Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 4:12

Το ότι, βέβαια, διέπραξε επτά αμαρτήματα, ήδη πριν από λίγο απαριθμήθηκαν· το ότι όμως δέχθηκε και επτά εκδικήσεις, δηλαδή τιμωρίες, δες και αυτών τον αριθμό: πρώτη εκδίκηση, τον πρόφτασε η κατάρα· «κατηραμένος», λέει, «να είσαι εσύ από τη γη»· δεύτερη, ο ανώφελος κόπος· «θα καλλιεργείς», λέει, «τη γη» με μάταιο κόπο και χωρίς ανταμοιβή· τρίτη, η αφορία της γης· δεν θα μπορέσει, λέει, «να σου δώσει τη δύναμή της» σε αντάλλαγμα ισάξιο της εργασίας και του κόπου σου· τέταρτη, ο στεναγμός, δηλαδή η στενοχώρια και η δύσπνοια του άσθματος· πέμπτη, ο ασυγκράτητος και διαρκής τρόμος· διότι στο «θα στενάζεις και θα τρέμεις πάνω στη γη» διακρίνονται δύο βάσανα σε μία φράση· έκτη, ότι, ως καταραμένος και βδελυρός στον Θεό, ήταν επίσης κατατρομαγμένος, σημαδεμένος, βδελυρός και απόβλητος σε όλους τους ανθρώπους· γι' αυτό και φοβόταν και έτρεμε διαρκώς, μήπως τον σκοτώσει κάποιος από εκείνους που θα τον έβρισκαν· έβδομη εκδίκηση, η βαρύτερη όλων, ότι θεωρήθηκε βδελυρός και αποβλήθηκε, και ο Θεός έκρυψε το πρόσωπό Του από αυτόν· «εξήλθε», λέει, «ο Κάιν», δηλαδή απορρίφθηκε από το πρόσωπο του Θεού, «και κατοίκησε στη γη Ναΐδ».

Ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο· κατ' εικόνα Θεού τον δημιούργησε. Αυτός ήταν ο ένας και αρχέγονος όρος, ο οποίος καθόριζε ολόκληρο τον άνθρωπο σε μια ζωή απλή, χωρίς κόπο και απαθή και, για να το πούμε συνολικά, θεία και αθάνατη. Επειδή όμως η ανθρώπινη φύση, από εκείνη τη θεία απλότητα —πράγμα που ταυτίζεται με τον θείο όρο— γλίστρησε προς τον διαχωρισμό της ύλης και το πέλαγος της ανομοιότητας, και προσδέθηκε σε αυτή την ποικίλη και πολύμορφη ζωή, τότε ακριβώς υπέπεσε και σε διάφορους όρους, τους οποίους η δίκαιη πρόνοια επέβαλε στον καθένα ως κατάλληλους για τις ζωές που επέλεξαν. Και στον μεν πρωτόπλαστο, εξαιτίας της πρώτης παράβασης, ορίστηκε η καταραμένη και οδυνηρή ζωή, η οποία έχει ως τέλος της την επιστροφή στη γη από την οποία ελήφθη· στον δε Κάιν, εξαιτίας του φόνου, μαζί με αυτά προστέθηκε και η καταδίκη του να στενάζει και να τρέμει. Για τους γίγαντες, ως ο πλέον ταιριαστός όρος για τη συνεχή και εντεινόμενη προσήλωσή τους στα πονηρά, στάθηκε εκείνος ο ολοκληρωτικός κατακλυσμός των υδάτων εναντίον κάθε σάρκας· όπως αντίστοιχα, για τους κατοίκους των Σοδόμων, η διά πυρός αποτέφρωση. Αλλά και όταν ο Ύψιστος διαμέριζε τα έθνη, όπως αναφέρει ο θειότατος Μωυσής στο Δευτερονόμιο, έστησε τα όρια των εθνών σύμφωνα με τον αριθμό των Αγγέλων του Θεού. Γι' αυτόν τον λόγο άλλοι λαοί έχουν άλλες φυσικές ιδιότητες, σε συνάρτηση με τις οποίες συνδιαμορφώνονται οικεία και τα έθιμα, οι νόμοι, οι ασχολίες και, απλούστατα, ολόκληρος ο βίος τους, στα οποία προΐστανται οι Άγγελοι σαν ένα είδος οροφυλάκων.

