Πατερικές αναφορές στο ΓΕΝΕΣΙΣ 48:10

γ'. Ότι, ενώ ο Ισραήλ ήταν πρωτότοκος και είχε τιμηθεί με τα σχετικά πρωτεία, εξέπεσε από τη δόξα που κατείχε, και η χάρη αυτής της τόσο λαμπρής ευκλείας μεταβιβάστηκε στον νέο λαό που προήλθε από τα έθνη, θα το κατανοήσουμε εξίσου καλά και από τα όσα ακολουθούν. «Διότι, όταν είδε ο Ισραήλ», λέει το κείμενο, «τους υιούς του Ιωσήφ, είπε: Ποιοι σου είναι αυτοί; Και ο Ιωσήφ απάντησε στον πατέρα του: Είναι οι υιοί μου, τους οποίους μου έδωσε εδώ ο Θεός. Και ο Ιακώβ είπε: Φέρε τους κοντά μου, για να τους ευλογήσω. Τα μάτια του, όμως, είχαν βαρύνει από τα γηρατειά και δεν μπορούσαν να δουν».

ΟΙ ΕΥΛΟΓΙΕΣ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒ ΣΤΟΥΣ ΥΙΟΥΣ ΤΟΥ ΙΩΣΗΦ: ΕΦΡΑΙΜ ΚΑΙ ΜΑΝΑΣΣΗ. Αφού λοιπόν προαναγγείλαμε τις ευλογίες που ειπώθηκαν από τον Ισαάκ, ας προχωρήσουμε και στις ευλογίες που δόθηκαν από τον ίδιο τον Ιακώβ προς τους υιούς. Διότι η Γραφή λέει τα εξής: «Όταν είδε ο Ισραήλ τους υιούς του Ιωσήφ, είπε: Ποιοι είναι αυτοί; Και εκείνος απάντησε: Είναι οι υιοί μου, που μου έδωσε ο Θεός εδώ. Και είπε: Φέρε τους κοντά μου, για να τους ευλογήσω. Τα μάτια όμως του Ιακώβ είχαν βαρύνει από τα γηρατειά και δεν μπορούσαν να δουν. Τους πλησίασε λοιπόν σε αυτόν, τους φίλησε και τους αγκάλιασε. Και είπε ο Ισραήλ προς τον Ιωσήφ: Ιδού, δεν στερήθηκα το πρόσωπό σου, και ιδού, ο Θεός μου έδειξε και τους απογόνους σου. Και τους απέσυρε ο Ιωσήφ από τα γόνατά του, και τον προσκύνησαν με το πρόσωπο στη γη. Παίρνοντας δε ο Ιωσήφ τους δύο υιούς του, τον Εφραίμ στα δεξιά του, δηλαδή στα αριστερά του Ισραήλ, και τον Μανασσή στα αριστερά του, δηλαδή στα δεξιά του Ισραήλ, τους πλησίασε σε αυτόν».

Αυτούς, λέγει, που απέκτησες πριν από την άφιξή μου, εγώ τους εντάσσω στον αριθμό των δικών μου τέκνων, και ομοίως με όσους γεννήθηκαν από εμένα θα απολαύσουν την ευλογία μου. Οι δε μετέπειτα απόγονοι, όσους γεννήσεις μετά από αυτούς, θα ανήκουν σε εσένα· θα ονομαστούν με το όνομα των αδελφών τους στις δικές τους κληρονομιές. Να γνωρίζεις δε ότι και η μητέρα σου η Ραχήλ, όταν πλησίασα στη Βηθλεέμ, πέθανε, και την έθαψα στην οδό του Ιπποδρόμου. Και αφού είδε ο Ιακώβ τους υιούς του Ιωσήφ, είπε: Ποιοι σου είναι αυτοί; Και εκείνος απάντησε: Οι υιοί μου, τους οποίους μου έδωσε ο Θεός. Και είπε ο Ιακώβ: Φέρε τους κοντά μου, για να τους ευλογήσω. Και τους πλησίασε σε αυτόν. Και τους φίλησε και τους αγκάλιασε. Παρατήρησε τον γέροντα, πώς σπεύδει και επείγεται να ευλογήσει τα παιδιά του Ιωσήφ· και τους πλησίασε, λέγει, προς αυτόν.

