Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 1:2

Το ότι δε η φράση «μέσω του οποίου έκανε και τους αιώνες ο Θεός» και η φράση «τα πάντα έγιναν μέσω του Υιού από τον Πατέρα», είναι απολύτως ταυτόσημες ως προς τη σημασία τους και δεν διαφέρουν σε τίποτα. Έχω ακούσει δε κάποτε και τη δική σου εύηχη και ιερή φωνή στην ανακτορική εκκλησία να ψάλλει δυνατά: «Άγιος ο Θεός ο οποίος δημιούργησε τα πάντα μέσω του Υιού». Αν ο Θεός και Πατέρας έχει δημιουργήσει τα πάντα μέσω του Υιού, τα πάντα έγιναν μέσω του Υιού από τον Πατέρα· αν τα πάντα δεν έγιναν μέσω του Υιού από τον Πατέρα, τότε δεν μπορούμε να λέμε ορθά και ευσεβώς: «Άγιος ο Θεός ο οποίος δημιούργησε τα πάντα μέσω του Υιού»· διότι αυτό ισχύει κατ' ανάγκην και δεν μπορεί να είναι διαφορετικά. Τι συμβαίνει λοιπόν; Πρέπει να αποδεχτούμε την πρώτη απόφανση ή να την απορρίψουμε μετά από δεύτερη σκέψη, δεδομένου ότι όλα τα έργα του Μονογενούς ανάγονται ευλόγως στην πρώτη αρχή, και ο Πατέρας δεν υφίσταται καμία μείωση της αξίας Του με το να λέγεται ότι ποιεί τα πάντα μέσω του Λόγου Του και Υιού; Πώς άλλωστε να μην ελαττώνεται εξ αυτού ούτε ο Μονογενής; Διότι, τι μεγαλύτερο και υψηλότερο υπάρχει από το να είναι και να ονομάζονται τα έργα του Υιού έργα του Πατέρα;

Μήπως, λοιπόν, και όλα αυτά, καθώς και τα πολλά παρόμοια που υπάρχουν, είναι άξια διόρθωσης, σημείωσης ή και οβελισμού; Διότι, αν δεν συμβαίνει αυτό, όταν ο Λόγος δημιουργεί, ο Πατέρας σταθερά δημιουργεί διά του Λόγου, και τα πάντα έχουν δημιουργηθεί διά του ίδιου του Λόγου από τον Πατέρα, επειδή και το να είναι ο ίδιος δημιουργός προέρχεται από τον Πατέρα, ως χαρακτήρας της υποστάσεως και απαύγασμα της δόξας του οποίου εξέλαμψε προαιωνίως. Όταν δε πάλι λέει ο Απόστολος ότι «ο Θεός μάς μίλησε διά του Υιού, διά του οποίου εποίησε και τους αιώνες», τι άλλο εννοεί, παρά ότι ο Πατέρας διά του Υιού εποίησε δηλαδή και όλα τα όντα, αλλά και αυτούς τους ίδιους τους αιώνες;

Ποιες άραγε να είναι οι έσχατες ημέρες, θα το αποσαφηνίσει πάλι ο μακάριος Παύλος γράφοντας προς τους Εβραίους ως εξής: Αφού ο Θεός μίλησε παλιά στους πατέρες μέσω των προφητών με πολλές φορές και με πολλούς τρόπους, κατά τις έσχατες αυτές ημέρες μίλησε σε εμάς μέσω του Υιού, τον οποίο έθεσε κληρονόμο των πάντων και δι' αυτού δημιούργησε τους αιώνες. Και πάλι: Τώρα όμως, μία φορά για πάντα, κατά τη συντέλεια των αιώνων, φανερώθηκε για την κατάργηση της αμαρτίας μέσω της θυσίας του. Και πάλι στέλνοντας επιστολή στους Γαλάτες: Όταν ήλθε το πλήρωμα του χρόνου, απέστειλε ο Θεός τον Υιό του, ο οποίος γεννήθηκε από γυναίκα και υποτάχθηκε στον νόμο, για να εξαγοράσει αυτούς που ήταν υπό τον νόμο. Και ομοίως προς τους Εφεσίους: Αφού μας γνώρισε το μυστήριο του θελήματός του, σύμφωνα με την ευδοκία του, την οποία προέθεσε στον εαυτό του για την οικονομία του πληρώματος των καιρών, ώστε να ανακεφαλαιώσει τα πάντα στον Χριστό, και αυτά που είναι στους ουρανούς και αυτά που είναι επί της γης. Ακόμη δε και ο θείος Πέτρος, το στήριγμα της Εκκλησίας, λέει κάπου τα εξής: Ότι δεν λυτρωθήκατε από τη μάταιη πατροπαράδοτη διαγωγή σας με φθαρτά πράγματα, με ασήμι ή χρυσάφι, αλλά με το τίμιο αίμα του Χριστού ως αμνού αμώμου και ασπίλου, ο οποίος είχε προγνωστεί μεν πριν από τη δημιουργία του κόσμου, φανερώθηκε δε κατά τους έσχατους χρόνους για εμάς που μέσω αυτού πιστέψαμε στον Θεό.

