Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 34:30

Έπειτα, εξαιτίας αυτού του γεγονότος, ο μακάριος Ιακώβ ήταν περίτρομος· και προσδοκώντας ότι αμέσως θα καταστραφεί ολοσχερώς μαζί με τα παιδιά του και με όλους όσους ανήκαν στον οίκο του, επιτίμησε εκείνους που τα είχαν πράξει αυτά και είπε τα εξής: «Με κάνατε μισητό, ώστε να θεωρούμαι κακός στους κατοίκους της γης, στους Χαναναίους και στους Φερεζαίους. Εγώ είμαι ολιγάριθμος, και εάν συγκεντρωθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν, και θα εξολοθρευθώ εγώ και ο οίκος μου». Και οι νεαροί δεν εγκατέλειπαν με κανέναν τρόπο το θράσος τους, διότι απαντούσαν λέγοντας: «Μα σαν πόρνη θα μεταχειρίζονται την αδελφή μας;» Επειδή όμως, όπως είπα, ο δίκαιος ήταν πάρα πολύ φοβισμένος, προσέπεσε πάλι στον σωτήρα Θεό. Έπειτα, ο φιλοδίκαιος Θεός του υποσχέθηκε να τον απαλλάξει από τους φόβους του, και μάλιστα σύντομα, λέγοντας τα εξής: «Σήκω και ανέβα στον τόπο Βαιθήλ και κατοίκησε εκεί, και κατασκεύασε εκεί θυσιαστήριο στον Θεό που σου εμφανίστηκε όταν διέφευγες από το πρόσωπο του Ησαύ, του αδελφού σου».

Έπειτα μεταβαίνει «στη Σαλήμ, πόλη των Σικίμων», η οποία βρίσκεται στη γη Χαναάν· όπου βεβαίως πάλι ο δίκαιος δοκιμάστηκε, υποφέροντας τα αδικήματα σε βάρος της κόρης του, Δείνας. Διότι εκείνη, ως νεάνιδα και παρθένος που ήταν ακόμη στην κοριτσίστικη ηλικία, βγήκε έξω από τη σκηνή του πατέρα της, για να δει τις κόρες των ντόπιων. Επειδή το γυναικείο φύλο πάντοτε παρασύρεται στο να σπεύδει να αγαπά τους συνομηλίκους του. Λοιπόν, η νεάνιδα βγήκε έξω· και ο Συχέμ, ο γιος του Εμώρ, τη βίασε άκοσμα. Διότι την αποπαρθένεψε, και έχοντας πια κυριευθεί ασυγκράτητα από την επιθυμία, αξίωνε να κάνει την κόρη σύζυγό του. Τότε λοιπόν, τότε ο Συμεών και ο Λευί, οι αδελφοί της νεάνιδας, ωθήθηκαν σε οργή, και θεώρησαν ανυπόφορη την ύβρη, και σκέπτονταν πλέον να πράξουν ανόσια έργα εις βάρος εκείνων που τους αδίκησαν. Διότι, αφού έπεισαν τους κατοίκους των Σικίμων να δεχθούν την πατροπαράδοτη σε αυτούς και νενομισμένη περιτομή, τους σκότωσαν, έχοντας αποβάλει εντελώς κάθε έλεος και ευσπλαχνία. Αλλά αγανάκτησε πάρα πολύ γι' αυτό ο θεσπέσιος Ιακώβ, και τους επιτίμησε λέγοντας: «Με κάνατε μισητό, ώστε να φαίνομαι κακός στους κατοίκους της γης». Διότι δεν μετριάστηκαν τα έργα της οργής στους φονιάδες, ούτε βέβαια, ως αναθρεμμένοι από δίκαιο πατέρα, σκέφθηκαν κάτι που να μην είναι εντελώς διεστραμμένο. Διότι λεηλάτησαν και σκότωσαν αυτούς που είχαν δεχθεί να φρονούν τα ίδια με αυτούς και που είχαν δείξει εμπιστοσύνη.

