Πατερικές αναφορές στο ΠΡΟΣ ΕΒΡΑΙΟΥΣ 10:29

Εάν όμως κάποιος ακούγοντας αυτά κοκκινίζει, τα αρνείται και διστάζει, ισχυριζόμενος ότι ποτέ δεν θα έλεγε τέτοιο πράγμα εναντίον μας ούτε θα το έβαζε στο νου του —διότι το αμάρτημα από τη φύση του, όταν απογυμνώνεται από τους ελέγχους των δίκαιων λόγων, φαίνεται πιο άσχημο από ό,τι πριν, ώστε ούτε σε αυτόν που το γέννησε να μη φαίνεται γνήσιο, αλλά να θεωρείται νόθο και αποτρόπαιο, ιδίως καθώς η συνείδηση με το κεντρί της, το οποίο ο Πλάστης πάνσοφα εμφύτευσε στη φύση μας, διεγείρεται προς τη διάκριση των πρακτέων— αν λοιπόν εξαιτίας αυτών διατεινόταν ότι τίποτα από εκείνα δεν του πέρασε καν από το μυαλό, αλλά, όπως είναι φυσικό, παραδίδει εκείνους που τόλμησαν ποτέ τέτοια πράγματα σε αλλόκοτες μοίρες και φρικτές κατάρες, ρωτήστε τον, στο όνομα αυτής της ίδιας της φιλίας, σε τι διαφέρει το να λέγονται αυτά για εμάς από το να λέγεται ότι συντασσόμαστε με τους εχθρούς και δεν κάνουμε διάκριση μεταξύ φίλων και εχθρών; Και τότε, φίλων και εχθρών τίνος; —ω, τι συκοφαντία εναντίον μας— φίλων του Χριστού και εχθρών του Χριστού. Διότι σε αυτό καταλήγει η επιθυμία τους να μας συγκαταλέγουν στον κλήρο εκείνων που πάσχουν υπέρ του Χριστού, αλλά και σε εκείνους που πολεμούν μαζί με τον Χριστό εμάς, οι οποίοι, θεωρώντας το αίμα της διαθήκης Του κοινό, για να αφήσω τώρα τα άλλα, βεβήλωσαν τα θυσιαστήρια του Κυρίου και το άγιο μύρο, ή μάλλον χλεύασαν το πανάγιο Πνεύμα δια του οποίου υπάρχει το μύρο, έργο μιαρότερο και πιο ωμό από όλα όσα εβδελύχθη ο Θεός, καταστρέφοντας οίκους του Θεού, εξορίζοντας από τη δική τους εστία και ανάπαυση φτωχούς, αναπήρους και ακρωτηριασμένους, τους οποίους εμείς προτάξαμε ως εξιλαστήριο των αμαρτιών μας, και διαμοιράζοντας τα υπάρχοντά τους ως λάφυρα εχθρών. Και κατέκοψαν τις σάρκες των υπηρετών με μαστίγια, ώστε από τη μεγάλη σφοδρότητα των χτυπημάτων να ανοίξουν αυλάκια σε όλο το σώμα, για να τους μαρτυρήσουν πού έχουμε θησαυρίσει χρυσό και άργυρο (τον οποίο ούτε στον ύπνο τους δεν είδαν οι άθλιοι), αν και οι ίδιοι που τους τιμωρούσαν γνώριζαν σαφέστερα από όλους τους άλλους ότι εμείς ήμασταν πάντοτε αντίθετοι προς τα χρήματα, και δεν ήταν εκείνοι τόσο φιλάργυροι όσο η δική μας περιφρόνηση προς αυτά μας έκανε να μην τα υπολογίζουμε ποτέ, πόσο μάλλον να τα θησαυρίζουμε, αλλά ό,τι έβλεπε ο ήλιος όταν ανέτελλε (άλλωστε η ανάγκη όσων μας συκοφαντούσαν εξανάγκαζε συχνά και τον δάσκαλο της αρετής, τον Παύλο, σε τέτοια λόγια), αυτό η διάρκεια της ημέρας και κυρίως της νύχτας το εξαντλούσε και το άδειαζε. Όμως, παρόλα αυτά, αν και τα γνώριζαν αυτά καλύτερα από τον καθένα, τους κατακρεουργούσαν και τους μαστίγωναν, όχι για να βρουν κάτι από όσα προσποιούνταν ότι αναζητούσαν (εκτός κι αν είχαν παραφρονήσει και σε αυτό, το να ψάχνουν να βρουν πράγματα που γνωρίζουν ότι δεν υπάρχουν), αλλά για να μας λυπήσουν και από εκεί, και να μην παραλείψουν κανέναν τρόπο κακουργίας που να μην τον στρέψουν εναντίον μας. Αλλά ότι ο σατανάς (ή δεν ξέρω πώς αλλιώς να το πω) ζήτησε να γίνουν αυτά, και πολύ περισσότερα από όσα ειπώθηκαν, εναντίον μας, και ότι εμείς κατακλυζόμαστε από αυτά, δεν θα το αρνιόμουν. Ότι όμως αυτή η τόση κακία μάς έβγαλε εκτός εαυτού και μας έκανε περιφρονητές των θείων εντολών και μας κατέστησε κοινούς προδότες, δεν ξέρω πώς θα μπορούσε κάποιος που μας κατηγορεί για αυτά να μην ομολογήσει ότι δεν πνέει μένεα εναντίον μας με μεγαλύτερη σφοδρότητα από ό,τι οι φανεροί μας εχθροί.