Έχεις και γι' αυτά τα παραδείγματα από εδώ. Διότι, για μεν τους σταυρωτές, η γη σειόταν κατά τον καιρό του Πάθους· ο δε Κάιν, ο πρώτος φονιάς, καταδικάστηκε να στενάζει και να τρέμει πάνω σε αυτήν· ενώ τον Δαθάν και τον Αβειρών, μαζί με τους οπαδούς τους, ανοίγοντας το στόμα της, τους κατάπιε και τους καταχωνίασε.

Αν, αφού σου επιτεθεί με κάθε είδους αμαρτήματα και αποκρουστεί με τα προαναφερθέντα όπλα, μεταστραφεί επικαλούμενος τη χρηστότητα και τη φιλανθρωπία του Θεού, επιχειρώντας να σε πείσει να περιφρονήσεις τις κολάσεις (διότι ο εχθρός είναι πολύτροπος και πολυμήχανος, και ικανότατος στο να καθιστά την ορμή μας ευάλωτη προς την αμαρτία), μην αμελήσεις· έχεις και πάλι θεοχάλκευτα ξίφη και ασπίδες που σου χορηγούνται από τη θεία Γραφή, με τα οποία, εάν εξοπλιστείς και αγωνιστείς εναντίον του εχθρού, θα τον αναδείξεις ηττημένο και γεμάτο από κάθε αισχύνη και ατιμία· διότι ο στεναγμός και ο τρόμος του Κάιν και η ζωή του, που ήταν χειρότερη από τον θάνατο, όταν μελετώνται, είναι ικανά να διασπάσουν και να τρέψουν σε φυγή την παράταξη των μάταιων λογισμών του· οι καταρράκτες του ουρανού που άνοιξαν και κατέκλυσαν όλη τη γη εξαιτίας των αμαρτιών εκείνων που κατοικούσαν σε αυτήν, εκείνο το κοινό και παγκόσμιο ναυάγιο· το πυρ των Σοδόμων, πάλι, που κατέβηκε από τον ουρανό και κατέφαγε ανελέητα κάθε ηλικία· οι αιγυπτιακές και φοβερές πληγές και μάστιγες για την παρακοή των εντολών του Θεού που έπεσαν πάνω στον ίδιο τον Φαραώ και στους Αιγυπτίους και ώθησαν όλη την Αίγυπτο στο έσχατο σημείο κακών και κινδύνων, και οι πυθμένες του βυθού που διαρρήχθηκαν και έγιναν τάφος για τους ίδιους τους Αιγυπτίους εξαιτίας της σκληροκαρδίας τους· οι Ισραηλίτες, πάλι, όταν υποδουλώνονταν στα πάθη, πολλές φορές θερίζονταν από αδελφικό χέρι και μαχαίρι, ενώ άλλες φορές παραδίδονταν σε αλλόφυλους για λεηλασία, καίγονταν από φωτιά και θανατώνονταν από τα φίδια· και τέλος, εκείνος ο εκλεκτός λαός που οδηγούνταν από τον στύλο της νεφέλης, για χάρη του οποίου εξαπολύθηκαν στους Αιγυπτίους οι πικρές και βαριές τιμωρίες, για χάρη του οποίου επιτελούνταν τα μεγάλα τεράστια θαύματα· αυτοί λοιπόν, όταν μνημονεύονται για όσα έπαθαν, ας αποκρούσουν εκείνους τους μάταιους και δαιμονιώδεις λογισμούς· διότι και αυτοί, οι οποίοι αξιώθηκαν τόσης και τέτοιας πρόνοιας και χάρης, επειδή υπέστησαν τις συνέπειες της αχαριστίας και του γογγυσμού τους, έπεσαν νεκροί στην έρημο και καταδικάστηκαν σε έκπτωση από την υποσχεμένη γη· ο Ναδάβ, πάλι, και ο Αβιούδ, από τη λευιτική φυλή και οι οποίοι ήταν αφιερωμένοι στον Θεό, επειδή προσέφεραν ξένο πυρ, αποστερήθηκαν τη ζωή και έγιναν ξαφνικά παρανάλωμα του πυρός· αυτοί πάλι γύρω από τον Δαθάν και τον Αβειρών, που γόγγυζαν εναντίον του Μωυσή και του Ααρών και γι' αυτό αρπάχτηκαν από το χάσμα της γης μαζί με όλες τους τις αμαρτίες και τάφηκαν πριν από τον θάνατο και καταχώθηκαν πικρά ζωντανοί· ο ακάθεκτος θυμός και φόνος του Φινεές εναντίον εκείνων που εκπόρνευσαν· το αυστηρό και απότομο τέλος του Ανανία και της Σαπφείρας· αυτά και τα παρόμοια θα σου αρκέσουν ως όπλα και βέλη και ασπίδες, και γνωρίζω καλά ότι εάν ο επηρεάζων δαίμονας χτυπηθεί από τις βολές αυτών, θα εκδιωχθεί ισχυρά.