Εβρ. 1,2-3 «Τον οποίο έθεσε κληρονόμο των πάντων.» Ποιων πραγμάτων; «Των πάντων», όλων όσων ανήκουν στην άφθαρτη και θεία φύση· διότι «κληρονόμος» και μέτοχος της πατρικής ουσίας και εξουσίας και δυνάμεως είναι ο Υιός. Έπειτα, αφού είπε ότι ο Υιός είναι «κληρονόμος» των πατρικών πλεονεκτημάτων, εξηγεί περαιτέρω και το πώς. «Δι' αυτού», λέει, «δημιουργήθηκαν οι αιώνες», δηλαδή οι αιώνες είναι κοινό έργο δικό του και του Πατέρα. Αν όμως οι αιώνες είναι κοινό έργο του Πατέρα και του Υιού, τότε και τα εντός των αιώνων είναι οπωσδήποτε κοινά του Πατέρα και του Υιού· και αν τα εντός των αιώνων, πολύ περισσότερο αυτά που δημιουργήθηκαν μετά τους αιώνες, όπως ο κόσμος και τα εντός αυτού. Έπειτα, για να μην νομίσεις, ακούγοντας τη λέξη «κληρονόμο», ότι ονομάζεται «κληρονόμος» όχι κατά φύση αλλά με κάποια χάρη και υιοθεσία, προσθέτει: «ο οποίος όντας απαύγασμα της δόξης», σαν να λέει ότι, αν και είπα ότι ο Πατέρας τον «έθεσε κληρονόμο», μην σκεφτείς τίποτα το ταπεινό ή ανάξιο για τον Θεό· διότι το «έθεσε» δεν το είπα για να δηλώσω την υιοθεσία και το ότι ο κληρονόμος είναι θετός, αλλά τη φυσική αναφορά και στροφή του Υιού προς τον Πατέρα ως προς το αίτιο, και για να μην θεωρήσεις τον Υιό αναίτιο και τον αποξενώσεις από την πατρική συγγένεια, και υποθέσεις δύο αρχές διαχωρισμένες η μία από την άλλη.

Εκτός δε από όσα έχουν λεχθεί, αν ο Λόγος έγινε σάρκα, και κανείς δεν έχει δει τον Λόγο, αλλά οι μαθητές είδαν τη δόξα του Λόγου, δόξα ως μονογενούς από τον Πατέρα, και τον είδαν και τον ψηλάφησαν με τα χέρια τους, πώς δεν ομολογείται μέσα από καθεμία από τις ιερές ρήσεις η αυτή και μία υπόσταση, η οποία αφενός ως σάρκα οράται και ψηλαφείται, αφετέρου δε ως Θεός κατανοείται ως αόρατη και απερίληπτη και αψηλάφητη; Αν δε το προαιώνιο μυστήριο αποκαλύπτεται με τη φανέρωση και την επίγνωση του Ιησού, μέσω του οποίου ο Πατέρας δημιούργησε και τους αιώνες, και αυτός ο Υιός και όχι άλλος γεννήθηκε από το σπέρμα του Δαβίδ, ποια τιμωρία θα υποστεί ο Νεστόριος για να αποτίσει το δίκαιο τίμημα, αυτός που καταμερίζει σε δύο υποστάσεις Εκείνον που είναι αμέριστος κατά την υπόσταση;

Και «εξ αυτού, λέει, και δι' αυτού και εις αυτόν είναι τα πάντα». Και «μέσω του οποίου εποίησε τους αιώνες». Και βεβαίως, ο χορός των πατέρων μας που προήλθε από εκεί, δίδαξε θεοπρεπώς ότι ο Πατέρας πράττει τα πάντα διά του Υιού.

Προσθέτει δε ότι πολλές φορές η ιερή Γραφή κάποια από τα όσα λέγονται κοινώς για την Τριάδα τα αποδίδει κατ' εξαίρεση σε μία από τις σεβαστές υποστάσεις. Για τον λόγο αυτό το δημιουργικό έργο, αν και αποδίδεται ισότιμα και στον Πατέρα και στο Άγιο Πνεύμα, ωστόσο, από πλευράς θείας οικονομίας, ορίζεται και πάλι κατ' εξαίρεση αποκλειστικά στον Υιό. Έτσι και τη σωτηρία μας, την οποία επιτέλεσε ο Λόγος, είναι δυνατόν να τη βρούμε να αναφέρεται στον Πατέρα. Διότι «μας μίλησε», λέει, «μέσω του Υιού», και «για να γίνει γνωστή τώρα η πολυποίκιλη σοφία του Θεού, την οποία εφάρμοσε εν τω Χριστώ» και «διότι δικό του ποίημα είμαστε, αφού κτιστήκαμε εν Χριστώ Ιησού για αγαθά έργα», αποκαλώντας προφανώς η αποστολική φωνή ως ποίημα και κτίσμα την ανάπλαση. Και πάλι «αφού μας γνώρισε το μυστήριο του θελήματός του σύμφωνα με την ευδοκία του, την οποία σχεδίασε εν αυτώ, ώστε να ανακεφαλαιώσει τα πάντα εν τω Χριστώ», και άπειρα άλλα.