ε'. Διότι έχουμε γεννηθεί με γέννηση πνευματική και έχουμε ταχθεί μεταξύ των τέκνων του Θεού δια του Χριστού. Επομένως, εάν συμβεί μια ψυχή, η οποία έχει ήδη αναγεννηθεί δια του αγίου βαπτίσματος και έχει καταστεί θυγατέρα του Θεού, να διαφθαρεί τυχόν από εκείνους που συνηθίζουν να το πράττουν αυτό, ή να παρασυρθεί ώστε να προτιμήσει το φρόνημα της σαρκός, ή να εκτραπεί σε διεστραμμένες αντιλήψεις περί Θεού (διότι τέτοιες είναι αληθώς οι δοξασίες των ανόσιων αιρετικών)· οι κατά πίστη αδελφοί της αδικημένης ψυχής, ακόμη και αν κατέχουν την ιερατική τάξη, όπως ακριβώς ο Λευί, ακόμη και αν εννοηθούν ως Συμεών, δηλαδή εκείνοι που βρίσκονται στην τάξη των υπηκόων (διότι Συμεών ερμηνεύεται ως υπακοή), ας αγανακτούν μεν για το γεγονός ότι έχει αδικηθεί κάποιος από τους οικείους τους στην πίστη· ας μην προχωρούν όμως μέχρι την αιματοχυσία, ούτε να απαιτούν άγριες τιμωρίες για όσους τους έχουν διαφθείρει, για να μην ακούσουν τον Χριστό να τους λέει: «Με κάνατε μισητό, ώστε να φαίνομαι κακός στους κατοίκους της γης». Διότι είναι αναγκαίο να θυμόμαστε ότι και ο ίδιος ο Σωτήρας επιτίμησε κάποτε τον θεσπέσιο Πέτρο όταν εκείνος γύμνωσε το μαχαίρι, λέγοντας: «Βάλε το μαχαίρι σου πίσω στη θήκη του· διότι όλοι όσοι παίρνουν μαχαίρι, από μαχαίρι θα χαθούν».

Το γεγονός φάνηκε δυσβάσταχτο στους γιους του Ιακώβ, και εναντίον εκείνων που με ανόσιο τρόπο ατίμασαν την Εβραία και αδελφή τους, εφάρμοσαν τον νόμο του πολέμου. Επειδή όμως ο θεσπέσιος Ιακώβ είχε αναστατωθεί και τρομοκρατηθεί, και βρισκόταν κάτω από τον φόβο ότι θα εξολοθρευόταν με όλο του το γένος, τον πρόσεξε ο Θεός και τον διέσωσε πάλι, και αξίζει να δούμε με ποιον τρόπο. Γράφεται λοιπόν ως εξής: «Είπε δε ο Ιακώβ προς τον Συμεών και τον Λευί: Με κάνατε μισητό, ώστε να φαντάζω κακός σε όλους τους κατοίκους της γης, τόσο στους Χαναναίους όσο και στους Φερεζαίους, ενώ εγώ είμαι ολιγάριθμος· αν συγκεντρωθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν, και θα εξολοθρευτώ εγώ και ο οίκος μου. Αυτοί δε απάντησαν: Μα έπρεπε να φερθούν στην αδελφή μας σαν να ήταν πόρνη; Είπε τότε ο Θεός στον Ιακώβ: Σήκω, ανέβα στον τόπο Βαιθήλ και κατοίκησε εκεί. Και φτιάξε εκεί θυσιαστήριο στον Θεό που σου εμφανίστηκε, όταν διέφευγες από το πρόσωπο του Ησαύ του αδελφού σου. Είπε δε ο Ιακώβ στον οίκο του, και σε όλους όσους ήταν μαζί του: Απομακρύνετε τους ξένους θεούς που έχετε μαζί σας από ανάμεσά σας, καθαριστείτε, και αλλάξτε τα ενδύματά σας, και ας σηκωθούμε να ανεβούμε στη Βαιθήλ, και ας φτιάξουμε εκεί θυσιαστήριο στον Θεό που με εισάκουσε σε ημέρα θλίψης, ο οποίος ήταν μαζί μου και με διέσωσε στον δρόμο που πορεύτηκα».

Αλλά δεν έχουν έτσι τα πράγματα· διότι και οι ίδιοι τότε δικαιολογήθηκαν στον πατέρα τους για την πράξη τους, υποστηρίζοντας ότι ενήργησαν δίκαια. Διότι, όταν ο πατέρας τους τούς είπε: «Με κάνατε μισητό, ώστε να φανώ κακός σε όλους τους κατοίκους της γης, στους Χαναναίους και στους Φερεζαίους· εγώ είμαι λιγοστός σε αριθμό, και αν συναχθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν και θα εξολοθρευτώ, εγώ και ο λαός μου», εκείνοι αποκρίθηκαν λέγοντας: «Αλλά μήπως έπρεπε να μεταχειριστούν την αδελφή μας σαν πόρνη;». Επομένως, είναι περισσότερο αξιέπαινοι παρά αξιοκατάκριτοι σε αυτό το ζήτημα, διότι, αν και νέοι στην ηλικία, έδειξαν τέτοιο ζήλο εξαιτίας της αδελφής τους που διαφθάρηκε τότε από τον γιο του Συχέμ. Ακόμη και ο ίδιος ο Ιακώβ, αργότερα, χαρίζοντας την πόλη στον μακάριο Ιωσήφ, είπε: «Εγώ σου δίνω τη Συχέμ κατ' εξαίρεση από όλους τους αδελφούς σου, την οποία πήρα από το χέρι των Αμορραίων με το μαχαίρι μου και το τόξο μου», ώστε και ο ίδιος ο Ιακώβ μαρτυρεί ότι δικαίως αναιρέθηκαν οι κάτοικοι της Συχέμ.