Ο Κύριος εβασίλευσε, ενεδύθη μεγαλοπρέπεια· διότι, ενώ προηγουμένως ο Αδάμ είχε κατασταθεί κύριος και βασιλιάς, ιδού, εξαιτίας της παραβάσεως έγινε δούλος της αμαρτίας. Σήμερα όμως ο Κύριος βασιλεύει επί των εχθρών του. Διότι, όπως λέει η Γραφή, πρέπει αυτός να βασιλεύει. Σήμερα στερέωσε την οικουμένη, δηλαδή την ψυχή που πριν ήταν έρημη, κλυδωνιζόταν και έτρεμε, κατεχόμενη από τον φόβο και τη δειλία της αμαρτίας. Διότι, σύμφωνα με την κατάρα, λέει: θα στενάζεις και θα τρέμεις πάνω στη γη. Και επειδή ο οίκος της είχε οικοδομηθεί πάνω στην άμμο, βρισκόταν σε αναταραχή και τρόμο. Σήμερα η οικία της ψυχής οικοδομήθηκε πάνω στην ασάλευτη πέτρα της θεότητας. Χαίρονται οι άγγελοι, οι ουρανοί, τα άστρα, ο ήλιος, η σελήνη, η γη και όλα όσα υπάρχουν σε αυτήν, τα όρη και οι λόφοι σκιρτούν. Διότι, αν κατά την έξοδο του Ισραήλ από την Αίγυπτο χαίρονταν μαζί όλα τα κτίσματα, ο ουρανός σκεπάζοντάς τον με φωτεινό νέφος την ημέρα και με πύρινο στύλο τη νύχτα, τα όρη σκιρτώντας σαν κριάρια και οι λόφοι σαν τα αρνιά των προβάτων, πόσο μάλλον σήμερα, κατά τη γέννηση του αληθινού Χριστού.

Διότι, όπως ακριβώς το σιτάρι μέσα στο κόσκινο χτυπάει από εκείνον που το κοσκινίζει και μέσα σε αυτό ανακατεύεται σαλευόμενο ασταθώς, έτσι, μέσω των γήινων πραγμάτων, ο άρχοντας της πονηρίας κρατά υποταγμένους όλους τους ανθρώπους και μέσω αυτών τους σαλεύει, τους κλονίζει, τους σείει και τους κάνει να προσκόπτουν σε μάταιους διαλογισμούς, αισχρές επιθυμίες και γήινους και κοσμικούς δεσμούς, αιχμαλωτίζοντας, κλονίζοντας και δελεάζοντας μέσα στην αστάθεια όλο το αμαρτωλό γένος του Αδάμ, όπως ακριβώς ο Κύριος προέλεγε στους αποστόλους για την επίθεση του πονηρού που επρόκειτο να συμβεί εναντίον τους: «Ο σατανάς ζήτησε να σας κοσκινίσει σαν το σιτάρι· αλλά εγώ παρακάλεσα τον Πατέρα μου να μην εκλείψει η πίστη σας». Διότι ο λόγος και η απόφαση που ειπώθηκε φανερά στον Κάιν από τον Δημιουργό, το «θα στενάζεις, θα τρέμεις και θα σείεσαι πάνω στη γη», αποτελεί μυστικά τον τύπο και την εικόνα όλων των αμαρτωλών.