Και τους φίλησε, και τους αγκάλιασε, και είπε στον Ιωσήφ: Ιδού, δεν στερήθηκα το πρόσωπό σου, και ιδού, ο Θεός μου έδειξε και τους απογόνους σου. Μεγάλα, λέει, μου παρείχε η φιλανθρωπία του Θεού, και περισσότερα από όσα προσδοκούσα· μάλλον δε αυτά που ποτέ δεν προσδοκούσα. Διότι όχι μόνο δεν στερήθηκα το πρόσωπό σου, αλλά ιδού, αντίκρισα και εκείνους που γεννήθηκαν από εσένα. Και τους απομάκρυνε, λέει, ο Ιωσήφ από τα γόνατά του, και τον προσκύνησαν με το πρόσωπο επί της γης. Πρόσεξε και τα παιδιά, πώς από την αρχή και εκ προοιμίου τα δίδαξε να απονέμουν την οφειλόμενη τιμή στον γέροντα. Και αφού τους πήρε, λέει, ο Ιωσήφ, σύμφωνα με τα πρεσβεία των πρωτοτόκων, προσήγαγε τον Μανασσή, και έπειτα τον Εφραίμ.

γ'. Εδώ πρόσεξε τον δίκαιο, ο οποίος έχει μεν τα μάτια του σώματος πλέον εξασθενημένα από τα γηρατειά (διότι βάρυναν τα μάτια του από το γήρας και δεν μπορούσε να βλέπει), έχει όμως τα μάτια της διανοίας του ακμαία, και με την πίστη προορά ήδη τα μέλλοντα.

Όταν δε εξαντλήθηκε το χρήμα της γης, οι άνθρωποι, δίνοντας τα ζώα τους, λάμβαναν σιτάρι· επειδή όμως και αυτά τελείωσαν και ο λιμός δεν σταματούσε, παρέδωσαν τους εαυτούς τους μαζί με τη γη. Και αφού έγιναν δούλοι του Φαραώ, έσπερναν και έδιναν το πέμπτο μέρος σε αυτόν, ενώ οι ίδιοι καρπώνονταν τα τέσσερα. Όταν επρόκειτο να πεθάνει ο Ιακώβ, ζήτησε όρκο από τον Ιωσήφ να μην τον θάψει στην Αίγυπτο, αλλά στον τάφο των πατέρων του. Και τους υιούς του Ιωσήφ, τον Εφραΐμ και τον Μανασσή, δεν τους κατατάσσει στην τάξη των εγγονών, αλλά των υιών. Η όραση του Ιακώβ είχε εξασθενήσει· αφού λοιπόν τους καταφίλησε και έπρεπε να τους ευλογήσει, ο Ιωσήφ έστησε τον Εφραΐμ στα αριστερά του Ιακώβ, και τον Μανασσή στα δεξιά. Ο Ιακώβ όμως έθεσε το δεξί του χέρι πάνω στον νεότερο που στεκόταν στα αριστερά, και το αριστερό του πάνω σε αυτόν που βρισκόταν στα δεξιά, και τους ευλόγησε, και ενώ ο Ιωσήφ νόμισε ότι ο πατέρας του το έκανε αυτό από άγνοια και προσπάθησε να τον διορθώσει, ο Ιακώβ δεν το δέχθηκε· διότι είπε ότι το έπραξε αυτό έχοντας επίγνωση, και όχι από άγνοια. Τότε ο Ιακώβ δίνει στον Ιωσήφ τη Σίκιμα ως εξαίρετο μερίδιο, την οποία είχαν κυριεύσει ο Συμεών και ο Λευί. Και ευλογεί τους υιούς του.