Ας μην παραμελούμε, λοιπόν, τους νέους, αλλά βλέποντας τη φωτιά του καμινιού, πριν κυλήσουν στην ασέλγεια, ας σπεύδουμε σύμφωνα με τον νόμο του Θεού να τους συνάπτουμε σε γάμο, ώστε να διατηρείται σε αυτούς η σωφροσύνη και να μην υποστούν καμία φθορά από την ακολασία, έχοντας επαρκή παραμυθία και όντας ικανοί να καταστέλλουν τα σκιρτήματα της σάρκας και να παραμείνουν απαλλαγμένοι από την τιμωρία. Αλλά ας δούμε πώς όσα έπραξαν τα παιδιά επηρέασαν τον γέροντα. Διότι, λέγει, είπε ο Ιακώβ: «Συμεών και Λευί, με κάνατε μισητό, ώστε να φαίνομαι κακός στους κατοίκους της γης». «Για ποιον λόγο», λέει, «επιδείξατε τέτοια εκδίκηση; Διότι όσα πράξατε θα μου προξενήσουν τεράστιο μίσος από όλους τους κατοίκους της γης». Έπειτα, φανερώνοντας τον φόβο στον οποίο είχε περιέλθει, λέει: «Εγώ, όμως, έχω λιγοστούς ανθρώπους, και αν συγκεντρωθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν και θα εξολοθρευτώ». Είναι σαν να τους έλεγε: «Δεν γνωρίζετε ότι, επειδή είμαστε λίγοι, εύκολα θα πάθουμε και εμείς τα ίδια που εσείς θελήσατε να κάνετε σε αυτούς; Και όπως ακριβώς ο Συχέμ έγινε αιτία αυτού του ολέθρου για τον πατέρα του και για όλους τους κατοίκους της πόλης, έτσι γίνατε κι εσείς για εμένα. Διότι εξαιτίας σας θα γίνω και εγώ μισητός, και τίποτα δεν εμποδίζει να εξολοθρευτώ εξαιτίας της δικής σας θρασύτητας». Αυτοί όμως, αναφέρει, απάντησαν: «Μήπως έπρεπε να μεταχειριστούν την αδελφή μας σαν πόρνη;»

Δείχνοντας την καθαρότητά μας όχι μόνο με τη λαμπρότητα των ενδυμάτων, αλλά και καθαρίζοντας τους λογισμούς της διανοίας με την απομάκρυνση των ειδώλων, ας ανεβούμε κατ' αυτόν τον τρόπο στη Βαιθήλ. Και έδωσαν, λέει, στον Ιακώβ τους ξένους θεούς (διότι δεν ήταν δικοί τους), και τα ενώτια που βρίσκονταν στα αυτιά τους. Επειδή ίσως και αυτά αποτελούσαν κάποια σύμβολα εκείνων των ειδώλων, γι' αυτό και τα παραδίδουν στον Ιακώβ μαζί με τους θεούς. Και τα έκρυψε, λέει, κάτω από την τερέβινθο που βρισκόταν στα Σήκιμα, και τα εξαφάνισε μέχρι τη σημερινή ημέρα. Τα έκρυψε, λέει, και τα εξαφάνισε, ώστε και οι ίδιοι οι δούλοι της πλάνης να διαφύγουν από την πλάνη, και κανένας άλλος να μη δεχθεί τη φθορά που προέρχεται από αυτά. Και αφού ο δίκαιος τα έπραξε όλα αυτά, αναχώρησε, λέει, από τα Σήκιμα, και ξεκίνησε την πορεία του προς τη Βαιθήλ. Αλλά πρόσεξε πάλι τη φροντίδα του Θεού απέναντί του, και πώς η Γραφή μάς τα διδάσκει όλα με σαφήνεια. Διότι, αφού αναχώρησε ο δίκαιος, λέει, από τα Σήκιμα, έπεσε φόβος Θεού στις πόλεις που βρίσκονταν γύρω τους, και δεν καταδίωξαν τους γιους του Ισραήλ. Είδες πόση είναι η πρόνοια, και πόσο ολοφάνερη έγινε η προστασία Του; Διότι έπεσε πάνω τους φόβος, και δεν τους καταδίωξαν. Επειδή ακριβώς αυτό φοβόταν ο δίκαιος, και έλεγε: «Είμαι ολιγάριθμος και θα εξολοθρευτώ»· γι' αυτό αναφέρει ότι, επειδή έπεσε πάνω τους φόβος, δεν τους καταδίωξαν.