Διότι και ο Κύριος, καταδεικνύοντας ότι όσοι ακολουθούν τις απάτες και τα θελήματα του πονηρού φέρουν την εικόνα της πονηρίας του Κάιν, τους έλεγχε λέγοντας: «εσείς», λέει, «θέλετε να κάνετε τις επιθυμίες του πατέρα σας· εκείνος ήταν ανθρωποκτόνος από την αρχή και δεν παρέμεινε στην αλήθεια». Επομένως, όλο το αμαρτωλό γένος του Αδάμ φέρει κρυφά εκείνη την καταδίκη, το «θα στενάζετε και θα τρέμετε, και θα σείεστε στο κόσκινο της γης από τον σατανά που σας κοσκινίζει». Διότι, όπως ακριβώς από έναν, τον Αδάμ, όλο το γένος των ανθρώπων εξαπλώθηκε πάνω στη γη, έτσι και μια κακία των παθών εισχώρησε στο αμαρτωλό γένος των ανθρώπων, και ο άρχοντας της κακίας καταφέρνει να κοσκινίζει τους πάντες με ασταθείς, υλικούς, μάταιους και ταραχώδεις λογισμούς.

Λοιπόν, ο καθένας, αν το επιθυμεί, ας δοκιμάσει τον εαυτό του, από πού τρέφεται και πού ζει και σε ποια κατάσταση βρίσκεται, ώστε με αυτόν τον τρόπο, έχοντας κατανοήσει και αποκτήσει την ακριβή διάκριση, να παραδώσει τέλεια τον εαυτό του στην ορμή προς το αγαθό. Επομένως, όταν προσεύχεσαι, κατά την προσευχή να προσέχεις τον εαυτό σου, παρατηρώντας προσεκτικά τους λογισμούς και τις ενέργειες από πού προέρχονται, αν είναι από τον Θεό ή από τον εχθρό, και ποιος προσφέρει τροφή στην καρδιά, ο Κύριος ή οι κοσμοκράτορες αυτού του αιώνος. Και αφού δοκιμάσεις και συνειδητοποιήσεις, ω ψυχή, ζήτα από τον Κύριο με πόνο και πόθο ουράνια τροφή, πνευματική αύξηση και την εργασία του Χριστού, σύμφωνα με αυτό που έχει ειπωθεί: «το δικό μας πολίτευμα βρίσκεται στους ουρανούς», και όχι απλώς κατά το σχήμα και τον τύπο, όπως νομίζουν μερικοί. Διότι, να, ο νους και η διάνοια εκείνων που έχουν μόνο την επίφαση της ευσέβειας εξομοιώνονται με τον κόσμο. Ιδού ο κλονισμός και ο σάλος της προαιρέσεώς τους, η άστατη γνώμη, η δειλία και ο φόβος, σύμφωνα με αυτό που έχει γραφτεί: «θα στενάζεις και θα τρέμεις πάνω στη γη», εξαιτίας της απιστίας και της σύγχυσης των άστατων λογισμών τους, καθώς κλονίζονται διαρκώς όπως όλοι οι υπόλοιποι άνθρωποι.