Αν όμως κάποιος ακούγοντας αυτά κοκκινίζει από ντροπή, τα αρνείται και διστάζει, λέγοντας ότι ποτέ δεν θα ξεστόμιζε τέτοιο πράγμα εναντίον μας ούτε θα το έβαζε καν στο μυαλό του —διότι είναι φυσικό ένα αμάρτημα, όταν απογυμνώνεται από τους ελέγχους των δίκαιων λόγων, να φαίνεται πιο άσχημο από ό,τι πριν, έτσι ώστε ούτε καν σε εκείνον που το γέννησε να φαίνεται γνήσιο, αλλά να θεωρείται νόθο και αποτρόπαιο, ιδιαίτερα όταν η συνείδηση διεγείρεται προς τη διάκριση των πρακτέων από το κεντρί το οποίο ο Πλάστης με πάνσοφο τρόπο ενέθεσε στη φύση μας— αν λοιπόν εξαιτίας αυτών διατείνεται ότι τίποτα από εκείνα δεν του πέρασε καν από το μυαλό, αλλά, όπως είναι φυσικό, παραδίδει όσους τόλμησαν ποτέ τέτοια πράγματα σε άτοπες μοίρες και φρικτές κατάρες, ρωτήστε τον στο όνομα της ίδιας της φιλίας: τι διαφέρει το να λέει κανείς τα προαναφερθέντα για εμάς από το να λέει ότι συντασσόμαστε με τους πολεμίους και δεν κάνουμε διάκριση μεταξύ φίλων και εχθρών; Και τότε, τίνος φίλων και εχθρών; —ω, τι κακοήθεια εναντίον μας!— φίλων του Χριστού και εχθρών του Χριστού. Διότι εκεί καταλήγει το να θέλει να μας κατατάξει στον κλήρο αυτών που πάσχουν υπέρ του Χριστού και ταυτόχρονα να θεωρεί ότι μας πολεμούν μαζί με τον Χριστό εκείνοι οι οποίοι, θεωρώντας κοινό το αίμα της διαθήκης Του —για να παραλείψω τώρα τα άλλα— βεβήλωσαν τα θυσιαστήρια του Κυρίου και το άγιο χρίσμα, ή μάλλον το Πανάγιο Πνεύμα μέσω του οποίου υπάρχει το χρίσμα, το χλεύασαν. Τι κάνεις, άνθρωπε; Πού πηγαίνεις; Γιατί αγνοείς ότι παραδίδεις τον εαυτό σου στους εχθρούς; Γιατί μετέτρεψες τους άθλους μας σε φλυαρίες;

Διότι αυτός που προσέρχεται στο σώμα και στο αίμα του Χριστού σε ανάμνηση εκείνου που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, πρέπει όχι μόνο να καθαρίζεται από κάθε μολυσμό σάρκας και πνεύματος, για να μη φάει και πιει προς κατάκρισή του, αλλά και να δείχνει έμπρακτα την ανάμνηση εκείνου που πέθανε και αναστήθηκε για εμάς, με το να νεκρώνεται ως προς την αμαρτία, τον κόσμο και τον εαυτό του, και να ζει για τον Θεό εν Χριστώ Ιησού τον Κύριό μας. Εκείνος όμως που δεν καρποφορεί, αλλά εξακολουθεί να πράττει τη φθορά και την κακία, κατατάσσεται στη θέση των αβάπτιστων, των απίστων και των ασεβών, για τον οποίο λέει ο μακάριος απόστολος: Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθεί άξιος εκείνος που καταπάτησε τον Υιό του Θεού και θεώρησε κοινό το αίμα της διαθήκης με το οποίο αγιάστηκε;

