των προγόνων μου και ένεκα της δικής Σου υπόσχεσης, είναι δίκαιο να απολαύσω την πλήρη συμμαχία Σου. Διότι είπε, λέει, ο Ιακώβ: Ο Θεός του πατέρα μου Αβραάμ, και ο Θεός του πατέρα μου Ισαάκ, Εσύ, λέει, ο Θεός που μου είπες: Επίστρεψε στη γη όπου γεννήθηκες· Εσύ που με σήκωσες, λέει, από την ξενιτιά, και με πρόσταξες να επανέλθω στον πατέρα μου και στη γη όπου γεννήθηκα· ας μου αρκέσει από κάθε δικαιοσύνη και αλήθεια, την οποία έδειξες στον δούλο Σου. Ας σταθεί επαρκής, λέει, ώστε να μου προσφερθεί η συμμαχία Σου στην παρούσα περίσταση.

Διότι Εσύ, που μέχρι τώρα επέδειξες τόση μέριμνα για εμένα, είσαι δυνατός και τώρα να με διασώσεις από τους επικείμενους κινδύνους. Ούτε βεβαίως αγνοώ, ότι «με το ραβδί μου αυτό διέβην τον Ιορδάνη τούτον»· τώρα όμως, εξαιτίας της δικής Σου πρόνοιας για εμένα, εγώ, που έφερα μαζί μου μόνο το ραβδί όταν αναχωρούσα για την ξένη χώρα, «τώρα έχω φθάσει με δύο στρατόπεδα». Εσύ, λοιπόν, Δέσποτα, που μου χάρισες αυτήν την ευπορία, που φρόντισες να αυξηθώ σε τόσο μεγάλο βαθμό, Εσύ τώρα «ελευθέρωσέ με από το χέρι του αδελφού μου, του Ησαύ, διότι εγώ τον φοβάμαι, μήπως τυχόν με χτυπήσει, και θανατώσει μητέρα μαζί με τα παιδιά».

Έτσι και πρωτύτερα έλεγε: Διότι με το ραβδί μου αυτό διέβην τον Ιορδάνη, και ιδού τώρα έχω γίνει δύο στρατόπεδα. Και τώρα εκφράζει πάλι το ίδιο με άλλα λόγια: Εκείνος που με τρέφει από τη νεότητά μου έως την ημέρα αυτή, ο άγγελος που με λυτρώνει από όλα τα κακά. Τα λόγια αυτά φανερώνουν ευγνώμονα διάθεση και ψυχή φιλόθεη, η οποία διατηρεί ολοζώντανες στη μνήμη της τις ευεργεσίες του Θεού. Εκείνος, λέει, στον οποίο ευαρέστησαν οι πατέρες μου, αυτός που με έθρεψε από τη νεότητά μου μέχρι το παρόν, αυτός που εξαρχής με λύτρωσε από όλα τα κακά, αυτός που έδειξε τόση μέριμνα για εμένα, αυτός ας ευλογήσει τα παιδιά αυτά· και ας επικληθεί σε αυτά το όνομά μου, καθώς και το όνομα των πατέρων μου Αβραάμ και Ισαάκ, και ας πληθύνουν σε μέγα πλήθος πάνω στη γη. Είδες ταυτόχρονα και σύνεση και ταπεινοφροσύνη;

Και αφού είπα αυτά, πρόσθεσα: «Ακούστε δε ότι, μετά τη σταύρωση αυτού τον οποίο οι Γραφές αποδεικνύουν ότι θα παραγίνει πάλι ένδοξος, υπήρξε σύμβολο του ξύλου της ζωής, το οποίο είχε λεχθεί ότι φυτεύτηκε στον παράδεισο, και των όσων πρόκειται να γίνουν για όλους τους δικαίους. Ο Μωυσής στάλθηκε με ράβδο για τη λύτρωση του λαού, και έχοντας αυτή στα χέρια του, επικεφαλής του λαού, χώρισε τη θάλασσα, και μέσω αυτής είδε να αναβλύζει νερό από την πέτρα· και ρίχνοντας ένα ξύλο στο νερό της Μερρά, που ήταν πικρό, το έκανε γλυκό. Ο Ιακώβ, ρίχνοντας ράβδους στις ποτίστρες των υδάτων, πέτυχε να συλλάβουν τα πρόβατα του αδελφού της μητέρας του, ώστε να αποκτήσει τα γεννήματά τους· ο ίδιος ο Ιακώβ καυχάται ότι διέβη τον ποταμό με τη ράβδο του. Είπε ότι είδε κλίμακα, και η Γραφή φανέρωσε ότι ο Θεός στηριζόταν πάνω της· και ότι δεν ήταν ο Πατέρας, το αποδείξαμε από τις Γραφές. Και όταν ο Ιακώβ έχυσε λάδι πάνω σε λίθο στον ίδιο τόπο, μαρτυρείται από τον ίδιο τον Θεό που του εμφανίστηκε, ότι άλειψε μια στήλη για τον Θεό που του εμφανίστηκε. Και ότι ο Χριστός κηρυσσόταν συμβολικά ως λίθος από πολλές Γραφές, ομοίως το αποδείξαμε· και ότι κάθε χρίσμα, είτε ελαίου είτε στακτής είτε των άλλων χρισμάτων για τη σύνθεση του μύρου, αφορούσε αυτόν, ομοίως το αποδείξαμε, αφού ο Λόγος λέει: Γι' αυτό σε έχρισε ο Θεός, ο Θεός σου, με έλαιο αγαλλιάσεως περισσότερο από τους συντρόφους σου».