Όλα αυτά είναι μυστήριο της ψυχής που έχει λυτρωθεί με την παρουσία του Χριστού. Διότι Ισραήλ ερμηνεύεται ως ο νους που βλέπει τον Θεό. Ελευθερώνεται, λοιπόν, από τη δουλεία του σκότους, από τα πνεύματα των Αιγυπτίων. Επειδή, δηλαδή, με την παρακοή ο άνθρωπος πέθανε τον φρικτό θάνατο της ψυχής και δέχθηκε κατάρα πάνω στην κατάρα («αγκάθια και τριβόλια θα σου αναβλαστήσει η γη», και πάλι: «θα καλλιεργήσεις τη γη και δεν θα συνεχίσει να σου δίνει τους καρπούς της»), φύτρωσαν και βλάστησαν στη γη της καρδιάς του αγκάθια και τριβόλια, οι εχθροί του αφαίρεσαν τη δόξα μέσω της απάτης και τον έντυσαν με ντροπή, αφαιρέθηκε το φως του και ντύθηκε το σκοτάδι, φόνευσαν την ψυχή του, διασκόρπισαν και χώρισαν τους λογισμούς του, γκρέμισαν από το ύψος τον νου του, και ο άνθρωπος Ισραήλ έγινε δούλος του αληθινού Φαραώ. Και αυτός τοποθέτησε πάνω του επιστάτες και εργοδιώκτες, τα πνεύματα της πονηρίας, που τον ανάγκαζαν, εκούσια και ακούσια, να πράττει τα πονηρά του έργα και να εκπληρώνει την καθορισμένη παραγωγή του πηλού και των πλίνθων. Αυτοί, αφού τον χώρισαν από το ουράνιο φρόνημα, τον κατέβασαν στα υλικά, γήινα και λασπώδη πονηρά έργα, και σε λόγια, ενθυμήσεις και μάταιους διαλογισμούς. Διότι, έχοντας εκπέσει από το ίδιο της το ύψος, η ψυχή βρήκε μια μισάνθρωπη βασιλεία και άρχοντες σκληρούς που την εξανάγκαζαν να χτίζει γι' αυτούς τις πόλεις της κακίας των αμαρτιών.

Κ'. Ο λόγος που ελέχθη φανερά στον Κάιν από τον Δημιουργό, «Στενάζοντας και τρέμοντας θα περιφέρεσαι πάνω στη γη», αποτελούσε μυστικά έναν τύπο και μια εικόνα όλων των αμαρτωλών. Διότι έτσι και το γένος του Αδάμ, εφόσον εξέπεσε από την εντολή και έγινε ένοχο αμαρτιών, κλονίζεται από ασταθείς λογισμούς, γεμίζοντας με φόβο, δειλία και ταραχή. Και ο ίδιος ο εχθρός κλυδωνίζει με ποικίλες επιθυμίες και ηδονές κάθε ψυχή που δεν έχει γεννηθεί από τον Θεό, και την αναταράσσει όπως το σιτάρι στο κόσκινο. Μάλιστα και ο ίδιος ο Κύριος, ελέγχοντας εκείνους που ακολουθούν τα θελήματα του πονηρού και καταδεικνύοντας ότι διατηρούν την εικόνα της πονηρίας του Κάιν, έλεγε: «Εσείς θέλετε να πράττετε τις επιθυμίες του πατέρα σας, του ανθρωποκτόνου. Διότι εκείνος ήταν ανθρωποκτόνος από την αρχή και δεν στάθηκε στην αλήθεια».

Διότι το όνομα Ισραήλ ερμηνεύεται ως ο νους που βλέπει τον Θεό. Ελευθερώνεται λοιπόν ο άνθρωπος από τη δουλεία του σκότους και από τους πνευματικούς Αιγυπτίους. Επειδή, με την παρακοή και την παράβαση, ο πρώτος άνθρωπος πέθανε με τον φοβερό θάνατο της ψυχής, σύμφωνα με την απόφαση και την απειλή του Θεού - διότι του είπε: «την ημέρα που θα φας από το δέντρο, θα πεθάνεις», και έτσι έγινε, και πάλι: «χώμα είσαι και στο χώμα θα επιστρέψεις» και προσθέτει μάλιστα κατάρα πάνω στην κατάρα λέγοντας: «με τον ιδρώτα του προσώπου σου θα τρως το ψωμί σου», «αγκάθια και τριβόλια θα σου βλαστήσει» η γη, «θα εργάζεσαι τη γη, και δεν θα σου δώσει πλέον τους καρπούς της» - διότι φύτρωσαν και βλάστησαν στη γη της καρδιάς του αγκάθια και τριβόλια, και οι εχθροί του αφαίρεσαν τη δόξα μέσω της απάτης και τον έντυσαν με αισχύνη, αφαιρέθηκε το φως του και τον έντυσαν με σκοτάδι, φόνευσαν την ψυχή του και διασκόρπισαν και δίχασαν τους λογισμούς του, και γκρέμισαν από το ύψος τον νου του, και ο άνθρωπος Ισραήλ έγινε δούλος του αληθινού Φαραώ.