Έγινε στα μέρη μας σύνοδος, ω μακαριώτατε, πάνδημη, με τη συμμετοχή και των αρχόντων που βρίσκονται στην εξουσία. Και η σύνοδος αυτή έγινε για την αθέτηση του Ευαγγελίου του Χριστού, του οποίου εσύ έλαβες τα κλειδιά από Αυτόν, μέσω του προστάτη των αποστόλων και των διαδόχων του με τη σειρά μέχρι εκείνον που προηγήθηκε της ιερότατης κορυφής σου. Και για να ανεχθεί να μας ακούσει η θεομίμητη επιείκειά σου, ας αρχίσουμε από τον Νόμο και τους προφήτες. Λέει λοιπόν: δεν θα μοιχεύσεις, δεν θα ψευδομαρτυρήσεις, δεν θα προφέρεις το όνομα Κυρίου του Θεού σου επί ματαίω. Και ο Ιερεμίας λέει: άφρων και ασεβής είναι εκείνος που συζεί με μοιχαλίδα. Ο Μαλαχίας δε: τα χείλη του ιερέα πρέπει να διαφυλάξουν τη γνώση, και τον νόμο θα τον αναζητήσουν από το στόμα του, διότι είναι άγγελος του Κυρίου Παντοκράτορα. Ας περάσουμε στο Ευαγγέλιο: Εκείνος που χωρίζει, λέει, τη γυναίκα του και παντρεύεται άλλη, μοιχεύει. Και πάλι: εκείνους που ο Θεός συνέζευξε, άνθρωπος ας μην τους χωρίζει. Το πόση δε είναι η διαφορά μεταξύ νόμου και χάριτος, θα το μάθουμε από τα ίδια τα λόγια του Κυρίου που λέει: «και ιδού κάτι ανώτερο από τον ναό είναι εδώ». Έπειτα και από τα λόγια του αποστόλου που δηλώνει: «Όποιος αθέτησε τον νόμο του Μωυσή πεθαίνει χωρίς οίκτο με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων. Πόσο χειρότερη νομίζετε τιμωρία θα αξίζει εκείνος που καταπάτησε τον Υιό του Θεού, και θεώρησε κοινό το αίμα της διαθήκης, και εξύβρισε τη χάρη του Πνεύματος;»

Αλλά εσύ έχεις παραδοθεί στις διασκεδάσεις. Όμως, όπως λένε, ισχυρίζεσαι ότι εσωτερικά φοράς το μαύρο ένδυμα και ότι στην καρδιά σου δεν έχεις απαρνηθεί. Αυτό το λένε τώρα όλοι, ακόμη και εκείνοι που κοινωνούν με την αίρεση. Καλύτερα θα ήταν για εσένα, άνθρωπε, να είχες κοινωνήσει με την αίρεση και να μετανοούσες, παρά, αφού απέβαλες το άγιο σχήμα, να παραμένεις αμετανόητος· διότι, αποβάλλοντάς το, καταπάτησες τον Υιό του Θεού, θεώρησες βέβηλο το αίμα της διαθήκης και εξύβρισες το Πνεύμα της χάριτος. Γι' αυτό δεν είσαι άξιος ούτε να μετάσχεις στα θεία μυστήρια. Αλίμονο, τι έπραξες, και μάλιστα όντας επιστήθιος φίλος; Με κατέβασες στα βάθη του Άδη, μου κέρασες ποτήρι θανάτου· σε κυρίευσε ο διάβολος με όποιον τρόπο ήθελε.