Επειδή εξαιτίας όσων είχαν συμβεί στα Σίκιμα από τον Συμεών και τον Λευί έλεγε: «Είμαι ολιγάριθμος, και αν συγκεντρωθούν εναντίον μου θα με κατακόψουν, και θα εξολοθρευτώ και εγώ και ο οίκος μου»· και με όλα αυτά έδειχνε και την ολιγοψυχία και τη μεγάλη δειλία από την οποία κατεχόταν· για τον λόγο αυτόν ο φιλάνθρωπος Δεσπότης τώρα του λέει: «Επειδή είπες, “Είμαι ολιγάριθμος”, μάθε ότι και θα αυξηθείς, και θα πληθυνθεί το σπέρμα σου, και θα γίνει τόσο ένδοξο, ώστε συναγωγές εθνών και βασιλείς να προέλθουν από αυτό· και όχι μόνο δεν θα εξολοθρευτείς, αλλά εσύ και το σπέρμα σου θα κληρονομήσετε όλη αυτή τη γη». Και αφού του έδωσε αυτές τις υποσχέσεις, «ανέβηκε ο Θεός από αυτόν», λέει, «από τον τόπο όπου του μίλησε».

Διότι και τότε έλεγε, δείχνοντας την αγωνία στην οποία είχε περιέλθει: «Με καταστήσατε μισητό, ώστε να είμαι απεχθής στους κατοίκους της γης. Εγώ, από την άλλη, είμαι ολιγάριθμος. Και εάν συγκεντρωθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν και θα εξολοθρευθώ και εγώ και ο οίκος μου». Γι’ αυτό λέει: «Λίγες και κακές είναι οι ημέρες των ετών της ζωής μου». Και εγκατέστησε ο Ιωσήφ τον πατέρα του και τους αδελφούς του, και τους παραχώρησε ιδιοκτησία στη γη της Αιγύπτου, στην καλύτερη γη, στη γη Ραμεσσή, όπως ακριβώς διέταξε ο Φαραώ. Και χορηγούσε ο Ιωσήφ σιτάρι με το μέτρο στον πατέρα του και στους αδελφούς του και σε ολόκληρο τον οίκο του πατέρα του, ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων. Αυτό ήταν που έλεγε στους αδελφούς του, ότι: «Με απέστειλε ο Θεός πριν από εσάς, ώστε να διασωθεί για εσάς υπόλειμμα επάνω στη γη» και ότι: «Για να σας διατηρήσει στη ζωή με εξαπέστειλε ο Θεός πριν από εσάς». Τους χορηγούσε σιτάρι, λέει, ανάλογα με τον αριθμό των προσώπων.

Διότι, αφού απήχθη η θυγατέρα του, στην αρχή θλιβόταν για την ατίμωση του παιδιού του· όταν όμως ο υιός του βασιλέως προσπαθούσε να επανορθώσει το γεγονός, υποσχόμενος να την λάβει ως σύζυγό του με νόμιμο γάμο, και ο Ιακώβ αποδέχθηκε την πρόταση, ο Λευί και οι ακόλουθοί του ανέτρεψαν τις συμφωνίες. Και, αφού κατέσφαξαν όλους τους άνδρες της πόλεως, προκάλεσαν τόσον τρόμο στον πατέρα τους, ώστε να αναγκαστεί να μετοικήσει από εκεί, επειδή όλοι είχαν στραφεί εχθρικά εναντίον του. Διότι είπε, αναφέρει η Γραφή, ο Ιακώβ στον Συμεών και στον Λευί: «Με καταστήσατε μισητό, ώστε να είμαι απεχθής σε όλους όσοι κατοικούν τη γη, στους Χαναναίους και στους Φερεζαίους· εγώ δε είμαι ολιγάριθμος, και αν συγκεντρωθούν εναντίον μου, θα με κατακόψουν και θα εξολοθρευθώ εγώ και ο οίκος μου». Και πράγματι, οι γειτονικοί λαοί θα τους είχαν κατασφάξει όλους ολοσχερώς, εάν η φιλανθρωπία του Θεού δεν είχε συγκρατήσει τον θυμό τους και δεν είχε θέσει τέλος σε εκείνα τα κακά. Διότι, αναφέρει η Γραφή, έπεσε φόβος Θεού σε όλες τις πόλεις που βρίσκονταν στον περίγυρό τους, και δεν καταδίωξαν τους υιούς του Ισραήλ.