Διότι, όπως άλλο είναι το σιτάρι, άλλο το κόσκινο και άλλος εκείνος που κοσκινίζει το σιτάρι με το κόσκινο, και ιδού, το σιτάρι μέσα στο κόσκινο χτυπιέται από εκείνον που το κοσκινίζει και ανακατεύεται μέσα σε αυτό σαλευόμενο ασταθώς, έτσι και ο άρχοντας της πονηρίας κατέχει όλους τους ανθρώπους μέσω των γήινων πραγμάτων και μέσα από αυτά τους σαλεύει και τους κλονίζει και τους σείει, και τους κάνει να προσκόπτουν σε διαλογισμούς μάταιους και αισχρούς και σε επιθυμίες και δεσμά γήινα και κοσμικά, αιχμαλωτίζοντάς τους ασταθώς και κλονίζοντας και δελεάζοντας όλο το αμαρτωλό γένος του Αδάμ, όπως άλλωστε και ο Κύριος προέλεγε στους αποστόλους την επερχόμενη επίθεση του πονηρού εναντίον τους: «Σας ζήτησε ο σατανάς για να σας κοσκινίσει σαν το σιτάρι· αλλά εγώ παρακάλεσα τον Πατέρα μου, ώστε να μην εκλείψει η πίστη σας». Διότι ο λόγος και η απόφαση που ειπώθηκε φανερά στον Κάιν από τον Δημιουργό, «θα στενάζεις και θα τρέμεις και θα σείεσαι πάνω στη γη», αποτελεί κρυφά τον τύπο και την εικόνα όλων των αμαρτωλών.

Διότι και ο Κύριος, δείχνοντας ότι όσοι ακολουθούν τις απάτες και τα θελήματα του πονηρού φέρουν την εικόνα της πονηρίας του Κάιν, τους έλεγχε λέγοντας: «Εσείς θέλετε να εκτελείτε τις επιθυμίες του πατέρα σας, του ανθρωποκτόνου· εκείνος ήταν ανθρωποκτόνος από την αρχή και δεν βρίσκεται μέσα στην αλήθεια». Επομένως, όλο το αμαρτωλό γένος του παλαιού Αδάμ έχει δεχθεί μυστικά εκείνη την καταδίκη, στενάζοντας και τρέμοντας μέσα στο κόσκινο της γης από τον σατανά που τους κοσκινίζει. Διότι, όπως ακριβώς από τον ένα Αδάμ απλώθηκε ολόκληρο το γένος των ανθρώπων πάνω στη γη, έτσι και μία κακία των παθών εγκαταστάθηκε σε όλο το αμαρτωλό γένος των ανθρώπων, και ο άρχοντας της κακίας κατορθώνει να κοσκινίζει τους πάντες με ασταθείς, υλικούς, μάταιους και ταραχώδεις λογισμούς.

Επειδή, παιδί μου, έχεις στερηθεί όλα αυτά, έχουν εισαχθεί μέσα σου τα αντίθετα: σκοτασμός του νου, αναισθησία της ψυχής, πώρωση της καρδιάς, δυσπιστία, απελπισία, ολιγωρία, φόβος θανάτου, τρόμος για την απολογία. Και γιατί πρέπει να τα απαριθμώ ένα προς ένα, αφού πάντως ζεις στενάζοντας και τρέμοντας σαν τον Κάιν; Και δεν αναφέρω ακόμη το πλήθος των σαρκικών παθών, που αναζωπυρώνουν τα σωθικά σου και φουντώνουν την αμαρτία. Γι' αυτό λοιπόν, παιδί μου, αφού αναγνωρίσεις την αλήθεια μέσω της ταπεινής μου επιστολής και αναβλέψεις προς το φως, νιώσεις θεϊκή κατάνυξη, πληγείς από αγάπη, αναπολήσεις και αναγνωρίσεις από πού εξέπεσες, σε ποια δεινά βρισκόσουν και πού κατοικείς, σαν να λέμε, μαζί με τα σκηνώματα του Κηδάρ, ανάνηψε, αναπήδησε, σήκω όρθιος, ανανεώσου και αναθερμάνσου και, χωρίς να χάσεις ούτε ώρα, ούτε μέρα, ούτε εβδομάδα, αλλά όσο πιο γρήγορα γίνεται, αποχαιρετώντας τα πάντα, έλα με σταθερότητα και χωρίς δισταγμό σε μένα τον ταλαίπωρο πατέρα σου και στην καλή σου αδελφότητα και στον μεγάλο πατέρα μου και πατέρα σου.