Αλλά προσέχετε, τέκνα μου, μήπως εσείς συσσωρεύετε στον εαυτό σας καταδίκη εξαιτίας της ελεεινής μου ανοχής, μήπως προσθέτετε αμαρτίες πάνω στις αμαρτίες εξαιτίας της υπερβολικής μου συγχωρητικότητας. Γιατί λοιπόν συμβαίνουν αυτά έτσι; Διότι και εκπλήσσομαι και δεν εκπλήσσομαι με όσα πράττονται: αφενός επειδή ο μοχθηρός Σατανάς είναι αυτός που μας πολεμά, αφετέρου επειδή εσείς, όντας λογικοί άνθρωποι, που εγκαταλείψατε τα πάντα για τον Θεό, και γονείς και αδελφούς και τον κόσμο και τα του κόσμου, και που ασπαστήκατε τον ελαφρύ ζυγό του Χριστού, ματαιοπονείτε και συμπεριφέρεστε κοσμικά, ή μάλλον ενεργείτε σατανικά με τις πράξεις σας. «Όποιος αθετήσει τον νόμο του Μωυσή», λέει η Γραφή, «πεθαίνει με την κατάθεση δύο ή τριών μαρτύρων». Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι αξίζετε εσείς, που διασπάτε τους δεσμούς του Πνεύματος, σύμφωνα με τον άγιο Βασίλειο, μέσω της αθέτησης της υποταγής, και που θεωρήσατε ως κάτι κοινό το αίμα της διαθήκης, το οποίο ήπιατε την ημέρα που αποταχθήκατε τον εχθρό και τον κόσμο και συνταχθήκατε με τον Χριστό; Έτσι αρμόζει; Τόσο πολύ δεν μπορέσατε, αυτή τη μία ώρα της παρούσας ζωής σε σχέση με τους άπειρους αιώνες, να μην αποκοιμηθείτε οδηγούμενοι στον θάνατο της διάσπασης; Αυτές είναι οι ομολογίες που κάνατε με μάρτυρα τον Θεό, ενώπιον των αγίων Του αγγέλων που σας άκουγαν; Αυτό είναι το ψαλίδι που μου παραδώσατε από τα χέρια σας, σαν να προερχόταν από την παλάμη του Κυρίου;

Αλλά εσείς, ω τέκνα και αδελφοί, ας σωφρονιστείτε από το παράδειγμά τους και να γνωρίζετε ότι «έκανε θαυμαστό ο Κύριος το έλεός Του» σε εσάς, με το να μην υποκύψετε στις επήρειες του διαβόλου, αλλά να σταθείτε αμετακίνητοι στη σταθερότητα της πίστης σας, διατηρώντας την αγία υποταγή που σας παραδόθηκε. Μην τους μοιάσετε λοιπόν, σας παρακαλώ, και ενώ είστε υιοί φωτός μην γίνετε τέκνα σκότους και απείθειας, ούτε να καταστήσετε μάταιους και άσκοπους τους πολλούς και ευλογημένους κόπους σας, παραδίδοντας συγχρόνως τις ίδιες σας τις ψυχές σε αιώνια κρίση. Διότι λέει: «όποιος αθέτησε τον νόμο του Μωυσή πεθαίνει με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων». Πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθούν άξιοι εκείνοι που καταπάτησαν τις συνθήκες, τις ομολογίες και τις διαθήκες της αγίας μας επαγγελίας και θεώρησαν παιχνίδι το μυστήριο της τελειώσεώς μας; Γι' αυτό προσέχετε, σας παρακαλώ, και να πορεύεστε ορθά την οδό του Θεού, ευχόμενοι να τους δοθεί ανάνηψη και επιστροφή από τη θανατηφόρα για την ψυχή πλάνη τους, όπως συνέβη και με τους άλλους.

Εγώ, από την άλλη, θα ρωτήσω διαφορετικά: πού θα βρίσκεται τότε, αδελφοί μου (διότι θα ξεκινήσω από τα μικρότερα για να ανέλθω στα βαρύτερα), η ραθυμία εκείνων που ραθυμούν και η αμέλεια εκείνων που αμελούν, η αντιλογία εκείνων που αντιλέγουν και η παρακοή εκείνων που παρακούουν, η υπερηφάνεια των υπερηφάνων, η θρασύτητα των θρασέων και η αυθάδεια όσων ακολουθούν το δικό τους θέλημα, η γαστριμαργία των γαστρίμαργων και η αναίδεια όσων συμπεριφέρονται με θράσος, η επιμονή όσων επιζητούν εκδίκηση και η γεμάτη προφάσεις δικαιολογία όσων ψευδολογούν, και, ακόμη περισσότερο, η άρνηση εκείνων που απαρνήθηκαν την ομολογία που έδωσαν με μάρτυρα τον Θεό και την υποταγή τους; Αυτοί, αφού καταπάτησαν τον Υιό του Θεού και θεώρησαν κοινό το αίμα της διαθήκης Του, νομίζοντας ότι δεν υπάρχει θάνατος και ανάσταση, ούτε κρίση και ανταπόδοση, αποκόπηκαν από την εν Αγίω Πνεύματι κοινωνία και στερήθηκαν το ίδιο το Άγιο Πνεύμα, όπως γράφει κάπου ο Μέγας Βασίλειος. Περιφέρονται εδώ κι εκεί σαν πλανεμένα πρόβατα σε γκρεμούς και βάραθρα των δικών τους φιληδονιών, μη αρκούμενοι στην έως τώρα κατασπάραξή τους από τα θηρία, αλλά επιδιώκοντας την εντελώς τέλεια εξόντωσή τους, και χωρίς να ακούν ούτε τη φωνή της ταπεινότητάς μας, ούτε την απειλή που προκαλεί φόβο και υποδεικνύει τα καλύτερα, αλλά μάλλον, έχοντας κάποιος από αυτούς επιλέξει πραγματικά να ιουδαΐζει, άρχισε να μας σέρνει σε κοσμικά δικαστήρια;