Διότι, όπως ακριβώς ένας σκληρός κύριος προστάζει τον δούλο: «Πήγαινε», και πηγαίνει· «έλα», και έρχεται· «κάνε αυτό», και το κάνει· με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και πολύ πιο σκληρά διατάζει η αμαρτία τον υποταγμένο σε αυτήν: «Πες αισχρά λόγια», και τα λέει· «πράξε τα πονηρά», και τα πράττει. Ένας τέτοιος άνθρωπος μοιάζει να στενάζει και να τρέμει σαν τον Κάιν· και αν ταξιδεύει στη θάλασσα, υποπτεύεται ναυάγιο· και αν διασχίζει την έρημο, νομίζει ότι θα ληστευθεί· βρόντηξε, και νομίζει ότι η βροντή έγινε για αυτόν· άστραψε, και φοβάται μήπως κατακαεί από τη φωτιά· βλέποντας δεν βλέπει, και ακούγοντας δεν ακούει, έχοντας διεστραμμένες τις αισθήσεις του. Τι είναι λοιπόν πιο φοβερό από αυτή τη ζωή;

Πόσες φορές έψαλες: «Πού να πορευθώ μακριά από το πνεύμα σου, και από το πρόσωπό σου πού να φύγω;» Έφτασες στο σημείο να συνάψεις φιλία με το φίδι που εξαπάτησε την Εύα και εξέβαλε μαζί της από τον παράδεισο τον προπάτορά μας Αδάμ. Σκέφτεσαι άραγε να αρνηθείς εντελώς τον Χριστό, με τον οποίο αρραβωνιάστηκες μέσω της υπόσχεσης της παρθενίας, και να ενωθείς με την αμαρτία, μέσω της οποίας ο θάνατος εισήλθε στον κόσμο; Δεν ακούς τη Γραφή που φωνάζει δυνατά για όσους πράττουν τέτοια πράγματα; «Το σκουλήκι τους δεν θα πεθάνει, και η φωτιά τους δεν θα σβήσει.» Δεν δίνεις προσοχή στον Απόστολο που λέει: «Πόρνους και μοιχούς θα τους κρίνει ο Θεός.» Και πάλι: «Αν κάποιος φθείρει τον ναό του Θεού, θα τον φθείρει ο Θεός.» Τι θα βρεις ολοκληρώνοντας την ανομία; Όχι άραγε σκοτάδι και μάχαιρα που θα κόψει την καρδιά σου; όχι βόθρο απελπισίας; όχι τον ίδιο τον Σατανά που σε εξαπάτησε να σε ωθεί επειγόντως να ασπαστείς την αγχόνη, όπως ακριβώς έκανε κάποτε στον Ιούδα; Σύνελθε, εσύ που έχεις σκοτιστεί· ξέφυγε από την παγίδα του θανάτου, εσύ που έχεις σκοντάψει, για να μην πιαστείς στα δίχτυα του άδη, εξαιτίας των οποίων και εδώ θα ζήσεις τη ζωή του Κάιν, τρέμοντας και στενάζοντας και αποφεύγοντας κάθε γνώριμο πρόσωπο, και στον μέλλοντα αιώνα θα καταδικαστείς στη γέεννα του πυρός. Τι άλλο λοιπόν να κάνω ο ταλαίπωρος, περιορισμένος σε έναν τόπο απέναντι σε όλους τους προαναφερθέντες; Τι άλλο από το να στενάζω, να διαμαρτύρομαι και να αναγγέλλω την επερχόμενη ρομφαία;