Τι λοιπόν να πω εγώ ως εγκώμιο και μακαρισμό για αυτά; Ή τι να προσφέρω ως αντάλλαγμα εγώ ο άθλιος, εγώ ο κακός ποιμένας; Ούτε καν αν χύσω το ίδιο μου το αίμα, αν καταξεσχίσω τις σάρκες μου και συντρίψω τα οστά μου, δεν θα ισοσταθμίσω τη χάρη σας. Διότι τα δώρα του Θεού είναι μεγάλα και ανεξιχνίαστα, και εδώ δίνονται και θα δοθούν (διότι πώς είναι δυνατόν να μην αληθεύει Εκείνος, που μοιράζει το εκατονταπλάσιο;), και στον μέλλοντα αιώνα εκείνα που ούτε μάτι μπορεί να δει, ούτε ακοή να χωρέσει, ούτε νους να καταλάβει, «αυτά που ετοίμασε», λέει, «για όλους όσοι Τον αγαπούν». Τότε λοιπόν θα δείτε τι καλό έφερε η αταλάντευτη ομολογία σας και η περιφρόνηση και η παράβλεψη των επίγειων ηδονών. Και τότε θα δείτε, αυτό που είναι αξιοθρήνητο να το λέει κανείς, αλλά αναγκαίο να μην το αποσιωπήσει για να παραμείνετε εσείς σταθεροί, εκείνους που ονομάζονταν τέκνα και αδελφοί, αλλά αναδείχθηκαν αρνητές και παραβάτες για την πρόσκαιρη ηδονή των μικρών και λίγων ημερών και ωρών, να καταισχύνονται, να ατιμάζονται και να δέχονται τις αντίθετες καταδικαστικές αποφάσεις. Τι όφελος θα έχουν τότε οι ελεεινοί και ταλαίπωροι κατά την ώρα της κρίσεως, εφόσον αποφάσισαν να καταπατήσουν τον νόμο Του στον παρόντα αιώνα και να θεωρήσουν κοινό το αίμα της διαθήκης Του; Και ποια θέση θα έχει τότε η μεταμέλεια μπροστά στις δικές σας αγωνιστικές υποταγές αυτού του κόσμου, όταν ανατείλει για εσάς φως και χαρά ανεκλάλητη και ζωή και αθανασία της αναπαύσεως στη βασιλεία των ουρανών;

Εάν λοιπόν δεν σπεύσουμε να εφαρμόσουμε όλες τις εντολές του Θεού, θα πει και για εμάς: «Δεν θα εισέλθουν στη βασιλεία μου». Και επειδή εκείνοι δεν εισήλθαν, τα σώματά τους έπεσαν νεκρά στην έρημο, εάν όμως εμείς δεν εισέλθουμε, και τα σώματα και οι ψυχές μας θα ριχτούν στη γέεννα του πυρός· πράγμα το οποίο είναι πολύ πιο βαρύ και ολέθριο από την καταδίκη εκείνων, καθώς έχει γραφτεί: «Όποιος αθετήσει τον νόμο του Μωυσή, πεθαίνει χωρίς έλεος, με τη μαρτυρία δύο ή τριών μαρτύρων· πόσο χειρότερης τιμωρίας νομίζετε ότι θα κριθεί άξιος εκείνος που καταπάτησε τον Υιό του Θεού και θεώρησε κοινό το αίμα της διαθήκης, με το οποίο αγιάστηκε, και εξύβρισε το Πνεύμα της χάριτος;». Ποια ήταν όμως τα αίτια που τους απέκλεισαν την είσοδο; Η απιστία δηλαδή, ο γογγυσμός, η καταλαλιά, η αντιλογία, η σκληρότητα, η υπερηφάνεια, η πορνεία· αυτά είναι που τους οδήγησαν στην απώλεια.